Commissie internationale handel

 

2013/0433(COD)

28.5.2015

ADVIES

van de Commissie internationale handel

aan de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling

inzake het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het klonen van runderen, varkens, schapen, geiten en paardachtigen die voor landbouwdoeleinden worden gehouden en gereproduceerd

( COM(2013)0892 – C7‑0002/2014 – 2013/0433(COD) )

Rapporteur voor advies: Jude Kirton-Darling

 

PA_Legam

BEKNOPTE MOTIVERING

Achtergrond

 

Het klonen ("genetisch kopiëren") van dieren voor landbouwdoeleinden roept niet alleen ethische vragen op, er zijn ook aspecten in verband met de gezondheid en het welzijn van dieren en de keuzevrijheid van de consument aan verbonden. Voor de regelgeving vormt dit een uitdaging voor de lange termijn. Momenteel wordt klonen vooral gebruikt om fokdieren voort te brengen. De levensmiddelen die in de EU in de handel zouden kunnen worden gebracht, zouden afkomstig zijn van nakomelingen van gekloonde dieren.

 

Om levensmiddelen die van gekloonde dieren afkomstig zijn, in de EU in de handel te mogen brengen, is momenteel een voorafgaande toelating nodig op basis van een wetenschappelijke beoordeling van de voedselveiligheid door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA), zoals geregeld in de verordening betreffende nieuwe voedingsmiddelen (Verordening (EG) nr. 258/1997). Bij de huidige herziening van deze verordening is klonen van het toepassingsgebied uitgesloten. Dit komt aan bod in twee afzonderlijke Commissievoorstellen van 18 december 2013. Zolang deze wetgeving inzake levensmiddelen die afkomstig zijn van gekloonde dieren en hun nakomelingen, niet in werking is getreden, blijft klonen onder de bestaande verordening betreffende nieuwe voedingsmiddelen vallen. Tot dusver heeft nog geen enkel levensmiddelenbedrijf een vergunningsaanvraag ingediend om levensmiddelen die met de kloontechniek zijn geproduceerd, in de EU in de handel te brengen.

 

Hoewel in de Unie geen dieren ten behoeve van de voedselvoorziening worden gekloond, vindt in verscheidene landen wel commerciële klonering voor landbouwdoeleinden plaats. Dat is onder meer het geval in Argentinië, Australië, Brazilië, Canada en de VS en kan ook het geval worden in Chili, China, Nieuw-Zeeland en Uruguay, waar ondernemingen actief zijn die zich met het klonen van dieren bezighouden.

 

Naarmate vlees en melk van nakomelingen van gekloonde dieren en van gekloonde dieren zelf in de voedselvoorzieningsketen beginnen op te duiken, is het absoluut noodzakelijk voor toekomstgerichte regelgeving en een gelijk speelveld op dit vlak te zorgen. Hierbij valt op te merken dat geen van de bovengenoemde derde landen werkbare traceerbaarheids- en etiketteringssystemen heeft opgezet, noch systemen om de invoer van nakomelingen van gekloonde dieren of daarvan afkomstige levensmiddelen te identificeren en te registreren.

 

In de conclusies en aanbevelingen van haar advies uit 2008, die zij in haar verklaringen in 2009 en 2010 herhaalde, erkende de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid dat de sterftecijfers die met de kloontechnologie gepaard gaan, zorgen baren in verband met de diergezondheid en het dierenwelzijn. In het voorgestelde pakket inzake het klonen van dieren wordt rekening gehouden met het dierenwelzijn en met ethische overwegingen, met als doel tegen ongeveer 2016 meer rechtszekerheid op dit gebied te bieden.

 

Verenigbaarheid met de WTO-regels

 

De rapporteur acht het van essentieel belang ervoor te zorgen dat de regelgeving strookt met het WTO-kader – de Algemene Overeenkomst inzake Tarieven en Handel (GATT), de Overeenkomst inzake sanitaire en fytosanitaire maatregelen (SPS) en de Overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen (TBT) –, en binnen het op regels gebaseerde systeem een gelijk speelveld te waarborgen.

