Dokument z posiedzenia

22.10.2014                                                                                                    B8‑0167/2014 }

B8‑0175/2014 } RC1

WSPÓLNY PROJEKT REZOLUCJI

złożony zgodnie z art. 135 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu

zastępujący tym samym projekty rezolucji złożone przez następujące grupy:

GUE/NGL ( B8‑0167/2014 )

Verts/ALE ( B8‑0175/2014 )

w sprawie zaginięcia 43 studentów kolegium nauczycielskiego w Meksyku

( 2014/2905(RSP) )

Javier Couso Permuy, Patrick Le Hyaric, Marie-Christine Vergiat, Malin Björk, Marina Albiol Guzmán, Paloma López Bermejo, Ángela Vallina, Lidia Senra Rodríguez

w imieniu grupy politycznej GUE/NGL

Ernest Urtasun, Josep-Maria Terricabras, Jordi Sebastià, Bodil Ceballos, Ska Keller, Ulrike Lunacek, Barbara Lochbihler, Ernest Maragall, Heidi Hautala

w imieniu grupy politycznej Verts/ALE

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie zaginięcia 43 studentów kolegium nauczycielskiego w Meksyku

( 2014/2905(RSP) )

Parlament Europejski,

–   uwzględniając Powszechną Deklarację Praw Człowieka,

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Meksyku, w szczególności rezolucję z dnia 9 marca 2010 r.,

–   uwzględniając Deklarację z Hawany ze stycznia 2014 r., a w szczególności jej pkt 1,

–   uwzględniając oświadczenie UE z dnia 12 października 2014 r. dotyczące Iguali, wydane na miejscu w porozumieniu z przewodniczącymi misji państw członkowskich UE w Meksyku,

–   uwzględniając oświadczenia Biura Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka, Międzyamerykańskiej Komisji Praw Człowieka i Amnesty International,

–   uwzględniając globalne porozumienie między UE a Meksykiem z 2000 r.,

–   uwzględniając dialog na wysokim szczeblu w sprawie praw człowieka, będący częścią strategicznego partnerstwa UE–Meksyk z 2008 r.,

–   uwzględniając strategiczne ramy UE dotyczące praw człowieka i demokracji z czerwca 2012 r.,

–   uwzględniając art. 135 ust. 5 oraz art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze wyjątkowo dramatyczną sytuację praw człowieka w Meksyku, w szczególności w stanach Chiapas, Oaxaca i Atencoles;

B.   mając na uwadze, że według danych Banku Światowego w 2012 r. 52,3% ludności żyła poniżej granicy ubóstwa; mając na uwadze, że Meksyk znajduje się wśród krajów o najbardziej nierównym podziale bogactwa na świecie;

C.  mając na uwadze, że władze wprowadzają system gospodarczy i społeczny oparty na grabieży, prywatyzacji i komercjalizacji podstawowych zasobów, takich jak ziemia, woda i bioróżnorodność;

D.  mając na uwadze, że taka polityka sprzyja atmosferze prześladowań organizacji społecznych oraz więzieniu licznych działaczy opozycji oraz podmiotów społecznych i gospodarczych; mając na uwadze, że w Meksyku morduje się więcej dziennikarzy niż w jakimkolwiek innym państwie na świecie;

E.   mając na uwadze zmowę między politykami, wybranymi przedstawicielami a kartelami narkotykowymi;

F.   mając na uwadze, że od czasu wyboru prezydenta Calderóna w 2006 r. można zaobserwować znacznie częstsze wykorzystanie wojska, co ma bardzo poważny wpływ na prawa człowieka, ponieważ odnotowuje się zwiększoną liczbę wymuszonych zaginięć, egzekucji pozasądowych, tortur i arbitralnych zatrzymań;

G.  mając na uwadze, że według oficjalnych danych rządowych w Meksyku jest ponad 22 tys. „niezlokalizowanych” osób; mając na uwadze, że ponad połowa z nich zniknęła w czasie urzędowania obecnego prezydenta Enrique Peña Nieto oraz że organizacje pozarządowe szacują, iż w latach 2006–2014 dokonano między 70 a 80 tys. morderstw oraz miało miejsce ponad 24 tys. zaginięć;

