Zittingsdocument
B8‑0372/2017 } RC1
17.5.2017
GEZAMENLIJKE ONTWERPRESOLUTIE
ingediend overeenkomstig artikel 135, lid 5, en artikel 123, lid 4, van het Reglement
ter vervanging van de ontwerpresoluties ingediend door de fracties:
ECR ( B8‑0361/2017 )
Verts/ALE, EFDD ( B8‑0363/2017 )
S&D ( B8‑0365/2017 )
GUE/NGL ( B8‑0366/2017 )
PPE ( B8‑0368/2017 )
ALDE ( B8‑0372/2017 )
over Zambia, inzonderheid de zaak-Hakainde Hichilema
( 2017/2681(RSP) )
Cristian Dan Preda, Tomáš Zdechovský, Elmar Brok, David McAllister, Deirdre Clune, Mariya Gabriel, Pavel Svoboda, Tunne Kelam, Milan Zver, Krzysztof Hetman, Dubravka Šuica, Maurice Ponga, Sven Schulze, Stanislav Polčák, Lefteris Christoforou, Marijana Petir, Claude Rolin, Ivan Štefanec, Eva Maydell, Bogdan Brunon Wenta, Csaba Sógor, Adam Szejnfeld, Sandra Kalniete, Patricija Šulin, Brian Hayes, Luděk Niedermayer, Elisabetta Gardini, Željana Zovko, Roberta Metsola, Michael Gahler, Laima Liucija Andrikienė, Ivana Maletić, Andrey Kovatchev, Jiří Pospíšil, Julia Pitera, Anna Záborská, José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra, László Tőkés, Inese Vaidere, Mairead McGuinness, Giovanni La Via
namens de PPE-Fractie
Elena Valenciano, Victor Boştinaru, Soraya Post, Cécile Kashetu Kyenge
namens de S&D-Fractie
Charles Tannock, Karol Karski, Ryszard Antoni Legutko, Ryszard Czarnecki, Tomasz Piotr Poręba, Jadwiga Wiśniewska, Branislav Škripek, Ruža Tomašić, Anna Elżbieta Fotyga, Notis Marias, Monica Macovei, Arne Gericke
namens de ECR-Fractie
Catherine Bearder, Izaskun Bilbao Barandica, Nedzhmi Ali, Petras Auštrevičius, Beatriz Becerra Basterrechea, Dita Charanzová, Marielle de Sarnez, Gérard Deprez, Martina Dlabajová, Nathalie Griesbeck, Marian Harkin, Ivan Jakovčić, Petr Ježek, Ilhan Kyuchyuk, Louis Michel, Javier Nart, Urmas Paet, Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Jozo Radoš, Frédérique Ries, Robert Rochefort, Marietje Schaake, Jasenko Selimovic, Hannu Takkula, Pavel Telička, Johannes Cornelis van Baalen, Hilde Vautmans, Paavo Väyrynen, Cecilia Wikström, Ivo Vajgl, María Teresa Giménez Barbat
namens de ALDE-Fractie
Maria Lidia Senra Rodríguez, Marie-Christine Vergiat, Merja Kyllönen, Kateřina Konečná, Helmut Scholz, Lola Sánchez Caldentey, Xabier Benito Ziluaga, Miguel Urbán Crespo, Tania González Peñas, Estefanía Torres Martínez, Dimitrios Papadimoulis, Kostas Chrysogonos, Stelios Kouloglou
namens de GUE/NGL-Fractie
Jordi Solé, Bart Staes, Igor Šoltes, Bodil Valero, Ernest Urtasun, Davor Škrlec
namens de Verts/ALE-Fractie
Ignazio Corrao, Fabio Massimo Castaldo, Isabella Adinolfi, Beatrix von Storch, Rolandas Paksas
namens de EFDD-Fractie
Barbara Kappel
Resolutie van het Europees Parlement over Zambia, inzonderheid de zaak-Hakainde Hichilema
( 2017/2681(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien zijn eerdere resoluties over Zambia,
– gezien de verklaring van 16 april 2017 van de woordvoerder van de Europese Dienst voor extern optreden over de politieke spanningen in Zambia,
– gezien het verslag van de verkiezingswaarnemingsmissie van de EU bij de verkiezingen in Zambia in 2016,
– gezien het Afrikaans Handvest van de rechten van de mens en de volkeren,
– gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten,
– gezien de grondwet van Zambia,
– gezien de Overeenkomst van Cotonou,
– gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens,
– gezien artikel 135, lid 5, en artikel 123, lid 4, van zijn Reglement,
A. overwegende dat Zambia jarenlang een voorbeeld van democratie was, met een 25-jarige traditie van vreedzame machtswisselingen; overwegende dat de aanloop tot de verkiezingen van 2016 helaas ontsierd werd door hevige botsingen tussen aanhangers van de twee grootste partijen, het Patriotic Front en de United Party for National Development (UPND);
B. overwegende dat het op 11 mei 2017 een maand geleden was dat de leider van de UPND, Hakainde Hichilema, gevangen werd gezet na op 11 april samen met vijf van zijn werknemers door zwaar bewapende politieagenten te zijn gearresteerd bij een inval in zijn huis;
C. overwegende dat Hichilema ervan beschuldigd werd het leven van de president in gevaar te hebben gebracht omdat hij op 9 april diens escorte zou hebben tegengehouden te Mongu, waarna hij onmiddellijk werd aangeklaagd wegens verraad, een misdrijf dat in Zambia niet in aanmerking komt voor een borgtochtregeling, alsook wegens het niet-nakomen van wettelijke plichten, het niet-opvolgen van rechtmatige bevelen en het gebruik van beledigende taal; overwegende dat hij al deze beschuldigingen heeft tegengesproken;
