Parlament Europejski,

–    uwzględniając rezolucje z dnia 25 września 2003 r. w sprawie Piątej Konferencji Ministerialnej Światowej Organizacji Handlu w Cancún

   Dz.U. C 77 E z 26.3.2004, s. 393.

–    uwzględniając Umowę przejściową o partnerstwie między Wspólnotą Europejską a państwami Pacyfiku,

–    uwzględniając Umowę o partnerstwie pomiędzy członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) z jednej strony, a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z drugiej strony, podpisaną w Kotonu w dniu 23 czerwca 2000 r. (Umowa z Kotonu),

–    uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1528/2007 z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie stosowania uzgodnień dotyczących produktów pochodzących z niektórych państw wchodzących w skład grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) przewidzianych w umowach ustanawiających lub prowadzących do ustanowienia umów o partnerstwie gospodarczym

Dz.U. L 348 z 31.12.2007, s. 1.

–    uwzględniając komunikat Komisji z dnia 23 października 2007 r. w sprawie umów o partnerstwie gospodarczym (COM(2007)0635),

–    uwzględniając Układ ogólny w sprawie taryf celnych i handlu (GATT), a w szczególności jego art. XXIV,

–    uwzględniając Deklarację ministerialną z czwartej sesji konferencji ministerialnej Światowej Organizacji Handlu, przyjętą w dniu 14 listopada 2001 r. w Ad-Dausze,

–    uwzględniając Deklarację ministerialną z szóstej sesji Konferencji Ministerialnej Światowej Organizacji Handlu, przyjętą w dniu 18 grudnia 2005 r. w Hongkongu,

–    uwzględniając sprawozdanie i zalecenia grupy zadaniowej ds. pomocy na rzecz wymiany handlowej, uchwalone przez Radę Generalną WTO w dniu 10 października 2006 r.,

–    uwzględniając deklarację milenijną Organizacji Narodów Zjednoczonych z dnia 8 września 2000 r., która określa milenijne cele rozwoju (MCR) jako kryteria określone wspólnie przez społeczność międzynarodową w celu likwidacji ubóstwa,

–    uwzględniając deklarację z Kigali przyjętą przez Wspólne Zgromadzenie Parlamentarne AKP-UE w Kigali (Rwanda) dnia 22 listopada 2007 r.,

–    uwzględniając rezolucję z dnia 14 grudnia 2006 r. w sprawie sytuacji na Fidżi

Dz.U. C 317 E z 23.12.2006, s. 898.

–    uwzględniając listę 103 zaleceń opracowaną przez Radę Praw Człowieka Organizacji Narodów Zjednoczonych, opublikowaną w sprawozdaniu grupy roboczej ds. powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka w dniu 23 marca 2010 r., oraz uwzględniając oficjalną odpowiedź rządu Fidżi z dnia 10 czerwca 2010 r., zgodnie z którą długo oczekiwane i często przekładane wybory powszechne zostały obecnie zaplanowane na rok 2014 i że termin ten nie podlega negocjacjom,

–    uwzględniając pytania skierowane do Komisji i Rady w dniu XX grudnia 2010 r. w sprawie zawarcia Umowy przejściowej o partnerstwie między Wspólnotą Europejską a państwami Pacyfiku (O-0000/2010 – B7‑0000/2010, O-0000/2010 – B7‑0000/2010),

–    uwzględniając art. 115 ust. 5 i art. 110 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że z dniem 1 stycznia 2008 r. wcześniejsze stosunki handlowe UE z krajami AKP – zapewniające im jednostronny dostęp na preferencyjnych zasadach do rynków UE – przestały być zgodne z zasadami WTO,

B.   mając na uwadze, że umowy o partnerstwie gospodarczym są zgodne z zasadami WTO i mają na celu wsparcie integracji regionalnej oraz promowanie stopniowej integracji gospodarek krajów AKP z gospodarką światową, wspomagając tym samym ich zrównoważony rozwój społeczny i gospodarczy oraz przyczyniając się do globalnych wysiłków dążących do eliminacji ubóstwa w krajach AKP,

C.  mając na uwadze, że umowy o partnerstwie gospodarczym powinno się stosować do nawiązywania długofalowych stosunków, w ramach których handel wspiera rozwój,

D.  mając na uwadze, że protokół w sprawie cukru na mocy kolejnych konwencji z Lomé i umowy z Kotonu zapewniał przewidywalny dochód małym wyspom Pacyfiku o ograniczonych możliwościach dywersyfikacji w sektorze rolnictwa,

