Zittingsdocument
17.2.2010 B7‑0123/2010
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van de verklaringen van de Raad en de Commissie
ingediend overeenkomstig artikel 110, lid 2, van het Reglement
over de 13de zitting van de Raad voor de mensenrechten van de VN
Heidi Hautala, Barbara Lochbihler, Franziska Katharina Brantner, Hélène Flautre, Nicole Kiil-Nielsen
namens de Verts/ALE-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over de 13de zitting van de Raad voor de mensenrechten van de VN
Het Europees Parlement,
– onder verwijzing naar zijn eerdere resoluties over de Raad voor de mensenrechten van de Verenigde Naties, in het bijzonder zijn resolutie van 14 januari 2009 over de ontwikkeling van de VN-Raad voor de mensenrechten en de rol van de EU[1], alsook die van 16 maart 2006 over de resultaten van de onderhandelingen over de mensenrechtenraad en over de 62-ste zitting van de VN-mensenrechtencommissie[2], die van 29 januari 2004 over de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Naties[3], die van 9 juni 2005 over de hervorming van de Verenigde Naties[4], die van 29 september 2005 over de resultaten van de Wereldtop van de Verenigde Naties van 14-16 september 2005[5], en die van 7 mei 2009 over het jaarverslag over de mensenrechten in de wereld in 2008 en het mensenrechtenbeleid van de Europese Unie[6],
– onder verwijzing naar zijn spoedresoluties over mensenrechten en democratie,
– gezien de resolutie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties A/RES/60/251 waarmee de Raad voor de mensenrechten van de VN (United Nations Human Rights Council, UNHCR) is opgericht,
– gezien de voorgaande gewone en buitengewone zittingen van de UNHCR, alsook de voorgaande ronden van de universele periodieke toetsing (UPR),
– gezien de komende 13de zitting van de UNHCR in maart 2010 en de achtste ronde van de universele periodieke evaluatie (Universal Periodic Review,UPR) die van 3 tot 14 mei 2010 wordt gehouden,
– gezien de herziening van de Raad voor de mensenrechten (HRC) in 2011,
– gezien de institutionele wijzigingen uit hoofde van de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon,
– gelet op de artikelen 2, 3, lid 5, 18, 21, 27 en 47 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, in de versie die het resultaat is van het Verdrag van Lissabon,
– gelet op artikel 110, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat eerbiediging, bevordering en waarborging van het universele karakter van de mensenrechten een onderdeel is van het ethische en wettelijke acquis van de Europese Unie en één van de hoekstenen van de Europese eenheid en integriteit[7],
B. overwegende dat de UNHCR, ondanks zijn tekortkomingen, een uniek, in de universele mensenrechten gespecialiseerd platform is, en een specifiek mensenrechtenforum binnen het kader van de VN,
C. overwegende dat de toetsing van de UNHCR uit twee delen zal bestaan, waarbij de status van de Raad in New York zal worden besproken en de procedures in Genève; dat in het komende jaar een aantal initiatieven en informele bijeenkomsten gepland zijn,
D. overwegende dat de rol van de Europese Unie als mondiale speler de afgelopen decennia groter is geworden, en dat een nieuwe benadering, zoals belichaamd door de nieuwe Europese Dienst voor extern optreden (EEAS), de Unie kan helpen bij het op coherentere, consistentere en doeltreffendere wijze inspelen op mondiale uitdagingen,
E. overwegende dat een delegatie van de Subcommissie mensenrechten van het Europees Parlement tijdens de 13de zitting van de UNHCR naar Genève zal reizen, evenals in voorgaande jaren het geval was bij de zittingen van de UNHCR en, voordien, bij bijeenkomsten van de voorloper van de UNHCR, te weten de mensenrechtencommissie van de VN,
Het werk van de Mensenrechtenraad
1. herhaalt zijn oproep aan de lidstaten van de EU om zich actief te verzetten tegen elke poging tot ondermijning van het concept van universaliteit, ondeelbaarheid en interdependentie van de mensenrechten en tegen, op vermeende waarden van culturele of religieuze aard gebaseerde pogingen om de reikwijdte daarvan, ter bescherming van individuele personen, te ondergraven;
2. waarschuwt tegen de extreme politisering van de UNHCR, aangezien dit de verwezenlijking van zijn mandaat belemmert; benadrukt het belang van landenspecifieke resoluties bij het aan de kaak stellen van ernstige mensenrechtenschendingen; veroordeelt in dit verband met klem het gebruik van zogenaamde "no-action motions" en uit zijn frustratie over het gebruik van deze procedure tijdens de 11e speciale zitting van de Raad, waardoor het onmogelijk was een consistente en coherente slotresolutie over de situatie in Sri Lanka aan te nemen;
3. is verheugd dat, op initiatief van Brazilië, de 13de speciale zitting over Haïti is georganiseerd, met als doel het integreren van de mensenrechtenbenadering in de wederopbouwactiviteiten na de verwoestende aardbeving, en ook over de innovatieve aspecten van deze zitting, zoals de timing (onmiddellijk na een natuurramp) en de betrokkenheid van gespecialiseerde VN-organisaties (input van knowhow voor de gesprekken); betreurt het feit dat de aangenomen resolutie geen steun verleende aan de belangrijke rol van de onafhankelijke mensenrechtendeskundige in Haïti bij het uitwerken van richtsnoeren voor het integreren van de mensenrechten in de bredere VN-inspanningen of initiatieven van donoren voor Haïti, en roept de leden van de VN op voor follow-up van deze zitting te zorgen door de mensenrechtenbenadering op te nemen in de algemene VN-inspanningen voor Haïti;
4. betreurt het feit dat de UNHCR niet in staat is geweest tijdig andere mensenrechtensituaties aan te pakken; roept de lidstaten van de EU op mensenrechtenschendingen te veroordelen en actief te pleiten voor de oprichting van speciale UNHCR-mechanismen voor de mensenrechtencrises in Afghanistan, Guinee, Iran en Jemen;
5. herhaalt zijn standpunt ten aanzien van het concept van "belastering van godsdiensten" en is, in de wetenschap dat het probleem van discriminatie van religieuze minderheden daadwerkelijk moet worden aangepakt, van oordeel dat het niet gepast is om dit concept op te nemen in het protocol betreffende aanvullende normen inzake racisme, rassendiscriminatie, vreemdelingenhaat en alle vormen van discriminatie; roept de leden van de VN op volledig uitvoering te geven aan de bestaande normen inzake de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van godsdienst;
6. herhaalt zijn oproep aan de lidstaten van de EU om toe te zien op eerbiediging van de mensenrechten in hun eigen beleid, aangezien nalatigheid op dit punt de EU-positie in de UNHCR zou verzwakken;
7. is verheugd over het feit dat de VS zich opnieuw in VN-organen heeft ingeschakeld en dat het land vervolgens in de UNHCR is gekozen, alsook over het constructieve werk dat dit land heeft verricht ten aanzien van de vrijheid van meningsuiting in de 64-ste Algemene Vergadering van de VN, en ten aanzien van het actieplan betreffende de follow-up van de toetsingsconferentie van Durban; roept de VS en de EU-lidstaten op hiermee door te gaan en in de toekomst ten aanzien van dit soort initiatieven nauw samen te werken;
8. maakt zich zorgen over de kandidatuur van Iran voor het UNHCR-lidmaatschap (de UNHCR-verkiezingen vinden in mei 2010 plaats); herhaalt zijn standpunt ten aanzien van het concept van "schone staten" in UNHCR-verkiezingen en dringt aan op competitieve verkiezingen voor alle regionale groepen, en verzoekt de EU met klem alles in het werk te stellen om te voorkomen dat in de UNHCR landen worden gekozen met een gitzwarte mensenrechtenreputatie;
9. verzoekt de EU en haar lidstaten te verlangen dat kandidaten voor de UNHCR verklaren te zullen samenwerken met de "speciale procedures" overeenkomstig hun eigen voorwaarden;
10. dringt erop aan om in het kader van het proces van de universele periodieke toetsing (UPR) per land doeltreffend toezicht uit te oefenen op de toepassing in de praktijk van de "speciale procedures" en de verdragsaanbevelingen;
11. vraagt de lidstaten van de EU al het mogelijke te doen om alle mandaten voor bepaalde "speciale procedures" te handhaven; dringt aan op verlenging van het mandaat van de speciale VN-afgezant voor Birma en, gezien de verslechterende humanitaire situatie in dat land, op een nieuw landenspecifiek mandaat voor de Democratische Republiek Kongo (DRC);
12. is blij met de "joint study on global practises in relation to secret detention in the context of countering terrorism", die tijdens de 13de zitting zal worden besproken; verzoekt de lidstaten van de EU het verslag te steunen en voor passende follow-up ervan te zorgen, overeenkomstig de eerdere resoluties van het Europees Parlement over dit onderwerp, in het bijzonder zijn resoluties van 19 februari 2009 en 14 februari 2007 over het veronderstelde gebruik door de CIA van Europese landen voor het vervoer en illegaal vasthouden van gevangenen;
13. verzoekt de EU actief in de aanstaande UPR-zittingen te participeren, teneinde een eerlijk verloop te garanderen, alsmede resultaten die aansluiten op de conclusies en de aanbevelingen van de "speciale procedures" en de verdragen van de VN, en wel door onder andere de nodige technische assistentie te geven voor hun implementatie;
Follow-up van het verslag-Goldstone (fact finding missie)
14. benadrukt dat eerbiediging van de internationale mensenrechtenwetgeving en het internationaal humanitair recht door alle partijen en onder alle omstandigheden onverminderd een absolute "conditio sine qua non" is voor het tot stand brengen van een eerlijke en duurzame vrede in het Midden-Oosten, in het bijzonder tussen Israëli's en Palestijnen; herinnert de internationale gemeenschap aan haar verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat in gevallen van schending van de internationale mensenrechtenwetgeving en het internationaal humanitair recht verantwoordelijkheid daarvoor wordt afgelegd; is van oordeel dat een doeltreffend vredesproces voor het Midden-Oosten alleen mogelijk is indien verantwoordelijkheid wordt afgelegd en recht wordt gedaan;
15. verzoekt de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid én de lidstaten te werken aan een stevig gemeenschappelijk standpunt ten aanzien van de follow-up van het verslag van de fact finding missie betreffende het conflict in Gaza en het Zuiden van Israël, door in het openbaar aan te dringen op de tenuitvoerlegging van de aanbevelingen daarin en het afleggen van verantwoording voor alle schendingen van het internationaal recht, waaronder gevallen van vermeende oorlogsmisdaden, en door beide partijen aan te sporen onderzoeken in te stellen die voldoen aan de internationale normen van onafhankelijkheid, onpartijdigheid, transparantie, snelheid en doeltreffendheid, overeenkomstig resolutie A/64/L.11 van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, en alle personen die voor de vermeende misdaden verantwoordelijk zijn rekenschap te laten afleggen; is van oordeel dat de tot nu toe door beide partijen gestarte onderzoeken op dit punt onbevredigend zijn;
16. verzoekt de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid én de lidstaten actief toezicht uit te oefenen op de tenuitvoerlegging van de aanbevelingen in het verslag-Goldstone door middel van raadpleging van de externe missies van de EU en de organisaties van het maatschappelijk middenveld ter plaatse;
Herziening van de Raad voor de rechten van de mens
17. onderstreept dat een transparante en allesomvattende herziening nodig is, waarin rekening wordt gehouden met NGO's, het maatschappelijk middenveld en alle andere betrokkenen;
18. onderstreept dat een herziening van de UNHCR deze er niet van mag weerhouden zijn belangrijke werk op het gebied van de mensenrechtenschendingen voort te zetten;
19. verzoekt de lidstaten van de EU, met het oog op de aanstaande eerste bijeenkomst van de, in resolutie A/HRC/12/L.28 opgerichte werkgroep voor de herziening van de UNHCR, een gezamenlijk standpunt over deze kwestie in te nemen en een doeltreffende en pro-actieve onderhandelingsstrategie vast te stellen;
20. verzoekt de Commissie buitenlandse zaken van het EP een aanbeveling aan de Raad te formuleren zodat de EU tijdig een standpunt over de aanstaande herziening kan innemen;
21. erkent dat er behoefte bestaat aan een uitgebreidere discussie, maar is van oordeel dat de herziening de onafhankelijkheid van het Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten (OHCHR) onverlet moet laten, de "speciale procedures" waarborgen en zo mogelijk versterken moet en de mogelijkheid voor de UNHCR moet openhouden om tegen bepaalde mensenrechtenschendingen via landenresoluties en landenmandaten op te treden; is ingenomen met de discussies over de wijzen waarop de UNHCR versterkt kan worden zonder een beroep te hoeven doen op het proces van institutionele opbouw;
22. is van oordeel dat de herziening van de UNHCR in 2011 een uitgelezen gelegenheid zou kunnen zijn om de toegevoegde waarde van de universele periodieke toetsing een grotere meerwaarde te geven; benadrukt in het bijzonder de noodzaak om ervoor te zorgen dat de definitieve aanbevelingen die de lidstaten tijdens de toetsing doen, stroken met de internationale mensenrechtennormen en vindt ook een op resultaat gericht follow-upmechanisme van groot belang;
23. is ingenomen met de lopende discussie over de relatie tussen de UNHCR en de Derde Commissie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties en over het lidmaatschap van de UNHCR; herhaalt dat deze beide instanties elkaar aanvullen en is van oordeel dat, hoewel universele participatie is gewaarborgd door de status van lid en waarnemer, een kleinere Raad ertoe kan bijdragen dat de besluiten van de UNHCR praktijkgerichter worden;
Betrokkenheid van de EU
24. is ingenomen met de actieve betrokkenheid van de EU en de lidstaten bij de werkzaamheden van de UNHCR en feliciteert België met het tot dusver succesvol verlopen voorzitterschap;
25. erkent de inspanningen van de EU om tot interregionale samenwerking te komen en is verheugd over de desbetreffende initiatieven die tot nu toe zijn ontplooid, maar vindt dat de inspanningen moeten worden geïntensiveerd;
26. is van mening dat de nieuwe institutionele structuur van de EU de mogelijkheid biedt om de samenhang, de zichtbaarheid en de geloofwaardigheid van het EU-optreden in de UNHCR te vergroten; verzoekt de hoge vertegenwoordiger/vice-voorzitter van de Commissie dan ook ervoor te zorgen dat praktische maatregelen worden genomen om het Verdrag van Lissabon uit te voeren, om een te lange overgangsperiode te voorkomen, waardoor de geloofwaardigheid van de Unie zou worden aangetast;
27. machtigt de delegatie van het Europees Parlement naar de 13de zitting van de UNHCR om de in deze resolutie geformuleerde punten van bezorgdheid naar voren te brengen; verzoekt de delegatie aan de Subcommissie mensenrechten verslag uit te brengen over haar bezoek en acht het wenselijk een delegatie van het Europees Parlement naar relevante zittingen van de UNHCR te blijven afvaardigen;
o
o o
28. verzoekt zijn voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de hoge vertegenwoordiger/vice-voorzitter van de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de secretaris-generaal van de VN, de voorzitter van de 64e Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, de voorzitter van de Raad voor de mensenrechten van de VN, de hoge commissaris voor de mensenrechten van de VN en de, door de Commissie buitenlandse zaken ingestelde EU-VN-werkgroep.