Komisja Handlu Międzynarodowego

 

2013/0433(COD)

28.5.2015

OPINIA

Komisji Handlu Międzynarodowego

dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi

w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie klonowania zwierząt z gatunku bydła, świń, owiec, kóz i koni utrzymywanych i rozmnażanych do celów chowu

( COM(2013)0892 – C7‑0002/2014 – 2013/0433(COD) )

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Jude Kirton-Darling

PA_Legam

ZWIĘZŁE UZASADNIENIE

Kontekst

 

Klonowanie zwierząt („kopiowanie genetyczne”) do celów chowu budzi zastrzeżenia związane ze zdrowiem i dobrostanem zwierząt oraz wyborem konsumenta, jak również zastrzeżenia etyczne, a także stanowi długoterminowe wyzwanie regulacyjne. Klonowanie jest obecnie wykorzystywane głównie do produkcji zwierząt hodowlanych, a żywność potencjalnie sprzedawana w UE pochodziłaby od potomstwa klonów.

 

Obecnie w UE wprowadzanie do obrotu żywności pochodzącej od klonów wymaga zatwierdzenia przed wprowadzeniem do obrotu na podstawie naukowej oceny ryzyka w zakresie bezpieczeństwa żywności, którą przeprowadza Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), zgodnie z rozporządzeniem w sprawie nowej żywności (WE) nr 258/1997. W trakcie aktualnego przeglądu rozporządzenia, który jest przedmiotem dwóch oddzielnych wniosków Komisji z dnia 18 grudnia 2013 r., wykluczono z jego zakresu regulowanie klonowania. Do czasu wejścia w życie tych przepisów dotyczących żywności pochodzącej od klonowanych zwierząt i ich potomstwa klonowanie regulowane jest dotychczasowym rozporządzeniem w sprawie nowej żywności (WE) nr 258/1997. Jak na razie żaden podmiot gospodarczy w UE nie złożył wniosku o zezwolenie na wprowadzanie do obrotu żywności wyprodukowanej z zastosowaniem techniki klonowania.

 

Chociaż w UE nie klonuje się zwierząt dla produkcji żywności, w wielu krajach, w tym w Argentynie, Australii, Brazylii, Kanadzie i USA, dokonuje się klonowania w rolnictwie w celach handlowych i działania takie mogą być podejmowane również w Chile, Chinach, Nowej Zelandii i Urugwaju, gdzie funkcjonują przedsiębiorstwa zajmujące się klonowaniem.

 

Ponieważ mięso i mleko pochodzące od potomstwa klonów i od samych klonów zaczynają wchodzić do łańcucha dostaw żywności, konieczne jest zapewnienie perspektywicznej regulacji i równych warunków działania w tej dziedzinie. Należy zauważyć, że żadne państwo trzecie nie stworzyło realnych systemów identyfikacji pochodzenia i etykietowania czy systemów identyfikacji i rejestracji dla przywozu potomstwa klonów czy uzyskanej z nich żywności.

 

W konkluzjach i zaleceniach Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności, zawartych w opinii Urzędu z 2008 r. i potwierdzonych w oświadczeniach Urzędu w latach 2009 i 2010, uznano obawy dotyczące zdrowia i dobrostanu zwierząt wynikające ze współczynnika umieralności związanego z techniką klonowania. Proponowany pakiet dotyczący klonowania zwierząt uwzględnia obawy związane z dobrostanem zwierząt oraz obawy etyczne i ma na celu zapewnienie większej pewności prawa w tej dziedzinie mniej więcej do 2016 r.

 

Zgodność z zasadami WTO

 

Sprawozdawczyni uważa za konieczne zapewnienie spójności regulacyjnej z ramami WTO – Układem ogólnym w sprawie taryf celnych i handlu (GATT), Porozumieniem w sprawie stosowania środków sanitarnych i fitosanitarnych (SPS) oraz Porozumieniem w sprawie barier technicznych w handlu (TBT) – a także równych warunków działania w ramach systemu opierającego się na zasadach.