E.   mając na uwadze, że przejściowe umowy o partnerstwie gospodarczym dotyczą handlu towarami, a ich celem jest zapobieganie zakłóceniom w handlu krajów AKP z Unią Europejską,

F.   mając na uwadze, że obecny kryzys finansowy i gospodarczy oznacza, iż polityka handlowa odgrywa większą niż kiedykolwiek rolę w krajach rozwijających się,

G.  mając na uwadze, że spośród państw AKP na Pacyfiku dotychczas jedynie Papua‑Nowa Gwinea i Republika Wysp Fidżi podpisały pod koniec 2009 r. przejściowe umowy o partnerstwie gospodarczym; mając na uwadze, że pozostałe państwa AKP na Pacyfiku są beneficjentami inicjatywy „wszystko oprócz broni” umożliwiającej bezcłowy i bezkontyngentowy dostęp do rynku UE lub korzystają z unijnego systemu ogólnych preferencji taryfowych,

H.  mając na uwadze, że w przypadku Papui-Nowej Gwinei rozpoczęto stosowanie umowy przejściowej dnia 20 grudnia 2009 r.; mając na uwadze, że umowa z Republiką Wysp Fidżi nie jest jeszcze stosowana, gdyż oczekuje się na powiadomienie ze strony tego kraju o jej przejściowym stosowaniu bądź ratyfikacji,

I.    mając na uwadze, że negocjacje w sprawie kompleksowych umów o partnerstwie gospodarczym toczą się ze wszystkimi 14 krajami AKP położonymi na Pacyfiku,

J.    mając na uwadze, że przejściowa umowa o partnerstwie gospodarczym obejmuje wszystkie najważniejsze postanowienia umowy o handlu towarami,

K.  mając na uwadze, że wpływ zobowiązań zawartych w przedmiotowych umowach na kraje i regiony może być bardzo znaczący,

L.   mając na uwadze, że przejściowa umowa o partnerstwie gospodarczym wywrze wpływ na zakres i treść przyszłych umów zawieranych między Papuą-Nową Gwineą i Republiką Wysp Fidżi a innymi partnerami handlowymi oraz na stanowisko regionu w negocjacjach,

M.  mając na uwadze, że wywiera się znaczne naciski na Papuę‑Nową Gwineę i Republikę Wysp Fidżi, aby jak najszybciej podpisały przejściową umowę o partnerstwie gospodarczym,

N.  mając na uwadze, że konkurencja między UE a państwami Pacyfiku jest ograniczona, ponieważ przeważająca większość towarów wywożonych z UE nie jest produkowana przez państwa Pacyfiku, ale są one im często potrzebne albo bezpośrednio do celów konsumpcyjnych, albo jako wkład w przemysł krajowy,

O.  mając na uwadze, że rybołówstwo oraz działalność i przemysł związane z tym sektorem charakteryzują się największym potencjalnym wzrostem eksportu w przyszłości, pod warunkiem, że działalność w zakresie rybołówstwa prowadzona jest w sposób zrównoważony środowiskowo,

P.   mając na uwadze konieczność opracowania nowych przepisów dotyczących handlu, z myślą o rozwoju gospodarek krajowych oraz o ochronie przed wyczerpaniem zasobów i zmianami klimatu oraz że przepisy te muszą iść w parze ze wzrostem wsparcia na rzecz handlu,

Q.  mając na uwadze, że celem pomocy na rzecz wymiany handlowej jest zwiększenie zdolności krajów rozwijających się do wykorzystywania nowych możliwości handlowych,

R.   mając na uwadze, że UE i kraje AKP wynegocjowały nowe, poprawione i elastyczniejsze zasady pochodzenia, które przyniosą istotne korzyści, jeśli zostaną odpowiednio wdrożone, z pełnym poszanowaniem celu umowy, przy należytym uwzględnieniu ograniczonych możliwości tych krajów,

S.   mając na uwadze, że odstępstwo od zasad dotyczących pochodzenia w przejściowej umowie o partnerstwie gospodarczym obejmuje cały łańcuch produkcyjny, od momentu wydobycia surowców po ich przetworzenie, wprowadzenie do obrotu handlowego i eksport,

T.   mając na uwadze, że duży popyt na produkty z tuńczyka powoduje, że charakteryzują się one szczególnymi cechami – między innymi dużą podatność na wahania cen – co powoduje, że zostały one sklasyfikowane jako „produkty wrażliwe” na rynku międzynarodowym, którą to okoliczność należy uwzględnić we wszystkich negocjacjach handlowych,

