Parlament Europejski,

–    uwzględniając eurośródziemnomorski układ o stowarzyszeniu między Unią Europejską a Tunezją, który wszedł w życie dnia 1 marca 1998 r.,

–    uwzględniając komunikat Komisji w sprawie europejskiej polityki sąsiedztwa z dnia 12 maja 2004 r. oraz jej plan działania UE-Tunezja, który wszedł w życie dnia 4 lipca 2005 r.,

–    uwzględniając swoje sprawozdanie w sprawie klauzuli dotyczącej praw człowieka i demokracji w umowach zawieranych przez Unię Europejską, przyjęte dnia 16 lutego 2006 r.,

–    uwzględniając wytyczne Rady dotyczące ochrony obrońców praw człowieka, przyjęte w czerwcu 2004 r. i uaktualnione w grudniu 2008 r.,

–    uwzględniając sprawozdanie grupy roboczej z powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka dotyczącego Tunezji dla Rady Praw Człowieka ONZ z dnia 10 kwietnia 2008 r.,

–    uwzględniając konkluzje Rady ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych (GAERC) dotyczące zacieśnienia wzajemnych stosunków między UE i europejskimi partnerami z dni 8 i 9 grudnia 2008 r.,

–    uwzględniając oświadczenie Unii Europejskiej przyjęte w wyniku 8. posiedzenia Rady Stowarzyszenia UE-Tunezja dnia 11 maja 2010 r.,

–    uwzględniając sprawozdanie monitorujące dotyczące Tunezji z dnia 12 maja 2010 r.,

–    uwzględniając swoje sprawozdanie w sprawie polityki Unii Europejskiej na rzecz obrońców praw człowieka, przyjęte dnia 14 maja 2010 r.,

–    uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie praw człowieka w Tunezji, a w szczególności rezolucje z dnia 29 września 2005 r., 15 grudnia 2005 r. i 15 czerwca 2005 r.,

–    uwzględniając wspólne oświadczenia wysokiej przedstawiciel UE Catherine Ashton oraz komisarza ds. rozszerzenia i polityki sąsiedztwa Stefana Füle z dnia 10 stycznia i z dnia 17 stycznia 2011 r.,

–    uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że desperacki czyn Mohammeda Bouaziziego, który dokonał samospalenia w dniu 17 grudnia 2010 r. w Sidi Bouzid, wywołał rewoltę ludności domagającej się głębokich zmian politycznych w Tunezji;

B.   mając na uwadze, że pokojowy ruch protestacyjny rozszerzył się na całą Tunezję i został brutalnie stłumiony prze siły porządkowe, co pociągnęło za sobą ponad setkę ofiar, oraz podkreślając w szczególności użycie broni palnej przeciwko manifestantom, doraźne egzekucje, arbitralne aresztowania, akty tortur w miejscach zatrzymania i wymuszone zaginięcia;

C.  mając na uwadze odejście prezydenta Ben Alego dnia 14 stycznia 2011 r. i ostateczne zastąpienie go zgodnie z art. 57 konstytucji Tunezji oraz zauważając kluczową rolę, jaką odegrała armia, zarówno w kwestii ochrony manifestantów i ludności, jak i poparcia dla zmian;

D.  mając na uwadze, że milicje byłego prezydenta Ben Alego nadal terroryzują ludność oraz dokonują licznych aktów przemocy i w związku z tym stanowią prawdziwe zagrożenie dla całej społeczności;

E.   mając na uwadze, że stosunki między Unią Europejską i Tunezją są regulowane od dnia 17 lipca 1995 r. układem o stowarzyszeniu obejmującym klauzulę prawa człowieka, a od dnia 4 lipca 2005 r. określa je plan działania, opierający się – w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa – na wzajemnie uznanym przywiązaniu do wspólnych wartości, takich jak demokracja, praworządność, dobre zarządzanie i poszanowanie praw człowieka, zgodnie z art. 8 i 21 traktatu UE;

F.   mając na uwadze niezdolność Unii Europejskiej do opracowania spójnej i skutecznej polityki zagranicznej z prawdziwego zdarzenia wobec jej partnerów; zauważając w szczególności słabość mechanizmów współpracy między UE i Tunezją oraz podkreślając po raz kolejny postulat Parlamentu Europejskiego, aby klauzulom praw człowieka w układach o stowarzyszeniu systematycznie towarzyszył mechanizm efektywnego wdrażania tych klauzul;

G.  mając w związku z tym na uwadze, że trwający przegląd polityki sąsiedztwa musi koniecznie i systematycznie odzwierciedlać wartości i zasady określone w art. 21 traktatu UE, umożliwiać większą czujność w zakresie przestrzegania tych wartości, przewidywać jasne i sprecyzowane mechanizmy oceny pozwalające na wspieranie prawdziwych reform w zakresie poszanowania i propagowania praw człowieka i demokracji oraz trwałego rozwoju gospodarczego i społecznego oraz środowiskowego, a także wprowadzić klauzulę warunkującą przyznanie zaawansowanego statusu;

1.   wyraża swoją solidarność z narodem tunezyjskim, który wiedziony słusznymi aspiracjami demokratycznymi doprowadził w swoim kraju do historycznego przełomu politycznego, kładąc kres trwającej 23 lata dyktaturze; w tym kontekście podziwia jego odwagę i determinację wykazaną w ciągu tych czterech tygodni pokojowych manifestacji i podkreśla ważną rolę odegraną przez kobiety; składa kondolencje rodzinom ofiar;

2.   przyjmuje z zadowoleniem i zdecydowanie popiera proces transformacji demokratycznej w Tunezji i wzywa do uformowania rządu tymczasowego, do którego będą miały wstęp różnorakie grupy tworzące społeczeństwo cywilne i cieszącego się zaufaniem ludności; poddaje w wątpliwość słuszność utrzymania emblematycznych figur reżimu Ben Alego na kluczowych stanowiskach ministerialnych, a zwłaszcza w ministerstwie spraw wewnętrznych;

3.   przyjmuje z zadowoleniem pierwsze uzyskane decyzje dotyczące uwolnienia więźniów politycznych i więźniów sumienia, likwidacji ministerstwa informacji, zagwarantowania wolności słowa, uznania wszystkich partii opozycyjnych oraz umożliwienia rejestracji organizacjom pozarządowym;

4.   przyjmuje z zadowoleniem powołanie trzech komisji specjalnych ds. zbadania wydarzeń po 17 grudnia 2010 r., walki z korupcją oraz reformy instytucji i prawodawstwa; uważa, że ich prace w pełni wpisują się w proces transformacji i demokratyzacji kraju oraz pragnie, by ich zalecenia zostały uwzględnione w ramach przyszłych reform legislacyjnych i instytucjonalnych;

5.   uważa za istotne, by w skład tych komisji mogły wejść niezależne osoby wywodzące się ze społeczeństwa cywilnego, by mogły dysponować prawdziwymi uprawnieniami śledczymi, by mogły liczyć na współpracę wszystkich służb państwowych i korzystać z zasobów budżetowych i ludzkich niezbędnych do skutecznego funkcjonowania; uważa za konieczne, by komisje te mogły skorzystać z fachowej wiedzy i wsparcia Wysokiej Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka oraz odpowiednich mechanizmów ONZ;

6.   podkreśla wagę stworzenia warunków niezbędnych do przeprowadzenia pod obserwacją międzynarodową wolnych i transparentnych wyborów parlamentarnych i prezydenckich w rozsądnym terminie, który umożliwiłby stworzenie prawdziwej przestrzeni demokratycznej zgodnej z normami międzynarodowymi;

7.   podkreśla znaczenie udzielenia wsparcia na rzecz powstania niezależnego wymiaru sprawiedliwości oraz zapoczątkowania procesu rozliczania okresu zmiany ustrojowej;

8.   wzywa Radę, Europejską Służbę Działań Zewnętrznych i Komisję do udzielenia wszelkiego wsparcia dla procesu transformacji demokratycznej w toku, poprzez udzielenie pomocy politycznej i finansowej społeczeństwu cywilnemu oraz na rzecz reform niezbędnych dla demokratyzacji kraju, w szczególności jeżeli chodzi o wolność słowa, wolność przekonań, wolność prasy, swobodę stowarzyszania się i gromadzenia się oraz niezależność wymiaru sprawiedliwości;

9.   wzywa do przekształcenia planu działania w program wsparcia na rzecz transformacji demokratycznej, w szczególności poprzez wzmocnienie programów skierowanych do społeczeństwa cywilnego w ramach wszystkich istniejących obecnie instrumentów finansowych oraz w miarę potrzeby poprzez pomoc humanitarną; w tym kontekście wzywa do zwiększenia środków wspólnotowych przeznaczonych dla Tunezji; podkreśla znaczenie wsparcia organizacji działających na rzecz propagowania praw kobiet i wzywa do zorganizowania konferencji poświęconej tematyce kobiet i transformacji demokratycznej pod patronatem Catherine Ashton;

10. zwraca się do Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych i do Komisji o podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wsparcia utworzenia i prac trzech komisji specjalnych;

11. popiera wspólną propozycję wysokiej przedstawiciel UE Catherine Ashton i komisarza ds. rozszerzenia i polityki sąsiedztwa Stefana Füle dotyczącą udzielenia natychmiastowego wsparcia w zakresie organizacji wyborów i wzywa ich, by nie ograniczali go tylko do okresu wyborów, lecz by wzięli pod uwagę konieczność gotowości do pomocy w trakcie całego procesu demokratyzacji; nalega, by UE odgrywała w tym względzie proaktywną rolę;

12. nalega, by w oczekiwaniu na wolne i demokratyczne wybory zawiesić wszystkie negocjacje rozpoczęte z poprzednim reżimem;

13. zwraca się do Unii Europejskiej o przyjęcie ukierunkowanych sankcji wobec osób, które zdefraudowały tunezyjski majątek narodowy na swoją korzyść, zwłaszcza sankcji polegających na odmowie udzielenia wizy, i wzywa państwa członkowskie, które dotychczas tego nie uczyniły, do zamrożenia aktywów rodziny Ben Ali i spokrewnionych z nią rodzin oraz do zwrotu Tunezji dóbr uzyskanych w nieuczciwy sposób;

14. zwraca się do przedstawicieli UE oraz do państw członkowskich o zagwarantowanie zaangażowania w dialog dyplomatyczny wszystkich uczestników transformacji demokratycznej; zwraca się w tym celu do przedstawicieli UE i państw członkowskich obecnych na stanowiskach w Tunisie, by starali się dostosować do nowego rozdania politycznego oraz zyskać sobie poparcie i zaufanie uczestników zmian; wzywa w tym celu UE do mianowania specjalnego wysłannika ds. Tunezji;

15. usilnie wzywa Unię Europejską do wyciągnięcia nauki z przykładu Tunezji i do przeglądu swojej polityki wsparcia dla demokracji i praw człowieka, aby w ramach tej polityki przyznać centralną rolę społeczeństwu cywilnemu, jednocześnie przewidując stworzenie mechanizmu wdrażania klauzuli praw człowieka; nalega, by w ramach przeglądu polityki sąsiedztwa uznano odtąd za priorytet efektywną realizację celów wyznaczonych w art. 21 traktatu i by oceniać ją na podstawie kryteriów dotyczących niezależności wymiaru sprawiedliwości, poszanowania praw podstawowych, pluralizmu i wolności prasy oraz walki z korupcją;

16. zwraca się o powołanie międzyinstytucjonalnej grupy roboczej z udziałem Parlamentu Europejskiego w celu ponownego określenia działań priorytetowych, które będzie należało wesprzeć w najbliższych miesiącach, oraz w celu przekierowania w miarę potrzeb środków pochodzących z różnorodnych instrumentów finansowych w zakresie pomocy zewnętrznej stosowanych do chwili obecnej w Tunezji;

17. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych i Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, tymczasowemu rządowi tunezyjskiemu i wszystkim uczestnikom zmian oraz Wysokiej Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka.