Dokument z posiedzenia
18.11.2009 B7‑0147/2009
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w odpowiedzi na pytanie wymagające odpowiedzi ustnej B7‑0222/2009
zgodnie z art. 115 ust. 5 Regulaminu
w sprawie euro-śródziemnomorskiego partnerstwa gospodarczego i handlowego w kontekście 8. konferencji ministrów handlu państw partnerstwa euro-śródziemnomorskiego, która odbędzie się w dniu 9 grudnia 2009 r. w Brukseli
Metin Kazak, Niccolò Rinaldi, Marielle De Sarnez, Robert Rochefort, Ramon Tremosa I Balcells, Ivo Vajgl
w imieniu grupy politycznej ALDE
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie euro-śródziemnomorskiego partnerstwa gospodarczego i handlowego w kontekście 8. konferencji ministrów handlu państw partnerstwa euro-śródziemnomorskiego, która odbędzie się w dniu 9 grudnia 2009 r. w Brukseli.
Parlament Europejski,
– uwzględniając deklarację barcelońską z dnia 28 listopada 1995 r., która ustanowiła partnerstwo pomiędzy Unią Europejską a państwami południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego,
– uwzględniając komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 11 marca 2003 r. zatytułowany „Szersza Europa – Sąsiedztwo: nowe ramy stosunków z naszymi wschodnimi i południowymi sąsiadami” ( COM(2003)0104 ), dokument strategiczny Komisji w sprawie Europejskiej Polityki Sąsiedztwa (EPS) z dnia 12 maja 2004 r. ( COM(2004)0373 ), komunikat Komisji do Rady z dnia 9 grudnia 2004 r. dotyczący propozycji Komisji w sprawie planów działania w ramach Europejskiej Polityki Sąsiedztwa (EPS) ( COM(2004)0795 ), a także plany działania odnoszące się do Izraela, Jordanii, Maroka, Autonomii Palestyńskiej, Tunezji i Libanu oraz rozporządzenie (WE) nr 1638/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 2006 r. określające przepisy ogólne w sprawie ustanowienia Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa[1],
– uwzględniając euro-śródziemnomorskie porozumienia o stowarzyszeniu zawarte pomiędzy Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednej strony a Tunezją[2], Izraelem[3], Marokiem[4], Jordanią[5], Egiptem[6], Libanem[7] i Algierią[8] z drugiej strony, oraz Euro-śródziemnomorski Przejściowy Układ Stowarzyszeniowy w sprawie handlu i współpracy między Wspólnotą a OWP (na rzecz Autonomii Palestyńskiej)[9]; uwzględniając decyzję nr 1/95 Rady Stowarzyszenia WE-Turcja z dnia 22 grudnia 1995 r. w sprawie wprowadzenia ostatniej fazy unii celnej (96/142/WE)[10],
– uwzględniając porozumienie w sprawie wolnego handlu, zwane porozumieniem z Agadiru, podpisane dnia 25 lutego 2004 r. przez Jordanię, Egipt, Tunezję i Maroko,
– uwzględniając paryski szczyt szefów państw i rządów krajów euro-śródziemnomorskich w dniu 13 lipca 2008 r., na którym powstała Unia dla Śródziemnomorza,
– uwzględniając szóstą konferencję ministrów handlu z państw partnerstwa euro-śródziemnomorskiego, która odbyła się w dniu 21 października 2007 r. w Lizbonie,
– uwzględniając siódmą konferencję ministrów handlu z państw partnerstwa euro-śródziemnomorskiego, która odbyła się w dniu 2 lipca 2008 r. w Marsylii,
– uwzględniając posiedzenie urzędników handlowych wyższego szczebla z państw partnerstwa euro-śródziemnomorskiego, które odbyło się w dniu 11 listopada 2009 r. w Brukseli,
– uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie śródziemnomorskiej polityki UE, a zwłaszcza rezolucję z dnia 15 marca 2007 r. w sprawie utworzenia euro-śródziemnomorskiej strefy wolnego handlu, a także tę z dnia19 lutego 2009 r. w sprawie procesu barcelońskiego: Unii dla Śródziemnomorza,
