Zittingsdocument
18.11.2009 B7‑0147/2009
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van vraag voor mondeling antwoord B7-0222/2009
ingediend overeenkomstig artikel 115, lid 5, van het Reglement
over het Euromediterrane economische en handelspartnerschap met het oog op de achtste Euromed-conferentie van de ministers van Handel in Brussel op 9 december 2009
Metin Kazak, Niccolò Rinaldi, Marielle De Sarnez, Robert Rochefort, Ramon Tremosa I Balcells, Ivo Vajgl
namens de ALDE-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over het Euromediterrane economische en handelspartnerschap met het oog op de achtste Euromed-conferentie van de ministers van Handel in Brussel op 9 december 2009
Het Europees Parlement,
– gezien de Verklaring van Barcelona van 28 november 1995, waarmee een partnerschap tot stand werd gebracht tussen de Europese Unie en de landen van het zuidelijke en oostelijke Middellandse-Zeegebied,
– gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement van 11 maart 2003 met als titel "De grotere Europese nabuurschap: een nieuw kader voor de betrekkingen met de oostelijke en zuidelijke buurlanden" ( COM(2003)0104 ), haar strategiedocument over het Europese nabuurschapsbeleid (ENB) van 12 mei 2004 ( COM(2004)0373 ), haar mededeling aan de Raad van 9 december 2004 over haar voorstellen voor ENB-actieplannen ( COM(2004)0795 ), de actieplannen voor Israël, Jordanië, Marokko, de Palestijnse Autoriteit, Tunesië en Libanon, en Verordening (EG) nr. 1638/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 2006 houdende algemene bepalingen tot invoering van een Europees nabuurschaps- en partnerschapsinstrument[1],
– gezien de Euromediterrane associatieovereenkomsten tussen de Europese Gemeenschappen en haar lidstaten enerzijds en Tunesië[2], Israël[3], Marokko[4], Jordanië[5], Egypte[6], Libanon[7] en Algerije[8] anderzijds, en gezien de Euromediterrane interimassociatieovereenkomst voor handel en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en de PLO (handelend namens de Palestijnse Autoriteit)[9]; gezien Besluit nr. 1/95 van de Associatieraad EG-Turkije van 22 december 1995 inzake de instelling van de definitieve fase van de douane-unie (96/142/EG)[10],
– gezien de vrijhandelsovereenkomst, ook Overeenkomst van Agadir genoemd, ondertekend op 25 februari 2004 door Jordanië, Egypte, Tunesië en Marokko,
– gezien de top van staatshoofden en regeringsleiders van de Euromediterrane landen in Parijs op 13 juli 2008, tijdens welke de Unie voor het Middellandse-Zeegebied werd opgericht,
– gezien de zesde Euromed-conferentie van ministers van Handel in Lissabon op 21 oktober 2007,
– gezien de zevende Euromed-conferentie van ministers van Handel in Marseille op 2 juli 2008,
– gezien de Euromed-bijeenkomst van hoge ambtenaren op het gebied van handel in Brussel op 11 november 2009,
– onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over het mediterrane beleid van de Europese Unie, in het bijzonder zijn resolutie van 15 maart 2007 over de totstandbrenging van de Euromediterrane vrijhandelszone en zijn resolutie van 19 februari 2009 over het proces van Barcelona: Unie voor het Middellandse-Zeegebied,
– gelet op artikel 115, lid 5, van zijn Reglement,
A. overwegende dat de Conferentie van Barcelona in 1995 de aanzet gaf tot een heel ambitieus project, namelijk de totstandbrenging van nieuwe en nauwere politieke, economische, sociale en culturele betrekkingen tussen de noordelijke en de zuidelijke oevers van de Middellandse Zee; overwegende dat het proces van Barcelona spoedig moet worden versterkt door de oprichting van de vrijhandelszone,
B. overwegende dat de oprichting van de Unie voor het Middellandse-Zeegebied, waarmee wordt beoogd het Euromediterrane integratieproces nieuw leven in te blazen door middel van concrete en zichtbare projecten, nog niet volledig is afgerond; overwegende dat er tussen januari en juli 2009 geen Euromed-vergaderingen zijn gehouden vanwege de oorlog in de Gazastrook,
C. overwegende dat de vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken die op 24 en 25 november in Istanbul zou plaatsvinden moest worden uitgesteld vanwege een boycot door de Arabische staten om protest aan te tekenen tegen het standpunt van Israël inzake het vredesproces in het Midden-Oosten,