H.  mając na uwadze, że meksykańskie władze często nie prowadzą dochodzeń w sprawie przestępstw oraz nie ścigają i nie karzą odpowiednio ich sprawców; mając również na uwadze, że zgodnie z krajową komisją praw człowieka 98–99% przestępstw nie jest karanych, a panująca w Meksyku bezkarność jest jednym z powodów wzrostu przemocy i przestępczości w tym kraju; mając na uwadze, że brak równości społecznej i skrajne ubóstwo ludności również przyczyniają się do wzrostu przemocy;

I.    mając na uwadze częste przypadki zaginięć i porwań kobiet, w szczególności przedstawicielek ludności tubylczej; mając również na uwadze, że termin „kobietobójstwo” wywodzi się z definicji przemocy wobec kobiet zawartej w art. 1 konwencji z Belem Do Para zgodnie z którą „przez przemoc wobec kobiet rozumie się każdy akt czy zachowanie uwarunkowane płciowo, które prowadzi do śmierci lub powstania szkody fizycznej, seksualnej czy psychologicznej lub do cierpienia kobiet, zarówno w życiu publicznym, jak i prywatnym”; mając na uwadze, że zwalczanie kobietobójstwa oraz karanie jego sprawców jest obowiązkiem i musi być priorytetem w każdym państwie, w którym panują rządy prawa;

J.    mając na uwadze, że w nocy z 15 na 16 października 2014 r. w stanie Tamaulipas zamordowana została María del Rosario Fuentes Rubio, młoda Meksykanka, która informowała o działalności kartelów narkotykowych;

K.  mając na uwadze, że w dniu 13 października 2014 r. podczas nadawania swojego cotygodniowego programu radiowego zamordowany został Román Atilano stojący na czele grupy farmerów domagających się rekompensaty za zalaną ziemię w wyniku budowy tamy w stanie Sinaloa w północno-wschodnim Meksyku;

L.   mając na uwadze, że w dniu 30 czerwca 2014 r. w czasie konfrontacji w mieście Tlatlaya zabitych zostało 22 domniemanych przestępców (według oficjalnych źródeł); mając na uwadze, że po tamtych wydarzeniach świadkowie zeznawali, iż ci ludzie (w tym piętnastoletnia dziewczynka) zostali zabici z zimną krwią przez wojsko po tym, jak się poddali; mając na uwadze, że pod koniec września ośmiu biorących udział w tej masakrze wojskowych zostało aresztowanych;

M. jest zbulwersowany brutalnymi wydarzeniami, które miały miejsce w dniu 26 września 2014 r. w meksykańskim mieście Iguala w stanie Guerrero, gdzie policja otworzyła ogień do nieuzbrojonych studentów kolegium nauczycielskiego w Ayotzinapie (Escuela Normal), zabijając troje z nich oraz trenera piłki nożnej, piłkarza i kierowcę autobusu i raniąc 20 osób; jest głęboko poruszony wydarzeniami, które doprowadziły do wymuszonego zaginięcia 43 studentów, których nadal nie odnaleziono;

N. mając na uwadze, że zarówno masakra, jak i wymuszone zaginięcia miały miejsce w samym mieście, zaledwie 190 km od stolicy Meksyku, gdzie stacjonują dwie jednostki wojskowe oraz znajduje się centrum operacji strategicznych i siedziba prokuratura federalnego; mając na uwadze, że z zeznań naocznych świadków wynika, iż przedstawiciele lokalnych sił bezpieczeństwa przekazali przynajmniej 17 z 43 zaginionych studentów gangom przestępczym, bez żadnej ingerencji ze strony innych sił bezpieczeństwa; mając na uwadze, że studenci przypuszczalnie zostali uprowadzeni w policyjnych samochodach i przekazani członkom kartelu narkotykowego Guerreros Unidos;

O. mając na uwadze, że władze federalne nie podjęły natychmiastowych i szeroko zakrojonych działań w sytuacji tak odrażającej zbrodni, nie rozpoczęły również poszukiwań zaginionych studentów, ani nie udzieliły bezzwłocznej odpowiedniej ochrony ocalałym i rodzinom; mając również na uwadze, że władze federalne zajęły się tą sprawą dopiero po tym, jak zdesperowani studenci kolegium w Ayotzinapie i rodziny zaginionych sami zablokowali Autostradę Słońca (Autopista del Sol), ponad tydzień po czasie i w wyniku licznych wyrazów oburzenia w kraju i na świecie;

P.  mając na uwadze, że tydzień po porwaniach, w dniu 3 października 2014 r., jeden z przetrzymywanych rzekomych sprawców wskazał pięć masowych grobów w pobliżu Iguali, w których znaleziono 28 spalonych ciał, które jednak, według analizy DNA, niekoniecznie należą do zaginionych studentów; mając na uwadze, że w okolicy odkryto później więcej masowych grobów; mając również na uwadze, że argentyńscy specjaliści w dziedzinie medycyny sądowej potrzebują lepszych warunków do przeprowadzenia niezbędnych prac w celu identyfikacji zwłok;

Q. mając na uwadze, że we wcześniejszych raportach meksykańskich organizacji praw człowieka wskazano na wyraźne związki i współpracę między lokalnymi władzami a grupami przestępczymi, co później potwierdziły meksykańskie tajne służby CISEN w przypadku Iguali, jednak władze nie poświęciły tym raportom uwagi i nie podjęły żadnych działań; mając na uwadze, że ta zmowa z pewnością leży u źródeł tej niedawnej zbrodni; mając na uwadze, że co najmniej 11 przedstawicieli służb bezpieczeństwa posługiwało się niemiecką bronią we wcześniejszych atakach policji na studentów kolegium w Ayotzinapie, w dniu 12 grudnia 2011 r. w Chilpancingo w stanie Guerrero, w czasie których policjanci zabili dwóch studentów;

R.  mając na uwadze, że poszukiwani są zbiegli: burmistrz Iguali Jose Luis Abarca oraz stojący na czele lokalnych sił bezpieczeństwa Felipe Flores; mając na uwadze, że zatrzymano 44 policjantów i członków grup przestępczych, a 36 z nich to policjanci z Iguali i Coculi w stanie Guerrero;

S.  mając na uwadze, że ostatnie wydarzenia w stanie Guerrero stanowią bezprecedensowy przypadek łamania praw człowieka oraz obnażają niezmiernie poważny problem bezkarności, zmowy między funkcjonariuszami policji a zorganizowanymi grupami przestępczymi oraz nadmiernego użycia siły, a zatem kwestie te należy poruszyć w ramach strategicznych stosunków między UE a Meksykiem, przy czym zarówno w ramach globalnego porozumienia, jak i strategicznego partnerstwa należy wykorzystać istniejące instrumenty;

T.   mając na uwadze, że UE i Meksyk są związane globalnym porozumieniem zawierającym klauzulę o prawach człowieka oraz partnerstwem strategicznym obejmującym jasny zestaw wspólnych wartości, których nieprzestrzeganie pociąga za sobą konsekwencje przewidziane zarówno w porozumieniu, jak i partnerstwie; mając na uwadze, że w strategicznych ramach dotyczących praw człowieka i demokracji z czerwca 2012 r. UE zobowiązała się, że prawa człowieka będą dla niej „centralnym elementem stosunków ze wszystkimi państwami trzecimi, również z jej partnerami strategicznymi”, oraz że „z całą mocą będzie wspierać obrońców wolności, demokracji i praw człowieka na całym świecie”;

U.  mając na uwadze, że Meksyk podjął na szczeblu międzynarodowym wiele zobowiązań dotyczących ochrony praw człowieka; mając na uwadze, że przestrzeganie tych zobowiązań stoi ponad prawem krajowym; mając na uwadze, że z powodu sprawy zaginionych w Iguali wiarygodność Meksykańskich Stanów Zjednoczonych jako gwaranta poszanowania praw człowieka jest w oczach społeczności międzynarodowej zdecydowanie zagrożona;

1.  domaga się, aby władze federalne dołożyły wszelkich starań, aby odnaleźć 43 studentów kolegium nauczycielskiego w Ayotzinapie w mieście Iguala, oraz aby sprawcy zbrodni zostali postawieni przed sądem i ukarani; podkreśla jednocześnie, że te przypadki łamania praw człowieka powinny stać się przedmiotem prawdziwego, przejrzystego i bezstronnego dochodzenia, a obowiązujące przepisy proceduralne powinny być stosowane;

2.  składa kondolencje rodzinom sześciu zastrzelonych osób oraz wyraża solidarność z krewnymi i kolegami poszukującymi 43 zaginionych studentów, a także zwraca się do meksykańskich władz o zapewnienie pełnej ochrony życia i integralności cielesnej studentów, którzy przeżyli, jak też krewnych i przyjaciół 43 zaginionych studentów oraz obrońców praw człowieka, którzy zajmują się tą sprawą; zwraca się ponadto do władz o zapewnienie opieki psychospołecznej oraz o skuteczne wdrożenie środków zapobiegawczych, które zleciła im Międzyamerykańska Komisja Praw Człowieka;

3.  jest zbulwersowany stałym pogarszaniem się sytuacji w zakresie praw człowieka w Meksyku oraz brakiem poważnego zaangażowania się Państwa Meksykańskiego w walkę z bezkarnością; ponownie potępia wymuszone zaginięcia i zabójstwa dokonane przez Państwo Meksykańskie lub przy jego udziale;

4.  oczekuje także, że władze meksykańskie przeprowadzą pełne dochodzenie w sprawie 43 wymuszonych zaginięć, a także możliwych egzekucji pozasądowych, sześciu morderstw, 20 rannych i innych elementów przestępstwa, które miało miejsce we wrześniu 2014 r. w Iguali, a także, że sporządzą pełny wykaz wszystkich osób ponoszących za nie odpowiedzialność oraz postawią przed sądem osoby ponoszące odpowiedzialność na wszystkich szczeblach i skutecznie wymierzą im karę, zgodnie ze standardami międzynarodowymi;

5.  podkreśla, że rodziny osób uprowadzonych i zabitych muszą mieć pełny dostęp do wymiaru sprawiedliwości i muszą być wyczerpująco informowane na wszystkich etapach dochodzenia, a także podkreśla, że należy przyznać zadośćuczynienie za doznane krzywdy;

6.  zwraca się o objęcie tym dochodzeniem zabójstwa dwóch studentów z Ayotzinapy w dniu 12 grudnia 2011 r., których sprawą się nie zajęto z powodu braku zainteresowania władz;

7.  z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie w Kongresie i Senacie meksykańskim komisji ds. monitorowania stanu dochodzeń oraz domaga się, by informowano Parlament Europejski o ustaleniach tych komisji;

8.  zwraca się o przeprowadzenie sprawnego dochodzenia w celu ustalenia tożsamości 28 ciał odkrytych w pięciu masowych grobach na początku października 2014 r. oraz w celu ustalenia sprawców tej kolejnej odrażającej zbrodni w Iguali; ponadto domaga się przeprowadzenia takich samych dochodzeń w sprawie co najmniej trzech innych masowych grobów i podkreśla, że należy pilnie ustanowić jednolity, publiczny i dostępny krajowy rejestr osób zaginionych oraz bazę danych DNA w celu zidentyfikowania tysięcy ciał odkrytych w masowych grobach w Meksyku;

9.  apeluje również o pełne dochodzenie w sprawie okoliczności tego ataku i uprowadzenia, w tym w sprawie wielu przypadków, kiedy to władze stanowe i federalne nie podjęły śledztwa w związku z częstymi doniesieniami o zmowie urzędników administracji terytorialnej i centralnej z grupami przestępczymi;

10. podkreśla, że należy pilnie i skutecznie rozwiązać wszelkie struktury współpracy władz ze zorganizowanymi grupami przestępczymi;

11. podkreśla, że rozstrzygnięcie w sądzie sprawy zaginionych w Iguali, jeśli do niego dojdzie, nie może pozostać przypadkiem jednorazowym; przypomina władzom meksykańskim o szerszym kontekście sprawy morderstwa obywatela fińskiego Jyriego Jaakoli oraz obywatela meksykańskiego Bety Cariño, którzy zginęli w dniu 27 kwietnia 2010 r. niedaleko San José Copala w stanie Oaxaca, a 20 innych Meksykanów i Europejczyków zostało wówczas rannych; powtarza ponadto, że należy wreszcie zapewnić ochronę świadków, wykonać nakazy aresztowania, doprowadzić do procesu i wymierzyć sprawiedliwą karę odpowiedzialnym za to morderstwo;

12. zwraca się do UE o uznanie, że położenie kresu bezkarności jest absolutnym priorytetem w jej stosunkach z Meksykiem; domaga się, by Komisja zapoczątkowała prawdziwy dialog polityczny i na temat praw człowieka z tym krajem, a także domaga się dostarczania Parlamentowi corocznych sprawozdań z realizacji zaleceń sformułowanych w wyniku tego dialogu;

13. wzywa UE i jej państwa członkowskie do współpracy z organizacjami regionalnymi, zwłaszcza z CELAC, w celu wdrożenia deklaracji z Hawany ze stycznia 2014 r., zwłaszcza jej pkt 1; podkreśla, że Meksyk jest członkiem CELAC i uważa zatem, że organizacja ta powinna odgrywać kluczową rolę w obronie praw człowieka w tym regionie;

14. podkreśla raz jeszcze, że stosunki UE z krajami trzecimi powinny opierać się na współpracy i wzajemnym rozwoju, a nie na umowach o partnerstwie i wolnym handlu; jest zdania, że należy odroczyć przewidzianą modernizację globalnego porozumienia między UE a Meksykiem, zrewidować jego rozdziały i cele, wykryć wszystkie ewentualne furtki umożliwiające wzrost wpływów przestępczości zorganizowanej, zwłaszcza w sektorze usług finansowych, a także szczegółowo przedyskutować z ekspertami, Parlamentem Europejskim i parlamentem meksykańskim oraz społeczeństwem obywatelskim możliwości ochrony zasad handlu przed nadużyciami do celów przestępczych, a przy tym należy rozwijać ściślejszą współpracę w zakresie praw człowieka, w tym wiążących mechanizmów ich egzekwowania, jeszcze przed podjęciem jakichkolwiek innych kroków;

15. popiera wezwanie organizacji pozarządowych, by Urząd Prokuratora w Międzynarodowym Trybunale Karnym i Trybunał w Hadze poświęciły szczególną uwagę przestępstwom popełnionym w Meksyku i w stosownych przypadkach wszczęły międzynarodowe dochodzenie;

16. zwraca się do wszystkich państw członkowskich UE, w tym do Niemiec, o zawieszenie lub wstrzymanie wszelkich negocjacji z Meksykiem w sprawie umów dotyczących bezpieczeństwa oraz o ustalenie, że Meksyku nie można włączać do współpracy w kwestii dostaw broni, dopóki na całym terytorium Meksyku nie zostanie przywrócona praworządność oraz dopóki przestępczość zorganizowana nie będzie pod kontrolą i nie zostanie zlikwidowana;

17. zwraca się do Komisji o zażądanie od państw członkowskich precyzyjnych informacji na temat ich aktualnej i wcześniejszej współpracy z Meksykiem w dziedzinie dostaw broni, tak aby wyśledzić i skonfiskować europejską broń znajdującą się w rękach zorganizowanych grup przestępczych;

18. jest również zdania, że z powracającymi problemami Meksyku będzie można się uporać tylko wówczas, gdy zagwarantuje się takie same prawa wszystkim obywatelom i rozwiąże się problemy dotyczące kontroli nad żyznymi użytkami rolnymi i nad zasobami oraz dotyczące bezrobocia i ubóstwa, za pomocą środków służących zwalczaniu korupcji, nierówności społecznych i dyskryminacji oraz za pomocą promowania społecznych, politycznych i gospodarczych reform niezbędnych do zagwarantowania faktycznie niezależnego i demokratycznego państwa;

19. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Europejsko-Latynoamerykańskiemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu oraz rządom i parlamentom państw członkowskich, organom Wspólnoty Państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów i rządowi Meksyku.