Έγγραφο συνόδου

 

29.6.2011                                                                                                                B7‑0379/2011

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ

εν συνεχεία της ερώτησης για προφορική απάντηση B7‑0316/2011

σύμφωνα με το άρθρο 115, παράγραφος 5, του Κανονισμού

σχετικά με το αναθεωρημένο Σύνταγμα της Ουγγαρίας

Renate Weber, Sophia in 't Veld, Sarah Ludford, Sonia Alfano, Cecilia Wikström, Alexander Alvaro, Norica Nicolai, Nathalie Griesbeck, Gianni Vattimo

εξ ονόματος της Ομάδας ALDE

 

B7‑0379/2011

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το αναθεωρημένο Σύνταγμα της Ουγγαρίας

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–      έχοντας υπόψη τα άρθρα 2, 3, 4, 6 και 7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), τα άρθρα 49, 56, 114, 167 και 258 της Συνθήκης Λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (ECHR) σχετικά με το σεβασμό, την προστασία και την προστασία και την προώθηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων,

–      έχοντας υπόψη το νέο Σύνταγμα της Ουγγαρίας που εγκρίθηκε στις 18 Απριλίου 2011 από την Εθνοσυνέλευση της Ουγγρικής Δημοκρατίας και υπεγράφη από τον Πρόεδρο της Ουγγαρίας στις 25 Απριλίου 2011 το οποίο θα τεθεί σε ισχύ από 1ης Ιανουαρίου 2012 (εφεξής αναφέρεται ως "το Σύνταγμα"),

–      έχοντας υπόψη τις γνωμοδοτήσεις αριθ. CDL(2011)001 και CDL(2011)016 της Επιτροπής Βενετίας για τη Δημοκρατία μέσω της Νομοθεσίας του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με τα τρία νομικά θέματα που προκύπτουν στην εκπόνηση του νέου συντάγματος της Ουγγαρίας αφενός και το νέο Σύνταγμα της Ουγγαρίας αφετέρου,

–      έχοντας υπόψη την πρόταση ψηφίσματος αριθ. 12490 που υπεβλήθη στις 25 Ιανουαρίου 2011 στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με την "σοβαρή επιδείνωση στους τομείς του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ουγγαρία"

–      έχοντας υπόψη την απόφαση αριθ. 30141/04 του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Schalk and Kopf κατά Aυστρίας), και ιδιαίτερα τα σχόλια που περιέχει,

–      έχοντας υπόψη τις προφορικές ερωτήσεις που υπεβλήθησαν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με το νέο Σύνταγμα της Ουγγαρίας καθώς και τις δηλώσεις του Συμβουλίου και της Επιτροπής για το αναθεωρημένο Σύνταγμα της Ουγγαρίας και τη συζήτηση που ακολούθησε στις 8 Ιουνίου,

–      έχοντας υπόψη το άρθρο 110 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,

A.     λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεμελιωθεί στις αξίες της Δημοκρατίας και του κράτους δικαίου όπως αναφέρεται στο άρθρο 2 της ΣΕΕ και στον πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών όπως προβλέπεται στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, καθώς και στην αναγνώριση της νομικής αξίας των προαναφερθέντων δικαιωμάτων ελευθεριών και αρχών που επιβεβαιώνεται περισσότερο με την επερχόμενη προσχώρηση της ΕΕ στην ECHR,

B.     λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκπόνηση και η έγκριση του νέου συντάγματος εμπίπτει στις αρμοδιότητες των κρατών μελών διότι τα σημερινά όπως και τα μελλοντικά κράτη μέλη καθώς και η ΕΕ έχουν καθήκον να εξασφαλίζουν ότι το περιεχόμενο και οι διαδικασίες συμμορφώνονται με τις αξίες της ΕΕ, τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων , την ECHR και ότι το γράμμα και το πνεύμα των Συνταγμάτων που εγκρίνονται δεν θα έρχεται σε αντίθεση με τις αξίες αυτές και μέσα· ότι τούτο αποδεικνύεται σαφώς από το γεγονός ότι ορισμένα σημερινά κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να αναθεωρήσουν και να τροποποιήσουν τα συντάγματά τους προκειμένου να εξασφαλίζεται η προσχώρηση στην ΕΕ ή να προσαρμόσουν τα συντάγματά τους με τις ανάλογες απαιτήσεις των συνθηκών της ΕΕ ιδίως κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής της ΕΕ,