D. overwegende dat de landen van het zuidelijke en oostelijke Middellandse-Zeegebied (ZOM-landen) de politieke en economische obstakels die momenteel het integratieproces in de hele regio belemmeren, uit de weg moeten ruimen om tot een vruchtbaardere onderlinge samenwerking te komen,
E. overwegende dat de handelsbetrekkingen tussen de Euromed-landen gestaag toenemen en de EU optreedt als "natuurlijke handelspartner" van de regio met 46,6% van de totale export uit de landen in het Middellandse-Zeegebied,
F. overwegende dat de totale handel van het Middellandse-Zeegebied met de EU in 2008 een bedrag van 246,7 miljard euro vertegenwoordigde, wat overeenkomt met ongeveer 8% van de totale externe handel van de EU, met een positieve balans van 15,3 miljard euro ten gunste van de EU,
G. overwegende dat de EU een belangrijke buitenlandse investeerder in de regio is (Israël niet meegerekend) en dat haar investeringen in 2006 een recordbedrag van 15,3 miljard euro bereikten, voordat deze in 2007 opnieuw afnamen,
H. overwegende dat de handel in diensten geleidelijk aan toeneemt, met een toenemende positieve balans ten gunste van de landen in het Middellandse-Zeegebied (voornamelijk dankzij het toerisme), met een recordbedrag in 2006 van 11,6 miljard euro,
I. overwegende dat, ondanks deze cijfers, het handelsniveau en de investeringen van de EU in de zuidelijke landen van het Middellandse-Zeegebied nog niet aan de verwachtingen voldoen en de handel zowel in goederen als in diensten niet voldoende gediversifieerd was gezien het potentieel van het Euromed-gebied en dat de zuidelijke mediterrane partners van de EU zeer weinig investeringen aantrekken; overwegende dat rechtstreekse buitenlandse investeringen in deze regio in vergelijking met andere delen van de wereld zeer gering blijven; overwegende dat er tussen de landen onderling grote verschillen bestaan in de mogelijkheden om rechtstreekse buitenlandse investeringen aan te trekken,
J. overwegende dat de economische regionale zuid-zuidintegratie, ondanks een aantal belangrijke initiatieven zoals de Overeenkomst van Agadir, nog lang niet is voltooid en dat om deze reden de zuid-zuidhandelsstromen, die ongeveer 6% van het totale handelsvolume van deze landen vertegenwoordigen, onderontwikkeld zijn,
K. overwegende dat textiel-, kleding- en schoenfabrikanten veel marktaandeel verliezen vanwege de globalisering van de markt en de sterke Aziatische concurrentie,
L. overwegende dat de Europese Unie vrijhandelsovereenkomsten heeft ondertekend met al haar zuidelijke partners in het Middellandse-Zeegebied, met uitzondering van Syrië en Libië; overwegende dat de onderhandelingen over een associatieovereenkomst met Syrië afgerond zijn maar dat Syrië de ondertekening ervan heeft uitgesteld; overwegende dat de Commissie onderhandelingen met Libië is aangegaan,
M. overwegende dat de bilaterale aanpak, die onderdeel uitmaakt van dergelijke processen en het gevolg is van de specifieke culturele, sociale, economische en politieke verschillen tussen de landen in kwestie, voort moet komen uit en moet worden ondersteund door een meer globale visie en plan betreffende de betrekkingen tussen de verschillende partners en dan ook vergezeld moet gaan van een regionale aanpak,
N. overwegende dat de partnerlanden van de EU nu met de gevolgen van de financieel-economische crisis worden geconfronteerd, bovenop de reeds bestaande politieke, economische en sociale uitdagingen, met name het werkloosheidsprobleem,
1. herhaalt het strategische belang van de oprichting van een alomvattende Euromed-vrijhandelszone, die aanzienlijk zal bijdragen aan vrede, welvaart en veiligheid in de gehele regio, en ondersteunt derhalve de maatregelen en inspanningen waarmee wordt beoogd obstakels en belemmeringen weg te nemen; benadrukt dat alle partijen gezamenlijke inspanningen moeten blijven leveren om het Euromediterrane partnerschap en in het bijzonder de vrijhandelszone tot een succes te maken;
2. is van mening dat belangrijke onvoorziene politieke gebeurtenissen van de afgelopen tien jaar, zoals het conflict in het Midden-Oosten, zeer negatieve gevolgen hebben gehad voor de vooruitgang en de ontwikkeling van het Euromediterrane partnerschap en de vrijhandelszone en dat deze gebeurtenissen eveneens de reden van de vertraagde uitvoering hiervan vormen; betreurt dat om dezelfde politieke redenen de laatste Euromed-bijeenkomst van ministers van Buitenlandse Zaken is afgelast en de Unie voor het Middellandse-Zeegebied geen vooruitgang boekt;