U.  mając na uwadze, że według danych regionalnej organizacji rybołówstwa na Pacyfiku (Komisja ds. Rybołówstwa na Zachodnim i Środkowym Pacyfiku – WCPFC), która jest organizacją międzynarodową odpowiedzialną za czuwanie nad trwałością zasobów rybnych tego rejonu, kraje trzecie – a szczególnie Chiny – inwestują w projekty przemysłowe na dużą skalę w Papui-Nowej Gwinei od momentu ustanowienia nowych reguł pochodzenia i ogromnie zwiększyły swe połowy na tym obszarze, z tendencją dalszego wzrostu, co pociąga za sobą ryzyko nadmiernej eksploatacji zasobów,

1.   uważa, że stosunki handlowe między tym regionem a UE powinny wspierać i intensyfikować handel, zrównoważony rozwój, integrację regionalną, jednocześnie promując dywersyfikację gospodarczą oraz ograniczanie ubóstwa; zwraca uwagę, że przejściowa umowa o partnerstwie gospodarczym musi przyczynić się do osiągnięcia milenijnych celów rozwoju;

2.   podkreśla, że pozytywny wynik negocjacji w sprawie przejściowej umowy o partnerstwie gospodarczym z Papuą-Nową Gwineą i Fidżi świadczy o dużej woli kontynuacji utrzymania bliskich, wysokiej rangi stosunków gospodarczych z państwami Pacyfiku ze strony Unii Europejskiej; wyraża nadzieję, że taka przejściowa umowa o partnerstwie gospodarczym mogłaby utorować drogę porozumieniu o szerszym zakresie, które objęłoby inne państwa Pacyfiku;

3.   podkreśla, że celem przejściowej umowy o partnerstwie gospodarczym jest utrzymanie otwartego rynku dla towarów eksportowanych przez Papuę-Nową Gwineę i Republikę Wysp Fidżi i umożliwienie negocjacji z myślą o zawarciu umowy o partnerstwie gospodarczym, jeśli taka jest wola zainteresowanych państw;

4.   zwraca uwagę, że Papua-Nowa Gwinea oraz Republika Wysp Fidżi – dwa położone na Pacyfiku kraje AKP, które eksportują do UE stosunkowo dużo towarów – były jak dotąd jedynymi krajami Pacyfiku, które przystąpiły do umowy, natomiast inne kraje regionalnej grupy z obszaru Pacyfiku postanowiły nie podpisywać umowy ze względu na niższy obrót towarowy z Unią Europejską;

5.   przypomina, że choć przejściową umowę o partnerstwie gospodarczym można uznać za pierwszy krok w tym procesie, to pod względem prawnym jest ona całkowicie niezależną umową międzynarodową, która nie musi automatycznie prowadzić do zawarcia pełnej umowy o partnerstwie gospodarczym, ani do podpisania pełnej umowy o partnerstwie gospodarczym przez wszystkich pierwotnych sygnatariuszy przejściowej umowy o partnerstwie gospodarczym;

6.   przypomina instytucjom i rządom państw członkowskich UE, że ani zawarcie umowy o partnerstwie gospodarczym, ani odstąpienie od takiej umowy nie powinno prowadzić do tego, by kraj AKP mógł znaleźć się w mniej korzystnej sytuacji, niż ta, która wynikała z przepisów handlowych na mocy umowy z Kotonu;

7.   podkreśla, że ewentualna zgoda Parlamentu na podpisanie przejściowej umowy o partnerstwie gospodarczym nie określa z góry jego stanowiska co do zgody na kompleksową umowę o partnerstwie gospodarczym, ponieważ procedura zawierania odnosi się do dwóch różnych umów międzynarodowych;

8.   przypomina, że rzeczywiście funkcjonujący rynek regionalny stanowi niezbędną podstawę skutecznego wdrożenia przejściowej umowy o partnerstwie gospodarczym, jak i wszelkich przyszłych pełnych umów o partnerstwie gospodarczym, oraz że współpraca i integracja regionalna są konieczne dla rozwoju społeczno‑gospodarczego państw Pacyfiku; uważa, że należy to brać pod uwagę podczas procesu wdrażania;

9.   podkreśla, że celem przepisów szczegółowych dotyczących reguł pochodzenia dla produktów rybołówstwa jest rozwój sektora przetwórstwa ryb na lądzie w krajach AKP z regionu Pacyfiku, aby powstawały tam lokalne miejsca pracy i był generowany dochód;

10. podkreśla, że przejściowa umowa o partnerstwie gospodarczym spowodowała w Papui-Nowej Gwinei rozwój projektów przemysłowych, takich jak PMIZ (Pacific Marine Industrial) w zatoce Madang, których celem jest wyprodukowanie w ciągu dwóch lat ponad 400 000 ton tuńczyka konserwowego;

11. w związku z tym wyraża także swe obawy i zaniepokojenie podjętymi działaniami, takimi jak zmiana ustawodawstwa z zakresu ochrony środowiska przeprowadzona przez władze Papui-Nowej Gwinei, która w praktyce zwalnia z obowiązku przedkładania sprawozdania o wpływie na środowisko w przypadku tego typu projektów i utrudnia dochodzenie roszczeń;

12. podkreśla znaczenie sektora rybołówstwa jako najważniejszego źródła zatrudnienia dla kobiet w regionie Pacyfiku; uważa, że Komisja powinna udzielać pomocy technicznej, politycznej i finansowej w celu poprawy sytuacji w zakresie zatrudnienia kobiet w państwach Pacyfiku;

13. zauważa z zaniepokojeniem dane WCPFC dotyczące wzrostu połowów prowadzonych przez kraje trzecie na wodach Pacyfiku, co pociąga za sobą ryzyko wystąpienia połowów NNN (nielegalnych, niewykazywanych i nieuregulowanych) i nadmiernych połowów, szkodząc zrównoważonemu rozwojowi lokalnych sektorów rybołówstwa;

14. podkreśla, że choć Papua-Nowa Gwinea i Fidżi mają ograniczone możliwości połowowe i w związku z tym ograniczoną podaż ryb całkowicie uzyskanych oraz ograniczone możliwości przetwórstwa na lądzie, możliwość odstępstwa od reguł pochodzenia dotyczących przetworzonych produktów rybołówstwa, z której czynnie korzysta Papua-Nowa Gwinea, sprawiła, że państwo to stało się prawdziwym ośrodkiem przetwarzania ogromnych ilości tuńczyka pochodzącego z różnych źródeł (Filipiny, Tajlandia, Chiny, Stany Zjednoczone, Australia); zwraca uwagę na fakt, że odstępstwo od reguł pochodzenia mogłoby mieć destabilizujący wpływ na przemysł przetwórstwa rybnego oraz produkcję konserw w UE;

15. wzywa Komisję do przedstawienia Parlamentowi sprawozdania dotyczącego tych szczegółowych aspektów sektora rybołówstwa w państwach Pacyfiku oraz zarządzania zasobami rybnymi w regionie Pacyfiku, w tym również praktyk stosowanych na rzecz zrównoważonego rozwoju; wzywa Komisję do wszczęcia konsultacji przewidzianych w art. 6 ust. 6 lit. d) protokołu II załączonego do przejściowej umowy o partnerstwie gospodarczym i do zawieszenia systemu odstępstw od reguł pochodzenia, w przypadku gdy sprawozdanie z oceny potwierdzi jego destabilizujący wpływ na przemysł przetwórstwa rybnego i produkcję konserw w UE;

16. zachęca Fidżi do zastosowania się do zaleceń społeczności międzynarodowej i wdrożenia dobrych wzorców zarządzania; uważa, że podjęcie takich kroków powinno spowodować uwolnienie pomocy finansowej dla sektora cukru na Fidżi; dostrzega nieodzowność tych środków finansowych dla wsparcia sektora cukru, który jest najważniejszym źródłem zatrudnienia na Fidżi;

17. zaleca przyjęcie elastycznego, asymetrycznego i pragmatycznego podejścia w trwających obecnie negocjacjach dotyczących wszechstronnej umowy o partnerstwie gospodarczym; nalega, aby do proponowanej kompleksowej umowy o partnerstwie gospodarczym włączono rozdział poświęcony współpracy w dziedzinie rozwoju;

18. zwraca uwagę, że przedmiotowa umowa może również wpłynąć na stosunki między regionem Pacyfiku a jego najbliższymi i największymi partnerami handlowymi – Australią i Nową Zelandią, oraz że należy zadbać o to, aby postanowienia obecnej umowy nie stanowiły przeszkody dla przyszłych umów handlowych z tymi krajami;

19. przypomina, że umowa o partnerstwie gospodarczym musi wspierać cele rozwojowe, strategie polityczne i kluczowe założenia państw Pacyfiku, nie tylko w zakresie struktury i treści, lecz także w odniesieniu do sposobu i ducha jej realizacji;

20. przypomina o przyjęciu w październiku 2007 r. strategii UE w sprawie pomocy na rzecz wymiany handlowej, w ramach której podjęto zobowiązanie do zwiększenia zbiorowej pomocy UE na rzecz handlu do 2 mld euro rocznie do roku 2010 (1 mld euro od Wspólnoty, 1 mld euro od państw członkowskich); nalega, aby region Pacyfiku otrzymał odpowiednią i sprawiedliwą część tej pomocy;

21. wzywa do wczesnego określenia i przekazania części środków pomocy na rzecz wymiany handlowej krajom Pacyfiku; podkreśla, że fundusze te powinny stanowić dodatkowe środki, a nie tylko inną formę finansowania z EFR, że powinny być zgodne z priorytetami Papui-Nowej Gwinei, Republiki Wysp Fidżi i szeroko rozumianego regionu Pacyfiku, a ich przekazywanie powinno przebiegać terminowo, w sposób przewidywalny oraz w zgodzie z harmonogramami wykonawczymi krajowych i regionalnych strategicznych planów rozwoju;

22. w świetle zobowiązań podjętych przez Radę we wrześniu 2007 r. odnośnie do Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (porozumienie TRIPS) i dostępu do leków wzywa Komisję, by w umowie o partnerstwie gospodarczym nie negocjowała w sprawie postanowień TRIPS‑plus z dziedziny farmakologii, mających wpływ na zdrowie publiczne i dostęp do leków, by nie domagała się przystąpienia do Układu o współpracy patentowej i Traktatu o prawie patentowym lub akceptacji wynikających z nich zobowiązań, by zrezygnowała z włączenia do umowy przepisów dyrektywy 2004/48/WE

Dz.U. L 157 z 30.4.2004, s. 45.

23. wyraża nieustanne poparcie dla wszechstronnej umowy o partnerstwie gospodarczym między Unią Europejską a państwami Pacyfiku; zgadza się, że głównymi elementami negocjacji powinny być:

1) prawa własności intelektualnej, które obejmują nie tylko zachodnie wynalazki technologiczne, ale także tradycyjną wiedzę;

2) przejrzystość zamówień publicznych i otwarcie na wykonawców z UE na właściwym poziomie, odpowiednim do potrzeb państw Pacyfiku;

3) wizy z pozwoleniem na pracę, które obywatele wysp Pacyfiku będą mogli otrzymać na okres co najmniej 24 miesięcy, co umożliwi im pracę w charakterze opiekunów i w podobnych zawodach;

24. niemniej jednak wnioskuje, aby Komisja nadal dążyła do zawarcia umowy o szerszym zakresie i poszukiwała potencjalnych dostępnych i wykonalnych rozwiązań gwarantujących – na zasadach WTO i przy twórczym wykorzystaniu wszelkich wynikających z nich możliwości, w tym odstępstw – dostęp do rynku krajom, które nie chcą przystępować do przejściowej umowy o partnerstwie gospodarczym lub pełnej umowy o partnerstwie gospodarczym, lub też do żadnej z tych umów;

25. uważa, że na mocy wszechstronnej umowy o partnerstwie gospodarczym należy powołać komisję parlamentarną, która monitorowałaby jej wykonanie oraz że skład tej komisji ze strony Parlamentu Europejskiego powinien być taki jak w przypadku Wspólnej Komisji Parlamentarnej Karaibskiego Forum Państw AKP (CARIFORUM) i Unii Europejskiej;

26. podkreśla, że zarówno przejściowa umowa o partnerstwie gospodarczym, jak i wszechstronna umowa o partnerstwie gospodarczym powinny zawierać klauzulę przeglądową przewidującą niezależną całościową ocenę wpływu, obejmującą wpływ gospodarczy, społeczny i środowiskowy umowy oraz koszty i konsekwencje jej wdrożenia, którą należy przeprowadzić w ciągu trzech do pięciu lat po jej podpisaniu; podkreśla, że klauzula przeglądowa w przejściowej umowie o partnerstwie gospodarczym, a następnie w umowie o partnerstwie gospodarczym powinna zawierać zapis, zgodnie z którym wszyscy sygnatariusze mieliby prawo powoływać się na nią na podstawie wspomnianej oceny wpływu; domaga się, aby Parlament Europejski oraz parlamenty państw Pacyfiku brały udział we wszystkich przeglądach umowy;

27. popiera także zobowiązanie Komisji do zadbania o to, aby tego typu ogólne odstępstwa od reguł pochodzenia były stosowane tylko wyjątkowo i nie stały się regułą w przyszłych umowach o partnerstwie gospodarczym;

28. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich i krajów AKP, Radzie AKP–UE oraz Wspólnemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu AKP–UE.