Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

–  uwzględniając art. 174, art. 175 (akapit trzeci) i art. 212 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 661/2014 z dnia 15 maja 2014 r. zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 2012/2002 ustanawiające Fundusz Solidarności Unii Europejskiej,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 320.

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) 2016/369 z dnia 15 marca 2016 r. w sprawie udzielania wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych na terenie Unii

Dz.U. L 70 z 16.3.2016, s. 1.

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 2012/2002 z dnia 11 listopada 2002 r. ustanawiające Fundusz Solidarności Unii Europejskiej

Dz.U. L 311 z 14.11.2002, s. 3.

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 375/2014 z dnia 3 kwietnia 2014 r. ustanawiające Europejski Ochotniczy Korpus Pomocy Humanitarnej („inicjatywa »Wolontariusze pomocy UE«”)

Dz.U. L 122 z 24.4.2014, s. 1.

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/96 z dnia 20 czerwca 1996 r. dotyczące pomocy humanitarnej

Dz.U. L 163 z 2.7.1996, s. 1.

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 11 kwietnia 2011 r. w sprawie dalszego opracowywania oceny ryzyka na potrzeby zarządzania katastrofami w Unii Europejskiej,

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 28 listopada 2008 r. zawierające apel o wzmocnienie zdolności w zakresie ochrony ludności dzięki europejskiemu systemowi wzajemnej pomocy wykorzystującemu podejście oparte na modułach ochrony ludności (16474/08),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji pt. „Fundusz Solidarności Unii Europejskiej – Sprawozdanie roczne za 2014 r.” (COM(2015)0502),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 listopada 2007 r. w sprawie regionalnego wpływu trzęsień ziemi

Dz.U. C 282 E z 6.11.2008, s. 269.

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 czerwca 2008 r. w sprawie zwiększenia zdolności Unii do reagowania w przypadku katastrof

Dz.U. C 286 E z 27.11.2009, s. 15.

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 października 2009 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie uruchomienia Funduszu Solidarności Unii Europejskiej: Włochy, trzęsienie ziemi w Abruzji (COM(2009)0445 – C7-0122/2009 – 2009/2083(BUD))

Dz.U. C 230 E z 26.8.2010, s. 13.

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie Funduszu Solidarności Unii Europejskiej – jego wdrożenia i stosowania

Dz.U. C 440 z 30.12.2015, s. 13.

–  uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 28 listopada 2013 r. w sprawie Funduszu Solidarności Unii Europejskiej

Dz.U. C 114 z 15.4.2014, s. 48.

–  uwzględniając pytania do Komisji w sprawie sytuacji we Włoszech po trzęsieniach ziemi (O-000139/2016 – B8-1812/2016, O-000140/2016 – B8-1813/2016 i O-000141/2016 – B8-1814/2016),

–  uwzględniając sprawozdanie specjalne Trybunału Obrachunkowego nr 24/2012 pt. „Pomoc z Funduszu Solidarności Unii Europejskiej udzielona w związku z trzęsieniem ziemi w Abruzji z 2009 r. – adekwatność i koszt działań”,

–  uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że po trzęsieniu ziemi o niszczycielskiej sile, które miało miejsce w środkowej części Włoch w dniu 24 sierpnia 2016 r., trzy inne poważne trzęsienia w postaci fali gwałtownych wstrząsów uderzyły w regiony położone w środkowych Włoszech z siłą 5,5 i 6,1 w dniu 26 października oraz z siłą 6,5 w dniu 30 października;

B.  mając na uwadze, że w ostatnich miesiącach trzęsienia i wstrząsy wtórne stale nawiedzają środkowe Włochy; mając na uwadze, że ostatnie trzęsienie ziemi (z dnia 30 października) charakteryzowało się najsilniejszymi wstrząsami, jakich Włochy doświadczyły w ciągu ostatnich ponad trzydziestu lat, i całkowicie zrównało z ziemią całe wsie, doprowadzając do rozpaczy wielu mieszkańców zniszczonych obszarów i powodując też różne pośrednie formy szkód na przyległych obszarach;

C.  mając na uwadze, że według doniesień w wyniku niedawnych wstrząsów ponad 400 osób zostało rannych, a 290 poniosło śmierć;

D.  mając na uwadze, że niszczycielskie trzęsienia ziemi kumulują się w „efekt domina” i doprowadziły do przesiedlenia 100 000 tys. mieszkańców;  

E.  mając na uwadze, że te niedawne trzęsienia zniszczyły miasta, poważnie uszkodziły infrastrukturę o znaczeniu lokalnym i regionalnym, spustoszyły miejsca związane z dziedzictwem historycznym i kulturowym, a także zaszkodziły działalności gospodarczej – zwłaszcza w przypadku MŚP – rolnictwu, krajobrazowi oraz potencjałowi branży turystycznej, hotelarskiej i gastronomicznej;  

F.  mając na uwadze, że obszary, na których wystąpiło trzęsienie ziemi, są dotknięte deformacją na powierzchni około 130 kilometrów kwadratowych, przy największym odkształceniu wynoszącym co najmniej 70 centymetrów; mając też na uwadze, że nieprzewidywalne hydrogeologiczne skutki mogą doprowadzić – w trudnych warunkach zimowych – do kolejnych klęsk żywiołowych, takich jak powodzie, osuwanie się gruntów i skumulowane szkody;

G.  mając na uwadze, że niektóre regiony w Unii Europejskiej są bardziej narażone na duże ryzyko sejsmiczne; mając na uwadze, że mogą one być wręcz skazane na powtarzające się klęski żywiołowe różnego rodzaju, niekiedy w odstępach krótszych niż jeden rok, przy czym ostatnie takie przypadki miały miejsce we Włoszech, w Portugalii, Grecji i na Cyprze;

H.  mając na uwadze, że zrównoważona odbudowa wymaga właściwej koordynacji w celu likwidacji strat gospodarczych i społecznych oraz że należy zwrócić też szczególną uwagę na bezcenne włoskie dziedzictwo kulturowe i promować międzynarodowe i europejskie projekty mające na celu ochronę budynków i obiektów o znaczeniu historycznym;

I.  mając na uwadze, że Fundusz Solidarności Unii Europejskiej (FSUE) został ustanowiony rozporządzeniem 2012/2002 w reakcji na katastrofalne powodzie, które dotknęły Europę Środkową latem 2002 r.;

J.  mając na uwadze, że różne instrumenty unijne, takie jak europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne lub mechanizm i instrument finansowy ochrony ludności, mogą być wykorzystane do wzmocnienia działań zapobiegawczych w przypadku trzęsienia ziemi oraz naprawczych po jego wystąpieniu;

K.  mając na uwadze, że reforma FSUE przeprowadzona w 2014 r. umożliwiła państwom członkowskim składanie wniosków o zaliczki, o których wypłacie decyduje Komisja, jeżeli dostępne są odpowiednie zasoby finansowe; mając jednak na uwadze, że kwota zaliczki nie może przekraczać 10 % przewidywanej całkowitej kwoty wkładu z FSUE, a jej maksymalna wysokość jest ograniczona do 30 mln euro;

L.  mając na uwadze, że poszkodowane państwo członkowskie musi złożyć do Komisji wniosek o pomoc z FSUE najpóźniej w terminie dwunastu tygodni od ustalenia pierwszych szkód spowodowanych klęską żywiołową; mając na uwadze, że państwo będące beneficjentem jest odpowiedzialne za wykorzystanie dotacji oraz przeprowadzenie kontroli sposobu jej wydatkowania, jednak Komisja może przeprowadzić kontrole działań finansowanych z FSUE na miejscu;

M.  mając na uwadze, że proces odbudowy musi uwzględniać wcześniejsze doświadczenia; mając też na uwadze, że konieczność przeprowadzenia prac jak najszybciej, z wykorzystaniem odpowiednich zasobów, przy uproszczeniu procedur biurokratycznych i w sposób przejrzysty powinna stanowić podstawę trwałej odbudowy, podobnie jak zapewnienie bezpieczeństwa i stabilności mieszkańcom dotkniętym katastrofą, aby dopilnować, by mogli oni nadal żyć w tych regionach;

N.  mając na uwadze, że prewencja powinna być coraz ważniejszym etapem zarządzania kryzysowego i nabierać coraz większego znaczenia społecznego oraz że wymaga ona również starannego programu działań w zakresie rozpowszechniania informacji, uświadamiania i edukacji;

O.  mając na uwadze potrzebę wzmocnienia środków zapobiegania klęskom zgodnie z wcześniejszymi propozycjami Parlamentu w celu skonsolidowania strategii zapobiegania – na szczeblu UE – klęskom żywiołowym i katastrofom spowodowanym przez człowieka;

1.  wyraża najgłębszą solidarność i przekazuje wyrazy współczucia wszystkim osobom dotkniętym trzęsieniami ziemi oraz ich rodzinom, a także włoskim władzom krajowym, regionalnym i lokalnym zaangażowanym w działania pomocowe po katastrofie;

2.  wyraża zaniepokojenie dużą liczbą osób przesiedlonych, narażonych na trudne warunki pogodowe z związku z nadchodzącą zimą; wzywa w związku z tym Komisję do wskazania wszelkich możliwych sposobów zapewnienia pomocy włoskim władzom, by zagwarantować godziwe warunki życia ludziom pozbawionym dachu nad głową;

3.  docenia nieustający wysiłek jednostek ratunkowych, służby ochrony ludności, wolontariuszy, organizacji społeczeństwa obywatelskiego i władz lokalnych, regionalnych i krajowych na zniszczonych terenach w celu ratowania życia, powstrzymania szkód oraz zagwarantowania wspólnych podstawowych działań w celu utrzymania godnego standardu życia;

4.  podkreśla poważne skutki gospodarcze i społeczne następujących po sobie trzęsień ziemi oraz zniszczeń powstałych w ich następstwie;

5.  podkreśla powagę sytuacji w terenie, wywierającą znaczną i silną presję finansową na włoskie organy władzy na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym;

6.  przyjmuje z zadowoleniem większy poziom elastyczności przy obliczaniu deficytu budżetowego na wydatki związane z trzęsieniami ziemi, który został przyznany Włochom zgodnie z Traktatami, w celu sprawnego i szybkiego sprostania problemom związanym z obecną nadzwyczajną sytuacją oraz przeprowadzenia dalszych działań niezbędnych do zabezpieczenia dotkniętych obszarów; wzywa też włoski rząd do zadbania o to, by wszystkie dodatkowe zasoby, jakie udostępniono, zostały faktycznie przeznaczone na ten konkretny cel;

7.  w świetle tej wyjątkowej i bardzo poważnej sytuacji zwraca się do Komisji z propozycją rozważenia, czy zrównoważona odbudowa i wszelkie inwestycje antysejsmiczne, w tym inwestycje współfinansowane z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych przeznaczonych na cel tematyczny 5 (działania na rzecz zapobiegania zmianie klimatu, dostosowania do zmiany klimatu, zapobiegania ryzyku i zarządzania ryzykiem), mogłyby zostać wyłączone z obliczania deficytów krajowych w ramach paktu stabilności i wzrostu;

8.  z zadowoleniem przyjmuje solidarność wyrażoną przez instytucje UE, inne państwa członkowskie, regiony europejskie i podmioty międzynarodowe, o czym świadczy wzajemna pomoc w sytuacjach nadzwyczajnych;

9.  podkreśla problemy związane z systemami przewidywania trzęsień ziemi oraz wysoką aktywność sejsmiczną w regionie Morza Śródziemnego oraz w Europie Południowo-Wschodniej; wzywa państwa członkowskie do przyśpieszenia badań służących zapobieganiu szkodom, zarządzaniu kryzysom i ograniczeniu do minimum zakresu skutków klęsk żywiołowych w połączeniu z działaniami w ramach programu „Horyzont 2020”; z niepokojem stwierdza, że w ciągu ostatnich 15 lat wskutek niszczycielskich trzęsień ziemi w Europie tysiące ludzi zginęło, a setki tysięcy osób zostało pozbawionych dachu nad głową;

10.  przypomina, jak ważne jest, aby spełniać wymogi dotyczące budowy budynków i infrastruktury publicznej odpornych na trzęsienia ziemi; wzywa władze krajowe, regionalne i lokalne do zintensyfikowania wysiłków na rzecz zapewnienia zgodności konstrukcji z obowiązującymi normami w zakresie trzęsienia ziemi oraz do zwracania należytej uwagi przy wydawaniu pozwoleń na budowę;

11.  podkreśla znaczenie unijnego mechanizmu ochrony ludności dla zacieśniania współpracy między krajowymi organami ochrony ludności w całej Europie w razie niekorzystnej sytuacji oraz dla minimalizowania skutków zdarzeń nadzwyczajnych; wzywa Komisję i państwa członkowskie do dalszego uproszczenia procedur uruchamiania tego mechanizmu, aby udostępniać go szybko i skutecznie, w bezpośrednim następstwie katastrofy;

12.  przyjmuje do wiadomości złożony przez włoski rząd wniosek o udostępnienie środków z Funduszu Solidarności Unii Europejskiej oraz wzywa Komisję do podjęcia wszelkich niezbędnych działań umożliwiających bezzwłoczne rozpatrywanie wniosków o udzielenie pomocy w ramach Funduszu Solidarności Unii Europejskiej (FSUE), by zapewnić jego szybkie uruchamianie; podkreśla w tym kontekście, jak ważne jest możliwie najszybsze udostępnianie płatności zaliczkowych organom krajowym, aby mogły one reagować na pilne wymogi danej sytuacji;

13.  zauważa w tym kontekście, że częściowe uwzględnienie w budżecie rocznego przydziału środków finansowych na FSUE, przewidziane w proponowanym „rozporządzeniu zbiorczym”, mogłoby pomóc przyśpieszyć uruchamianie procedury w przyszłości w celu wcześniejszego i skuteczniejszego reagowania na potrzeby osób dotkniętych klęską; ponadto zwraca się do Komisji, aby w kontekście ewentualnych przyszłych reform przeanalizowała możliwości zwiększenia progów płatności zaliczkowych oraz skrócenia terminów rozpatrywania wniosków;

14.  podkreśla znaczenie tworzenia synergii pomiędzy wszystkimi dostępnymi instrumentami, w tym europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi (EFSI), oraz zapewnienia skutecznego wykorzystania zasobów do działań związanych z odbudową i wszelkich innych niezbędnych interwencji, w pełnej współpracy z włoskimi władzami krajowymi i regionalnymi; apeluje do Komisji, by w tym celu była gotowa do przyjęcia zmian w programach i programach operacyjnych, w miarę możliwości jak najszybciej po przedłożeniu przez państwo członkowskie wniosku o wprowadzenie zmiany; podkreśla również możliwość wykorzystania Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) do wspierania obszarów wiejskich i utrzymania działalności rolniczej na obszarach, które zostały dotknięte trzęsieniem ziemi;

15.  podkreśla też znaczenie optymalizacji wykorzystania istniejących funduszy UE w celu inwestowania w zapobieganie klęskom żywiołowym oraz znaczenie zapewnienia konsolidacji i długoterminowego zrównoważonego rozwoju projektów odbudowy; przypomina również o potrzebie uproszczenia procedur administracyjnych dotyczących koordynacji funduszy; podkreśla, że po otrzymaniu pomocy z FSUE zainteresowane państwa członkowskie powinny zwiększyć starania na rzecz opracowania odpowiednich strategii zarządzania ryzykiem i wzmocnienia krajowych mechanizmów zapobiegania klęskom;

16.  odnotowuje uruchomienie, na wniosek rządu włoskiego, usługi reagowania kryzysowego w ramach unijnego programu Copernicus, mającej na celu ocenienie szkód na dotkniętych klęską obszarach za pomocą satelity; zachęca do współpracy między międzynarodowymi ośrodkami badawczymi i z zadowoleniem przyjmuje wykorzystanie transpondera radarowego (SART), który może ocenić i zmierzyć ruchy ziemi z dokładnością co do centymetra poprzez chmury zarówno w dzień, jak i w nocy, również do celów zapobiegania ryzyku i zarządzania nim;

17.  podkreśla znaczenie publicznych działań badawczo-rozwojowych dla zapobiegania klęskom i katastrofom oraz zarządzania kryzysowego, wzywa też do poprawy koordynacji i zacieśnienia współpracy między instytucjami badawczo–rozwojowymi państw członkowskich, a zwłaszcza między podmiotami, które mają do czynienia z podobnymi zagrożeniami; wzywa do doskonalenia systemów wczesnego ostrzegania w państwach członkowskich oraz tworzenia nowych powiązań i wzmacniania powiązań już istniejących między poszczególnymi systemami wczesnego ostrzegania;

18.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządowi Włoch oraz władzom regionalnym i lokalnym na obszarach dotkniętych klęską.