Dokument z posiedzenia
17.2.2010 B7‑0123/2010
PROJEKT REZOLUCJI
zamykający debatę na temat oświadczenia Rady i Komisji
zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu
w sprawie trzynastej sesji Rady Praw Człowieka Organizacji Narodów Zjednoczonych
Heidi Hautala, Barbara Lochbihler, Franziska Katharina Brantner, Hélène Flautre, Nicole Kiil-Nielsen
w imieniu grupy politycznej Verts/ALE
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie trzynastej sesji Rady Praw Człowieka Organizacji Narodów Zjednoczonych
Parlament Europejski,
– uwzględniając poprzednie rezolucje w sprawie Rady Praw Człowieka Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. (UNHRC), a w szczególności rezolucję z dnia 14 stycznia 2009 r. dotyczącą rozwoju Rady Praw Człowieka ONZ, w tym roli UE[1], a także rezolucję z dnia 16 marca 2006 r. w sprawie wyniku negocjacji dotyczących Rady Praw Człowieka i 62. sesji Komisji Praw Człowieka ONZ[2], rezolucję z dnia 29 stycznia 2004 r. w sprawie stosunków pomiędzy Unią Europejską a Organizacją Narodów Zjednoczonych[3], rezolucję z dnia 9 czerwca 2005 r. w sprawie reformy Organizacji Narodów Zjednoczonych[4], rezolucję z dnia 29 września 2005 r. w sprawie rezultatów Światowego Szczytu Organizacji Narodów Zjednoczonych w dniach 14-16 września 2005 r.[5] oraz rezolucję z dnia 7 maja 2009 r. w sprawie sprawozdania rocznego dotyczącego praw człowieka na świecie za rok 2008 oraz polityki UE w tym zakresie[6],
– uwzględniając swoje pilne rezolucje na temat praw człowieka i demokracji,
– uwzględniając rezolucję nr A/RES/60/251 Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych powołującą Radę Praw Człowieka (UNHRC),
– uwzględniając poprzednie zwyczajne i nadzwyczajne sesje UNHRC, a także poprzednie tury powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka,
– uwzględniając zbliżającą się trzynastą sesję UNHRC, która odbędzie się w marcu 2010 r. oraz ósmą turę powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka, która odbędzie się w dniach 3-14 maja 2010 r.,
– uwzględniając przegląd funkcjonowania UNHRC, który ma zostać przeprowadzony w 2011 r.,
– uwzględniając zmiany instytucjonalne związane z wejściem w życie Traktatu z Lizbony,
– uwzględniając art. 2, art. 3 ust. 5 oraz art. 18, 21, 27 i 47 Traktatu o Unii Europejskiej zmienionego Traktatem z Lizbony,
– uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że poszanowanie, propagowanie i ochrona uniwersalności praw człowieka stanowią część etycznego i prawnego dorobku Unii Europejskiej, a także jedną z podwalin jedności i integralności europejskiej[7],
B. mając na uwadze, że mimo swoich słabości UNHRC jest jedyną w swoim rodzaju platformą specjalizującą się w powszechnych prawach człowieka i szczególnym forum zajmującym się tymi prawami w ramach systemu ONZ,
C. mając na uwadze, że przegląd funkcjonowania UNHRC będzie przebiegał dwutorowo – status organu będzie omawiany w Nowym Jorku, a procedury – w Genewie; mając na uwadze, że w nadchodzącym roku przewidziano szereg inicjatyw i nieformalnych spotkań,
D. mając na uwadze, że rola Unii Europejskiej jako partnera na arenie międzynarodowej wzrosła w ciągu ostatnich dziesięcioleci, a nowe podejście, które uosabia Europejska Służba Działań Zewnętrznych (ESDZ), mogłoby decydująco przyczynić się do poprawy skuteczności działań UE mających na celu sprostanie globalnym wyzwaniom w spójny i skuteczny sposób,
E. mając na uwadze, że delegacja Podkomisji Praw Człowieka Parlamentu Europejskiego uda się z wizytą do Genewy w czasie trzynastej sesji Rady Praw Człowieka ONZ (UNHRC), tak jak miało to miejsce podczas ubiegłych posiedzeń UNHRC i wcześniej podczas posiedzeń jej poprzedniczki – Komisji Praw Człowieka ONZ,
Działalność Rady Praw Człowieka
1. ponownie wzywa państwa członkowskie UE do aktywnego sprzeciwu wobec wszelkich prób kwestionowania zasad powszechności, niepodzielności i współzależności praw człowieka oraz wobec prób kwestionowania ochrony jednostek zgodnie z tymi zasadami ze względów opartych rzekomo na wartościach kulturowych lub religijnych;
2. przestrzega przed skrajnym upolitycznieniem UNHRC, z uwagi na fakt, że uniemożliwia to temu organowi realizację swojej misji; podkreśla znaczenie rezolucji dotyczących konkretnych państw w nagłaśnianiu poważnych naruszeń praw człowieka; w związku z tym stanowczo potępia uciekanie się do wniosków o niepodejmowanie działań i wyraża rozczarowanie w związku z wykorzystaniem tej procedury podczas jedenastej nadzwyczajnej sesji Rady Praw Człowieka, co uniemożliwiło przyjęcie jednolitego i spójnego ostatecznego tekstu rezolucji w sprawie sytuacji na Sri Lance;
3. z zadowoleniem przyjmuje zorganizowaną z inicjatywy Brazylii trzynastą sesję nadzwyczajną w sprawie Haiti, która miała się skoncentrować na włączaniu koncepcji praw człowieka w starania na rzecz odbudowy po niszczycielskim trzęsieniu ziemi, a także innowacyjne elementy tej sesji, np. przeprowadzenie sesji nadzwyczajnej po wystąpieniu klęski żywiołowej oraz zaangażowanie specjalistycznych agencji ONZ w celu zapewnienia wiedzy eksperckiej jako podstawy do dyskusji; ubolewa, że w przyjętej rezolucji nie wyrażono wsparcia dla istotnej roli niezależnego eksperta ds. praw człowieka na Haiti w określaniu wytycznych włączających koncepcję praw człowieka w szeroko rozumiane działania ONZ lub inicjatywy pomocowe dla Haiti kierowane przez darczyńców, i apeluje do państw członkowskich ONZ, by w następstwie tej sesji uwzględniły podejście oparte na prawach człowieka w szeroko zakrojonych działaniach ONZ na rzecz Haiti;
4. wyraża ubolewanie, że UNHRC nie była dotychczas w stanie szybko odpowiadać na inne poważne sytuacje kryzysowe w zakresie praw człowieka; wzywa państwa członkowskie UE do potępienia naruszania praw człowieka oraz do aktywnego podejmowania prób tworzenia specjalnych mechanizmów UNHRC, pozwalających reagować na kryzysy humanitarne w Afganistanie, Gwinei, Iranie, Jemenie i Iraku;
5. podtrzymuje swoją opinię w sprawie pojęcia „zniesławiania religii” i uważa za niestosowne włączenie go do Protokołu w sprawie uzupełniających norm w zakresie rasizmu, dyskryminacji rasowej, ksenofobii i wszelkich form dyskryminacji, uznając przy tym potrzebę gruntownego zajęcia się problemem dyskryminacji mniejszości religijnych; wzywa państwa członkowskie ONZ do pełnego wdrożenia obowiązujących norm w zakresie wolności wypowiedzi i wolności wyznania;
6. ponownie podkreśla swoje wezwanie skierowane do państw członkowskich UE do zadbania o poszanowanie praw człowieka w ramach własnych wewnętrznych strategii politycznych, ponieważ brak poszanowania praw człowieka osłabia pozycję UE w UNHRC;
7. z zadowoleniem przyjmuje ponowne zaangażowanie USA w działania organów ONZ i wynikający stąd wybór USA na członka UNHRC, a także ich konstruktywne prace na rzecz wolności wypowiedzi, na 64. posiedzeniu Zgromadzenia Ogólnego ONZ, oraz na rzecz planu działań wynikających z konferencji przeglądowej procesu durbańskiego; wzywa USA i państwa członkowskie UE, by prowadziły działania do końca i ściśle współpracowały w przyszłości przy realizacji podobnych inicjatyw;
8. jest zaniepokojony faktem, że Iran przedstawił swoją kandydaturę w wyborach na członków UNHRC, które odbędą się w maju 2010 r.; ponownie sprzeciwia się koncepcji „czystego konta” w wyborach do UNHRC, apeluje, by wybory do wszystkich grup regionalnych prowadzono w oparciu o autentyczną rywalizację, i wzywa UE, by dołożyła wszelkich starań, aby zapobiec wyborowi na członków UNHRC krajów, w których sytuacja z zakresu praw człowieka jest najbardziej problematyczna;
9. wzywa UE i jej państwa członkowskie, by domagały się wymagania od kandydatów do UNHRC zawarcia w ich zobowiązaniach deklaracji woli współpracy w ramach procedur specjalnych zgodnie z ich zakresem działania;
10. wzywa do skutecznego monitorowania rzeczywistego wdrażania zaleceń organów działających w ramach procedur specjalnych i organów traktatowych w procesie powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka w poszczególnych krajach;
11. wzywa państwa członkowskie UE, by dołożyły wszelkich starań na rzecz zachowania wszystkich mandatów w ramach procedur specjalnych; wzywa do przedłużenia mandatu specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. Myanmaru oraz do utworzenia nowego szczególnego mandatu dotyczącego Demokratycznej Republiki Konga ze względu na pogarszającą się sytuację humanitarną;
12. z zadowoleniem przyjmuje „Wspólne opracowanie na temat praktyk stosowanych na świecie w odniesieniu do przetrzymywania w tajnych więzieniach w kontekście zwalczania terroryzmu”, które będzie omawiane na trzynastej sesji; wzywa państwa członkowskie UE do poparcia sprawozdania i do podjęcia odpowiednich działań następczych stosownie do wcześniejszych stanowisk Parlamentu Europejskiego w tej sprawie, zwłaszcza rezolucji z dnia 19 lutego 2009 r.[8] i z dnia 14 lutego 2007 r.[9] w sprawie rzekomego wykorzystania krajów europejskich przez CIA do transportu i nielegalnego przetrzymywania więźniów;
13. wzywa UE do aktywnego udziału w nadchodzących sesjach grupy roboczej ds. powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka w celu zapewnienia uczciwej procedury i opracowania dokumentu końcowego zgodnego z konkluzjami i zaleceniami organów ONZ działających w ramach procedur specjalnych i organów traktatowych i wspierającego te konkluzje i zalecenia, w tym w formie pomocy technicznej niezbędnej do ich pełnego wdrożenia;
Działania wynikające ze sprawozdania misji informacyjnej J. R. Goldstone’a
14. podkreśla, że poszanowanie międzynarodowego prawa praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego przez wszystkie strony i w każdej sytuacji jest istotnym warunkiem wstępnym do osiągnięcia sprawiedliwego i trwałego pokoju na Bliskim Wschodzie, w szczególności pomiędzy Izraelczykami i Palestyńczykami; przypomina o odpowiedzialności społeczności międzynarodowej za znalezienie i osądzenie winnych przypadków naruszeń międzynarodowego prawa praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego;
15. wzywa Wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz państwa członkowskie UE do wypracowania zdecydowanego wspólnego stanowiska UE w reakcji na działania wynikające ze sprawozdania misji informacyjnej J. R. Goldstone’a na temat konfliktu w Strefie Gazy i w południowym Izraelu, otwarcie zwracając się o wdrożenie zaleceń tego sprawozdania i pociągnięcie do odpowiedzialności wszystkich winnych naruszeń prawa międzynarodowego, w tym domniemanych zbrodni wojennych, oraz wzywając obie strony do przeprowadzenia dochodzeń spełniających międzynarodowe standardy co do niezależności, bezstronności, przejrzystości, szybkości i skuteczności, zgodnie z rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ A/64/L.11, tak aby wszyscy odpowiedzialni za zarzucane zbrodnie zostali pociągnięci do odpowiedzialności; uważa, że rozpoczęte dotychczas przez obydwie ze stron dochodzenia nie spełniają wyżej wspomnianych wymogów;
16. wzywa wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz państwa członkowskie do aktywnego monitorowania przestrzegania zaleceń zawartych w raporcie Goldstone’a, konsultując się w tej sprawie z delegacjami zewnętrznymi UE i lokalnymi organizacjami społeczeństwa obywatelskiego;
Przegląd funkcjonowania Rady Praw Człowieka
17. podkreśla, że przegląd musi być prowadzony w sposób przejrzysty i wyczerpujący, przy zaangażowaniu organizacji pozarządowych, społeczeństwa obywatelskiego i innych istotnych zainteresowanych podmiotów;
18. podkreśla, że przegląd funkcjonowania UNHRC nie powinien uniemożliwić temu organowi kontynuowania znaczących prac dotyczących naruszeń praw człowieka;
19. w perspektywie nadchodzącego pierwszego posiedzenia grupy roboczej ds. przeglądu funkcjonowania Rady Praw Człowieka ONZ powołanej na mocy rezolucji A/HRC/12/L.28 wzywa państwa członkowskie UE do wydania wspólnego stanowiska w tej sprawie, a także opracowania skutecznej i proaktywnej strategii negocjacyjnej;
20. zwraca się do Komisji Spraw Zagranicznych PE o zalecenie Radzie Unii Europejskiej, by na czas wniosła wkład w opracowanie stanowiska UE w sprawie nadchodzącego przeglądu;
21. uznając potrzebę przeprowadzenia bardziej kompleksowej debaty, wyraża opinię, że w wyniku przeglądu powinno się zachować niezależność Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka (OHCHR) oraz zabezpieczyć i w miarę możliwości wzmocnić procedury specjalne, a także zagwarantować UNHRC możliwość podejmowania konkretnych przypadków naruszeń praw człowieka poprzez rezolucje dotyczące danych państw i mandaty krajowe; przyznaje, że prowadzone są dyskusje na temat sposobów umocnienia UNHRC bez wszczynania działań w ramach pakietu tworzenia instytucji;
22. uważa, że planowany na 2011 r. przegląd funkcjonowania Rady Praw Człowieka ONZ może być okazją do zwiększenia wartości dodanej powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka; podkreśla w szczególności konieczność zapewnienia zgodności zaleceń końcowych proponowanych przez państwa w ramach przeglądu z międzynarodowymi standardami w dziedzinie praw człowieka i zauważa znaczenie nastawionego na wyniki mechanizmu monitorowania;
23. przyznaje, że prowadzone są dyskusje w sprawie stosunków między UNHRC a Trzecim Komitetem Zgromadzenia Ogólnego, a także w sprawie składu UNHRC; przypomina swoje stanowisko, zgodnie z którym te dwa organy wzajemnie się uzupełniają i jest zdania, że, chociaż istnienie statusu członka i obserwatora gwarantuje powszechne uczestnictwo, zmniejszenie liczby członków UNHRC pomogłoby temu organowi sprawniej wydawać decyzje;
Wkład UE
24. zauważa czynne zaangażowanie UE i jej państw członkowskich w prace Rady Praw Człowieka ONZ i wyraża uznanie dla dotychczasowego udanego przewodnictwa Belgii;
25. zauważa, że UE podejmuje aktywne starania, by zaangażować się we współpracę międzyregionalną i wykazać się inicjatywą, wzywa jednak do zwiększenia tych wysiłków;
26. uważa, że nowa struktura instytucjonalna UE daje możliwość zwiększenia spójności, rozpoznawalności i wiarygodności działań UE w UNHRC; w związku z tym wzywa Wysoką przedstawiciel/ wiceprzewodniczącą Komisji do zagwarantowania, że podjęte zostaną praktyczne działania na rzecz wdrożenia traktatu lizbońskiego w celu uniknięcia zbyt długiego okresu przejściowego, który podważyłby wiarygodność Unii;
27. udziela mandatu delegacji Parlamentu Europejskiego na uczestnictwo w trzynastej sesji UNHRC w celu wyrażenia obaw zawartych w niniejszej rezolucji; wzywa delegację do sporządzenia sprawozdania ze swojej wizyty dla Podkomisji Praw Człowieka oraz uznaje za właściwe dalsze wysyłanie delegacji Parlamentu Europejskiego na istotne sesje UNHRC;
o
o o
28. zobowiązuje przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wysokiej przedstawiciel / wiceprzewodniczącej Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, Radzie Bezpieczeństwa ONZ, sekretarzowi generalnemu ONZ, przewodniczącemu 64. Zgromadzenia Ogólnego ONZ, przewodniczącemu Rady Praw Człowieka ONZ, Wysokiemu Komisarzowi Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka i ustanowionej przez Komisję Spraw Zagranicznych grupie roboczej UE-ONZ.