Zittingsdocument
26.1.2011 B7‑0073/2011
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van vraag voor mondeling antwoord B7‑0805/2010
ingediend overeenkomstig artikel 115, lid 5, van het Reglement
over de afvalcrisis in Campanië
Luigi de Magistris, Sonia Alfano, Niccolò Rinaldi, Giommaria Uggias, Adina-Ioana Vălean
namens de ALDE-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over de afvalcrisis in Campanië
Het Europees Parlement,
– gelet op Richtlijn 75/442/EEG over afvalstoffen, in het bijzonder artikel 4,
– gelet op Richtlijn 91/689/EEG over gevaarlijke afvalstoffen, in het bijzonder artikel 2,
– gelet op Richtlijn 99/31/EG betreffende het storten van afvalstoffen, in het bijzonder artikel 11 en bijlage II,
– gelet op de herziene kaderrichtlijn betreffende afvalstoffen (2008/98/EG), in het bijzonder de artikelen 17 en 18,
– onder verwijzing naar zijn resolutie van 19 november 2003 over de kaderrichtlijn betreffende afvalstoffen[1],
– onder verwijzing naar zijn resolutie van 16 september 1998 over de Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over de toepassing van de richtlijnen betreffende het beheer van afvalstoffen[2],
– gezien het werkdocument over de fact-findingmissie van de Commissie verzoekschriften van het Europees Parlement naar Campanië van 28 t/m 30 april 2010,
– gelet op wet 123/2008 van de Italiaanse Republiek van 14 juli 2008,
– gelet op Richtlijn 2008/99 inzake de bescherming van het milieu door middel van het strafrecht,
– gezien de uitspraak van het Europees Hof van Justitie in zaak C-135/05 van 26 april 2007,
– gezien de uitspraak van het Europees Hof van Justitie in zaak C-297/08 van 4 maart 2010,
– gelet op de artikelen 191 en 260 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
– gelet op Richtlijn 2003/35/EG tot voorziening in inspraak van het publiek in de opstelling van bepaalde plannen en programma's betreffende het milieu, in het bijzonder artikel 2,
– gelet op het Verdrag van Aarhus,
– gelet op artikel 115, lid 5, en artikel 110, lid 2, van het Reglement,
A. overwegende dat de afvalstoffencrisis in de provincie Campanië het meest dramatische hoofdstuk in een geschiedenis van slecht beheer van afvalstoffen in een groot aantal regio's van Italië, waaronder Lazio, Calabrië en Sicilië, is, en dat in de jaren 90 in alle genoemde regio's een afvalstoffencrisis is geconstateerd en regeringscommissarissen met speciale bevoegdheden zijn aangesteld,
B. overwegende dat de Commissie verzoekschriften van het Europees Parlement op 5 oktober 2010 bijna unaniem goedkeuring heeft gehecht aan een werkdocument over de fact-findingmissie naar Campanië van 28 t/m 30 april 2010, die tot stand kwam nadat door de jaren heen een groot aantal verzoekschriften met betrekking tot problemen bij het beheer van afvalstoffen in die regio waren ingediend,
C. overwegende dat de crisis van de zomer van 2008 kort na de goedkeuring van het verslag over de fact-findingmissie door de Commissie verzoekschriften gevolgd werd door een nieuwe crisis en opnieuw de noodtoestand werd afgekondigd; overwegende dat de daaropvolgende aankondiging van buitengewone maatregelen, zoals de aanleg van nieuwe stortplaatsen, gevolgd werd door grootschalige protesten,
D. overwegende dat de oorspronkelijke oplossing van het produceren van "Ecobales" en organisch afval aanvankelijk gebeurde zonder inachtneming van de wet; overwegende dat ten gevolg van het feit dat de afvalstoffen niet worden gefilterd of geselecteerd zich nu op tijdelijke locaties naar schatting meer dan zes miljoen ton "Ecobales" van inferieure kwaliteit hebben opgehoopt, die vermoedelijk giftig afval bevatten,