 

De kloontechniek voldoet momenteel niet aan de dierenwelzijnsnormen en er moet rekening worden gehouden met de zorgen van EU-burgers in verband met klonen en dierenwelzijn. Er bestaan geen internationale sanitaire en fytosanitaire normen inzake klonen en evenmin wetenschappelijke bewijzen van risico's voor de voedselveiligheid. Aangezien de kloontechnologie niet meteen aanleiding geeft tot bezorgdheid over de voedselveiligheid maar wel over de diergezondheid en het dierenwelzijn, moeten onderhavige voorstellen de toetsing aan de GATT- en de TBT-overeenkomst doorstaan.

 

De artikelen I en III van de GATT verbieden maatregelen die aanleiding geven tot discriminatie tussen "soortgelijke producten". Indien levensmiddelen die afkomstig zijn van gekloonde dieren of nakomelingen van gekloonde dieren, "gelijkgesteld" worden met conventionele levensmiddelen, valt de overeenstemming van de voorgestelde maatregelen met de WTO-regels te verantwoorden op grond van de uitzonderingen in artikel XX van de GATT.

 

De EU heeft de voorstellen alleen als voorzorgsmaatregel aangemeld in het kader van de Overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen, omdat verboden op het in de handel brengen geen "technisch voorschrift" vormen, in tegenstelling tot de invoering van etiketteringsvoorschriften.

 

Zoals gebleken is uit het geschil over zeehondenproducten (DS400 en DS401), valt de bescherming van het dierenwelzijn ook onder artikel XX van de GATT en is dit te rechtvaardigen op grond van morele bezwaren als dit geen "willekeurige of ongerechtvaardigde discriminatie" vormt.

 

De rapporteur is ervan overtuigd dat het voorlopige verbod op het in de handel brengen van kloondieren, kloonembryo's en levensmiddelen voor menselijke consumptie die afkomstig zijn van kloondieren en nakomelingen ervan, een evenredige maatregel is die tegemoet komt aan gerechtvaardigde zorgen. Alternatieve maatregelen, zoals voorafgaande vergunning en etikettering, zouden geen afdoende oplossing vormen voor de ethische bezwaren en de dierenwelzijnsaspecten in casu.

 

AMENDEMENTEN

De Commissie internationale handel verzoekt de ten principale bevoegde Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling onderstaande amendementen in aanmerking te nemen:

 

Amendement  1

Voorstel voor een richtlijn

Titel

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Voorstel voor een

Voorstel voor een

RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

betreffende het klonen van runderen, varkens, schapen, geiten en paardachtigen die voor landbouwdoeleinden worden gehouden en gereproduceerd

betreffende het klonen van runderen, varkens, schapen, geiten en paardachtigen die voor landbouwdoeleinden worden gehouden en gereproduceerd

 

(Dit amendement is van toepassing op de gehele tekst. Bij aanneming van dit amendement moet deze wijziging in de gehele tekst worden doorgevoerd.)

Motivering

Indien een verordening als rechtsinstrument wordt gekozen, vergroot dit de rechtszekerheid en wordt er gezorgd voor een consistente handhaving terwijl het subsidiariteits- en het proportionaliteitsbeginsel geëerbiedigd worden.

 

Amendement  2

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 3

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(3) Met het oog op de doelstellingen van het landbouwbeleid van de Unie, de resultaten van de recente wetenschappelijke beoordelingen van de EFSA en het dierenwelzijnsvereiste in artikel 13 van het Verdrag is het raadzaam om de toepassing van kloontechnieken bij de productie van dieren van bepaalde soorten voor landbouwdoeleinden, voorlopig te verbieden.

(3) Met het oog op de doelstellingen van het landbouwbeleid van de Unie, de resultaten van de recente wetenschappelijke beoordelingen van de EFSA en het dierenwelzijnsvereiste in artikel 13 van het Verdrag is het raadzaam om de toepassing van kloontechnieken bij de productie van dieren van bepaalde soorten voor landbouwdoeleinden, te verbieden.

 

Amendement  3

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 3 bis (nieuw)

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

(3 bis) Traceerbaarheidssystemen voor levensmiddelen die van kloondieren en levende producten afkomstig zijn, kunnen ervoor zorgen dat de in deze verordening vervatte maatregelen ten uitvoer worden gelegd, met name doordat zij de bevoegde autoriteiten en de economische spelers nuttige informatie verschaffen. De Commissie moet er daarom in het kader van de lopende en toekomstige handelsbesprekingen, op zowel bilateraal als multilateraal niveau, naar streven hieromtrent toezeggingen te verkrijgen van handelspartners van de Unie waar dieren voor landbouwdoeleinden worden gekloond.

 

Amendement  4

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 5

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(5) Verwacht wordt dat de kennis over het effect van de kloontechniek op het welzijn van de gebruikte dieren zal toenemen. De kloontechniek zal waarschijnlijk mettertijd verbeteren. Daarom moeten de verboden slechts tijdelijk gelden. Deze richtlijn moet daarom binnen een redelijke termijn worden geëvalueerd, waarbij rekening wordt gehouden met de ervaring die de lidstaten met de toepassing ervan hebben opgedaan, met de wetenschappelijke en technische vooruitgang en met internationale ontwikkelingen.

(5) Verwacht wordt dat de kennis over het effect van de kloontechniek op het welzijn van de gebruikte dieren zal toenemen. De kloontechniek zal waarschijnlijk mettertijd verbeteren. De verboden kunnen derhalve herzien en/of bijgesteld worden in geval van duidelijke verbeteringen in die kloontechniek. Deze verordening moet daarom binnen een redelijke termijn worden geëvalueerd, waarbij rekening wordt gehouden met de ervaring die de lidstaten met de toepassing ervan hebben opgedaan, met de wetenschappelijke en technische vooruitgang, met veranderingen in de perceptie van de consumenten en met internationale ontwikkelingen, met name in de handelsstromen en de handelsbetrekkingen van de Unie.

 

Amendement  5

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 5 bis (nieuw)

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(5 bis) Kloonembryo's, kloondieren, van kloondieren afkomstige levensmiddelen, levende producten van kloondieren en daarvan verkregen levensmiddelen kunnen niet worden beschouwd als respectievelijk embryo's, dieren, van dieren afkomstige levensmiddelen, levende producten en daarvan verkregen levensmiddelen, in de zin van artikel III, lid 4, van de GATT.

 

Amendement  6

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 5 ter (nieuw)

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(5 ter) Het verbod op het klonen van dieren, het in de handel brengen van kloondieren en kloonembryo's, en het in de handel brengen van van levende producten van kloondieren afkomstige levensmiddelen en daarvan verkregen levensmiddelen is een maatregel die noodzakelijk is ter bescherming van de openbare zeden en de diergezondheid, in de zin van artikel XX van de GATT.

 

Amendement  7

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 – alinea 1 – letter b

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

b) het in de handel brengen van kloonembryo's en kloondieren.

b) het in de handel brengen van kloonembryo's, kloondieren en levende producten van kloondieren.

 

Amendement  8

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 3 – titel

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Voorlopig verbod

Verbod

 

Amendement  9

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 3 – inleidende formule

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

De lidstaten verbieden voorlopig:

1. Er geldt een verbod op:

 

Amendement  10

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 3 – letter b bis (nieuw)

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

b bis) levensmiddelen die van kloondieren afkomstig zijn.

 

Amendement  11

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 3 – lid 1 bis (nieuw)

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

1 bis. In het geval van levensmiddelen van dierlijke oorsprong die worden ingevoerd uit derde landen waar van gekloonde dieren en levende producten afkomstige levensmiddelen en daarvan verkregen levensmiddelen rechtmatig in de handel mogen worden gebracht of mogen worden uitgevoerd, zien de lidstaten erop toe dat dergelijke levensmiddelen in de Unie uitsluitend in de handel worden gebracht overeenkomstig specifieke invoervoorwaarden die ingevolge de artikelen 48 en 49 van Verordening (EG) nr. 882/2004 van het Europees Parlement en de Raad* zijn vastgesteld. De lidstaten waarborgen voorts dat er geen van gekloonde dieren of levende producten afkomstige levensmiddelen en daarvan verkregen levensmiddelen uit die derde landen worden uitgevoerd naar de Unie.

 

___________________________

 

* Verordening (EG) nr. 882/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 inzake officiële controles op de naleving van de wetgeving inzake diervoeders en levensmiddelen en de voorschriften inzake diergezondheid en dierenwelzijn (PB L 165 van 30.4.2004, blz. 1).

 

Amendement  12

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 3 – lid 1 ter (nieuw)

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

1 ter. De lidstaten zien er eveneens op toe dat noch kloondieren of kloonembryo's, noch levende producten van kloondieren worden ingevoerd in de Unie en dat levensmiddelen die worden ingevoerd uit derde landen waar het klonen van dieren voor landbouwdoeleinden is toegestaan, voldoen aan de toepasselijke voorschriften van de levensmiddelenwetgeving van de Unie dan wel aan de voorschriften die door de Unie als ten minste gelijkwaardig daaraan zijn aangemerkt.

 

Amendement  13

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 5 – lid 2 – letter b

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

b) de wetenschappelijke en technische vooruitgang, in het bijzonder in verband met de dierenwelzijnsaspecten van klonen;

b) de wetenschappelijke en technische vooruitgang, in het bijzonder in verband met de dierenwelzijnsaspecten van klonen, en de perceptie van de consumenten;

 

Amendement 14

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 5 – lid 2 – letter c

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

c) internationale ontwikkelingen.

c) internationale ontwikkelingen, en met name de gevolgen van deze verordening voor de handelsstromen en de handelsbetrekkingen van de Unie.

 

Amendement  15

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 6

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Artikel 6

Schrappen

Omzetting

 

1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op [datum = 12 maanden na de omzettingsdatum van deze richtlijn] aan deze richtlijn te voldoen. Zij delen de Commissie de tekst van die bepalingen onverwijld mede.

 

Wanneer de lidstaten die bepalingen vaststellen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking ervan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor die verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.

 

2. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van intern recht mede die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen.

 

 

Amendement  16

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 8

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Artikel 8

Schrappen

Adressaten

 

Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.

 

 

Amendement  17

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 8 bis (nieuw)

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

Artikel 8 bis

 

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

 

PROCEDURE

Titel

Het klonen van runderen, varkens, schapen, geiten en paardachtigen die voor landbouwdoeleinden worden gehouden en gereproduceerd

Document- en procedurenummers

COM(2013)0892 – C7-0002/2014 – 2013/0433(COD)

Commissies ten principale

       Datum bekendmaking

ENVI

16.1.2014

AGRI

16.1.2014

 

 

Advies uitgebracht door

       Datum bekendmaking

INTA

16.1.2014

Rapporteur voor advies

       Datum benoeming

Jude Kirton-Darling

3.9.2014

Artikel 55 - Gezamenlijke commissievergaderingen

       Datum bekendmaking

       

       

17.12.2014

Behandeling in de commissie

14.4.2015

6.5.2015

 

 

Datum goedkeuring

28.5.2015

 

 

 

Uitslag eindstemming

+:

–:

0:

34

6

1

Bij de eindstemming aanwezige leden

William (The Earl of) Dartmouth, Maria Arena, Tiziana Beghin, David Borrelli, Daniel Caspary, Marielle de Sarnez, Santiago Fisas Ayxelà, Christofer Fjellner, Eleonora Forenza, Yannick Jadot, Ska Keller, Jude Kirton-Darling, Bernd Lange, Jörg Leichtfried, David Martin, Emmanuel Maurel, Emma McClarkin, Anne-Marie Mineur, Alessia Maria Mosca, Franz Obermayr, Artis Pabriks, Franck Proust, Godelieve Quisthoudt-Rowohl, Inmaculada Rodríguez-Piñero Fernández, Tokia Saïfi, Matteo Salvini, Marietje Schaake, Helmut Scholz, Joachim Schuster, Joachim Starbatty, Adam Szejnfeld, Iuliu Winkler, Jan Zahradil

Bij de eindstemming aanwezige vaste plaatsvervangers

Goffredo Maria Bettini, Dita Charanzová, Georgios Epitideios, Seán Kelly, Sander Loones, Frédérique Ries, Adina-Ioana Vălean, Jarosław Wałęsa