Γ.      λαμβάνοντας υπόψη η Επιτροπή Βενετίας εξέφρασε τη λύπη της γιατί "η συνταγματική διαδικασία, περιλαμβανομένης της εκπόνησης και της τελικής έγκρισης του νέου συντάγματος, χαρακτηρίστηκε από έλλειψη διαφάνειας, αδυναμίας στο διάλογο μεταξύ της πλειοψηφίας και της αντιπολίτευσης, ανεπαρκείς ευκαιρίες για τη δέουσα δημόσια συζήτηση και από πολύ σφιχτό χρονοδιάγραμμα [1]" και ότι το Σύνταγμα είναι "ένα κοινώς αποδεκτό πλαίσιο για τις συνήθεις δημοκρατικές διαδικασίες...γεγονός που αποτελεί προϋπόθεση για την εντελώς επιτυχή και νόμιμη συνταγματική διαδικασία"[2] ότι "θα έπρεπε να βασίζεται στην ευρύτερη δυνατή συναίνεση στο πλαίσιο της ουγγρικής κοινωνίας "[3],

Δ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι το Σύνταγμα επικρίθηκε σε μεγάλο βαθμό από εθνικές, ευρωπαϊκές και διεθνείς ΜΚΟ και οργανισμούς, περιλαμβανομένων εκπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών και ενεκρίθη αποκλειστικά με την ψήφο των κυβερνητικών βουλευτών με συνέπεια να μην υπάρχει η προαναφερθείσα πολιτική και κοινωνική συναίνεση,

E.      λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμμερίζεται τις ανησυχίες που διετύπωσε η Επιτροπή Βενετίας σχετικά με την εξασθένηση του συστήματος ελέγχου και ισορροπιών, ιδίως όσον αφορά τις διατάξεις για τις εξουσίες της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας και την υποβάθμιση του συνταγματικού δικαστηρίου και των δικαστηρίων και δικαστών ως ανεξάρτητων εγγυητών της έννομης τάξης, γεγονός που ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο την ανεξαρτησία της ουγγρικής δικαστικής αρχής,

ΣΤ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι το Σύνταγμα παραλείπει να δηλώσει ξεκάθαρα ορισμένα δικαιώματα και καθήκοντα που η Ουγγαρία, βάσει των διεθνών της υποχρεώσεων, είναι υποχρεωμένη να σέβεται και να προωθεί, όπως η απαγόρευση της θανατικής ποινής, η απαγόρευση των διακρίσεων με βάση το γενετήσιο προσανατολισμό, η ισόβια κράτηση χωρίς αναστολή και η αναστολή ή περιορισμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο πλαίσιο μιας ειδικής έννομης πράξης,

Ζ.      λαμβάνοντας υπόψη ότι το Σύνταγμα, με τις αξίες που παραθέτει, καθώς και με την ασαφή διατύπωση στον προσδιορισμό βασικών εννοιών όπως η "οικογένεια" και το δικαίωμα στη ζωή από τη στιγμή της σύλληψης, εμπεριέχει τον κίνδυνο διακρίσεων σε βάρος ορισμένων ομάδων της κοινωνίας και συγκεκριμένα εθνοτικών, θρησκευτικών και σεξουαλικών μειονοτήτων, μονογονικών οικογενειών, ατόμων που συμβιούν και γυναικών,

H.     λαμβάνοντας υπόψη ότι το Σύνταγμα δεν εγγυάται σαφώς ότι η Ουγγαρία θα σέβεται την εδαφική ακεραιότητα άλλων κρατών και ότι η έλλειψη της διάταξης αυτής από κοινού με την ασαφή διατύπωση του προοιμίου, ιδίως τα τμήματα που αφορούν τις υποχρεώσεις του ουγγρικού κράτους έναντι των Ούγγρων που διαβιούν στο εξωτερικό ενδέχεται να δημιουργήσει τη νομική βάση για ενέργειες που οι γειτονικές χώρες θα μπορούσαν να θεωρήσουν ως παρέμβαση στα εσωτερικά τους, κάτι που ενδέχεται να οδηγήσει σε εντάσεις την περιοχή,

Θ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι το Σύνταγμα παρέχει στο προοίμιό του νομική σημασία, γεγονός που θα μπορούσε να έχει νομικές και πολιτικές επιπλοκές και να οδηγήσει σε νομική αβεβαιότητα και ότι η ενσωμάτωση του ευρωπαϊκού χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων ενδέχεται να προκαλέσει επικάλυψη αρμοδιοτήτων μεταξύ ουγγρικών και διεθνών δικαστηρίων, όπως επισημαίνεται στη γνωμοδότηση της επιτροπής Βενετίας,

Ι.       λαμβάνοντας υπόψη ότι το Σύνταγμα ζητεί την έγκριση άνω των 30 αποκαλούμενων βασικών νόμων που επίσης υπόκεινται σε συμπληρωματική πλειοψηφία 2/3, που θα καλύπτει ευρύ φάσμα θεμάτων σχετικά με το θεσμικό σύστημα της Ουγγαρίας, την εφαρμογή των θεμελιωδών δικαιωμάτων καθώς και η πολιτιστική, θρησκευτική κοινωνικοοικονομική και δημοσιονομική πολιτική που ουσιαστικά εντάσσει την έγκρισή τους στο πλαίσιο της συνταγματικής διαδικασίας και ότι το Σύνταγμα παρέχει στο προοίμιό του νομική σημασία, γεγονός που ενδέχεται να έχει νομικές και πολιτικές επιπλοκές και να οδηγήσει σε νομική αβεβαιότητα,

ΙΑ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με το Σύνταγμα ορισμένα θέματα όπως ηθικοί κανόνες του οικογενειακού δικαίου και οι βασικοί κανόνες των φορολογικών και συνταξιοδοτικών συστημάτων που κανονικά εμπίπτουν στις αρμοδιότητες της κυβέρνησης ή σε κανονική απόφαση του νομοθετικού σώματος, θα πρέπει επίσης να ρυθμίζονται από τους βασικούς νόμους, δένοντας έτσι τα χέρια της οποιασδήποτε μελλοντικής κυβέρνησης η οποία δεν θα διαθέτει την πλειοψηφία των 2/3 και μειώνοντας τη σημασία των μελλοντικών εκλογών παρέχοντας περισσότερες δυνατότητες σε μια πλειοψηφία 2/3 να εδραιώσει τις πολιτικές της προτιμήσεις νομοθετώντας ειδικούς και λεπτομερείς κανόνες που απορρέουν από τις βασικές νομοθετικές πράξεις γεγονός που ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο την αρχή της δημοκρατίας,

 

ΙΒ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι, όπως υπογραμμίζεται από την Επιτροπή Βενετίας, οι πολιτικές, θρησκευτικές, κοινωνικοοικονομικές και δημοσιονομικές πολιτικές δεν θα έπρεπε να ενσωματώνονται σε ένα βασικό νόμο,

 

ΙΓ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα μη κοινοβουλευτικό σώμα, το Συμβούλιο Προϋπολογισμού, με περιορισμένη δημοκρατική νομιμότητα, θα έχει εξουσία βέτο στο πλαίσιο της έγκρισης του γενικού προϋπολογισμού από την εθνοσυνέλευση, περίπτωση στην οποία ο αρχηγός του κράτους μπορεί να διαλύσει τη συνέλευση αυτή περιορίζοντας σημαντικά τη δράση του δημοκρατικά εκλεγμένου σώματος· ότι το άρτια λειτουργών σύστημα των τεσσάρων κοινοβουλευτικών επιτρόπων θα μειωθεί σε ένα γενικό εισηγητή και δύο βουλευτές που ενδέχεται να μην παρέχουν το ίδιο επίπεδο προστασίας των δικαιωμάτων και δεν θα περιλαμβάνει τις αρμοδιότητες του πρώην επιτρόπου για τα προσωπικά δεδομένα και την ελευθερία ενημέρωσης· ότι οι αρμοδιότητες του τελευταίου θα μεταβιβαστούν σε μια αρχή η λειτουργία της οποίας δεν διευκρινίζεται,

 

ΙΔ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι παράλληλα με την έγκριση του νέου συντάγματος η κυβέρνηση της Ουγγαρίας και τα κυβερνώντα κόμματα πραγματοποίησαν ευρείας κλίμακας αντικαταστάσεις σε βασικές θέσεις όπως του νέου γενικού εισαγγελέα, του προέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου και του προέδρου του Συμβουλίου Προϋπολογισμού· ότι σύμφωνα με το νέο Σύνταγμα, η τρέχουσα θητεία του προέδρου του ανωτάτου δικαστηρίου θα διακοπεί και ότι ο νέος πρόεδρος του ανωτάτου δικαστηρίου θα εκλέγεται άμεσα από το ουγγρικό κοινοβούλιο στο οποίο τα κυβερνώντα κόμματα κατέχουν την πλειοψηφία των 2/3 και ότι 5 μέλη του συνταγματικού δικαστηρίου έχουν ήδη προταθεί και εκλεγεί από τα κυβερνώντα κόμματα,

 

ΙΕ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι η Κοινοβουλευτική Συνέλευση και το Συμβούλιο της Ευρώπης αποφάσισαν να εκπονήσουν έκθεση για το Σύνταγμα, μεταξύ άλλων και βάσει της γνωμοδότησης της Επιτροπής Βενετίας,

 

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκπόνηση και η έγκριση του νέου συντάγματος δεν αναφέρονταν στο εκλογικό πρόγραμμα των κυβερνώντων κομμάτων,

 

ΙΖ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, κ. Ban-ki Moon δήλωσε ότι "θα εκτιμούσε ιδιαίτερα το να ζητήσει η Ουγγρική κυβέρνηση συστολές και συστάσεις από το εσωτερικό της χώρας και από το Συμβούλιο της Ευρώπης ή τα Ηνωμένα Έθνη" και θεωρεί ότι η Ουγγαρία, ως κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα έπρεπε να απευθυνθεί στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα για παροχή συμβουλών και για την αναθεώρηση του Συντάγματος,

 

ΙΗ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Viktor Orbán έχει δηλώσει ότι είναι έτοιμος να υποβάλει το Σύνταγμα σε μια τέτοια αναθεώρηση,

 

1.      καλεί τις Ουγγρικές αρχές να αντιμετωπίσουν τα πολυάριθμα και σοβαρά θέματα ανησυχίας και συστάσεις που διετύπωσε η Επιτροπή Βενετίας στις γνωμοδοτήσεις της και να εφαρμόσει τις συστάσεις αυτές είτε με τροπολογίες στο Σύνταγμα τους βασικούς νόμους, τον κοινό νόμο, τη συνταγματική ερμηνεία όπως ανέφερε η Επιτροπή· συμμερίζεται πλήρως την κριτική που άσκησε η Επιτροπή Βενετίας σχετικά με την ασάφεια του Συντάγματος σε βασικούς τομείς όπως η δικαστική αρχή και τα ατομικά θεμελιώδη δικαιώματα καθώς και για υψηλό αριθμό πολιτιστικών θρησκευτικών ηθικών κοινωνικοοικονομικών και δημοσιονομικών πολιτικών που θα εδραιώνονται μέσω των βασικών νόμων από πλειοψηφία 2/3 ενώ θα έπρεπε να εμπίπτουν στη ψήφο πλειοψηφίας του εκλεγμένου σώματος· συμφωνεί με τις παρατηρήσεις της Επιτροπής για το προοίμιο σε σχέση με την ερμηνεία του Συντάγματος·

2.      καλεί τις Ουγγρικές αρχές να αποζητήσουν ευρεία συναίνεση προκειμένου να εξασφαλίζεται μεγαλύτερη διαφάνεια, πραγματική πολιτική και κοινωνική συμμετοχή και ευρεία δημόσια συζήτηση στο πλαίσιο της επερχόμενης εκπόνησης και έγκρισης των βασικών νόμων που προβλέπονται στο Σύνταγμα·

3.      καλεί τις Ουγγρικές αρχές να τροποποιήσουν το Σύνταγμα εις τρόπον ώστε να προστατεύει ξεκάθαρα όλα τα θεμελιώδη πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα σύμφωνα με τις διεθνείς υποχρεώσεις της Ουγγαρίας, να απαγορεύει τη θανατική ποινή, την ισόβια κράτηση χωρίς αναστολή, τις διακρίσεις με βάση το γενετήσιο προσανατολισμό και να καταστήσει σαφές ότι οι πολίτες της Ουγγαρίας θα αποκτήσουν θεμελιώδη δικαιώματα σε σχέση με τη γέννηση χωρίς να δεσμεύονται με υποχρεώσεις·

4.      καλεί τις Ουγγρικές αρχές να τροποποιήσουν το Σύνταγμα , ιδίως το προοίμιό του, εις τρόπον ώστε να εξασφαλίζει ισότιμη προστασία των δικαιωμάτων για τον κάθε πολίτη ανεξαρτήτως της θρησκευτικής, γενετήσιας, εθνοτικής ή άλλης κοινωνικής ομάδας στην οποία ανήκει αντικατοπτρίζοντας το άρθρο 21 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και να περιλαμβάνει σαφέστερη δήλωση του διαχωρισμού της εκκλησίας από το κράτος και της ελευθερίας του τύπου ως ατομικό δικαίωμα και όχι απλώς ως κρατική υποχρέωση·

5.      καλεί τις Ουγγρικές αρχές να τροποποιήσουν το Σύνταγμα, περιλαμβανομένου του προοιμίου του, εις τρόπον ώστε να διασφαλίζεται σαφώς ότι η Ουγγαρία σέβεται την εδαφική ακεραιότητα άλλων χωρών σε σχέση με τους Ούγγρους που διαβιούν στο εξωτερικό·

6.      καλεί τις Ουγγρικές αρχές να τονίσουν εκ νέου την ανεξαρτησία της δικαστικής αρχής εξασφαλίζοντας σαφώς την ανεξαρτησία της διατήρησης του δικαστικού συστήματος, αποκαθιστώντας το δικαίωμα του Συνταγματικού Δικαστηρίου να αναθεωρεί τη νομοθεσία σε σχέση με τον προϋπολογισμό χωρίς εξαιρέσεις όπως απαιτείται από την ΕΚΧΡ και τη νομολογία αναθεωρώντας επίσης τη διάταξη για τη χαμηλότερη ηλικία συνταξιοδότησης για τους δικαστές·

7.      καλεί τις Ουγγρικές αρχές να εξασφαλίσουν ότι οι μελλοντικοί βασικοί νόμοι θα ρυθμίζουν θέματα όπως η άμβλωση, η οικογενειακή πολιτική, η φορολογία και το συνταξιοδοτικό σύστημα καθώς και γενικότερα τις πολιτιστικές θρησκευτικές ηθικές κοινωνικοοικονομικές και δημοσιονομικές πολιτικές εις τρόπον ώστε να μπορούν οι μελλοντικές και δημοκρατικά εκλεγμένες κυβερνήσεις και βουλευτές να αποφασίζουν επί των θεμάτων αυτών χωρίς οι εν λόγω πολιτικές να εξαρτώνται αποκλειστικά από το Σύνταγμα ή από υπερβολικά λεπτομερείς βασικούς νόμους· καλεί την Ουγγρική κυβέρνηση να αναθεωρήσει την τρέχουσα εντολή του Συμβουλίου Προϋπολογισμού·

8.      καλεί τις Ουγγρικές αρχές να διαβεβαιώσουν ότι η ενσωμάτωση του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων δεν θα προκαλέσει προβλήματα ερμηνείας και επικάλυψης αρμοδιοτήτων μεταξύ των εθνικών δικαστηρίων, του Συνταγματικού Δικαστηρίου, και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου·

9.      καλεί τις Ουγγρικές αρχές να εξασφαλίσουν ότι η αναδιοργάνωση του συστήματος των κοινοβουλευτικών επιτρόπων δεν θα συνεπάγεται τη μείωση του σημερινού επιπέδου εγγυήσεων για την προστασία και την προώθηση των δικαιωμάτων στους τομείς της προστασίας των εθνικών μειονοτήτων, της προστασίας των προσωπικών δεδομένων και της διαφάνειας σε σχέση με τη δημοσιοποίηση πληροφοριών καθώς και σε σχέση με την ανεξαρτησία των αντιστοίχων φορέων· καλεί τις Ουγγρικές αρχές να αντισταθμίσουν την κατάργηση της actio popularis σχετικά με το Συνταγματικό Δικαστήριο, διατηρώντας επί παραδείγματι την έμμεση ενέργεια με έναν ενδιάμεσο παράγοντα όπως το Διαμεσολαβητή ή άλλα σχετικά σώματα·

10.    καλεί την Επιτροπή να προβεί σε μια πλήρη και σε βάθος εξέταση και ανάλυση του Ουγγρικού συντάγματος καθώς και της μελλοντικής έγκρισης των γενικών νόμων βάσει της ΕΚΧΡ, του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, του γράμματος και του πνεύματος των Συνθηκών και του κοινοτικού κεκτημένου·

11.    αναθέτει στον Πρόεδρο να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, το Συμβούλιο της Ευρώπης, τις Κυβερνήσεις και τα Κοινοβούλια των κρατών μελών, τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων τον ΟΑΣΕ και τον ΟΗΕ.

 

[1] Σημείο 144
[2] Σημείο 12
[3] Σημείο 21