Parlament Europejski,

–  uwzględniając umowę w sprawie zwalczania przemytu i podrabiania papierosów oraz zwolnienia ogólnego z dnia 9 lipca 2004 r. między Philip Morris International (PMI) i jego podmiotami zależnymi, Unią i jej państwami członkowskimi,

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 24 lutego 2016 r. pt. „Technical assessment of the experience made with the Anti-Contraband and Anti-Counterfeit Agreement and General Release of 9 July 2004 among Philip Morris International and affiliates, the Union and its Member States” [Ocena techniczna doświadczeń w związku z umową w sprawie zwalczania przemytu i podrabiania papierosów oraz zwolnienia ogólnego z dnia 9 lipca 2004 r. między Philip Morris International (PMI) i jego podmiotami zależnymi, Unią i jej państwami członkowskimi] (SWD(2016)0044),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/40/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich w sprawie produkcji, prezentowania i sprzedaży wyrobów tytoniowych i powiązanych wyrobów oraz uchylającą dyrektywę 2001/37/WE,

–  uwzględniając Protokół w sprawie wyeliminowania nielegalnego obrotu wyrobami tytoniowymi przyjęty podczas piątej sesji Konferencji Stron Ramowej konwencji WHO o ograniczeniu użycia tytoniu na mocy decyzji FCTC/COP5 (1) z dnia 12 listopada 2012 r.,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 października 2007 r. w sprawie konsekwencji porozumienia pomiędzy Wspólnotą, państwami członkowskimi i firmą Philip Morris w sprawie intensyfikacji walki z nadużyciami i przemytem papierosów oraz postępów poczynionych w zakresie wdrażania zaleceń parlamentarnej komisji śledczej ds. wspólnotowego systemu tranzytowego

Dz.U. C 227 E z 4.9.2008, s. 147.

–  uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że nielegalny obrót wyrobami tytoniowymi, a w szczególności przemyt nielegalnych i podrabianych papierosów, jest przyczyną uszczuplenia dochodów UE i jej państw członkowskich (z tytułu należności celnych, podatku VAT i podatku akcyzowego) o ponad 10 mld EUR rocznie;

B.  mając na uwadze, że przemyt wyrobów tytoniowych to poważne przestępstwo, które jest jednym ze źródeł finansowania międzynarodowej przestępczości zorganizowanej, w tym handlu ludźmi, narkotykami i bronią;

C.  mając na uwadze, że oszustwa związane z wyrobami tytoniowymi osłabiają strategie walki z paleniem i tym samym podsycają epidemię tytoniową: zwiększają dostęp, szczególnie osób młodych i grup o niskich dochodach, do (często tańszych) wyrobów tytoniowych;

D.  mając na uwadze, że oszustwa związane z wyrobami tytoniowymi stanowią problem z zakresu zdrowia publicznego, stwarzając nawet większe zagrożenie dla zdrowia niż oryginalne papierosy, ponieważ z powodu nielegalnego wytwarzania i przywozu podrabianych papierosów stosowane w nich składniki są nieznane;

E.  mając na uwadze, że podstawowym celem umowy z PMI jest zmniejszenie powszechnej obecności przemycanych wyrobów PMI na nielegalnym rynku tytoniowym w UE;

F.  mając na uwadze, że w dokonanej przez Komisję ocenie technicznej umowy z PMI stwierdzono, iż ten podstawowy cel został faktycznie osiągnięty, jednak ograniczenie przemycanych wyrobów PMI nie spowodowało zmniejszenia ogólnej liczby nielegalnych wyrobów na rynku UE;

G.  mając na uwadze, że aby rozwiązać problem przemytu i podrabiania papierosów UE i państwa członkowskie (za wyjątkiem Szwecji w przypadku umów z BAT i ITL) podpisały prawnie wiążące umowy z przedsiębiorstwami Philip Morris International (PMI) (w 2004 r.), Japan Tobacco International (JTI) (w 2007 r.), British American Tobacco (BAT) (w 2010 r.) i Imperial Tobacco Limited (ITL) (w 2010 r.);

H.  mając na uwadze, że umowa z PMI przyniosła dotychczas korzyści finansowe dla dochodów publicznych w wysokości około 1 mld USD z tytułu corocznych płatności i 68,2 mln EUR z tytułu zajęcia towaru, do podziału między Komisję (około 10%) i państwa członkowskie (około 90%);

I.  mając na uwadze, że umowa z PMI wygaśnie dnia 9 lipca 2016 r.;

J.  mając na uwadze, że od czasu podpisania obecnej umowy z PMI w otoczeniu rynkowym nastąpiły znaczne zmiany, w szczególności zwiększyła się obecność papierosów niemarkowych, często określanych jako „cheap whites”;

K.  mając na uwadze, że od czasu podpisania obecnej umowy z PMI w otoczeniu regulacyjnym nastąpiły znaczne zmiany, w szczególności przyjęto dyrektywę 2014/40/UE dotyczącą produkcji, prezentowania i sprzedaży wyrobów tytoniowych i powiązanych wyrobów oraz protokół do Ramowej konwencji WHO o ograniczeniu użycia tytoniu;

1.  z zadowoleniem przyjmuje sprawozdanie Komisji dotyczące oceny umowy z PMI w sprawie wyrobów tytoniowych; ubolewa jednak z powodu terminu przedstawienia tej oceny technicznej;

2.  z zadowoleniem przyjmuje Protokół w sprawie wyeliminowania nielegalnego obrotu wyrobami tytoniowymi przyjęty w związku z Ramową konwencją WHO o ograniczeniu użycia tytoniu („protokół FCTC”) i zachęca państwa członkowskie do jak najszybszego zakończenia procesu jego ratyfikacji;

3.  wyraża zadowolenie z przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/40/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich w sprawie produkcji, prezentowania i sprzedaży wyrobów tytoniowych i powiązanych wyrobów oraz uchylającej dyrektywę 2001/37/WE (dyrektywa w sprawie wyrobów tytoniowych);

4.  odnotowuje ocenę Komisji, że cel umowy z PMI, tj. zmniejszenie powszechnej obecności przemycanych wyrobów PMI na nielegalnym rynku tytoniowym w UE, został faktycznie osiągnięty, na co wskazuje spadek o około 85% ilości oryginalnych papierosów PMI zajętych przez państwa członkowskie w latach 2006–2014; zauważa jednak, że według Komisji to ograniczenie przemycanych wyrobów PMI nie spowodowało zmniejszenia ogólnej liczby nielegalnych wyrobów na rynku UE; zauważa, że przemyt innych wyrobów, w tym papierosów niemarkowych („cheap whites”) zazwyczaj produkowanych w państwach trzecich, w coraz większej mierze zastępuje przemyt wyrobów dużych producentów;

5.  podkreśla zawarte w sprawozdaniu Komisji stwierdzenie, że prawnie wiążące i możliwe do wykonania na drodze prawnej instrumenty, którym towarzyszy solidne egzekwowanie prawa, to najbardziej skuteczne narzędzia pozwalające znacznie ograniczyć nielegalny obrót wyrobami tytoniowymi;

6.  przypomina, że – jak wspomniano w sprawozdaniu Komisji – dyrektywa w sprawie wyrobów tytoniowych przewiduje już mający zastosowanie do firm tytoniowych wymóg prawny wprowadzenia i stosowania systemu śledzenia ruchu i pochodzenia, który to system wejdzie w życie najpóźniej w 2019 r., a ponadto że protokół z 2015 r. do Ramowej konwencji WHO o ograniczeniu użycia tytoniu przewiduje podobny globalny wymóg, który ma wejść w życie najwcześniej w 2022 lub 2023 r.;

7.  podkreśla, że Komisja musi podjąć natychmiastowe kroki w celu zapewnienia pełnej transpozycji dyrektywy w sprawie wyrobów tytoniowych we wszystkich państwach członkowskich; wzywa państwa członkowskie, aby terminowo wdrożyły dyrektywę w sprawie wyrobów tytoniowych, w szczególności przewidziane w niej środki śledzenia ruchu i pochodzenia;

8.  wyraża głębokie zaniepokojenie tym, że budżet Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) jest częściowo finansowany z corocznych płatności przemysłu tytoniowego, jak wspomniano w umowach w sprawie wyrobów tytoniowych, gdyż może to prowadzić do pewnego konfliktu interesów;

9.  podkreśla, że Komisja powinna skoncentrować się na europejskich i międzynarodowych narzędziach legislacyjnych w celu zwalczania podrabiania i przemytu papierosów;

10.  przypomina o nieustającej potrzebie walki z nielegalnym handlem, podrabianiem i uchylaniem się od opodatkowania; mając na uwadze, że w związku z tym Komisja powinna poszukiwać metod zaradzenia obecnej sytuacji w przejrzysty i odpowiedzialny sposób, i z udziałem Parlamentu Europejskiego, ze względu na możliwość powstania luki między wygaśnięciem obecnie obowiązującej umowy z PMI a wejściem w życie dyrektywy w sprawie produktów tytoniowych i protokołu FCTC;

11.  po rozważeniu wszystkich argumentów za przedłużeniem umowy z PMI i przeciw temu przedłużeniu zaleca Komisji przedłużenie umowy; uznaje przedłużenie umowy za rozwiązanie tymczasowe w celu uniknięcia luki regulacyjnej do czasu wejścia w pełni w życie dyrektywy w sprawie produktów tytoniowych i protokołu FCTC;

12.  wyraża zaniepokojenie, że na podstawie obowiązującej umowy z PMI nie można było rozwiązać kwestii „cheap whites”, z uwagi na to, że są to papierosy niemarkowe, a zatem nieobjęte zakresem umowy; dlatego też wzywa Komisję, aby w trybie pilnym wystąpiła z planem działania ustalającym nowe środki mające na celu rozwiązanie tego problemu;

13.  wzywa PMI, aby nadal stosował postanowienia dotyczące śledzenia ruchu i pochodzenia oraz staranności (zasada „znaj swojego klienta”) zawarte w obecnej umowie, niezależnie od tego, czy zostanie ona przedłużona;

14.  wzywa Komisję, aby przedstawiła dodatkowe regulacje przewidujące stosowanie postanowień dotyczących śledzenia ruchu i pochodzenia oraz staranności (zasada „znaj swojego klienta”) do krojonego surowca tytoniowego, filtrów i bibułek używanych w przemyśle tytoniowym, co stanowiłoby dodatkowe narzędzie walki z przemytem i podrabianiem produktów;

15.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.