 

Technika klonowania nie spełnia obecnie norm dotyczących dobrostanu zwierząt i należy uwzględnić obawy obywateli UE dotyczące klonowania i dobrostanu zwierząt. Nie istnieją międzynarodowe normy SPS dotyczące klonowania ani naukowe dowody dotyczące zagrożenia dla bezpieczeństwa żywności. Ponieważ obawy związane z techniką klonowania nie dotyczą bezpośrednio bezpieczeństwa żywności, ale raczej zdrowia i dobrostanu zwierząt, obecne wnioski muszą dowieść zgodności z porozumieniami GATT i TBT.

 

Artykuły I i III GATT zakazują środków prowadzących do dyskryminacji produktów podobnych. Jeśli żywność uzyskana z klonów i ich potomstwa byłaby „przyrównana” do tradycyjnej żywności, spójność proponowanych środków z zasadami WTO byłaby uzasadniona na mocy art. XX GATT dotyczącego odstępstw.

 

Wnioski zostały zgłoszone przez UE na mocy Porozumienia w sprawie barier technicznych w handlu tylko jako środek zabezpieczający, ponieważ zakazy wprowadzania na rynek nie stanowiłyby „regulacji technicznej” w przeciwieństwie do wprowadzenia jakichkolwiek wymogów dotyczących etykietowania.

 

Jak pokazał spór dotyczący produktów z fok (DS400 i DS401), art. XX GATT obejmuje ochronę dobrostanu zwierząt i jest uzasadniony z uwagi na obawy moralne, jeśli nie stanowi „arbitralnej lub nieuzasadnionej dyskryminacji”.

 

Sprawozdawczyni jest przekonana, że tymczasowy zakaz wprowadzania do obrotu klonów zwierząt, zarodków klonalnych i żywności przeznaczonej do spożycia przez ludzi, uzyskanej z klonów zwierząt i ich potomstwa, to proporcjonalny środek w odpowiedzi na uzasadnione obawy. Środki alternatywne, jak uprzednie zezwolenie i etykietowanie, nie rozwiałyby w tym przypadku w pełni obaw etycznych i obaw związanych z dobrostanem zwierząt.

POPRAWKI

Komisja Handlu Międzynarodowego zwraca się do Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jako do komisji przedmiotowo właściwych, o wzięcie pod uwagę następujących poprawek:

 

Poprawka  1

Wniosek dotyczący dyrektywy

Tytuł

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Wniosek

Wniosek

DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie klonowania zwierząt z gatunku bydła, świń, owiec, kóz i koni utrzymywanych i rozmnażanych do celów chowu

w sprawie klonowania zwierząt z gatunku bydła, świń, owiec, kóz i koni utrzymywanych i rozmnażanych do celów chowu

 

(Zmiana dotyczy całości tekstu; jej przyjęcie wiąże się z koniecznością wprowadzenia zmian w całym dokumencie).

Uzasadnienie

Zastosowanie rozporządzenia jako instrumentu prawnego zwiększa pewność prawa i zapewnia spójność egzekwowania przepisów przy jednoczesnym poszanowaniu zasad pomocniczości i proporcjonalności.

 

Poprawka  2

Wniosek dotyczący dyrektywy

Motyw 3

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(3) Uwzględniając cele unijnej polityki rolnej, wyniki ostatnich ocen naukowych EFSA oraz wymóg w zakresie dobrostanu zwierząt ustanowiony w art. 13 Traktatu, rozsądne jest tymczasowe zakazanie stosowania klonowania niektórych gatunków w produkcji zwierzęcej do celów chowu.

(3) Uwzględniając cele unijnej polityki rolnej, wyniki ostatnich ocen naukowych EFSA oraz wymóg w zakresie dobrostanu zwierząt ustanowiony w art. 13 Traktatu, rozsądne jest zakazanie stosowania klonowania niektórych gatunków w produkcji zwierzęcej do celów chowu.

 

Poprawka  3

Wniosek dotyczący dyrektywy

Motyw 3 a (nowy)

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(3a) Systemy identyfikacji pochodzenia ustanowione dla żywności pochodzącej od klonów zwierząt oraz materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu mogłyby wesprzeć egzekwowanie środków zawartych w niniejszym rozporządzeniu, zwłaszcza poprzez zapewnianie właściwym organom i podmiotom gospodarczym przydatnych informacji. Komisja powinna zatem, w ramach trwających i przyszłych negocjacji handlowych, zarówno dwustronnych, jak i wielostronnych, starać się uzyskać zobowiązania w tym względzie od partnerów handlowych Unii, u których klonuje się zwierzęta do celów chowu.

 

Poprawka  4

Wniosek dotyczący dyrektywy

Motyw 5

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(5) Oczekuje się, że wzrośnie stan wiedzy na temat skutków techniki klonowania dla dobrostanu wykorzystywanych zwierząt. Technika klonowania prawdopodobnie ulegnie poprawie z biegiem czasu. W związku z tym zakaz powinien być stosowany jedynie tymczasowo. Niniejsza dyrektywa powinna zatem zostać poddana przeglądowi w rozsądnym terminie, biorąc pod uwagę doświadczenie zdobyte przez państwa członkowskie w ramach jej wdrożenia, postęp naukowy i techniczny oraz zmiany na arenie międzynarodowej.

(5) Oczekuje się, że wzrośnie stan wiedzy na temat skutków techniki klonowania dla dobrostanu wykorzystywanych zwierząt. Technika klonowania prawdopodobnie ulegnie poprawie z biegiem czasu. W związku z tym zakaz można by poddać przeglądowi lub aktualizacji w przypadku oczywistego udoskonalenia wspomnianej techniki klonowania. Niniejsze rozporządzenie powinno zatem zostać poddane przeglądowi w rozsądnym terminie, biorąc pod uwagę doświadczenie zdobyte przez państwa członkowskie w ramach jego stosowania, postęp naukowy i techniczny, zmiany w poglądach konsumentów oraz zmiany na arenie międzynarodowej, zwłaszcza przepływy handlowe i stosunki handlowe Unii.

 

Poprawka  5

Wniosek dotyczący dyrektywy

Motyw 5 a (nowy)

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(5a) Zarodki klonalne, klony zwierząt, żywność pochodząca od klonów zwierząt, materiał biologiczny wykorzystywany do rozrodu pochodzący od klonów zwierząt i żywność z niego uzyskana nie mogą być uważane za produkty, w rozumieniu art. III. 4 GATT, podobne odpowiednio do zarodków, zwierząt, żywności pochodzącej od zwierząt, materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu i żywności z niego uzyskanej.

 

Poprawka  6

Wniosek dotyczący dyrektywy

Motyw 5 b (nowy)

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(5b) Zakaz klonowania zwierząt, wprowadzania do obrotu klonów zwierząt i zarodków klonalnych oraz wprowadzania do obrotu żywności pochodzącej od klonów zwierząt, materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu i żywności z niego uzyskanej to konieczny środek służący ochronie moralności publicznej i zdrowia zwierząt w rozumieniu art. XX GATT.

 

Poprawka  7

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 1 – ustęp 1 – litera b

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

b) wprowadzania do obrotu zarodków klonalnych i klonów zwierząt.

b) wprowadzania do obrotu zarodków klonalnych, klonów zwierząt i wykorzystywanego do rozrodu materiału biologicznego pochodzącego od klonów zwierząt.

 

Poprawka  8

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 3 – nagłówek

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Tymczasowy zakaz

Zakaz

 

Poprawka  9

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 3 – wprowadzenie

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Państwa członkowskie tymczasowo zakazują:

1. Zakazuje się:

 

Poprawka  10

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 3 – litera b a (nowa)

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

ba) żywności pochodzącej od klonów zwierząt.

 

Poprawka  11

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 3 – ustęp 1 a (nowy)

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

1a. W przypadku żywności pochodzenia zwierzęcego przywożonej z państw trzecich, w których żywność pochodząca od klonów zwierząt oraz materiał biologiczny wykorzystywany do rozrodu i żywność z niego uzyskana mogą być legalnie wprowadzane do obrotu lub wywożone, państwa członkowskie dopilnowują, by taka żywność była wprowadzana na rynek Unii wyłącznie po spełnieniu wszelkich szczegółowych warunków przywozu przyjętych na mocy art. 48 i 49 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady*. Państwa członkowskie dopilnowują ponadto, by żadna żywność pochodząca od klonów zwierząt lub materiał biologiczny wykorzystywany do rozrodu i żywność z niego uzyskana nie były przywożone do Unii z tych państw trzecich.