D. overwegende dat Zambia weliswaar de facto voor afschaffing van de doodstraf is en dat het laatste doodvonnis in 1997 werd voltrokken, maar dat de zwaarste straf die op verraad staat nog altijd de doodstraf is;
E. overwegende dat de advocaten van Hichilema de zaak ongegrond hebben verklaard en de rechtbank van Lusaka verzocht hebben de aanklachten te laten vallen; overwegende dat de rechtbank de aanklachten handhaafde met als argument dat alleen het hooggerechtshof bevoegd is voor zaken in verband met verraad;
F. overwegende dat Hichilema momenteel wordt vastgehouden in de centrale gevangenis, waar hij slechts beperkt contact kan hebben met particuliere media, advocaten, aanhangers en vrienden; overwegende dat Hichilema en zijn advocaten melding hebben gemaakt van vernederende behandeling in de gevangenis;
G. overwegende dat de UPND de aanklachten als politiek gemotiveerd heeft beschouwd en dat de arrestatie van Hichilema tot een golf van protest, hevige botsingen en toenemende politieke spanning in het land heeft geleid;
H. overwegende dat mensenrechtenorganisaties de Zambiaanse autoriteiten hebben opgeroepen de aanklachten te laten vallen, verklarend dat die bedoeld waren om Hichilema te hinderen en te intimideren en hem ervan te weerhouden zijn politieke werk te doen; overwegende dat president Lungu op 14 april 2017 heeft verklaard zich niet te zullen bemoeien met de zaak-Hichilema;
I. overwegende dat de katholieke bisschoppenconferentie van Zambia de brute arrestatie van de belangrijkste oppositieleiders van het land bekritiseerd heeft en zich in felle bewoordingen heeft uitgesproken tegen het feit dat de nationale politie kennelijk wordt ingezet om de organisatie en de algemene werking van de politieke oppositie te verhinderen;
J. overwegende dat de UPND na de presidentsverkiezingen in augustus 2016, waarbij Hichilema nipt verslagen werd door president Lungu, de wettigheid van de verkiezingsresultaten en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht heeft aangevochten, maar dat die klacht zonder rechterlijke toetsing werd afgewezen;
K. overwegende dat Hichilema en vijf andere UPND-leden op 18 april 2017 andermaal werden aangeklaagd wegens verraad omdat zij tussen 5 en 8 april 2017 geprobeerd zouden hebben de regering omver te werpen;
L. overwegende dat de verkiezingswaarnemingsmissie van de EU op 13 november 2016 haar eindverslag presenteerde, waarin gesteld wordt dat de algemene verkiezingen van 2016 op uiterst professionele wijze waren voorbereid, maar dat de twee grootste politieke partijen uitlatingen hadden gedaan die de spanningen tijdens de campagne hadden aangewakkerd, wat tot diverse ernstige geweldsincidenten leidde;
M. overwegende dat zowel de EU als de Verenigde Staten hun bezorgdheid hebben uitgesproken over de gevangenneming van de oppositieleider en hebben opgeroepen tot een vreedzame dialoog tussen de regering en de UPND om de spanningen die tussen beide partijen zijn gegroeid, te verminderen;
N. overwegende dat de Zambiaanse president op 20 april 2017 gedreigd heeft de noodtoestand af te kondigen na een reeks brandstichtingen in winkels en politiebureaus die aan de UPND werden toegeschreven; overwegende dat dit waarschijnlijk de huidige spanningen nog verder zal aanwakkeren en dat naar een politieke oplossing moet worden gestreefd;
O. overwegende dat de zaak-Hichilema zich afspeelt in een context van toegenomen politieke spanningen na de betwiste verkiezingen van vorig jaar; overwegende dat mensenrechtenactivisten melding hebben gemaakt van gevallen van onderdrukking van politieke activisten en oppositiepartijen, buitensporig gebruik van geweld om vreedzame protesten de kop in te drukken en repressief optreden tegen media en onafhankelijke journalisten;
P. overwegende dat de regering verklaard heeft bereid te zijn tot overleg, op voorwaarde dat alle oppositiepartijen de verkiezingsuitslag van 2016 accepteren;
Q. overwegende dat Zambia partij is bij de Overeenkomst van Cotonou, en dat in artikel 8 van die overeenkomst wordt verklaard dat de partijen zich ertoe verbinden alle fundamentele vrijheden en mensenrechten, met inbegrip van politieke rechten, te zullen bevorderen en beschermen;
R. overwegende dat de Zambiaanse regering op 27 maart 2017 publieke raadplegingen heeft gestart over het lidmaatschap van het land van het Internationaal Strafhof;
1. geeft uiting aan zijn bezorgdheid over de arrestatie en gevangenzetting van Hakainde Hichilema en verklaart nadrukkelijk dat bij de toepassing van het recht en gedurende de gehele rechtsgang te allen tijde eerlijkheid, zorgvuldigheid en transparantie moeten worden gewaarborgd; neemt met bezorgdheid kennis van de berichten dat de aanklachten door politieke motieven zouden zijn ingegeven en herinnert de Zambiaanse regering er derhalve aan dat zij verplicht is de fundamentele rechten en de rechtsstatelijkheid te waarborgen, en dus ook toegang tot de rechter en het recht op een eerlijk proces, zoals bepaald in het Afrikaans Handvest en in andere internationale en regionale mensenrechteninstrumenten;
2. is uiterst bezorgd over de berichten over toenemende inperking van de vrijheid van meningsuiting en van vereniging; roept de regering op te blijven streven naar herstel van de volledige vrijheid van de media; wijst er nadrukkelijk op dat het de verantwoordelijkheid van de regering is elke toename van de huidige politieke spanningen te vermijden en de politieke en burgerrechten van haar burgers te eerbiedigen, te beschermen en te bevorderen;
3. verzoekt de Zambiaanse autoriteiten met spoed een onpartijdig en grondig onderzoek in te stellen naar de slechte behandeling waarvan Hichilema het slachtoffer zou zijn tijdens zijn gevangenschap en de verantwoordelijken daarvoor ter verantwoording te roepen;
4. moedigt alle politieke stakeholders aan zich te bedienen van grondwettelijke en wettelijke middelen, in overeenstemming met internationale regels en normen, voor het oplossen van elk geschil of meningsverschil in verband met de uitslag van de verkiezingen, en alles in het werk te stellen om de vrede en de veiligheid van de burgers te waarborgen;
5. verzoekt de EU de algemene situatie in Zambia op de voet te blijven volgen en alle beschikbare politieke middelen aan te wenden, met inbegrip van overleg op het hoogste niveau, om ervoor te zorgen dat de voorwaarden voor rechtsstatelijkheid en democratie, open politieke ruimte, vrije instellingen en eerbiediging van de mensenrechten behouden blijven;
6. moedigt de Zambiaanse regering nadrukkelijk aan om rekening te houden met de slotaanbevelingen van de EU-verkiezingswaarnemingsmissie over de verkiezingen van 2016, en in het bijzonder de noodzaak om bepalingen die de vrijheid van vereniging beperken te schrappen uit de wet op de openbare orde, de vrijheid en onafhankelijkheid van de media te waarborgen en alle nodige maatregelen te nemen om politiek geweld te voorkomen;
7. hamert op de dringende noodzaak van een vreedzame en constructieve dialoog tussen het Patriotic Front en de UPND teneinde het politieke vertrouwen en de politieke stabiliteit te herstellen; wijst erop dat beide partijen de verantwoordelijkheid hebben zich te onthouden van het aanzetten tot of uitlokken van geweld en een gunstig klimaat te scheppen voor een open democratische debat; is ingenomen met het engagement en de bemiddelende rol van internationale en regionale partners in deze context, alsook met de oproep van de VN-Commissie voor de mensenrechten om een dialoog op gang te brengen om het politieke geweld tegen te gaan;
8. steunt het initiatief van de katholieke bisschoppenconferentie van Zambia en andere maatschappelijke groeperingen die oproepen tot een vreedzame dialoog tussen de strijdende partijen;
9. herhaalt sterk gekant te zijn tegen het gebruik van de doodstraf, in alle gevallen en onder alle omstandigheden; juicht het toe dat er sinds 1997 geen doodvonnissen meer zijn voltrokken in het land; dringt er bij Zambia op aan het tweede facultatief protocol bij het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, gericht op de afschaffing van de doodstraf, te ratificeren;
10. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de co-voorzitters van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU, de Commissie van de Afrikaanse Unie en het Pan-Afrikaanse Parlement, de regering van Zambia en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties.