Zittingsdocument
24.10.2011 B7‑0543/2011
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van een verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid
ingediend overeenkomstig artikel 110, lid 2, van het Reglement
over de huidige ontwikkelingen in Oekraïne
Johannes Cornelis van Baalen, Adina-Ioana Vălean, Marietje Schaake, Jelko Kacin, Leonidas Donskis, Gerben-Jan Gerbrandy
namens de ALDE-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over de huidige ontwikkelingen in Oekraïne
Het Europees Parlement,
– gezien zijn eerdere resoluties over Oekraïne,
– gezien het besluit tot uitstel van de officieel voor 20 oktober 2011 geplande vergadering van president Janoekovitsj met de voorzitters Barroso en Van Rompuy,
– gezien het op 11 oktober 2011 uitgesproken vonnis van de districtsrechtbank van Petsjersk, Oekraïne, in de zaak van mevrouw Joelia Timosjenko, en de tweede strafzaak die de veiligheidsdiensten in Oekraïne tegen Joelia Timosjenko hebben geopend, zoals aangekondigd op 13 oktober 2011,
– gezien de verklaring namens de Europese Unie van de hoge vertegenwoordiger van de EU Catherine Ashton over het op 11 oktober uitgesproken vonnis in de zaak Joelia Timosjenko,
– gezien de gezamenlijke verklaring die op 22 november 2010 is aangenomen op de top EU-Oekraïne in Brussel,
– gezien de slotverklaring en de aanbevelingen die naar buiten zijn gebracht na afloop van de zestiende bijeenkomst van het parlementair samenwerkingscomité EU-Oekraïne op 15 en 16 maart 2011 in Brussel,
– gezien het van mei tot november 2011 lopende Oekraïense voorzitterschap van het Comité van Ministers van de Raad van Europa,
– gezien het gezamenlijk advies van 17 oktober 2011 van de OVSE/ODIHR en de Commissie van Venetië over de ontwerpwet inzake de verkiezing van Oekraïense volksvertegenwoordigers,
– gezien de gezamenlijke verklaring over het Oostelijk Partnerschap, dat op 7 mei 2009 in Praag werd gelanceerd,
– gezien de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst (PSO) tussen de Europese Unie en Oekraïne, die op 1 maart 1998 in werking is getreden, en de lopende onderhandelingen over een associatieovereenkomst die de PSO moet vervangen,
– gezien artikel 110, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat Oekraïne een Europees land is en door zijn grootte, hulpbronnen, bevolking en geografische ligging een bijzondere positie in Europa inneemt; overwegende dat het niet alleen een vooraanstaande regionale speler is maar ook een belangrijk strategisch land voor de EU;
B. overwegende dat de Oekraïense president Viktor Janoekovitsj herhaaldelijk heeft aangegeven vastbesloten te zijn de Europese waarden zoals omschreven in het Europees Verdrag voor de rechten van de mens te eerbiedigen, en momenteel voorzitter is van het Comité van Ministers van de Raad van Europa;
C. overwegende dat de rechtsstaat en de fundamentele democratische vrijheden in Oekraïne nog altijd onder druk staan, en corruptie wijdverspreid is en systematisch blijft voorkomen;
D. overwegende dat de recente veroordeling van Joelia Timosjenko en het feit dat zij en ministers en hooggeplaatste ambtenaren uit haar regering nog altijd opgesloten zitten, bijdragen aan de algemeen heersende opvatting dat deze processen politiek gemotiveerd zijn en daarom in strijd met de basisbeginselen van de rechtsstaat;
E. overwegende dat de regering van Oekraïne zich heeft verbonden tot een reeks juridische hervormingen die het Oekraïense privaat- en publiekrecht in overeenstemming moet brengen met Europese en internationale normen;
F. overwegende dat de rechtsstaat van essentieel belang is voor de betrekkingen tussen de EU en Oekraïne in het algemeen en voor de levensvatbaarheid van de associatieovereenkomst EU-Oekraïne in het bijzonder;
G. overwegende dat in het gezamenlijk advies van de OVSE/ODIHR en de Commissie van Venetië van de Raad van Europa sterk wordt aangedrongen op raadpleging van de oppositiepartijen en het maatschappelijk middenveld over de wijziging van het kiessysteem, de invoering van een drempel voor het verkrijgen van een mandaat en het verbod op blokvorming;
H. overwegende dat de Europese Unie door uitstel van het bezoek van president Janoekovitsj niet meer de kans heeft gekregen haar zorgen over de stand van de democratie en de rechtsstaat in Oekraïne rechtstreeks te uiten;
1. benadrukt dat de betrekkingen tussen de EU en Oekraïne gebaseerd zijn op gemeenschappelijke waarden en een gedeelde geschiedenis, en dat de EU de Europese ambities van Oekraïne heeft erkend en zich verheugt over de keuze van Oekraïne voor Europa; merkt op dat de diepgang van de betrekkingen tussen de EU en Oekraïne zal afhangen van de doorvoering van hervormingen en de verdere consolidering van gemeenschappelijke waarden;
2. maakt zich zorgen over de verslechterende situatie van de democratie en de rechtsstaat in Oekraïne; is van oordeel dat deze beiden cruciaal zijn voor de betrekkingen tussen de EU en Oekraïne in het algemeen en voor de sluiting van de associatieovereenkomst in het bijzonder;
3. keurt af dat Joelia Timosjenko momenteel om politieke redenen wordt vervolgd en veroordeeld; roept op tot haar onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating en eist dat alle aanklachten tegen haar worden ingetrokken; onderstreept dat Joelia Timosjenko van nu af aan en tijdens de aanstaande Oekraïense verkiezingen haar recht op volledige deelname aan het politieke proces moet kunnen uitoefenen;
4. merkt op dat voormalig minister van Binnenlandse Zaken Joeri Loetsenko sinds 26 december 2010 zonder gerechtelijke uitspraak in hechtenis wordt gehouden, en dat de tegen hem getroffen preventieve maatregelen niet passend zijn voor het misdrijf waarvan hij wordt beschuldigd; acht het van bijzonder belang erop toe te zien dat alle rechtszaken met betrekking tot de regering-Timosjenko en haar hooggeplaatste ambtenaren spoedig en transparant worden afgehandeld, in overeenstemming met de basisbeginselen van de rechtsstaat en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht;
5. steunt het initiatief van de Verchovna Rada om het strafwetboek van Oekraïne te herzien en in overeenstemming te brengen met internationale en Europese normen, en is ervan overtuigd dat decriminalisering van de artikelen 364 en 365 aan deze doelstelling bijdragen;
6. steunt met klem de aanbevelingen in het gezamenlijk advies van de Commissie van Venetië en de OVSE/ODIHR over de ontwerpwet inzake parlementsverkiezingen; acht het essentieel dat deze aanbevelingen snel en in hun geheel worden goedgekeurd en uitgevoerd en dat zowel de oppositie als het maatschappelijk middenveld daarbij worden betrokken;
7. maakt zich zorgen over het groeiende aantal geloofwaardige meldingen over ondermijningen van de grondrechten en de fundamentele vrijheden; dringt er bij de autoriteiten op aan alle meldingen van inbreuken op rechten en vrijheden grondig te onderzoeken, plegers van dergelijke schendingen te vervolgen en geïdentificeerde overtredingen te verhelpen;
8. is gealarmeerd over berichten over de verslechtering van de situatie op het gebied van mediavrijheid en pluralisme in Oekraïne; verzoekt de autoriteiten met klem al het nodige te doen om deze essentiële aspecten van een democratische samenleving te verdedigen en af te zien van pogingen om direct of indirect invloed uit te oefenen op de inhoud van de berichtgeving in de nationale media;
9. beschouwt de vooruitgang in het onderhandelingsproces over de associatieovereenkomst tussen de EU en Oekraïne, met name de aspecten met betrekking tot de diepe en brede vrijhandelsruimte (Deep and Comprehensive Free Trade Area - DCFTA), als bemoedigend; merkt op dat het afronden van de onderhandelingen over de overeenkomst uitsluitend afhangt van de inzet en de politieke wil van de Oekraïense regering de in de overeenkomst en haar bepalingen vastgelegde beginselen te eerbiedigen, en met name de beginselen met betrekking tot de rechtsstaat en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht;
10. beschouwt de onlangs uitgestelde ontmoeting met president Janoekovitsj als een belangrijke gelegenheid om de ernstige bezorgdheid die aan het adres van de Oekraïense regering is geuit aan de orde te stellen en weer een constructieve dialoog te starten die zou kunnen leiden tot de parafering van een associatieovereenkomst, op voorwaarde dat er aanzienlijke vorderingen zijn geboekt bij het opheffen van de resterende technische en politieke belemmeringen; verzoekt de Raad en de Commissie een nieuwe datum vast te stellen voor de onlangs uitgestelde ontmoeting met president Janoekovitsj, vóór de geplande topbijeenkomst EU-Oekraïne in december 2011;
11. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen van de lidstaten, de president, regering en het parlement van Oekraïne en de parlementaire vergaderingen van de Raad van Europa en de OVSE.