E. overwegende dat de eerste verbrandingsoven in Acerra pas in maart 2010 in gebruik werd genomen en dat de werking ervan bovendien moeilijk verloopt vanwege het ontbreken van passende infrastructuur voor het scheiden en verwerken van afvalstoffen; overwegende dat er geen duidelijke regels zijn betreffende de soorten afvalstoffen die al dan niet mogen worden verbrand en er onverminderd zorgen bestaan in verband met de toxische assen die bij de verbranding vrijkomen,
F. overwegende dat bij het reduceren van de hoeveelheid afval die wordt geproduceerd en het recycleren van huishoudelijk afval nauwelijks vooruitgang is geboekt, en dat huishoudelijk en ander afval nog altijd zonder selectie wordt gestort, waarbij het soms gemengd is met verschillende soorten industrieel afval,
G. overwegende dat veel stortplaatsen tot gebieden van strategisch belang zijn uitgeroepen en er voor burgers en lokale autoriteiten derhalve geen mogelijkheid bestaat om na te gaan wat er precies wordt gestort; overwegende dat het bij de overgrote meerderheid van de stortplaatsen om particuliere ondernemingen gaat die niet over de juiste vergunning of toelating beschikken en waarop geen overheidstoezicht wordt uitgeoefend,
H. overwegende dat de belangrijkste bevoegdheid van de commissarissen in noodsituaties is dat zij van regelgeving en controles mogen afwijken, waartoe bij voorbeeld behoort dat zij kunnen afzien van een milieueffectbeoordeling en wetgeving over openbare aanbestedingen niet van toepassing kunnen verklaren, en dat zij een bijna ongecontroleerde toegang tot overheidsgelden hebben; overwegende dat zij tevens de bevoegdheid kregen te bepalen waar de fabrieken, stortplaatsen en verbrandingsinstallaties moesten komen en welke bedrijven werden gecontracteerd, zonder de verplichting de plaatselijke autoriteiten en bewoners van de genomen beslissingen op de hoogte te stellen; overwegende dat het systeem van de commissarissen onder zware kritiek is komen te staan en dat er verscheidene gerechtelijke onderzoeken gaande zijn en overwegende dat het afvalstoffenbeheer door noodcommissarissen door een groot deel van de bevolking feitelijk als een deel van het probleem wordt gezien, en niet zozeer als de oplossing,
I. overwegende dat burgers volgens het Verdrag van Aarhus het recht hebben te worden geïnformeerd over de stand van zaken op hun eigen grondgebied en dat de autoriteiten verplicht zijn informatie te verschaffen en de burgers te stimuleren zich verantwoordelijk te gedragen; overwegende dat de lidstaten er overeenkomstig Richtlijn 2003/35/EG voor moeten zorgen dat het publiek in een vroeg stadium reële mogelijkheden tot inspraak krijgt in de opstelling en wijziging of herziening van de plannen of programma's die moeten worden opgesteld,
J. overwegende dat burgers die tegen deze situatie protest aantekenden of alternatieve benaderingen trachtten voor te stellen, werden genegeerd of publiekelijk gemarginaliseerd; overwegende dat de nationale politieke autoriteiten als voornaamste reactie hierop de stortplaatsen en verbrandingsinstallatie in Acerra onder controle van het leger hebben geplaatst; overwegende dat er onlangs een aantal arrestaties tijdens openbare demonstraties in verband met deze kwestie heeft plaatsgevonden en dat duidelijk is gebleken dat de relaties tussen de burgers en de autoriteiten ernstig verstoord zijn en dat de ontevredenheid onder het publiek nog steeds toeneemt;