 

___________________________

 

* Rozporządzenie (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.U. L 165 z 30.4.2004, s. 1).

 

Poprawka  12

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 3 – ustęp 1 b (nowy)

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

1b. Podobnie państwa członkowskie dopilnowują, by do Unii nie były przywożone ani klony zwierząt czy zarodki klonalne, ani materiał biologiczny wykorzystywany do rozrodu pochodzący od klonów zwierząt, a także by żywność przywożona z państw trzecich, w których dozwolone jest klonowanie zwierząt do celów chowu, spełniała odpowiednie wymagania unijnego prawa żywnościowego lub warunki uznane przez Unię za co najmniej równoważne z tymi wymaganiami.

 

Poprawka  13

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 5 – ustęp 2 – litera b

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

b) postęp naukowy i techniczny, w szczególności w odniesieniu do aspektów klonowania związanych z dobrostanem zwierząt;

b) postęp naukowy i techniczny, w szczególności w odniesieniu do aspektów klonowania związanych z dobrostanem zwierząt, i poglądy konsumentów;

 

Poprawka 14

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 5 – ustęp 2 – litera c

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

c) zmiany na arenie międzynarodowej.

c) zmiany na arenie międzynarodowej, a zwłaszcza wpływ niniejszego rozporządzenia na przepływy handlowe i stosunki handlowe Unii.

 

Poprawka  15

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 6

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Artykuł 6

skreślony

Transpozycja

 

1. Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy do dnia [date = 12 month after the date of transposition of this Directive] r. Niezwłocznie przekazują Komisji tekst tych przepisów.

 

Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez państwa członkowskie.

 

2. Państwa członkowskie przekazują Komisji tekst podstawowych przepisów prawa krajowego, przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.

 

 

Poprawka  16

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 8

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Artykuł 8

skreślony

Adresaci

 

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.

 

 

Poprawka  17

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 8 a (nowy)

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

Artykuł 8a

 

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

 

 

PROCEDURA

Tytuł

Klonowanie zwierząt z gatunku bydła, świń, owiec, kóz i koni utrzymywanych i rozmnażanych do celów chowu

Odsyłacze

COM(2013)0892 – C7-0002/2014 – 2013/0433(COD)

Komisje przedmiotowo właściwe

Data ogłoszenia na posiedzeniu

ENVI

16.1.2014

AGRI

16.1.2014

 

 

Opinia wydana przez

Data ogłoszenia na posiedzeniu

INTA

16.1.2014

Sprawozdawca(czyni) komisji opiniodawczej

Data powołania

Jude Kirton-Darling

3.9.2014

Art. 55 – Wspólne posiedzenia komisji

Data ogłoszenia na posiedzeniu

17.12.2014

Rozpatrzenie w komisji

14.4.2015

6.5.2015

 

 

Data przyjęcia

28.5.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

34

6

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

William (The Earl of) Dartmouth, Maria Arena, Tiziana Beghin, David Borrelli, Daniel Caspary, Marielle de Sarnez, Santiago Fisas Ayxelà, Christofer Fjellner, Eleonora Forenza, Yannick Jadot, Ska Keller, Jude Kirton-Darling, Bernd Lange, Jörg Leichtfried, David Martin, Emmanuel Maurel, Emma McClarkin, Anne-Marie Mineur, Alessia Maria Mosca, Franz Obermayr, Artis Pabriks, Franck Proust, Godelieve Quisthoudt-Rowohl, Inmaculada Rodríguez-Piñero Fernández, Tokia Saïfi, Matteo Salvini, Marietje Schaake, Helmut Scholz, Joachim Schuster, Joachim Starbatty, Adam Szejnfeld, Iuliu Winkler, Jan Zahradil

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Goffredo Maria Bettini, Dita Charanzová, Georgios Epitideios, Seán Kelly, Sander Loones, Frédérique Ries, Adina-Ioana Vălean, Jarosław Wałęsa