Έγγραφο συνόδου
4.11.2009 B7‑0133/2009
ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ
εν συνεχεία της ερώτησης για προφορική απάντηση B7‑0218/2009
σύμφωνα με το άρθρο 115, παράγραφος 5, του Κανονισμού
σχετικά με κοινό προγραμματισμό έρευνας για την καταπολέμηση των νευροεκφυλιστικών νόσων, ιδίως της νόσου του Αλτσχάιμερ
Françoise Grossetête, Elena Oana Antonescu
εξ ονόματος της Ομάδας PPE
Patrizia Toia
εξ ονόματος της Ομάδας S&D
Jorgo Chatzimarkakis
εξ ονόματος της Ομάδας ALDE
Philippe Lamberts
εξ ονόματος της Ομάδας Verts/ALE
Giles Chichester
εξ ονόματος της Ομάδας ECR
Marisa Matias, Νικόλαος Χουντής
εξ ονόματος Ομάδας GUE/NGL
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με κοινό προγραμματισμό έρευνας για την καταπολέμηση των νευροεκφυλιστικών νόσων, ιδίως της νόσου του Αλτσχάιμερ
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– έχοντας υπόψη την παγκόσμια έκθεση του 2009 για το Αλτσχάιμερ η οποία εκδόθηκε από τη Διεθνή της Νόσου Αλτσχάιμερ στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας του Αλτσχάιμερ στις 21 Σεπτεμβρίου 2009[1],
– έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με μέτρα για την καταπολέμηση των νευροεκφυλιστικών νοσημάτων, ιδίως της νόσου του Αλτσχάιμερ, μέσω του κοινού προγραμματισμού των ερευνητικών δραστηριοτήτων (CΟΜ(2009)379 τελικό),
– έχοντας υπόψη το άρθρο 115, παράγραφος 5, και το άρθρο 110, παράγραφος 2, του Κανονισμού,
A. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα νευροεκφυλιστικά νοσήματα, όπως το Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον, συμβάλλουν σε μεγάλο βαθμό στη μακροχρόνια αναπηρία, προσβάλλοντας περισσότερο από 7 εκατομμύρια ευρωπαίους αριθμός ο οποίος πιθανός θα διπλασιαστεί τις επόμενες δεκαετίες λόγω της γήρανσης του πληθυσμού,
Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι επί του παρόντος δεν διατίθενται θεραπείες για τα νευροεκφυλιστικά νοσήματα και οι γνώσεις για την πρόληψη, τη θεραπεία και τον προσδιορισμό των παραγόντων κινδύνου είναι πολύ περιορισμένες,
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το κόστος για διαταραχές άνοιας στην Ευρώπη των 27 το 2005 υπολογίσθηκε στα 130 δισεκατομμύρια ευρώ, ή περίπου 21 000 ευρώ ανά έτος ανά άτομο που έχει προσβληθεί από άνοια (αυτό το κατά μέσον όρο υπολογιζόμενο σύνολο περιλαμβάνει άμεσες δαπάνες και δαπάνες που προκύπτουν από άτυπη περίθαλψη),
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα νοσήματα Αλτσχάιμερ και Πάρκινσον καθώς και οι συναφείς μορφές άνοιες μελετώνται από πολλαπλές οπτικές και σε διαφορετικούς τομείς έρευνας, πράγμα το οποίο μπορεί να συμβάλλει στον περαιτέρω κατακερματισμό των ερευνητικών δραστηριοτήτων,
Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι περισσότερες ερευνητικές προσπάθειες στον εν λόγω τομέα πραγματοποιούνται από κράτη μέλη, με ένα σχετικά χαμηλό επίπεδο διακρατικού συντονισμού, οδηγώντας στον κατακερματισμό και σε μια περιορισμένη διάδοση γνώσεων και βέλτιστων πρακτικών μεταξύ κρατών μελών,
