Zittingsdocument

22.10.2014                                                                                                    B8‑0167/2014 }

B8‑0175/2014 } RC1

GEZAMENLIJKE ONTWERPRESOLUTIE

ingediend overeenkomstig artikel 135, lid 5, en artikel 123, lid 4, van het Reglement

ter vervanging van de ontwerpresoluties ingediend door de fracties:

GUE/NGL ( B8‑0167/2014 )

Verts/ALE ( B8‑0175/2014 )

over de verdwijning van 43 studenten in Mexico

( 2014/2905(RSP) )

Javier Couso Permuy, Patrick Le Hyaric, Marie-Christine Vergiat, Malin Björk, Marina Albiol Guzmán, Paloma López Bermejo, Ángela Vallina, Lidia Senra Rodríguez

namens de GUE/NGL-Fractie

Ernest Urtasun, Josep-Maria Terricabras, Jordi Sebastià, Bodil Ceballos, Ska Keller, Ulrike Lunacek, Barbara Lochbihler, Ernest Maragall, Heidi Hautala

namens de Verts/ALE-Fractie

Resolutie van het Europees Parlement over de verdwijning van 43 studenten in Mexico

( 2014/2905(RSP) )

Het Europees Parlement,

–   gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens,

–   gezien zijn eerdere resoluties over Mexico, met name die van 9 maart 2010,

–   gezien de verklaring van Havana van januari 2014, met name punt 1 daarvan,

–   gezien de plaatselijke verklaring van de EU over Iguala, die is afgegeven in overeenstemming met de missiehoofden van de EU-lidstaten in Mexico van 12 oktober 2014,

–   gezien de verklaringen van het bureau van het Hoge Commissariaat voor de mensenrechten van de VN, de Inter-Amerikaanse Commissie voor de rechten van de mens, en Amnesty International,

–   gezien het algemeen akkoord tussen de EU en Mexico van 2000,

–   gezien de dialoog op hoog niveau over mensenrechten, als onderdeel van het strategisch partnerschap EU-Mexico van 2008,

–   gezien het strategisch EU-kader voor mensenrechten en democratie van juni 2012,

–   gezien artikel 135, lid 5, en artikel 123, lid 4, van zijn Reglement,

A. overwegende dat de situatie van de mensenrechten in Mexico bijzonder ernstig is, met name in de staten Chiapas, Oaxaca en Atencoles;

B.  overwegende dat volgens de mondiale databank in 2012 52,3% van de bevolking onder de armoedegrens leefde; overwegende dat Mexico een van de landen is waar de rijkdommen het minst gelijk verdeeld zijn;

C. overwegende het feit dat de autoriteiten een economisch en maatschappelijk stelsel invoeren dat gebaseerd is op roofbouw, privatisering en de verhandelbaarheid van de elementaire hulpbronnen zoals de grond, het water en de biodiversiteit;

D. overwegende dat dit beleid een klimaat tot gevolg heeft waarin maatschappelijke organisaties lastig gevallen en talrijke politieke activisten, economische en maatschappelijke actoren gevangengenomen worden; overwegende dat Mexico het land is waar de meeste moorden plaatsvinden van journalisten in de wereld;

E.  overwegende de samenspanning tussen de politici, volksvertegenwoordigers en de kartels van drugssmokkelaars;

F.  overwegende dat de sterke toename van de inzet van militairen sinds de verkiezing van president Calderón in 2006 ernstige gevolgen heeft gehad voor de mensenrechten, in de vorm van meer gedwongen verdwijningen, buitengerechtelijke executies, folteringen en willekeurige detentie;

G. overwegende dat volgens officiële cijfers van de regering er meer dan 22 000 personen in Mexico "niet gelokaliseerd" zouden zijn; overwegende dat meer dan de helft hiervan tijdens het bewind van de huidige president Enrique Peña Nieto verdwenen is; overwegende dat volgens schattingen van de ngo's tussen 70 000 en 80 000 moorden en meer dan 24 000 verdwijningen hebben plaatsgevonden in de periode tussen 2006 en 2014;

H. overwegende dat de Mexicaanse autoriteiten vaak niet toekomen aan het adequaat onderzoeken, vervolgen en bestraffen en dat volgens de nationale mensenrechtencommissie 98 tot 99% van de misdaden onbestraft blijft; overwegende dat de straffeloosheid die in Mexico heerst een van de redenen is van de toename van het geweld en de misdaad in het land; overwegende dat ook de maatschappelijke ongelijkheid en de extreme armoede van de bevolking leidt tot toename van geweld;

I.   overwegende de veelvuldige verdwijningen en ontvoeringen van met name inheemse vrouwen; overwegende dat de term "feminicide" gebaseerd is op de definitie van geweld tegen vrouwen in artikel 1 van het Verdrag van Belém do Pará, te weten "dat als geweld tegen de vrouw moet worden beschouwd elke daad of elk gedrag dat gendergerelateerd is en resulteert in de moord of het lichamelijk, seksueel of geestelijk leed van vrouwen, zowel in de openbare als in de privésfeer"; overwegende dat de bestraffing en de uitbanning van feminicide een verplichting is en van elke rechtstaat een prioriteit behoort te zijn;

J.   overwegende dat in de nacht van 15 op 16 oktober 2014, María del Rosario Fuentes Rubio, een jonge Mexicaanse die de activiteiten van de drugskartels aan de kaak had gesteld, vermoord is in de staat Tamaulipas;

K. overwegende dat op 13 oktober jl. Román Atilano, leider van een groep landbouwers die een tegemoetkoming verlangde voor de ondergelopen gronden als gevolg van de constructie van een dam in de staat Sinaloa, in het noordoosten van Mexico, tijdens zijn wekelijkse radioprogramma omgebracht is;

L.  overwegende dat op 30 juni jl. 22 veronderstelde criminelen (volgens officiële bronnen) in een confrontatie in Tlatlaya de dood vonden; overwegende dat naderhand getuigenverklaringen hebben bevestigd dat deze personen (waaronder een meisje van 15 jaar), na zich te hebben overgegeven, door militairen in koelen bloede geëxecuteerd zijn; overwegende dat acht militairen die bij dit bloedblad betrokken waren, eind september gearresteerd zijn;

M. is geschokt door de gruweldaden van 26 september 2014 in de Mexicaanse stad Iguala/Guerrero, toen politieagenten het vuur openden op ongewapende studenten van de landbouwuniversiteit Ayotzinapa (Escuela Normal) en drie studenten, een voetbaltrainer, een voetbalspeler en een busbestuurder doodschoten, en 20 mensen gewond achterlieten; is diep geschokt dat de gebeurtenissen geleid hebben tot de gedwongen verdwijning van 43 studenten, die nog steeds vermist worden;

N. overwegende dat zowel het bloedbad als de gedwongen verdwijningen plaatsvonden in het midden van een stad die slechts 190 km van de hoofdstad van Mexico gelegen is, en waar twee militaire bataljons en een strategisch operatiecentrum van de federale algemene aanklager aanwezig zijn; overwegende dat volgens ooggetuigen, leden van de lokale veiligheidstroepen ten minste 17 van de 43 studenten aan criminele bendes hebben overgedragen, zonder ingrijpen van andere veiligheidstroepen; overwegende dat de studenten, naar verluidt, ontvoerd zijn in politiewagens en overgedragen zijn aan leden van het drugskartel Guerreros Unidos;

O. overwegende dat de federale autoriteiten na een dergelijk opvallend misdrijf nagelaten hebben onmiddellijke en alomvattende actie te ondernemen, niet zijn begonnen aan een zoektocht naar de vermiste studenten en de overlevenden en families niet terstond bescherming hebben geboden; overwegende dat de federale autoriteiten de kwestie pas zijn gaan aanpakken nadat wanhopige studenten van Ayotzinapa en verwanten van de vermisten zelf de Autopista del Sol hebben bezet, meer dan een week later en na landelijke en internationale protesten;

P.  overwegende dat een week na de ontvoeringen, een van de gevangengenomen vermoedelijke daders op 3 oktober 2014 vijf massagraven bij Iguala heeft aangewezen, met 28 verbrande lichamen, die volgens DNA-analyse wellicht niet de vermiste studenten betreffen; overwegende dat sindsdien meer massagraven in de omgeving zijn ontdekt; overwegende dat de Argentijnse forensisch experts betere werkomstandigheden behoeven om de doden te kunnen identificeren;

Q. overwegende dat in eerdere verslagen van Mexicaanse mensenrechtenorganisaties banden en samenwerking tussen lokale autoriteiten en criminele bendes zijn onthuld, en door de Mexicaanse geheime dienst Cisen wat betreft de zaak in Iguala bevestigd zijn, maar dat deze verslagen nimmer geleid hebben tot aandacht of actie van officiële zijde; overwegende dat deze samenspanning zonder twijfel aan de basis ligt van deze nieuwe misdaad; overwegende dat op 12 december 2011 ten minste 11 leden van de veiligheidstroepen Duitse wapens droegen tijdens een vorige politieaanval in Chilpancingo/Guerrero op studenten van de Ayotzinapa-universiteit, waarbij twee studenten door politieagenten gedood werden;

R.  overwegende dat de burgemeester van Iguala, José Luis Abarca, en het hoofd van de lokale veiligheidstroepen, Felipe Flores, gezocht worden maar gevlucht zijn; overwegende dat 44 politieagenten en leden van criminele groeperingen ondertussen zijn gevangengenomen – daartoe behoren 36 politieagenten uit Iguala en Cocula/Guerrero;

S.  overwegende dat tijdens de recente gebeurtenissen in Guerrero de mensenrechten in een ongekende mate geschonden zijn en bijzonder ernstige gevallen van straffeloosheid, samenspanning tussen politieofficieren en georganiseerde criminele bendes en buitensporig gebruik van geweld aan het licht kwamen, en dat dit alles dan ook aan de orde moet worden gesteld in het kader van de strategische betrekkingen tussen de EU en Mexico, waarbij van de bestaande instrumenten gebruik gemaakt wordt die zowel het algemeen akkoord als het strategisch partnerschap bieden;

T.  overwegende dat de EU en Mexico zijn verbonden door een algemeen akkoord dat een mensenrechtenclausule bevat, en een strategisch partnerschap met een duidelijke reeks gemeenschappelijke waarden, waarvan de schending consequenties heeft voor zowel het akkoord als het partnerschap; overwegende dat met het strategisch kader voor mensenrechten en democratie van juni 2012, de EU heeft toegezegd "de mensenrechten centraal te stellen in haar betrekkingen met alle derde landen, ook haar strategische partners" en "haar volle gewicht in de schaal zal blijven leggen voor pleitbezorgers van vrijheid, democratie en mensenrechten in de hele wereld";

U. overwegende dat Mexico op internationaal niveau veel toezeggingen heeft gedaan ten aanzien van de bescherming van de mensenrechten; overwegende dat nakoming van deze verplichtingen een hogere status heeft dan het nationaal recht; overwegende dat met deze Iguala-zaak de geloofwaardigheid van de Verenigde Mexicaanse Staten als hoeders van de mensenrechten weldegelijk op het spel staat binnen de internationale gemeenschap;

1.  verlangt dat de federale autoriteiten alles in het werk stellen om de 43 studenten terug te vinden van de school Normal in Ayotzinapa bij de stad Iguala en dat de daders van de gepleegde misdrijven berecht en bestraft worden; wijst eveneens op de noodzaak dat deze schendingen van de mensenrechten op een serieuze, transparante en onpartijdige manier onderzocht en de regels van een behoorlijke rechtsgang toegepast worden;

2.  spreekt zijn medeleven uit met de families van de zes gedode personen, en toont zich solidair met de verwanten en medestudenten die naar de 43 vermiste studenten zoeken, en verzoekt de Mexicaanse autoriteiten het leven en de lichamelijke integriteit volledig te beschermen van de overlevende studenten, de verwanten en vrienden van de 43 vermiste studenten, en de mensenrechtenactivisten die de zaak begeleiden; verzoekt voorts de autoriteiten om in psychosociale hulp te voorzien en de voorzorgsmaatregelen ten uitvoer te leggen die de Inter-Amerikaanse Commissie voor de rechten van de mens hen heeft toegewezen;

3.  is ontsteld over de verdere verslechtering van de mensenrechtensituatie in Mexico en het gebrek aan serieus te nemen inzet van de Mexicaanse staat om de straffeloosheid te bestrijden; veroordeelt opnieuw de gedwongen verdwijningen en de moorden gepleegd door en met de medeplichtigheid van de Mexicaanse staat;

4.  verwacht eveneens van de Mexicaanse autoriteiten een volledig onderzoek naar de 43 gedwongen verdwijningen, eventuele buitengerechtelijke executies, de zes moorden, de 20 gewonden en andere onderdelen van de meervoudige misdaad in september 2014 in Iguala, een uitputtende vaststelling van alle verantwoordelijkheden, en de vervolging en doeltreffende veroordeling van de verantwoordelijke partijen op alle niveaus, overeenkomstig internationale normen;

5.  benadrukt dat de families van de ontvoerde en vermoorde slachtoffers volledige toegang tot de rechter moeten hebben en in alle stadia van het onderzoek volledig geïnformeerd worden, en dat de geleden schade vergoed moet worden;

6.  verzoekt dat ook de moorden op de twee studenten van Ayotzinapa op 12 december 2011 bij het onderzoek worden betrokken, welke gevallen tot niets hebben geleid omdat de autoriteiten geen belangstelling voor vervolging hadden;

7.  is ingenomen met de instelling van comités in de Mexicaanse Kamer van Afgevaardigden en de Kamer van Senatoren, die toezien op de onderzoeken, en verzoekt van hun respectieve bevindingen op de hoogte te worden gesteld;

8.  verzoekt om een snel onderzoek naar de identiteit van de 28 lichamen die in oktober 2014 in vijf massagraven gevonden zijn, en naar de daders van dit andere weerzinwekkende misdrijf in Iguala, en soortgelijke onderzoeken te verrichten naar ten minste drie andere massagraven, en benadrukt dat er dringend een uniform, openbaar en toegankelijk nationaal register van vermiste en verdwenen personen en een DNA-databank moet worden aangelegd;

