Zittingsdocument
6.6.2011 B7‑0347/2011
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van een verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid
ingediend overeenkomstig artikel 110, lid 2, van het Reglement
over de top EU-Rusland te Nizjny Novgorod op 9 en 10 juni 2011
Hannes Swoboda, Véronique De Keyser, Knut Fleckenstein, Kristian Vigenin, Pino Arlacchi
namens de S&D-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over de top EU-Rusland te Nizjny Novgorod op 9 en 10 juni 2011
Het Europees Parlement,
– gezien de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Russische Federatie, die in werking is getreden in 1997 en verlengd is in afwachting van de vervanging ervan door een nieuwe overeenkomst,
– gezien de lopende onderhandelingen over een nieuwe overeenkomst, die een nieuw, breed opgezet kader moet bieden voor de betrekkingen tussen de EU en Rusland en gezien het "Partnerschap voor modernisering", dat in 2010 van start is gegaan,
– gezien de doelstellingen van de EU en Rusland zoals die zijn omschreven in de gemeenschappelijke verklaring ter gelegenheid van de 11de top EU-Rusland te Sint- Petersburg op 31 mei 2003, en die de invoering behelzen van een gemeenschappelijke economische ruimte, een gemeenschappelijke ruimte van vrijheid, veiligheid en gerechtigheid, een gemeenschappelijke ruimte van samenwerking op het gebied van externe veiligheid en een gemeenschappelijke ruimte van onderzoek en onderwijs, met inbegrip van culturele aspecten,
– gezien de eerdere verslagen en resoluties van het Europees Parlement betreffende Rusland en de betrekkingen tussen de EU en Rusland, met name zijn resolutie van juni 2009 betreffende de top EU-Rusland in Rostov aan de Don,
– gezien het mensenrechtenoverleg tussen de EU en Rusland,
– gezien de verklaring die Catherine Ashton, de hoge vertegenwoordiger van de EU, op 24 mei 2011 heeft afgelegd over de rechtszaak tegen Michail Chodorkovski en Platon Lebedev,
– gezien de gemeenschappelijke verklaring die de covoorzitters van de parlementaire samenwerkingscommissie EU-Rusland op 18 mei 2011 in Sochi hebben afgelegd,
– gezien de agenda voor de op 9 en 10 juni 2011 in Nizjni Novgorod te houden top EU-Rusland,
– gezien artikel 110, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat de betrekkingen tussen de EU en Rusland zich de afgelopen decennia, in weerwil van de ernstige gevolgen van de economische crisis, voortdurend hebben ontwikkeld, hetgeen heeft geleid tot een verregaande en brede economische integratie en wederzijdse afhankelijkheid, die in de toekomst ongetwijfeld nog verder zal toenemen,
B. overwegende dat de sluiting van een strategische partnerschapsovereenkomst tussen de EU en de Russische Federatie van het allergrootste belang blijft voor de verdere ontwikkeling en intensivering van de samenwerking tussen de beide partners,
C. overwegende dat het Partnerschap voor modernisering EU-Rusland, een jaar nadat het op 1 juni 2010 tijdens de top in Rostov aan de Don is geïnitieerd, toe is aan een evaluatie om te zien hoe het effectiever gestalte kan krijgen,
D. overwegende dat de toetreding van de Russische Federatie tot de Wereldhandelsorganisatie een wezenlijke bijdrage zou leveren aan de verdere verbetering van de economische betrekkingen tussen Rusland en de Europese Unie, en de investeringen zou bevorderen,
E. overwegende dat het veiligstellen van de energievoorziening een van de grootste uitdagingen voor Europa vormt en een van de belangrijkste gebieden voor samenwerking met Rusland is; overwegende dat er gemeenschappelijke inspanningen nodig zijn om volledig en doeltreffend gebruik te maken van energiebronnen en de bestaande en nog verder uit bouwen energietransportsystemen,
F. overwegende dat het van groot belang is dat de EU met één stem spreekt en solidariteit en eendrachtigheid aan de dag legt in haar betrekkingen met de Russische Federatie en dat deze betrekkingen gebaseerd zijn op gemeenschappelijke belangen en waarden,
G. overwegende dat er bezorgdheid blijft bestaan over de ontwikkelingen in de Russische Federatie ten aanzien van de eerbiediging en de bescherming van mensenrechten en de naleving van algemeen aanvaarde democratische beginselen, regels en procedures; overwegende dat de Russische Federatie volwaardig lid is van de Raad van Europa en de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa en zich daarmee heeft verplicht tot naleving van de beginselen van de democratie en eerbiediging van de mensenrechten,
H. overwegende dat de EU en Rusland samen een actieve rol zouden kunnen en moeten spelen bij de verwezenlijking van vrede en stabiliteit op het Europese continent, met name in hun gemeenschappelijke nabuurschapsregio, en samen zouden moeten werken om conform het internationale recht tot een vreedzame oplossing te komen voor de aanhoudende conflicten in hun gemeenschappelijke nabuurschapsregio (in de zuidelijke Kaukasus en de Republiek Moldavië),
1. bevestigt opnieuw zijn overtuiging dat Rusland een van de belangrijkste partners van de Europese Unie is bij de totstandbrenging van strategische samenwerking, aangezien het land niet alleen economische en handelsbelangen met de Unie deelt, maar ook de doelstelling om binnen de gemeenschappelijke nabuurschapsregio en op mondiaal niveau nauw samen te werken;
2. merkt op dat de top in Nizjny Novgorod zich met name zal richten op gemeenschappelijke problemen waarmee zowel de EU als Rusland af te rekenen hebben (zoals de economische en financiële crisis, het Partnerschap voor modernisering, de toetreding tot de WTO, kwesties die te maken hebben met energie en energieveiligheid, mobiliteit en visumvrij reizen tussen de EU en Rusland, internationale en regionale vraagstukken, samenwerking bij crisisbeheersing, mensenrechten en de rechtsstaat);
3. verwelkomt het initiatief om – één jaar nadat dit instrument op de top in Rostov aan de Don is ingesteld – over het Partnerschap voor modernisering een gezamenlijk voortgangsverslag uit te brengen ter definiëring van specifieke projecten om het partnerschap functioneel invulling te geven op de voornaamste terreinen waarop het zich beweegt; roept de Commissie en de Russische regering ertoe op het partnerschap meer in detail uit te werken om de modernisering van Rusland in de 21ste eeuw meer op democratische waarden en op de rechtsstaat te funderen door een moderne, gediversifieerde en dynamische economie op te bouwen en de actieve betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld bij dit proces te stimuleren;
4 herhaalt dat de EU bereid is zich hard in te spannen voor financiële consolidatie en concurrentiebevordering, alsmede voor versterking van de economische structuren en de groei in het kader van de EU 2020-strategie; constateert met voldoening dat het herstel van de mondiale economie stabieler is geworden, hoewel de stijging van de grondstoffenprijzen verdere groei blijft bemoeilijken, zoals ook werd opgemerkt in de slotbeschouwingen van de bijeenkomst van de G8 in Deauville; heeft er nadrukkelijk vertrouwen in dat het Partnerschap voor modernisering hervormingen zal stimuleren en een nieuwe impuls zal geven aan de relatie tussen de EU en Rusland, de ontwikkeling van de wederzijds lucratieve samenwerking op het gebied van handel, economie en veiligstelling van de energievoorziening zal bevorderen en zal bijdragen aan het wereldwijd economisch herstel;
5. spreekt zijn steun uit voor het voornemen de toekomstige betrekkingen met Rusland op een pragmatischer manier te ontwikkelen en daarbij in het bijzonder aandacht te blijven besteden aan het tijdig sluiten van de nieuwe overeenkomst tussen de EU en Rusland, en de nadruk te leggen op een nadrukkelijk praktisch georiënteerde samenwerking, gemeenschappelijke projecten en tenuitvoerlegging van reeds bestaande toezeggingen en overeenkomsten; wijst op de vooruitgang die is geboekt tijdens de eerdere onderhandelingsronden over de nieuwe overeenkomst tussen de EU en Rusland en dringt bij de partijen aan op een benadering die gebaseerd is op daadwerkelijk gedeelde gemeenschappelijke waarden en belangen;
6. is ermee ingenomen dat de EU en Rusland in december 2010 tot een bilaterale overeenkomst zijn gekomen op grond waarvan toetreding van Rusland tot de WTO mogelijk wordt, en verzoekt de Commissie het Russische toetredingsverzoek te steunen in het licht van het belang van de economische betrekkingen tussen de EU en Rusland; is verheugd over het door de G8-landen aangekondigde voornemen nauw met de Russische regering samen te werken om de toetreding van Rusland tot de WTO in 2011 erdoor te drukken; verzoekt de Russische autoriteiten een stabiel en betrouwbaar rechtsstelsel tot stand te brengen, zodat bedrijfsactiviteiten naar behoren kunnen worden gereglementeerd; benadrukt het belang van een goed ontwikkeld rechtsstelsel en van de bestrijding van corruptie als sleutelelementen voor de modernisering van de staat;
7. betreurt dat het aangekondigde stappenplan voor visumvrij reizen tussen Rusland en de EU niet zoals verwacht op de komende top EU-Rusland zal worden gepresenteerd, hoewel het stappenplan begin mei 2011 al was voltooid, maar dat het eerst nog door alle 27 lidstaten moet worden goedgekeurd; schaart zich opnieuw achter de langetermijndoelstelling om visumvrij reizen tussen de EU en Rusland mogelijk te maken op basis van een stapsgewijze benadering die gericht is op substantiële en concrete vorderingen; is verheugd over het in het kader van de parlementaire samenwerkingscommissie EU-Rusland genomen besluit om in eerste instantie aan te sturen op de instelling van een visumvrije regeling voor paspoorthouders in zowel de EU als Rusland die in 1989 of daarna zijn geboren;
8. onderstreept het wederzijdse belang van Rusland en de EU bij samenwerking op energiegebied, aangezien dit mogelijkheden biedt voor nauwere samenwerking tussen de EU en Rusland op handels- en economisch gebied; wijst erop dat de beginselen van onderlinge afhankelijkheid en transparantie het fundament dienen te zijn voor een dergelijke samenwerking, evenals gelijke toegang tot markten, infrastructuur en investeringen; merkt eens te meer op dat de EU belang heeft bij een evenwichtige trilaterale oplossing voor de verhoudingen tussen de EU, Rusland en Oekraïne wat betreft toekomstige gastransporten naar de EU;
9. dringt er bij de Raad en de Commissie op aan ervoor te zorgen dat de beginselen van het Energiehandvest en het daaraan gehechte Doorvoerprotocol worden opgenomen in een nieuwe partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Rusland; is ingenomen met de ondertekening in februari 2011 van een geactualiseerd vroegsignaleringssysteem om de coördinatie in geval van probleemsituaties aan de vraag- of aanbodzijde verder te verbeteren; verwelkomt het akkoord tot instelling van een adviesforum voor gasvoorziening dat – mede vanuit de industrie – aanbevelingen moet helpen formuleren met betrekking tot de ontwikkelingen in de Russische en Europese gasmarkten;
10. is ingenomen met de recente verklaring van de Oekraïense president Viktor Janoekovitsj inzake de voortzetting en instandhouding van de associatie van zijn land met de Europese Unie, waardoor nieuwe mogelijkheden worden gecreëerd voor verdere, veel diepgaandere participatie in het EU-integratieproces; betreurt dat Rusland probeert de brandstofprijzen als lokmiddel te gebruiken om Oekraïne ertoe te bewegen lid te worden van de douane-unie met Wit-Rusland en Kazachstan, ook al probeert de voormalige Sovjetrepubliek de economische en politieke banden met de EU nauwer aan te halen;
11. dringt aan op besprekingen over de klimaatverandering, over concrete samenwerking met het oog op de reductie van broeikasgassen, verbetering van de energie-efficiëntie en ontwikkeling van duurzame energie; onderstreept de noodzaak tot het bereiken van overeenstemming over manieren om voortgang te maken met het internationale onderhandelingsproces over klimaatverandering;
12. constateert met voldoening dat de Commissie zich ervoor wil inzetten om van de EU-partners gedaan te krijgen dat zij zich willen vastleggen op de strengste veiligheidsnormen en zich willen verbinden tot de toepassing van ambitieuze stresstests voor kerncentrales en tot nauwere internationale samenwerking; spreekt in aansluiting op de bijzonder zware aardbevingen en tsunami's waardoor Japan is getroffen en waardoor in de centrale van Fukushima een nog steeds voortdurende nucleaire ramp is ontketend, de hoop uit dat de top EU-Rusland een nieuwe impuls zal geven voor het aanscherpen van de internationale eisen inzake nucleaire veiligheid;
13. wijst op het belang van een voortdurende gedachtewisseling met Rusland over mensenrechten in het kader van het mensenrechtenoverleg tussen de EU en Rusland als een manier om de interoperabiliteit op alle samenwerkingsgebieden te consolideren, en dringt aan op een betere opzet van deze overlegbijeenkomsten zodat zij meer effect sorteren, waarbij bijzondere aandacht dient te worden besteed aan gemeenschappelijk optreden tegen racisme en vreemdelingenhaat, en op de openstelling van dit proces voor een wezenlijke inbreng van het Europees Parlement, de Russische Doema en mensenrechten-ngo's, ongeacht of de dialoog in Rusland of in een lidstaat van de EU plaatsvindt; verwelkomt het besluit van het Russische Ministerie van Buitenlandse Zaken om een ambassadeur voor de dialoog over de mensenrechtenproblematiek in het algemeen te benoemen;
14. neemt kennis van de beslissing van de stedelijke rechtbank van Moskou tot handhaving van het vonnis in de rechtszaak tegen Michail Chodorkovski en Platon Lebedev, hoewel de veroordeling tot zes jaar bijkomende hechtenis enigszins – namelijk tot vijf jaar – is teruggebracht; verwelkomt het besluit van president Medvedev om deze zaak door de Presidentiële Raad voor de mensenrechten nader te laten onderzoeken; spreekt opnieuw als zijn overtuiging uit dat van een reële politieke, economische en maatschappelijke modernisering in Rusland pas sprake kan zijn middels hervormingen in de zin van een transparant, onafhankelijk en betrouwbaar rechtsbestel dat vertrouwen inboezemt en vrij is van politieke inmenging;
15. neemt er nota van dat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in zijn arrest van 31 mei 2011 erkent dat de zaak-Chodorkovski bepaalde vermoedens kan doen rijzen omtrent de werkelijke bedoeling van de autoriteiten, en dat het hof bereid is zijn stelling te accepteren dat hij onrechtmatig wordt vastgehouden en slecht wordt behandeld, maar tevens tot de conclusie komt dat Chodorkovski niet heeft kunnen aantonen dat zijn gerechtelijke vervolging op beschuldiging van fraude en belastingontduiking door politieke motieven was ingegeven;
16. betreurt ten zeerste dat de Moskouse autoriteiten voor het zesde achtereenvolgende jaar het houden van een Gay Pride-mars hebben verboden, hoewel het Europees Hof voor de Rechten van de Mens daarover in april 2011 een definitieve uitspraak heeft gedaan, waarbij Rusland de verplichting werd opgelegd om voortaan het houden van dergelijke bijeenkomsten toe te staan; betreurt dat de Europese dienst voor extern optreden heeft nagelaten zijn publieke steun te betuigen aan de organisatoren van de mars, en verzoekt de voorzitter van de Europese Raad, de hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter van de Commissie en de voorzitter van de Commissie tijdens de top EU-Rusland op het hoogst mogelijke niveau hun bezorgdheid daarover kenbaar te maken; verwacht dat de EU-delegaties en -diplomaten voortaan de Toolkit voor de bevordering en bescherming van alle mensenrechten van lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen en transgenders (LGBT) actief toepassen, onder andere door middel van publieke steunbetuigingen;
17. roept de Russische autoriteiten ertoe op om conform de door de leden van de Raad van Europa en de OVSE aangenomen normen een vrij en eerlijk verloop te garanderen van de in december 2011 te houden parlementsverkiezingen, ten einde ervoor te zorgen dat de oppositiepartijen de mogelijkheid krijgen om aan deze verkiezingen deel te nemen en in de gelegenheid worden gesteld een eigen verkiezingscampagne te voeren, onder volledige inachtneming van het beginsel van vrijheid van meningsuiting; roept Rusland ertoe op de mogelijkheid te creëren voor toereikende en effectieve verkiezingswaarnemingsfaciliteiten conform de normen van de OVSE, het ODIHR en de Raad van Europa;
18. is verheugd over de recente uitspraak van de Russische president Medvedev met betrekking tot de chronische Libische crisis, waarin hij aangaf het ermee eens te zijn dat Kadhafi en zijn regering hun verantwoordelijkheid om de Libische bevolking te beschermen niet zijn nagekomen en alle legitimiteit zijn kwijtgeraakt; constateert tot zijn voldoening dat Rusland een gezant heeft afgevaardigd naar het revolutionaire bolwerk Benghazi en onderschrijft het standpunt dat snel moet worden gezocht naar een werkbare oplossing voor dit conflict;
19. verzoekt het voorzitterschap, de Raad en de Commissie te streven naar gezamenlijke initiatieven met de Russische regering die gericht zijn op versterking van de veiligheid en stabiliteit in de gemeenschappelijke nabuurschapsregio, met name in de vorm van gemeenschappelijke optredens om tot een oplossing te komen voor het conflict in de Republiek Moldavië en de specifieke problemen in de zuidelijke Kaukasus, waarbij tevens alle eerder gedane toezeggingen ten uitvoer dienen te worden gelegd;
20. roept de Russische Federatie ertoe op in het kader van de Verenigde Naties een constructieve rol te spelen, als onderdeel van de mondiale inspanningen om de Iraanse pogingen tot uraniumverrijking en andere nucleaire activiteiten die gericht zijn op het bouwen van kernwapens te blokkeren;
21. verwelkomt de ondertekening van het nieuwe START-verdrag inzake de beperking van strategische kernwapens tussen de Russische Federatie en de VS op 8 december 2010; roept op tot een nadere uitgebreide dialoog tussen de Russische Federatie en de Verenigde Staten over veiligheidskwesties, inclusief de instelling van een raketschild;
22. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de OVSE, de Raad van Europa en de president, de regering en het parlement van de Russische Federatie.