3. wijst erop dat de Euromediterrane ministers van Handel maatregelen zullen bespreken om de huidige zwakte van de Euromediterrane handels- en economische betrekkingen aan te pakken en om werk te maken van een nieuwe routekaart voor de Euromediterrane handel en een nieuw mechanisme ter bevordering van handel en investeringen in de regio; is van mening dat de bestaande associatieovereenkomsten behalve op handel in goederen, eveneens betrekking moeten hebben op landbouw, diensten, investeringen en regelgeving, intellectuele-eigendomsrechten, de strijd tegen namaak, mededinging, openbare aanbesteding en instrumenten voor handelsbescherming, ten einde tot een alomvattende vrijhandelsovereenkomst te komen;
4. spoort de zuidelijke mediterrane partnerlanden van de EU er ten sterkste toe aan de zuid-zuidhandel uit te bouwen, naar het voorbeeld van de Economische Overeenkomst van Agadir ondertekend door Egypte, Jordanië, Marokko en Tunesië, en verzoekt de andere landen in de regio zich bij deze overeenkomst aan te sluiten om de integratie-initiatieven waarbij de zuidelijke mediterrane partnerlanden van de EU zijn betrokken verder te ontwikkelen en gebruik te maken van synergieën door de uitbreiding van de Euromediterrane associatieovereenkomsten tussen de landen van het Middellandse-Zeegebied en de EU; benadrukt dat de EU-instellingen positief moeten reageren op verzoeken om technische bijstand om deze economische zuid-zuidintegratie te bevorderen;
5. is van mening dat het systeem van de cumulatie van oorsprong moet worden versterkt aangezien het om een nuttig douane-instrument gaat om de handel in de regio nieuw leven in te blazen en dat de oorsprongsregels moeten worden herzien en vereenvoudigd teneinde rekening te houden met de belangen van de Euromed-partners; dringt er bijgevolg op aan dat de regionale overeenkomst over het pan-Euromediterrane systeem van de cumulatie van oorsprong in 2010 wordt gesloten;
6. vestigt de aandacht op de noodzaak om het noord-zuidpartnerschap te versterken om de Euromediterrane productie van en handel in textiel en kleding concurrentieel te houden en om de activiteiten van de ZOM-landen met een hogere toegevoegde waarde gebaseerd op creativiteit en innovatie en niet alleen op uitbesteding, te bevorderen;
7. benadrukt dat het belangrijk is om investeerders in het Middellandse-Zeegebied zekerheid te bieden, door middel van een systeem dat op het MKB gerichte strategieën coördineert en veel verschillende gebieden bestrijkt: de bescherming, financiering en aansluiting op netwerken van en de informatieverstrekking aan het MKB;
8. vestigt de aandacht op de noodzaak om een Euromediterrane investerings- en ontwikkelingsbank op te richten, die door donorlanden aan beide oevers van de Middellandse Zee wordt ondersteund en de rechtstreekse buitenlandse investeringen kan aantrekken waaraan de Euromed-regio behoefte heeft;
9. is van mening dat het nieuwe voorstel om een Euromed-mechanisme ter bevordering van investeringen te creëren, een belangrijke bijdrage kan leveren aan het centraliseren en verspreiden van informatie via één enkel netwerk, dat de marktdeelnemers een algemeen beeld van de handels- en investeringssituatie in de regio moet kunnen verschaffen; benadrukt dat dit instrument een aanvulling op de bestaande netwerken moet vormen;
10. is verheugd over de oprichting van het Inframed-fonds (opgericht door de Franse "Caisse des dépôts", de Italiaanse "Cassa depositi e prestiti", EFG Hermes (Egypte) en de Marokkaanse "Caisse de dépôt et de gestion"), dat in het kader van de Unie voor het Middellandse-Zeegebied is aangekondigd als een langetermijninvesteringfonds voor de financiering van infrastructuurprojecten;
11. is van mening dat, hoewel nog niet aan alle voorwaarden is voldaan, de vrijhandelszone aangevuld zou moeten worden met de geleidelijke invoering, onder bepaalde voorwaarden, van het vrije verkeer van werknemers, waarbij rekening wordt gehouden met de situatie van de Europese arbeidsmarkt en met het huidige debat in de internationale gemeenschap over het verband tussen migratie en ontwikkeling; benadrukt het belang van een noodzakelijke terugdringing van de kosten van overschrijvingen door migranten, zodat deze optimaal kunnen worden ingezet voor de lokale economie; is van mening dat de toekenning van visa moet worden vereenvoudigd voor de actoren van het Euromediterrane partnerschap, studenten, academici en sociaal-economische spelers;
12. is van mening dat het proces van Barcelona en de Unie voor het Middellandse-Zeegebied de bestaande samenwerkingsverbanden in het kader van Euromed moeten versterken om alle partnerlanden in staat te stellen deel te nemen aan de regionale programma's en het daaraan verbonden beleid van de Europese Unie op basis van prioriteiten en volgens doelstellingen die in gezamenlijk overleg zijn vastgelegd; wijst erop dat het belangrijk is de communautaire programma’s tot partnerlanden uit te breiden, met name op het gebied van onderwijs, onderzoek en beroepsopleidingen (uitwisseling van studenten, enz.);
13. benadrukt de mogelijke positieve gevolgen van de Unie voor het Middellandse-Zeegebied voor het proces van Barcelona; wijst erop dat de uitstippeling van belangrijke projecten, binnen het in Parijs in juli 2008 vastgestelde kader, in sectoren van strategisch belang, zoals de bouw van nieuwe infrastructuur, samenwerking in het MKB, communicatieprojecten en projecten voor gebruikmaking van hernieuwbare energiebronnen, zullen bijdragen aan de ontwikkeling en de bevordering van de Euromediterrane handel en investeringen; merkt bovendien op dat het van wezenlijk belang is een oplossing voor vrede in het Midden-Oosten te vinden, maar dat de conflicten in de regio geen belemmering mogen vormen om de gedane toezeggingen na te komen; dringt erop aan dat de geplande bijeenkomsten in het kader van de Unie voor het Middellandse-Zeegebied plaatsvinden en dat er een permanent secretariaat komt in Barcelona;
14. beklemtoont tevens dat bilaterale benaderingen niet ten koste mogen gaan van een multilaterale regionale aanpak; moedigt nauwere samenwerking met de meest geavanceerde partners aan en heeft eerbied voor de specifieke politieke, culturele en sociale kenmerken van elk land, maar gelooft niettemin dat de Commissie moet vasthouden aan het uitgangspunt van onderhandelingen tussen regio’s;
15. moedigt het gebruik van zonne- en windenergie in het Middellandse-Zeegebied aan; verheugt zich over de recente vorderingen betreffende het DESERTEC Industrial Initiative, een project dat erop gericht is het enorme potentieel voor zonne-energie in het Midden-Oosten en in Noord-Afrika te ontwikkelen; beklemtoont dat de maatregelen van de EU voor het DESERTEC-project coherent moeten zijn en actief moeten bijdragen aan de ontwikkeling van de landen in Noord-Afrika en in het Midden-Oosten;
16. verzoekt de Commissie het Parlement volledig op de hoogte te houden van de vooruitgang bij de associatieovereenkomst met Syrië, waarvan de ondertekening onlangs door Syrië is uitgesteld; is van mening dat er bezorgdheid bestaat over het opnieuw aangaan van onderhandelingen over een associatieovereenkomst met Libië en, meer in het algemeen, over het opnieuw betrekken van Libië bij het proces van Barcelona en de Unie voor het Middellandse-Zeegebied; verzoekt de Commissie het Parlement volledig op de hoogte te houden, het bij de onderhandelingen te betrekken en het in elke onderhandelingsfase te raadplegen;
17. is van mening dat de door de Commissie voorgestelde routekaart een bruikbaar instrument is om het proces van Barcelona en de Unie voor het Middellandse-Zeegebied tijdens de komende jaren nieuw leven in te blazen en verzoekt daarom de Euromed-ministers van Handel de routekaart tijdens hun bijeenkomst op 9 december 2009 goed te keuren; verzoekt de Euromediterrane hoge ambtenaren op handelsgebied om tijdens de komende jaren toe te zien op de uitvoering van de routekaart en eventuele noodzakelijke wijzigingen voor te stellen en wenst van dergelijke maatregelen op de hoogte te worden gehouden;
18. benadrukt de rol van de Euromediterrane parlementaire vergadering (EMPV) binnen het partnerschap, als het democratische orgaan waarin parlementsleden van beide oevers van het Middellandse-Zeegebied rond de drie pijlers van het proces van Barcelona bijeenkomen; verzoekt om nauwere samenwerking tussen de Euromediterrane Parlementaire Vergadering, de Commissie en de Raad op economisch gebied;
19. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de staatshoofden en regeringsleiders en de parlementen van de lidstaten en van de zuidelijke en oostelijke mediterrane landen, en aan de Euromediterrane Parlementaire Vergadering.