Komisja Gospodarcza i Monetarna

11.10.2012

OPINIA

Komisji Gospodarczej i Monetarnej

dla Komisji Prawnej

w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży

( COM(2011)0635 – C7–0329/2011 – 2011/0284(COD) )

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Marianne Thyssen

PA_Legam

ZWIĘZŁE UZASADNIENIE

A. Treść wniosku

Za pomocą niniejszego wniosku w sprawie wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży Komisja Europejska pragnie usunąć z rynku wewnętrznego przeszkody wynikające z różnic w prawie umów, jakie obowiązuje w poszczególnych państwach członkowskich. Instrument ten wprowadza do prawa krajowego szereg przepisów dotyczących prawa umów, które stanowią alternatywę i z których dany przedsiębiorca może skorzystać (opt-in), jeżeli konsument wyraźnie się na to zgodzi. Z tego dobrowolnego instrumentu można skorzystać wyłącznie w przypadku transgranicznych umów sprzedaży mienia ruchomego, treści cyfrowych i związanych z tym umów o świadczenie usług, które wiążą przedsiębiorcę i konsumentów (B2C) lub dwóch przedsiębiorców, jeżeli co najmniej jeden z nich jest MŚP (B2B). Państwa członkowskie mogą również rozszerzyć zakres stosowania na umowy wewnętrzne oraz umowy typu B2B, które nie obejmują MŚP.

Komisja uważa, że jednolite prawo umów może doprowadzić do zmniejszenia kosztów transakcji ponoszonych przez przedsiębiorstwa, a w szczególności MŚP. Proponowany system zapewniłby konsumentom szerszą i bardziej konkurencyjną ofertę produktów, a także zwiększyłby ochronę konsumentów oraz pewność prawa.

B. Uwagi sprawozdawczyni

Różnice w prawie umów są przeszkodą, chociaż nie najważniejszą. Należy ją jednak w miarę możliwości również usunąć. Jako sprawozdawczyni z ramienia komisji ECON uważam, że należy zwrócić uwagę na konkretne skutki gospodarcze, jakie może przynieść niniejszy wniosek, oraz na osiągnięcie za pomocą wniosku jak najwyższej wartości dodanej, zarówno dla przedsiębiorstw, jak i dla konsumentów.

Główna kwestia polega na zbadaniu, czy koszty wynikające z obecnej różnorodności przewyższają koszty wprowadzenia nowego systemu. Należy również wziąć pod uwagę trwającą właśnie reorganizację prawnych ram dotyczących transgranicznych umów sprzedaży, związaną z przyjętą niedawno dyrektywą dotyczącą praw konsumentów, wnioskami w zakresie pozasądowego rozwiązywania sporów i rozstrzygania sporów internetowych, a także planowaną na 2013 r. oceną rozporządzenia Rzym I. Mimo analizy wpływu, której wyniki nie są całkowicie jednoznaczne, rozsądek nakazuje myśleć, że zharmonizowany dobrowolny system przyniesie jednolitemu rynkowi jakąś wartość dodaną. Reakcje grup interesu na ten wniosek pokazują jednak, że ich zdaniem korzyści będą raczej niewielkie. Jeżeli przedsiębiorcy mają rzeczywiście korzystać z tego instrumentu, powinien on oferować wyraźnie dostrzegalną wartość dodaną. W związku z tym konkretne opracowanie rzeczonego jednolitego systemu powinno być jasne, powinno oferować maksymalną pewność prawa i nie pociągać za sobą dodatkowych kosztów o odstraszającym skutku. Należy przy tym zapewnić konsumentom wysoki poziom ochrony.

Ponieważ trudne negocjacje nad dyrektywą w sprawie praw konsumentów pokazały granice maksymalnej harmonizacji przepisów (jako najlepszej opcji), sprawozdawczyni jest przychylna dobrowolnemu korzystaniu z instrumentu.

Sprawozdawczynię cieszy również fakt, że wniosek objął stosunki umowne typu B2B. MŚP rzeczywiście czerpią korzyści ze zmniejszenia kosztów prawnych w ramach stosunków zawodowych. Ponadto analiza wypływu pokazuje, że to właśnie uproszczenie negocjacji między MŚP przyniosłoby duże potencjalne korzyści gospodarcze. Oprócz tego w ten sposób uznaje się często słabszą pozycję MŚP w negocjacjach nad umowami typu B2B. Sprawozdawczyni wyraża więc zadowolenie z wiążącego charakteru przepisów dotyczących opóźnień przedsiębiorstw w płatnościach. Ten europejski instrument w sprawie przepisów dotyczących sprzedaży powinien być mimo wszystko lepiej dostosowany do potrzeb MŚP.

Wniosek ten zawiera wiele nieuregulowanych ważnych elementów stosunku umownego, w związku z czym przedsiębiorstwa będą prawdopodobnie musiały korzystać z porad w zakresie prawa obcego, a spodziewana pewność prawa nie będzie zagwarantowana. Problematyczny okazuje się zwłaszcza brak przepisów dotyczących przenoszenia własności. Najpóźniej w trakcie pierwszej oceny należy więc zbadać, czy w ramach niniejszego rozporządzenia trzeba uregulować kwestie, o których mowa w punkcie preambuły 27, a w szczególności dotyczące przenoszenia własności.

Chociaż usługi finansowe w zasadzie pozostają poza zakresem stosowania rozporządzenia – zgodnie z wnioskiem Parlamentu zawartym w poprzednim sprawozdaniu komisji opiniodawczej – niektóre punkty dotyczące tych kwestii zasługują na bardziej szczegółowe rozpatrzenie.

Ponieważ instrument ma na celu w szczególności zmniejszenie kosztów handlu transgranicznego, jakie ponoszą MŚP, Komisja, w porozumieniu z reprezentatywnymi organizacjami, powinna nadać europejskim przepisom prawa sprzedaży bardziej konkretną postać za pomocą wzorów umów, co zwiększy pewność prawa i ułatwi procedury odwoławcze.

Na zakończenie sprawozdawczyni wyraża nadzieję, że ze względu na zaniepokojenie organizacji interesu komisja JURI, przedmiotowo właściwa, oraz komisja IMCO, komisja zaangażowana, zajmą się niejednoznacznymi terminami, których jest wiele, koniecznością dowiedzenia, że stosowanie art. 6 ust. 2 rozporządzenia Rzym I nie doprowadzi do sytuacji, w której prawa konsumentów określone w instrumencie w sprawie przepisów prawa dotyczących sprzedaży zostaną zastąpione bardziej surowymi przepisami prawa krajowego, niejednoznacznością art. 8 i 9 rozporządzenia oraz lepszą równowagą między prawami a obowiązkami przedsiębiorstw i konsumentów, tak aby system ten był wystarczająco atrakcyjny.

POPRAWKI

Komisja Gospodarcza i Monetarna zwraca się do Komisji Prawnej, właściwej dla tej sprawy, o naniesienie w swoim sprawozdaniu następujących poprawek:

Poprawka 1