Zittingsdocument

 

16.7.2014                                                                                                      B8‑0059/2014 }

                                                                                                                      B8‑0060/2014 }

                                                                                                                      B8‑0061/2014 }

                                                                                                                      B8‑0063/2014 }

                                                                                                                      B8‑0064/2014 } RC1

GEZAMENLIJKE ONTWERPRESOLUTIE

ingediend overeenkomstig artikel 123, leden 2 en 4, van het Reglement

ter vervanging van de ontwerpresoluties ingediend door de fracties:

ECR ( B8‑0059/2014 )

PPE ( B8‑0060/2014 )

S&D ( B8‑0061/2014 )

Verts/ALE ( B8‑0063/2014 )

ALDE ( B8‑0064/2014 )

over de situatie in Irak

( 2014/2716(RSP) )

Cristian Dan Preda, Arnaud Danjean, Jacek Saryusz-Wolski, Elmar Brok, Mariya Gabriel, Andrey Kovatchev, Esther de Lange, Michèle Alliot-Marie, Tunne Kelam, Lars Adaktusson, Davor Ivo Stier, Philippe Juvin

namens de PPE-Fractie

Victor Boştinaru, Elena Valenciano Martínez-Orozco, Ana Gomes, Kati Piri, Eugen Freund, Demetris Papadakis, Silvia Costa

namens de S&D-Fractie

Charles Tannock, Geoffrey Van Orden, Anna Elżbieta Fotyga, Angel Dzhambazki

namens de ECR-Fractie

Marietje Schaake, Johannes Cornelis van Baalen, Annemie Neyts-Uyttebroeck, Gérard Deprez, Petras Auštrevičius, Louis Michel, Robert Rochefort, Jean-Marie Cavada, Marielle de Sarnez, Charles Goerens, Alexander Graf Lambsdorff, Fernando Maura Barandiarán

namens de ALDE-Fractie

Alyn Smith, Bodil Ceballos, Jean Lambert, Tamás Meszerics

namens de Verts/ALE-Fractie

Resolutie van het Europees Parlement over de situatie in Irak

( 2014/2716(RSP) )

Het Europees Parlement,

–   gezien zijn eerdere resoluties over Irak, en met name die van 27 februari 2014 over de situatie in Irak[1],

–   gezien de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Irak, anderzijds, en zijn resolutie van 17 januari 2013 over de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Irak[2],

–   gezien de conclusies van de Raad Buitenlandse Zaken over Irak, in het bijzonder die van 23 juni 2014,

–   gezien de verklaringen over Irak van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties,

–   gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens van 1948,

–   gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 1966, waarbij Irak partij is,

–   gezien de op 24 juni 2013 goedgekeurde richtsnoeren van de EU tot bevordering en bescherming van de vrijheid van godsdienst en overtuiging,

–   gezien de verklaringen over Irak van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (vv/hv),

–   gezien zijn resolutie van 11 maart 2014 over Saoedi-Arabië, zijn betrekkingen met de EU en zijn rol in het Midden-Oosten en Noord-Afrika[3], zijn resolutie van 24 maart 2011 over de betrekkingen van de Europese Unie met de Samenwerkingsraad van de Golf[4], en zijn resolutie van 3 april 2014 over de EU-strategie ten aanzien van Iran[5],

–   gezien artikel 123, leden 2 en 4, van zijn Reglement,

A. overwegende dat Irak nog steeds geconfronteerd wordt met ernstige uitdagingen op politiek, sociaaleconomisch en veiligheidsgebied en dat het politieke toneel in het land uiterst gefragmenteerd is en gekenmerkt wordt door geweld en sektarische intriges, zeer ten koste van de legitieme verlangens van het Iraakse volk naar vrede, welvaart en een echte overgang naar democratie; overwegende dat Irak te kampen heeft met de grootste golf van geweld sinds 2008;

B.  overwegende dat de van Al-Qaida afgescheurde jihadistische groepering "Islamitische Staat" (IS) – voorheen Islamitische Staat van Irak en de Levant (ISIL) – delen van Noordwest-Irak heeft veroverd, met inbegrip van Mosul, de op één na grootste stad van Irak, gevolgd door standrechtelijke executies van Iraakse burgers, de invoering van een strenge interpretatie van de shariawetgeving, de vernieling van sjiitische, soennitische, christelijke en soefi-gebedshuizen en -heiligdommen en andere wreedheden tegen de burgerbevolking;

C. overwegende dat de desintegratie van de grens tussen Irak en Syrië de IS de gelegenheid heeft geboden om zijn aanwezigheid in beide landen op te voeren; overwegende dat de opkomst van de IS door delen van de ontgoochelde soennitische bevolking en voormalige aanhangers van de Baath-partij wordt getolereerd of zelfs gesteund; overwegende dat op 29 juni 2014 werd bericht dat de IS een "kalifaat" of "Islamitische Staat" had uitgeroepen in de gebieden die zij in Irak en Syrië in handen hebben, en overwegende dat de leider van de IS, Abu Bakr al-Baghdadi, zichzelf tot kalief heeft verklaard;

D. overwegende dat de IS zich van aanzienlijke inkomstenbronnen heeft verzekerd door banken en bedrijven in de gebieden onder zijn controle te plunderen, wel zes olievelden in Syrië over te nemen, waaronder het olieveld al-Omar, de grootste Syrische olie-faciliteit dichtbij de grens met Irak, en geld te ontvangen van vermogende donoren, met name in Saoedi-Arabië, Qatar, Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten;

E.  overwegende dat de snelle opkomst van de IS aan het licht heeft gebracht hoe kwetsbaar het Iraakse leger en de instellingen zijn, welke worden geteisterd door corruptie, sektarisme en het door de regering van premier Nouri al-Maliki gevoerde beleid van uitsluiting, waardoor de soennitische minderheid en andere minderheden in Irak aanzienlijk vervreemd zijn;

F.  overwegende dat militaire eenheden van de Koerdische regionale regering half juni 2014 de controle over de multi-etnische stad Kirkuk hebben overgenomen, waarbij dit decennialang omstreden olierijke gebied in de Koerdische provincie werd opgenomen, en overwegende dat de Koerdische regering plannen voor een referendum onder de Koerdische bevolking over onafhankelijkheid van Irak heeft aangekondigd;

G. overwegende dat de EU erkent dat er een grote last drukt op de regio Koerdistan en de regionale regering van Koerdistan, die onderdak bieden aan grote aantallen binnenlandse ontheemden;

H. overwegende dat er op 30 april 2014 in Irak parlementsverkiezingen hebben plaatsgevonden, waarbij het Rechtsstaatblok van premier Nouri al-Maliki een meerderheid heeft behaald; overwegende dat de huidige regering er niet in geslaagd is in Irak een meer inclusieve samenleving op te bouwen; overwegende dat er een steeds luider beroep op al-Maliki wordt gedaan om niet naar een derde termijn als premier te streven en dat er wordt aangedrongen op de vorming van een daadwerkelijk inclusieve regering in de plaats daarvan; overwegende dat de sjiitische religieuze leider ayatollah al-Sistani alle Iraakse partijen heeft opgeroepen met spoed een consensus te bereiken over een dergelijke regering, maar het nieuw verkozen Iraakse parlement daar tot dusver niet in is geslaagd;

I.   overwegende dat de Verenigde Staten van Amerika, Rusland en de Islamitische Republiek Iran de regering van Irak steun hebben verleend; overwegende dat de president van Iran, Hassan Rohani, zich bereid heeft getoond met de VS samen te werken om de dreiging van de IS in Irak af te wenden, terwijl gewapende extremistische soennitische groeperingen in de regio, waaronder de IS, de afgelopen jaren ideologische en materiële steun van actoren in Saoedi-Arabië en bepaalde Golfstaten hebben gekregen;

J.   overwegende dat honderden buitenlandse strijders, waaronder velen uit EU-lidstaten, zich naar verluidt bij de IS hebben aangesloten; overwegende dat de EU-burgers in kwestie door de regeringen van de lidstaten als een veiligheidsrisico zijn aangemerkt;

K. overwegende dat volgens het Bureau van de Verenigde Naties voor de coördinatie van humanitaire aangelegenheden (OCHA) naar schatting 1,2 miljoen mensen in het midden en noorden van Irak intern ontheemd zijn en naar schatting 1,5 miljoen mensen humanitaire hulp nodig hebben; overwegende dat de opmars van de IS een humanitaire crisis en met name een omvangrijke verdrijving van burgers heeft veroorzaakt; overwegende dat de EU besloten heeft de humanitaire bijstand aan Irak met 5 miljoen EUR te verhogen om ontheemden basishulp te bieden, waardoor de financiering voor humanitaire doeleinden voor Irak in 2014 tot dusver 12 miljoen EUR bedraagt;

L.  overwegende dat de Iraakse grondwet gelijkheid voor de wet van alle burgers garandeert en de "administratieve, politieke, culturele en onderwijsrechten van de diverse nationaliteiten" erkent; overwegende dat de Iraakse regering verantwoordelijk is voor het waarborgen van de rechten, het welzijn en de veiligheid van de gehele bevolking;

M. overwegende dat er berichten zijn dat vrouwen en meisjes in Irak met opzet als doelwit worden gekozen en dat er melding wordt gemaakt van ontvoeringen, verkrachting en gedwongen huwelijken door de IS en andere gewapende groeperingen; overwegende dat volgens het rapport van Human Rights Watch van 12 juli 2014 Iraakse veiligheidstroepen en regeringsgezinde milities de afgelopen maand vermoedelijk ten minste 225 gevangenen zonder proces hebben geëxecuteerd, wellicht als wraak voor de moorden door strijders van de Islamitische Staat;

N. overwegende dat zo'n 10 000 mensen uit de voornamelijk christelijke gemeenschap van Qaraqosh (ook bekend als Al-Hamdaniya), een historische Assyrische stad, op 25 juni 2014 uit hun huizen zijn gevlucht nadat er nabij de stad mortiergranaten waren ingeslagen; overwegende dat wordt aangenomen dat sedert 2003 ten minste de helft van de Iraakse christenen het land heeft verlaten; overwegende dat volgens Open Doors International het aantal christenen in Irak aanzienlijk is gedaald, namelijk van 1,2 miljoen aan het begin van de jaren '90 tot tussen de 330 000 en 350 000 nu;

1.  spreekt zijn grote bezorgdheid uit over de snel verslechterende veiligheidssituatie in Irak; veroordeelt scherp de aanvallen van de IS op Iraakse burgers en de Iraakse staat, met standrechtelijke executies, de invoering van een strenge interpretatie van de shariawetgeving, de vernietiging van gebedshuizen en het historische, culturele en artistieke erfgoed van de regio, en andere wreedheden; waarschuwt dat de extreme anti-sjiitische en antichristelijke opvattingen van de IS het risico op grootschalige sektarische moordpartijen vergroten als de IS in de gelegenheid wordt gesteld het ingenomen gebied in handen te houden en verder uit te breiden;

2.  veroordeelt met klem aanvallen op burgerdoelen, waaronder ziekenhuizen, scholen en gebedshuizen, en het gebruik van executies en seksueel geweld in het conflict; onderstreept dat de plegers van deze daden niet ongestraft mogen blijven; is diep bezorgd over de humanitaire crisis en de massale verdrijving van burgers;

3.  steunt de Iraakse autoriteiten in hun strijd tegen het terrorisme van de IS en andere gewapende of terroristische groeperingen, maar wijst erop dat de veiligheidsrespons gepaard dient te gaan met een levensvatbare politieke oplossing waarbij alle geledingen van de Iraakse samenleving betrokken dienen te worden en gehoor wordt gegeven aan hun legitieme grieven; benadrukt voorts dat bij de bestrijding van terrorisme de mensenrechten en het internationaal humanitair recht in acht moeten worden genomen; dringt er bij de Iraakse veiligheidstroepen op aan zich aan de internationale en nationale wetgeving te houden en de Iraakse verplichtingen in het kader van internationale overeenkomsten inzake mensenrechten en fundamentele vrijheden te respecteren; dringt er bij de Iraakse veiligheidstroepen op aan zich aan de internationale en nationale wetgeving te houden en de Iraakse verplichtingen in het kader van internationale overeenkomsten inzake mensenrechten en fundamentele vrijheden te respecteren;

4.  verwerpt zonder voorbehoud de aankondiging van de IS-leiding dat zij een kalifaat heeft gevestigd in het gebied dat zij nu controleert en beschouwt dit als illegaal, verwerpt het idee dat internationaal erkende grenzen unilateraal met geweld worden gewijzigd en eerbiedigt de fundamentele rechten en vrijheden van de mensen in door de IS gecontroleerde gebieden;

5.  onderstreept dat middels resoluties 1267 (1999) en 1989 (2011) van de VN-Veiligheidsraad tegen de IS een wapenembargo en een bevriezing van zijn tegoeden zijn uitgevaardigd, en onderstreept het belang van een snelle en doeltreffende tenuitvoerlegging van deze maatregelen;

6.  is van oordeel dat de parlementsverkiezingen in Irak van 30 april 2014 een gelegenheid bieden om een echt representatieve regering met een inclusieve agenda te vormen; verwelkomt de verkiezing van de nieuwe voorzitter van het Iraakse parlement op 14 juli 2014; dringt er bij alle politieke leiders, en met name premier Nouri al-Maliki, op aan dat zij erop toezien dat er met spoed een inclusieve regering tot stand wordt gebracht; onderstreept dat een dergelijke regering de politieke, religieuze en etnische verscheidenheid van de Iraakse samenleving naar behoren zou moeten vertegenwoordigen, zodat er een einde komt aan het bloedvergieten en het uiteenvallen van het land;

7.  roept alle regionale actoren op om bij te dragen tot de inspanningen om de veiligheid en stabiliteit in Irak te bevorderen, en met name de Iraakse regering aan te moedigen om de soennitische minderheid de hand te reiken en het leger op inclusieve, niet-sektarische en onpartijdige wijze te reorganiseren;

8.  roept alle regionale actoren op alles te doen wat in hun macht ligt om alle activiteiten van officiële of particuliere organen stop te zetten die extreme fundamentalistische ideologieën in woord en daad propageren en verspreiden; verzoekt de internationale gemeenschap en met name de EU om een regionale dialoog over de problemen waarvoor het Midden-Oosten zich gesteld ziet te faciliteren en alle belanghebbende partijen, in het bijzonder Iran en Saoedi-Arabië, daarbij te betrekken;

9.  onderstreept dat de EU een breed opgezette beleidsaanpak voor de regio dient te ontwikkelen en met name dat Iran, Saoedi-Arabië en de overige Golfstaten als essentiële spelers moeten worden betrokken bij alle inspanningen voor de-escalatie in Syrië en Irak;

10. benadrukt dat de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, en met name de vrijheid van meningsuiting, de persvrijheid en de digitale vrijheden, in deze tijden van crisis moeten worden geëerbiedigd;

11. neemt kennis van de aankondiging van de regionale regering van Koerdistan dat er een referendum over onafhankelijkheid zal worden gehouden; doet evenwel een beroep op het parlement en de president van Iraaks Koerdistan, Massoud Barzani, om hiervan een inclusief proces te maken, gezien de rechten van de niet-Koerdische minderheden die in de provincie wonen;

12. uit zijn bezorgdheid over de berichten dat zich honderden buitenlandse strijders, waaronder onderdanen van EU-lidstaten, zouden hebben aangesloten bij de IS-opstand; dringt verder aan op internationale samenwerking om de passende gerechtelijke stappen te nemen tegen personen die ervan worden verdacht betrokken te zijn bij terroristische activiteiten;

13. is ingenomen met het besluit van de EU van 19 juni 2014 om de humanitaire bijstand aan Irak met 5 miljoen EUR te verhogen om ontheemden basishulp te bieden, waardoor de financiering voor humanitaire doeleinden voor Irak in 2014 tot dusver 12 miljoen EUR bedraagt;

14. verklaart opnieuw dat de EU haar betrekkingen met Irak wil versterken, mede via de uitvoering van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Irak; roept de Raad op Irak te blijven helpen bij het propageren van democratie, mensenrechten, goed bestuur en de rechtsstaat, onder meer door voort te bouwen op de ervaringen en resultaten van de EUJUST LEX-missie voor Irak; steunt tevens de inspanningen van UNAMI en de speciale vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de VN voor Irak om de Iraakse regering te helpen bij het versterken van de democratische instellingen en processen, het bevorderen van de rechtsstaat, het ondersteunen van de regionale dialoog, het verbeteren van de verlening van basisdiensten en het garanderen van de bescherming van de mensenrechten;

15. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlands en veiligheidsbeleid, de Raad, de Commissie, de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de regering en de Raad van Volksvertegenwoordigers van Irak, het regionale bestuur van Koerdistan, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en de VN-Mensenrechtenraad.

 

[1] Aangenomen teksten, P7_TA(2014)0171
[2] Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0023
[3] Aangenomen teksten, P7_TA(2014)0207
[4] PB C 247 E van 17.8.2012, blz. 1.
[5] Aangenomen teksten, P7_TA(2014)0339