1. εκφράζει ικανοποίηση για το προτεινόμενο πιλοτικό σχέδιο κοινού προγραμματισμού έρευνας στον εν λόγω τομέα· πιστεύει ότι το μέσον του κοινού προγραμματισμού θα μπορούσε να είναι ιδιαίτερα πολύτιμο στη μείωση του κατακερματισμού των ερευνητικών προσπαθειών, οδηγώντας σε μια συγκέντρωση κριτικής μάζας ικανοτήτων, γνώσεων και δημοσιονομικών πόρων·
2. θεωρεί ότι τα νευροεκφυλιστικά νοσήματα, όπως το Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον, αποτελούν μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της Ευρώπης στην ψυχική υγεία και είναι της γνώμης ότι η καταπολέμηση των νοσημάτων Αλτσχάιμερ και Πάρκινσον πρέπει συνεπώς να ανταποκριθεί σε μια διπλή πρόκληση: παροχή περίθαλψης για ένα αυξανόμενο αριθμό ασθενών σε ημερήσια βάση και εξασφάλιση περισσότερων πόρων έτσι ώστε ο αριθμός των ασθενών να μειώνεται σταθερά στο μέλλον· συνεπώς υποστηρίζει τη σύσταση του Συμβουλίου·
3. υπογραμμίζει την κατεπείγουσα ανάγκη να αυξηθούν οι προσπάθειες που χρειάζονται για την αντιμετώπιση των συνεπειών των νευροεκφυλιστικών νοσημάτων, ειδικότερα του Αλτσχάιμερ και του Πάρκινσον, σε κοινωνικό επίπεδο και επίπεδο δημόσιας υγείας, στο πλαίσιο ενός γηράσκοντος ευρωπαϊκού πληθυσμού αλλά και με στόχο την εξασφάλιση της μελλοντικής βιωσιμότητας των υγειονομικών συστημάτων των κρατών μελών·
4. ενθαρρύνει όλα τα κράτη μέλη να ασχοληθούν με ενεργό τρόπο στον καθορισμό, στην ανάπτυξη και στην εφαρμογή μιας κοινής ερευνητικής ατζέντας στον τομέα των νευροεκφυλιστικών νοσημάτων·
5. καλεί τα κράτη μέλη να βελτιώσουν τα επιδημιολογικά δεδομένα σχετικά με τη νόσο του Αλτσχάιμερ και άλλες μορφές άνοιας, ιδίως όσον αφορά τα ασυμπτωματικά στάδια και πριν την έναρξη των αναπηριών·
6. τονίζει τη σπουδαιότητα μιας πολυκλαδικής προσέγγισης για την έρευνα σ' αυτόν τον τομέα, η οποία θα συμπεριλαμβάνει τη διάγνωση, τη θεραπεία, την πρόληψη και την κοινωνική έρευνα όσον αφορά την ευημερία των ασθενών και των οικογενειών τους καθώς και τις σταδιοδρομίες· πιστεύει ότι είναι ζωτικής σημασίας οι έγκαιρες διαγνωστικές εξετάσεις, η έρευνα όσον αφορά τους παράγοντες κινδύνου (όπως το περιβάλλον), καθώς και τα κριτήρια για έγκαιρη διάγνωση· σ' αυτό το πλαίσιο θεωρεί σαφή προστιθέμενη αξία τη διεξαγωγή ευρείας κλίμακας επιδημιολογικών και κλινικών μελετών με διακρατική συνεργασία·
7. πιστεύει ότι τα ερευνητικά προγράμματα θα πρέπει να επικεντρωθούν ως προτεραιότητα στην πρόληψη, στους βιοδείκτες (περιλαμβάνουν τη γενετική ευαισθησία), στις μεθόδους διαγνωστικής απεικόνισης, στις μεθόδους έγκαιρης διάγνωσης που βασίζονται σε πολυκλαδική προσέγγιση, στην τυποποίηση κριτηρίων και διαγνωστικών εργαλείων καθώς και στη δημιουργία εκτενών βάσεων δεδομένων οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για μελέτες σχετικά με τον πληθυσμό, τις στρατηγικές θεραπείας και τις κλινικές σπουδές των νέων χημικών και βιολογικών ουσιών, των εμβολίων και των νέων τεχνολογιών·