9.  roept tevens op tot een volledig onderzoek naar de omstandigheden rond de aanval en de ontvoering, met inbegrip van het herhaald nalaten van de federale en staatsautoriteiten om veelvuldige verslagen van samenspanning van lokale en publieke functionarissen met criminele bendes te onderzoeken;

10. onderstreept de dringende behoefte aan een effectieve ontmanteling van alle samenwerkingsverbanden tussen autoriteiten en georganiseerde misdaad;

11. benadrukt dat als de zaak Iguala wordt opgelost voor de rechter, dit niet een eenmalige gebeurtenis mag zijn; herinnert de Mexicaanse autoriteiten aan de bredere context van de moord op de Fin Jyri Jaakola en de Mexicaanse Bety Cariño, die op 27 april 2010 in Oaxaca waren gedood, in de buurt van San José Copala, toen ook nog 20 Mexicaanse en Europese burgers gewond raakten; herhaalt dat er eindelijk voor getuigenbescherming moet worden gezorgd, er arrestatiebevelen moeten worden uitgevaardigd, rechtszaken moeten worden aangespannen en moet worden gegarandeerd dat de persoon die verantwoordelijk is voor de moorden een passende straf krijgt;

12. verzoekt de Europese Unie de beëindiging van de straffeloosheid tot een grote prioriteit te bestempelen in haar betrekkingen met Mexico; dringt er bij de Europese Commissie op aan een daadwerkelijke politieke dialoog met dit land te beginnen, en waarin ook over de mensenrechten gesproken wordt, en verzoekt om jaarlijkse verslagen aan het Europees Parlement over de resultaten van de aanbevelingen in deze dialoog;

13. verzoekt de Europese Unie en haar lidstaten met de regionale organisaties samen te werken, met name de Gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caribische landen (CELAC), teneinde de verklaring van Havana van januari 2014 en met name punt 1 daarvan, ten uitvoer te leggen; benadrukt dat Mexico lid is van CELAC en is van mening dat deze organisatie een sleutelrol moet spelen in de verdediging van de mensenrechten in de regio;

14. is van mening dat de betrekkingen tussen de EU en derde landen zich zouden moeten baseren op wederzijdse samenwerking en ontwikkeling in plaats van op partnerschapsovereenkomsten en vrijhandel; is van mening dat de voorgenomen modernisering van het algemeen akkoord tussen de EU en Mexico opgeschort moet worden, de hoofdstukken en doelstellingen herzien, alle mogelijke mazen voor een doorwerking van de invloed van de georganiseerde misdaad, niet in de laatste plaats binnen de financiële dienstensector, opgespoord moeten worden, en dat de wijze waarop handelsregelingen tegen crimineel misbruik beschermd moeten worden, intensief met deskundigen, het Europees Parlement, het Mexicaans Parlement, en maatschappelijke organisaties besproken moet worden, en tegelijkertijd een nauwere samenwerking ontwikkeld wordt op het terrein van mensenrechtenkwesties, waaronder mechanismen voor een bindende handhaving, voordat andere stappen worden gezet;

15. steunt het verzoek van ngo's dat het bureau van de openbare aanklager van het Internationaal Strafhof en het tribunaal in Den Haag bijzondere aandacht besteden aan in Mexico begane misdaden en indien nodig, een internationaal onderzoek openen;

16. verzoekt alle EU-lidstaten, waaronder Duitsland, om alle onderhandelingen over veiligheidsovereenkomsten tussen henzelf en Mexico op te schorten of na te laten, en Mexico tot verboden gebied te verklaren voor samenwerking op het gebied van wapens, totdat de rechtstaat op het gehele grondgebied van Mexico weer in ere is hersteld en de georganiseerde misdaad onder controle gebracht en ontmanteld is;

17. verzoekt de Commissie bij de lidstaten gedetailleerde informatie op te vragen over hun vroegere en huidige samenwerking met Mexico op het gebied van wapens, zodat Europese wapens in handen van de georganiseerde misdaad kunnen worden opgespoord en in beslag worden genomen;

18. is eveneens van oordeel dat de terugkerende problemen van Mexico uitsluitend kunnen worden opgelost als er op wordt toegezien dat voor alle burgers dezelfde rechten gewaarborgd worden en de problemen in verband met de vruchtbare landbouwgronden en hulpbronnen, de werkloosheid en de armoede, maatschappelijke ongelijkheid en discriminatie aangepakt, de corruptie bestreden en de noodzakelijke sociale, politieke en economische hervormingen bevorderd worden om aldus een werkelijk onafhankelijke en democratische staat te waarborgen;

19. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Parlementaire Vergadering van EuroLat, de instanties van CELAC en de regering van Mexico.