– uwzględniając art. 115 ust. 5 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że na konferencji w Barcelonie w 1995 r. narodził się bardzo ambitny projekt stworzenia nowych i ściślejszych więzi politycznych, gospodarczych, społecznych i kulturalnych pomiędzy państwami północnego i południowego wybrzeża Morza Śródziemnego; mając na uwadze, że proces barceloński trzeba szybko wzmocnić poprzez utworzenie strefy wolnego handlu,
B. mając na uwadze, że tworzenie Unii dla Śródziemnomorza, która, jak się oczekuje, ponownie uruchomi proces integracji euro-śródziemnomorskiej za pomocą konkretnych i namacalnych projektów, nadal nie zostało zakończone; mając na uwadze, że na okres od stycznia do lipca 2009 r. nie przewidziano spotkań państw partnerstwa euro-śródziemnomorskiego ze względu na wojnę w Strefie Gazy,
C. mając na uwadze, że spotkanie ministrów spraw zagranicznych, które miało się odbyć w Stambule w dniach 24 i 25 listopada 2009 r., musiało zostać przełożone z powodu bojkotu przez państwa arabskie protestujące przeciwko stanowisku Izraela w sprawie bliskowschodniego procesu pokojowego,
D. mając na uwadze, że państwa południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego muszą zlikwidować przeszkody polityczne i ekonomiczne spowalniające obecnie proces integracji w całym regionie, aby ich współpraca była owocniejsza,
E. mając na uwadze, że stosunki handlowe w regionie euro-śródziemnomorskim ulegają stałej poprawie, a UE zdaje się być „naturalnym partnerem handlowym” regionu, jako że całkowity eksport regionu Morza Śródziemnego do UE wynosi 46,6%,
F. mając na uwadze, że całkowita wymiana handlowa państw regionu śródziemnomorskiego z UE osiągnęła 246,7 mld euro w 2008 r., co stanowi około 8% całkowitego handlu zewnętrznego UE, z bilansem dodatnim wynoszącym 15,3 mld euro dla UE,
G. mając na uwadze, że UE jest głównym inwestorem zagranicznym w regionie (z wyłączeniem Izraela), a jej inwestycje sięgnęły w 2006 r. rekordowej kwoty 15,3 mld euro, po czym w 2007 r. uległy obniżeniu,
H. mając na uwadze, że stopniowo rozwija się handel usługami, przynosząc coraz większe zyski krajom regionu śródziemnomorskiego (zwłaszcza w turystyce), które w 2006 r. osiągnęły rekordową sumę 11,6 mld euro,
I. mając na uwadze, że pomimo takich statystyk poziom handlu i inwestycji UE w krajach leżących na południowym wybrzeżu Morza Śródziemnego nadal nie spełnia oczekiwań, a handel zarówno towarami, jak i usługami nie był wystarczająco zróżnicowany, biorąc pod uwagę potencjał regionu euro-śródziemnomorskiego, a partnerzy UE z południowego wybrzeża Morza Śródziemnego przyciągają niewiele inwestycji, mając na uwadze, że poziom bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) pozostaje w tym regionie bardzo niski w porównaniu z innymi regionami świata; mając na uwadze, że w poszczególnych krajach istnieją znaczne różnice w zdolności przyciągania bezpośrednich inwestycji zagranicznych,
J. mając na uwadze, że pomimo pewnych ważnych inicjatyw, takich jak porozumienie z Agadiru, daleko jeszcze do osiągnięcia regionalnej integracji gospodarczej Południe-Południe, i w związku z tym przepływy handlowe na osi Południe-Południe nie są wystarczająco rozwinięte i wynoszą około 6% całkowitej wymiany handlowej tych krajów,
K. mając na uwadze, że producenci tekstyliów, odzieży i obuwia tracą istotną część udziałów w rynku w związku z jego globalizacją i silną konkurencją ze strony Azji,
L. mając na uwadze, że Unia Europejska podpisała porozumienia o wolnym handlu ze wszystkimi partnerami z południowego wybrzeża Morza Śródziemnego, poza Syrią i Libią; mając na uwadze, że zakończono negocjacje z Syrią w sprawie układu o stowarzyszeniu, lecz podpisanie dokumentu zostało odroczone przez Syrię; mając także na uwadze, że Komisja rozpoczęła negocjacje z Libią,
M. mając na uwadze, że podejście dwustronne, będące częścią wszelkich tego typu procesów i konsekwencją swoistych różnic kulturowych, społecznych, gospodarczych i politycznych pomiędzy zaangażowanymi krajami, powinno kierować się bardziej globalną wizją i systemem relacji pomiędzy różnorodnymi partnerami, a także znajdować w nich oparcie, a zatem towarzyszyć mu winno podejście regionalne,
N. mając na uwadze, że skutki kryzysu gospodarczego i finansowego zwiększyły skalę politycznych, gospodarczych i społecznych wyzwań, przed jakimi już stoją kraje partnerskie UE, zwłaszcza w odniesieniu do problemu bezrobocia,
1. przypomina o strategicznym znaczeniu utworzenia pełnej euro-śródziemnomorskiej strefy wolnego handlu, która w znaczny sposób przyczyni się do pokoju, dobrobytu i bezpieczeństwa w całym regionie i w związku z tym popiera te środki i działania, które mają na celu usunięcie barier i przeszkód; podkreśla, że powodzenie partnerstwa euro-śródziemnomorskiego, a w szczególności strefy wolnego handlu, wymaga ciągłych i zgranych starań wszystkich stron;
2. jest zdania, że w ostatnim dziesięcioleciu znaczące i niespodziewane wydarzenia polityczne, takie jak konflikt na Bliskim Wschodzie, wywarły istotny negatywny wpływ na postępy i rozwój partnerstwa euro-śródziemnomorskiego i strefy wolnego handlu, co także przyczyniło się jego opóźnionego wdrażania; wyraża ubolewanie z powodu faktu, że z tych samych przyczyn politycznych odwołano ostatnie posiedzenie ministrów spraw zagranicznych partnerstwa euro-śródziemnomorskiego, i brak jest postępów w tworzeniu Unii dla Śródziemnomorza;
3. odnotowuje, że ministrowie handlu państw euro-śródziemnomorskich omówią środki mające zaradzić obecnemu brakowi silnych więzi handlowych i gospodarczych pomiędzy UE i państwami regionu śródziemnomorskiego, nowe wytyczne dotyczące handlu pomiędzy UE a państwami regionu śródziemnomorskiego oraz nowy mechanizm ułatwiający handel i inwestycje w przedmiotowym regionie; uważa, ze istniejące umowy stowarzyszeniowe winny wykraczać poza postanowienia dotyczące handlu towarami i obejmować także rolnictwo, usługi, inwestycje i kwestie normatywne, przepisy prawa własności intelektualnej oraz walkę z fałszerstwem, kwestie konkurencji i zamówień publicznych, a także instrumenty ochrony handlu – wszystko to z myślą o wypracowaniu kompleksowych porozumień o wolnym handlu;
4. gorąco zachęca kraje partnerskie UE z południowego wybrzeża Morza Śródziemnego do rozwijania handlu na osi Południe-Południe, biorąc przykład z porozumienia gospodarczego z Agadiru podpisanego przez Egipt, Jordanię, Maroko i Tunezję; wzywa także pozostałe państwa regionu do włączenia się w dalszy rozwój inicjatyw integracyjnych z udziałem partnerów UE z południowego wybrzeża Morza Śródziemnego oraz do szukania możliwości współdziałania w ramach coraz szerszych umów euro-śródziemnomorskich między państwami basenu Morza Śródziemnego i UE; podkreśla, że z myślą o promowaniu wspomnianej integracji na linii Południe-Południe instytucje UE muszą pozytywnie podchodzić do wniosków o wsparcie techniczne;
5. jest zdania, że należy wzmocnić system kumulacji pochodzenia, jako że stanowi on użyteczne narzędzie celne służące odnowieniu stosunków handlowych w tym obszarze, i że należy uaktualnić i uprościć przepisy dotyczące pochodzenia, tak aby uwzględnić interesy partnerów euro-śródziemnomorskich; wzywa zatem do zawarcia w 2010 r. regionalnego porozumienia w sprawie pan-euro-śródziemnomorskiego systemu kumulacji pochodzenia;
6. zwraca uwagę na potrzebę wzmocnienia partnerstwa Północ-Południe, aby zapewnić konkurencyjność euro-śródziemnomorskiej produkcji i handlu w zakresie tekstyliów i odzieży, a także promowania działań państw południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego o większej wartości dodanej, opierających się na twórczym i innowacyjnym podejściu, a nie jedynie na outsourcingu działań biznesowych;
7. podkreśla potrzebę zwiększenia bezpieczeństwa inwestycji w regionie Morza Śródziemnego za pomocą systemu koordynacji strategii na rzecz MŚP obejmującego wiele dziedzin: zabezpieczenie, finansowanie, wymianę informacji oraz nawiązywanie kontaktów pomiędzy MŚP;
8. zwraca uwagę na potrzebę utworzenia euro-śródziemnomorskiego banku inwestycji i rozwoju, który zagwarantowałby darczyńców z obu wybrzeży Morza Śródziemnego i byłby w stanie przyciągać bezpośrednie inwestycje zagraniczne, których potrzebuje region euro-śródziemnomorski;
9. jest zdania, że nowy wniosek w sprawie ustanowienia euro-śródziemnomorskiego mechanizmu sprzyjającego inwestowaniu stanowi istotny krok w kierunku centralizacji i rozpowszechniania informacji za pośrednictwem jednej sieci, która powinna umożliwiać podmiotom gospodarczym uzyskanie całościowego obrazu uwarunkowań handlowych i inwestycyjnych w regionie; podkreśla, że instrument ten powinien uzupełniać istniejące sieci;
10. z zadowoleniem przyjmuje zapowiedziane w ramach Unii dla Śródziemnomorza utworzenie funduszu „Inframed” (ustanowionego przez francuską „Caisse des dépôts”, włoską „Cassa depositi e prestiti”, EFG Hermes (Egipt) oraz „Caisse de dépôt et de gestion” (Maroko)), który ma być funduszem inwestycji długoterminowych na rzecz finansowania projektów infrastrukturalnych;
11. jest zdania, że chociaż odpowiednie warunki nie zostały jeszcze spełnione, strefa wolnego handlu powinna zostać uzupełniona stopniowym i warunkowym przyznaniem swobody przepływu pracowników, przy czym jednocześnie należy uwzględniać sytuację na europejskim rynku pracy oraz obecne stanowisko wspólnoty międzynarodowej na temat związków pomiędzy migracją a rozwojem; podkreśla znaczenie koniecznego zmniejszenia kosztów przekazów pieniężnych dokonywanych przez migrantów zarobkowych, w celu maksymalizacji wykorzystania tych środków w lokalnej gospodarce; uważa, że należy uprościć sposób przyznawania wiz podmiotom będącym stronami partnerstwa euro-śródziemnomorskiego, studentom, pracownikom wyższych uczelni oraz podmiotom prowadzącym działalność społeczno-gospodarczą;
12. jest zdania, że dzięki procesowi barcelońskiemu ─ Unii dla Śródziemnomorza powinno się wzmocnić istniejące formy współpracy w ramach partnerstwa euro-śródziemnomorskiego, tak aby wszystkim państwom partnerskim umożliwić, w oparciu o wspólnie ustalone priorytety i cele, udział w programach regionalnych i odpowiednich obszarach polityki Unii Europejskiej; zauważa, że istotne jest rozszerzenie zasięgu programów wspólnotowych, by możliwy stał się udział w nich krajów partnerskich, w szczególności w dziedzinie edukacji, badań i kształcenia zawodowego (wymiany studenckie itd.);
13. podkreśla potencjalny i pozytywny wpływ Unii dla Śródziemnomorza na proces barceloński; zaznacza, że zdefiniowanie istotnych projektów realizowanych w zakresie określonym w lipcu 2008 r. w Paryżu w strategicznych sektorach, takich jak budowa nowej infrastruktury, współpraca między MŚP, telekomunikacja i korzystanie z odnawialnych źródeł energii, przyczyni się do rozwoju handlu i inwestycji euro-śródziemnomorskich oraz do ich ułatwienia; zauważa następnie, że zaprowadzenie pokoju na Bliskim Wschodzie będzie miało zasadnicze znaczenie, jednak konflikty w tym regionie nie powinny stanowić przeszkody w realizacji podjętych zobowiązań; wzywa do utrzymania systemu posiedzeń w ramach Unii dla Śródziemnomorza i do utworzenia stałego sekretariatu w Barcelonie;
14. podkreśla dalej, że podejście dwustronne nie powinno być stosowane kosztem wielostronnego podejścia regionalnego; jest zdania, że opowiadając się za ściślejszą współpracą z najbardziej rozwiniętymi partnerami, przy poszanowaniu ich specyficznych uwarunkowań politycznych, kulturowych, religijnych i społecznych, Komisja musi przestrzegać zasady negocjacji międzyregionalnych,
15. zachęca do wykorzystywania energii słonecznej i wiatrowej w regionie śródziemnomorskim; przyjmuje z zadowoleniem niedawny postęp inicjatywy przemysłowej DESERTEC mającej na celu wykorzystanie znacznego potencjału energii słonecznej na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej; podkreśla, że podejście UE do projektu DESERTEC musi być spójne i stanowić czynny wkład w rozwój krajów Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu;
16. zwraca się do Komisji o przekazywanie PE pełnych informacji o postępach w zakresie układu o stowarzyszeniu z Syrią, którego podpisanie strona syryjska odłożyła ostatnio w czasie; uważa, że istnieją pewne obawy co do ponownego włączenia Libii do negocjacji układu o stowarzyszeniu i – bardziej ogólnie – do procesu barcelońskiego – Unii dla Śródziemnomorza; zwraca się do Komisji o przekazywanie PE pełnych informacji, współpracę i zasięganie opinii PE na wszystkich etapach tych negocjacji;
17. uważa plan działań zaproponowany przez Komisję za skuteczny instrument umożliwiający ożywienie procesu barcelońskiego – Unii dla Śródziemnomorza – w nadchodzących latach i w związku z tym apeluje do ministrów handlu państw partnerstwa euro-śródziemnomorskiego, aby poparli tę kwestię podczas posiedzenia w dniu 9 grudnia 2009 r.; wzywa urzędników handlowych wyższego szczebla z państw regionu euro-śródziemnomorskiego, aby monitorowali w nadchodzących latach realizację planu działań i zgłaszali wszelkie niezbędne zmiany; zwraca się również o powiadamianie Parlamentu o takich środkach;
18. podkreśla rolę Euro-Śródziemnomorskiego Zgromadzenia Parlamentarnego (EMPA) w ramach tego partnerstwa, jako instancji demokratycznej zrzeszającej wokół 3 filarów procesu barcelońskiego parlamentarzystów z obu wybrzeży Morza Śródziemnego; wzywa do zacieśnienia współpracy gospodarczej między EMPA, Komisją i Radą;
19. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, szefom państw i rządów oraz parlamentom państw członkowskich i państw południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, a także Euro-Śródziemnomorskiemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu.