Zittingsdocument
7.9.2011 B7‑0481/2011
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van vragen voor mondeling antwoord B7‑0419/2011 , B7-0420/2011 , B7-0422/2011 , B7-0423/2011 , B7-0424/2011 en B7‑0425/2011
ingediend overeenkomstig artikel 115, lid 5, van het Reglement
over de inspanningen van de EU ter bestrijding van corruptie
Monica Luisa Macovei, Mariya Ivanova Nedelcheva, Manfred Weber, Simon Busuttil, Agustín Díaz De Mera, Salvatore Iacolino, Marietta Giannakou, Jean-Pierre Audy, Roberta Angelilli
namens de PPE-Fractie
Hannes Swoboda, Ana Gomes, Claude Moraes, Jens Geier, Rita Borsellino, Rosario Crocetta
namens de S&D-Fractie
Renate Weber, Sonia Alfano, Nathalie Griesbeck, Ramon Tremosa i Balcells, Louis Michel, Jan Mulder, Sarah Ludford, Andrea Zanoni, Jens Rohde
namens de ALDE-Fractie
Jan Philipp Albrecht, Eva Joly, Judith Sargentini
namens de Verts/ALE-Fractie
Dennis de Jong, Søren Bo Søndergaard, Jean-Luc Mélenchon
namens de GUE/NGL-Fractie
Timothy Kirkhope
namens de ECR-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over de inspanningen van de EU ter bestrijding van corruptie
Het Europees Parlement,
– gezien de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad en het Europees Economisch en Sociaal Comité van 6 juni 2011 over corruptiebestrijding in de EU ( COM(2011)0308 )) en Besluit (2011)3673 van de Commissie tot instelling van een EU-corruptiebestrijdingsmechanisme voor periodieke beoordeling van de lidstaten ('EU-corruptiebestrijdingsverslag'),
gezien artikel 67, lid 3, en artikel 83, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en het programma van Stockholm - Een open en veilig Europa ten dienste en ter bescherming van de burger,
gezien zijn schriftelijke verklaring nr. 2/2010 over de inspanningen van de Unie ter bestrijding van corruptie,
gezien Kaderbesluit 2003/568/JBZ van de Raad van 22 juli 2003 over bestrijding van corruptie in de privé-sector[1],
gezien de EU-Overeenkomst, opgesteld op grond van artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen (PB C 316 van 27.11.1995) en het Protocol opgesteld op grond van artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, bij de Overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen[2] van de Europese Gemeenschappen (PB C 313 van 23.10.1996), waarmee fraude en corruptie ten koste van de financiële belangen van de EU strafbaar zijn gesteld[3],
gezien de EU-Overeenkomst, opgesteld op basis van artikel K.3, lid 2, onder c), van het Verdrag betreffende de Europese Unie ter bestrijding van corruptie waarbij ambtenaren van de Europese Gemeenschappen of van de lidstaten van de Europese Unie betrokken zijn (PB C 195 van 25.6.1997), waarmee fraude en corruptie die los staan van de financiële belangen van de EU strafbaar zijn gesteld[4],
– gezien artikel 115, lid 5, en artikel 110, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat corruptie een bijzonder ernstig strafbaar feit is met een grensoverschrijdende dimensie, en vaak implicaties heeft die de EU-grenzen overschrijden en zich niet hiertoe beperken, en overwegende dat de Europese Unie een algemeen recht heeft om op te treden op het beleidsgebied van de corruptiebestrijding;
B. overwegende dat artikel 67 VWEU bepaalt dat de Unie verplicht is een hoog niveau van veiligheid te waarborgen, onder meer door middel van maatregelen ter voorkoming en bestrijding van criminaliteit en door de onderlinge aanpassing van de strafwetgevingen; en dat artikel 83 VWEU corruptie noemt als een van de vormen van bijzonder zware criminaliteit met een grensoverschrijdende dimensie;
C. overwegende dat het Stockholm-programma (4.1) corruptie noemt als een van de transnationale bedreigingen die een probleem voor de interne veiligheid van de Unie blijven vormen, en waarvoor derhalve een duidelijke en omvattende aanpak vereist is;
D. overwegende dat 80% van de Europese burgers corruptie als een ernstig probleem in hun lidstaat beschouwt (Eurobarometer 2009 over de houding van de Europeanen ten aanzien van corruptie) en 88% van de respondenten bij de openbare raadpleging 2008 over het Stockholm Programma van mening was dat de EU meer zou moeten doen om corruptie aan te pakken;
E. overwegende dat corruptie tot een verlies leidt van naar schatting 120 miljard EUR per jaar, ofwel 1% van het bbp van de EU;
F. overwegende dat corruptie ondermijnend is voor de rechtstaat, leidt tot misbruik van EU-gelden die afkomstig zijn van de belastingbetaler, de markt verstoort, en een rol in de huidige economische crisis heeft gespeeld;
G. overwegende dat het economisch herstel van de lidstaten die door de economische en financiële crisis zijn getroffen wordt belemmerd door corruptie, belastingontduiking, belastingfraude en andere economische delicten;
H. overwegende dat corruptie ook schade op sociaal gebied veroorzaakt, aangezien de georganiseerde misdaad zich via corruptie ook schuldig maakt aan andere ernstige delicten, zoals drugshandel en mensenhandel ( COM(2011)0308 );
I. overwegende dat er sprake is van een gebrek aan politieke inzet van de kant van de leiders en besluitvormers om corruptie in al haar vormen te bestrijden en de tenuitvoerlegging van wetgeving voor corruptiebestrijding tussen de lidstaten uiteenloopt en over het algemeen onbevredigend is;
J. overwegende dat drie EU-lidstaten het Verdrag inzake de strafrechtelijke bestrijding van corruptie van de Raad van Europa niet hebben geratificeerd, twaalf landen het aanvullend protocol niet hebben geratificeerd, en zeven landen het Verdrag inzake de civielrechtelijke bestrijding van corruptie niet hebben geratificeerd; overwegende dat drie lidstaten nog niet het UNCAC en vijf lidstaten nog niet het OESO-Verdrag inzake de bestrijding van omkoping hebben geratificeerd;
K. overwegende dat waarneming van corruptie het wederzijdse vertrouwen tussen de lidstaten ernstig ondermijnd, en daarmee een negatief effect heeft op de samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken;
L. overwegende dat justitiële samenwerking in corruptiezaken met een grensoverschrijdende dimensie complex en moeizaam blijft;
M. overwegende dat corruptie bij het uitblijven van een urgente en adequate aanpak het vertrouwen in de democratische instellingen kan ondermijnen en de verantwoordingsplicht van politieke leiders verzwakken ( COM(2011)0308 );
N. overwegende dat dankzij corruptie vele dictatoriale regimes aan de macht hebben kunnen blijven en grote bedragen naar buitenlandse en ook Europese banken hebben kunnen sluizen; overwegende dat de lidstaten hun inspanningen moeten opvoeren om buitenlandse gestolen activa op te sporen en te bevriezen, zodat deze gerestitueerd kunnen worden aan de rechtmatige eigenaars;
1. is ingenomen met de goedkeuring door de Commissie op 6 juni 2011 van een maatregelenpakket voor corruptiebestrijding[5], dat een mededeling over corruptiebestrijding in de EU en een besluit tot vaststelling van het 'EU-corruptiebestrijdingsverslag' omvat;
2. verzoekt de Commissie om de corruptiebestrijding prioriteit te geven in de context van haar veiligheidsagenda voor de komende jaren, ook wat betreft de personele middelen die hiervoor worden toegekend;
3. verzoekt de Commissie via haar verslaggevingmechanisme het belangrijkste punt van zorg betreffende de daadwerkelijke uitvoering van corruptiebestrijdingswetten aan te pakken, evenals via afschrikwekkende sancties, rechtshandhaving en het justitieel apparaat;
4. verzoekt de Commissie om de omzetting en handhaving van EU-wetgeving voor corruptiebestrijding, met inbegrip van afschrikwekkende sancties, aan te pakken en stappen te ondernemen om de omzetting en handhaving door de EU-lidstaten van de betreffende internationale en regionale instrumenten voor corruptiebestrijding te stimuleren;
5. verzoekt de Commissie, bij de uitvoering van het EU-verslaggevingmechanisme voor corruptiebestrijding, ervoor te zorgen dat onafhankelijke deskundigen deel uitmaken van de groep van deskundigen en het netwerk van onderzoekscorrespondenten, dat alle deskundigen over een bewezen uitmuntende integriteit, reputatie en expertise beschikken, en dat een verscheidenheid van maatschappelijke organisaties zijn vertegenwoordigd;
6. verzoekt de Commissie te overwegen voor 2013 tussentijdse corruptiebestrijdingsrapporten uit te brengen, gezien het dringende karakter van maatregelen op dit gebied in het licht van de huidige economische crisis in vele EU-landen;
7. verzoekt de Commissie om op basis van artikel 83, lid 1, van het VWEU, minimale regels betreffende de definitie en sancties voor corruptie vast te stellen, gezien de grensoverschrijdende dimensie en de gevolgen voor de interne markt;
8. wijst bezorgd op het gebrek aan vorderingen in de tenuitvoerlegging door de lidstaten van het kaderbesluit van de Raad van 2003 over bestrijding van corruptie in de privé-sector; dringt er bij de lidstaten op aan de bepalingen van dit kaderbesluit om te zetten en uit te voeren;
9. verzoekt de Raad en de lidstaten de EU-overeenkomsten van 1995 en 1997 uit hoofde waarvan fraude en corruptie strafbaar zijn gesteld onverkort uit te voeren;
10. stelt voor dat de Commissie verdere actie op EU-niveau onderneemt inzake harmonisering van de wetgeving betreffende bescherming van klokkenluiders (met inbegrip van bescherming tegen rechtszaken en strafrechtelijke vervolging wegens laster en smaad) en het strafbaar stellen van illegale verrijking;
11. verzoekt alle EU-instellingen, alsmede EU-agentschappen en de lidstaten, om voor meer transparantie te zorgen door opstelling van gedragscodes of verbetering van reeds bestaande codes, met in elk geval duidelijke regels voor belangenverstrengeling, maar ook om maatregelen te nemen ter voorkoming en bestrijding van corruptie die in de politiek en de media doordringt, onder meer door vergroting van de transparantie en het toezicht op de financiering en financiering;
12. dringt er bij de lidstaten op aan financiële en personele middelen te investeren in de bestrijding van corruptie; benadrukt dat de lidstaten met Europol, Eurojust en OLAF moeten samenwerken bij onderzoek naar en vervolging van strafbare feiten in verband met corruptie;
13. spoort de Commissie en Eurojust aan te zorgen voor een efficiëntere en snellere uitwisseling van documenten en informatie tussen de nationale rechtbanken over corruptiezaken met een grensoverschrijdend karakter;
14. verzoekt de Raad om te zorgen voor de nodige politieke inzet, die momenteel in sommige lidstaten ontbreekt, voor de bestrijding van corruptie en de tenuitvoerlegging van de maatregelen die de Commissie via haar corruptiebestrijdingspakket en het bredere maatregelenpakket voor de bescherming van de legale economie heeft genomen;
15. verzoekt de Raad en de Commissie het huidige netwerk van nationale contactpunten tegen de corruptie efficiënter te maken, en verzoekt de Commissie het Europees Parlement op de hoogte te houden van de activiteiten van dit netwerk;
16. verzoekt de Raad en de lidstaten het Verdrag van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) inzake bestrijding van omkoping van buitenlandse ambtenaren in internationale zakelijke transacties te ratificeren en volledig uit te voeren; wijst op de negatieve effecten die omkoping van buitenlandse ambtenaren heeft op de grondrechten van de Unie, en het milieu- en ontwikkelingsbeleid;
17. is van mening dat de corruptiebestrijding een grotere transparantie in financiële transacties impliceert, met name in de zogenaamde offshore-jurisdicties binnen de EU en elders in de wereld;
18. verzoekt de Raad gezamenlijk met de Commissie te zorgen voor overeenkomsten met derde landen (met name de zogenaamde offshore-jurisdicties) over de toekenning van uitwisseling van informatie over bankrekeningen en financiële transacties in verband met de EU-burgers en bedrijven aan die landen;
19. verzoekt de Commissie om de bestrijding van misbruik van anonieme postbusondernemingen in rechtsgebieden met een geheimhoudingsregeling, waardoor criminele geldstromen mogelijk worden, tot een belangrijk element van de komende hervorming van de richtlijn tegen het witwassen te maken;
20. dringt er bij de Commissie op aan te zorgen voor een strakke beleidscoördinatie van het verslaggevingmechanisme voor corruptiebestrijding met de nieuwe fraudebestrijdingsstrategie en het wetgevingsinitiatief inzake terugvordering van uit misdrijven verkregen vermogensbestanddelen, opgenomen in het bredere pakket voor de bescherming van de legale economie;
21. verzoekt de Commissie het Europees Parlement jaarlijks verslag uit te brengen over de uitvoering van het EU-corruptiebestrijdingsbeleid, en waar relevant en haalbaar, tussentijdse rapporten over specifieke problemen in verband met corruptiebestrijding in de EU voor te leggen;
22. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie en de Raad van de Europese Unie.