K. overwegende dat het bestuur van de commissarissen tijdens de noodsituatie en hun onvermogen om de problemen op te lossen, verergerd door het ontbreken van institutionele controles en evenwicht, slechts nieuwe wegen voor de georganiseerde misdaad heeft geopend; overwegende dat er duidelijke bewijzen zijn voor een langdurige betrokkenheid van georganiseerde misdaadgroepen, met name de Camorra, bij het lucratieve afvalstoffenbeheer, wat onder meer heeft geleid tot het dumpen van giftig afval van bedrijven uit Noord-Italië op honderden illegale stortplaatsen en zelfs in zee; overwegende dat het ondenkbaar is dat er geen autoriteiten waren die niets van activiteiten op een dergelijke schaal afwisten,
L. overwegende dat de Commissie in 2007 heeft besloten de betaling van 135 miljoen EUR als bijdrage uit de financieringsperiode 2007-2013 voor afvalgerelateerde projecten en van een verder bedrag van 10,5 miljoen EUR uit de financieringsperiode 2000-2006 op te schorten totdat de commissarissenstructuur wordt afgeschaft,
M. overwegende dat de afvalstoffencyclus thans nog in grote mate op storting en verbranding berust, wat niet strookt met de richtsnoeren van de nieuwe kaderrichtlijn betreffende afvalstoffen (2008/98/EG); overwegende dat er nog geen coherent plan voor het afvalstoffenbeheer in de regio bestaat dat voldoet aan de beginselen van de afvalstoffenwetgeving van de EU, dat de behandelingshiërarchie eerbiedigt en waarbij een veilige toepassing van storting en verbranding gewaarborgd is;
N. overwegende dat het feit dat gevaarlijke afvalstoffen worden vermengd en/of samen met huishoudafval of organisch afval worden verwijderd en de omstandigheid dat er niet voldoende aandacht is besteed aan geologische en hydrologische factoren toen een besluit over de locatie van stortplaatsen op plaatsen als Chiaiano werd genomen, heeft geleid tot een groot risico van vervuiling van de nabijgelegen grond en grondwaterbronnen; overwegende dat dit een schending betekent van de artikelen 17 en 18 van de kaderrichtlijn betreffende afvalstoffen, evenals van de richtlijn betreffende stortplaatsen,
O. overwegende dat de aanwezigheid van de stortplaats in Cava Sari, Terzigno – gelegen in het Natura 2000-gebied van het nationale park Vesuvio, en tevens een UNESCO Heritage site – in strijd is met de bepalingen omtrent de goedkeuringsprocedures in de richtlijn betreffende stortplaatsen,
P. overwegende dat het Hof van Justitie in zijn arrest van 26 april 2007 in zaak C-135/05 heeft verklaard dat de Italiaanse republiek niet heeft voldaan aan haar verplichtingen overeenkomstig de Gemeenschapswetgeving, doordat zij heeft nagelaten alle maatregelen te nemen die noodzakelijk zijn om er met name voor te zorgen dat afval wordt gerecycleerd of opgeruimd zonder dat dit gevaren oplevert voor de menselijke gezondheid en zonder dat gebruik wordt gemaakt van processen of methoden die het milieu schade kunnen toebrengen en door o.m. het achterlaten, storten of ongestuurd opruimen van afval te verbieden; overwegende dat het Hof van Justitie in zijn recente uitspraak van 4 maart 2010 in zaak C-297/08 heeft bepaald dat de Italiaanse Republiek, doordat zij heeft verzuimd alle noodzakelijke maatregelen voor de regio Campanië te nemen, zich niet heeft gehouden aan de verplichtingen uit hoofde van de artikelen 4 en 5 van richtlijn 2006/12/EG,
Q. overwegende dat het Europees Parlement in zijn resolutie van 16 september 1998 over de toepassing van de richtlijnen betreffende het beheer van afvalstoffen er reeds op heeft aangedrongen stelselmatig inbreukprocedures te starten tegen lidstaten die zich niet aan alle bepalingen van deze richtlijnen houden en eens per kwartaal een lijst te publiceren van zaken die bij het Hof van Justitie tegen in gebreke blijvende lidstaten zijn aangespannen, waaronder een lijst van zaken waarin het Hof reeds een uitspraak heeft gedaan en een lijst van door het Hof opgelegde boetes, en dat het Parlement in zijn resolutie van 19 november 2003 over het verslag betreffende de follow-up van de kaderrichtlijn afvalstoffen heeft aangedrongen op gedetailleerd en stelselmatig toezicht op en coördinatie van de tenuitvoerlegging van de toepasselijke afvalstoffenwetgeving,
1. dringt erop aan dat met spoed een duurzame oplossing wordt gevonden die aan de criteria van de EU voldoet, namelijk de uitvoering van een afvalstoffenbeheersplan waarbij, overeenkomstig Richtlijn 2008/98/EG, de eerbiediging van de afvalstoffencyclus voorop staat;
2. wijst erop dat in Campanië alleen aan de EU-wetgeving betreffende afvalstoffen kan worden voldaan indien hard wordt gewerkt aan het reduceren van de totale hoeveelheid afvalstoffen en middels de terbeschikkingstelling van de geëigende infrastructuur de nadruk wordt gelegd op preventie, reductie, hergebruik en recyclage van afvalstoffen, en is van oordeel dat in deze overwegend agrarische regio meer de nadruk moet worden gelegd op hergebruik van organische afvalstoffen, iets wat tot nu toe te weinig is gebeurd;
3. is van oordeel dat de vaststelling door de Italiaanse autoriteiten van langlopende uitzonderingsmaatregelen, waaronder de benoeming van speciale commissarissen en de uitroeping van stortplaatsen tot gebieden van strategisch belang en de plaatsing ervan onder controle van het leger, contraproductief is geweest en vreest dat het gebrek aan transparantie bij het beheer van afvalstoffen van de kant van de overheden de toegenomen betrokkenheid van georganiseerde criminele groepen bij zowel het officiële beheer van afvalstoffen in de regio, als het illegaal storten van industrieel afval eerder heeft vergroot dan verkleind; verzoekt de verschillende bevoegde authoriteiten dan ook veel meer openheid aan de dag te leggen;
4. onderstreept dat het belangrijk is te werken aan het herwinnen van vertrouwen door middel van een gestructureerde dialoog tussen de burgers en de verschillende overheden, alsmede tussen de verschillende bestuurslagen onderling, in een gestructureerd kader; betreurt het feit dat een aantal burgers die op vreedzame wijze tegen de aanleg van nieuwe stortplaatsen protesteerden door de autoriteiten in staat van beschuldiging zijn gesteld en door de politie met geweld zijn verwijderd; is ervan overtuigd dat een duurzame oplossing voor de afvalproblemen waarmee de regio wordt geconfronteerd in de loop van de tijd alleen zal worden gevonden door de actieve betrokkenheid van de burgers bij het gehele proces;
5. eist van de Commissie dat zij sine die alle EU-middelen die voor afvalstoffenprojecten in de regio zijn toegewezen, vasthoudt en bevriest totdat een verifieerbaar plan voor het beheer van afvalstoffen is ontwikkeld en door alle betrokken partijen is goedgekeurd;
6. uit zijn bezorgdheid over de 7 miljoen ton "Ecobales" die zich op opslagterreinen hebben verzameld, vooral in Taverna del Ré, en acht het zeer belangrijk prioriteit te geven aan hun verwijdering wanneer de exacte samenstelling ervan is vastgesteld; dringt erop aan dat bij de verwijdering van de "Ecobales" de meest geschikte methode[3] moet worden gevolgd en dat deze verwijdering moet plaatsvinden in het kader van het afvalstoffenbeheersplan, waarbij voor iedere behandeling duidelijke locaties worden aangewezen en waarbij legale praktijken worden toegepast;
7. constateert dat met spoed aandacht moet worden besteed aan het op illegale wijze storten van gemengd en ongeïdentificeerd afval vlak bij de Ferandelle-locatie en dringt erop aan dat het afvalbeheer aan strikte controles wordt onderworpen; herinnert de bevoegde autoriteiten eraan dat zij in volledige overeenstemming met de GPBV-richtlijn (2008/1, gewijzigd bij Richtlijn 2010/75) de behandeling van deze specifieke soorten afval aan strikte controles moeten onderwerpen; wijst er ook op dat er speciale locaties dienen te worden aangewezen die voldoen aan de bepalingen van de EU-richtlijnen, zodat een passende infrastructuur voor industrieel, speciaal en giftig afval wordt ontwikkeld; verzoekt om een verklaring waarom de geplande locatie voor storting van organisch afval zo weinig wordt gebruikt en wenst dat deze operationeel wordt als zij voldoet aan de criteria in de richtlijn betreffende afvalbeheer;
8. betreurt het dat in natuurbeschermingsgebieden in het nationale park Vesuvio stortplaatsen zijn geopend, zoals in Terzigno; is sterk gekant tegen alle plannen tot uitbreiding van deze stortplaatsen en beschouwt het voorstel om een tweede stortplaats in Terzigno (Cava Vitiello) te openen als een onaanvaardbare aberratie; stelt de Commissie voor, het Hof van Justitie om een gerechtelijk bevel te vragen als de bestaande stortplaatsen in natuurgebieden worden uitgebreid of als nieuwe stortplaatsen in Natura 2000-gebieden worden geopend;
9. dringt er bij de Italiaanse regering op aan in deze kwestie overeenkomstig de EU-wetgeving te handelen en meer in het bijzonder te voldoen aan de twee meest recente arresten van het Europese Hof van Justitie en alle beschreven schendingen van de EU-wetgeving te corrigeren, waarbij opnieuw wordt herinnerd aan de verplichting om maatregelen te nemen die moeten waarborgen dat op alle niveaus aan de EU-regelgeving wordt voldaan;
10. verzoekt de Commissie alles te doen wat in haar vermogen ligt om er – bij voorbeeld door middel van stelselmatige inspecties - op toe te zien dat de bevoegde autoriteiten in Italië er daadwerkelijk voor zorgen dat afvalstoffen op de juiste wijze worden verzameld, gescheiden en behandeld en dat de regionale autoriteiten een geloofwaardig plan voorleggen;
11. is van oordeel dat de lasten van het schoonmaken van de stortplaatsen in Campanië, die als gevolg van het storten van verschillende soorten afval zijn verontreinigd, niet door de belastingbetaler moeten worden gedragen, maar - overeenkomstig het beginsel "de vervuiler betaalt" - door degenen die voor de verontreiniging verantwoordelijk zijn;
12. stelt vast dat Italië vóór de uiterste datum van 26 december 2010 geen kennis heeft gegeven van de omzetting van richtlijn 2008/99 inzake de bescherming van het milieu door middel van het strafrecht, maar verwacht van Italië dat het zich volledig aan de richtlijn zal houden en - ook tegen rechtspersonen - sancties zal toepassen naar aanleiding van de met afvalstoffen verband houdende misdrijven die in de richtlijn zijn opgenomen wanneer daartoe aanleiding is;
13. verzoekt de Commissie om tegen Italië onverwijld overeenkomstig artikel 260 VWEU inbreukprocedures aan te spannen teneinde straffen vast te stellen die moeten waarborgen dat de Italiaanse autoriteiten zich aan het arrest van het Europese Hof van Justitie houden en er met name voor zorgen dat de bestaande stortplaatsen aan de EU-wetgeving voldoen; acht het passend en in overeenstemming met de uitspraak in zaak C-304/02 van het Europese Hof van Justitie Italië te vragen een vast bedrag te betalen als boete voor de langdurige overtredingen van de EU richtlijnen in de afgelopen jaren, plus een dagelijkse boete vanaf nu;
14. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regering en de kamers van het Parlement van Italië.