8. τονίζει τη σπουδαιότητα της έρευνας σχετικά με τη σχέση μεταξύ της διαδικασίας γήρανσης και της άνοιας και μεταξύ άνοιας και κατάθλιψης στους ηλικιωμένους· επιπλέον, ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να προωθήσουν ερευνητικά προγράμματα τα οποία δίδουν μεγάλη σπουδαιότητα στην επιλογή και στην προοπτική του ασθενούς·
9. ενθαρρύνει το Συμβούλιο να στηριχθεί στις υφιστάμενες δομές για την κατάρτιση αυτού του πιλοτικού σχεδίου, αποφεύγοντας τη δημιουργία νέων γραφειοκρατικών δομών, και να συνεργαστεί όπου είναι δυνατόν με τη βιομηχανία προκειμένου να υπάρξει όφελος από όλους τους διατιθέμενους πόρους και όλη τη διατιθέμενη πείρα, εξασφαλίζοντας παράλληλα ανεξαρτησία και αυτονομία·
10. ενθαρρύνει την Επιτροπή και το Συμβούλιο να ενσωματώσουν τα προβλήματα της άνοιας σε όλες τις υφιστάμενες και τις προσεχείς πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορούν την πρόληψη νοσημάτων, ιδίως όσον αφορά την έγκαιρη διάγνωση, την καρδιοαγγειακή υγεία και τη σωματική δραστηριότητα·
11. θεωρεί ότι είναι σημαντικό η Επιτροπή να εγκρίνει σύσταση που θα καλεί τα κράτη μέλη να ενημερώσουν το κοινό σχετικά με τις αλλαγές στον τρόπο ζωής οι οποίες μπορούν να καθυστερήσουν και να αποτρέψουν την αρχή νευροεκφυλιστικών νοσημάτων, ιδιαίτερα Αλτσχάιμερ και Πάρκινσον, και να προωθήσουν "τρόπους ζωής υγιούς μυαλού"·
12. προτείνει στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή να εξετάσουν την έναρξη ενός Ευρωπαϊκού Έτους του Μυαλού προκειμένου να υπάρξει ευαισθητοποίηση σχετικά με τα νοσήματα που σχετίζονται με το μυαλό σε σχέση με την γήρανση, και τα μέτρα για την πρόληψή τους·
13. καλεί το Συμβούλιο να ζητήσει να συμμετάσχουν δεόντως εκπρόσωποι ασθενών, οργανώσεων ατόμων που περιθάλπτουν ασθενείς και παρόχων ιατρικής περίθαλψης στο πιλοτικό σχέδιο για κοινό προγραμματισμό έρευνας στον εν λόγω τομέα·
14. καλεί το Συμβούλιο να ενημερώσει το Κοινοβούλιο σχετικά με την πρόοδο και τα αποτελέσματα αυτού του πιλοτικού σχεδίου·
15. καλεί την Επιτροπή να ζητήσει από το Κοινοβούλιο να συμμετάσχει δεόντως σε οιαδήποτε απόφαση για υποστήριξη αυτού του πιλοτικού σχεδίου και σε οιαδήποτε μελλοντική πρωτοβουλία κοινού προγραμματισμού στον τομέα της έρευνας με χρηματοδότηση από το Έβδομο Πρόγραμμα Πλαίσιο Έρευνας και Ανάπτυξης·
16. πιστεύει ότι το άρθρο 182, παράγραφος 5, της Συνθήκης της Λισαβόνας, που θεσπίζει τα μέτρα που απαιτούνται για την υλοποίηση του ευρωπαϊκού χώρου έρευνας, θα μπορούσε να παράσχει μια καταλληλότερη νομική βάση για μελλοντικές πρωτοβουλίες κοινού προγραμματισμού στον τομέα της έρευνας· καλεί την Επιτροπή να εξετάσει σοβαρά τη χρήση αυτής της νομικής βάσης για όλες τις μελλοντικές προτάσεις σχετικά με κοινό προγραμματισμό ερευνητικών δραστηριοτήτων·
17. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών.