Zittingsdocument
20.3.2012 B7‑0190/2012
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van de verklaringen van de Raad en de Commissie
ingediend overeenkomstig artikel 110, lid 2, van het Reglement
over het voortgangsverslag 2011 over Montenegro ( 2011/2890(RSP) )
Charles Tannock
namens de Commissie buitenlandse zaken
Resolutie van het Europees Parlement over het voortgangsverslag 2011 over Montenegro ( 2011/2890(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien de stabilisatie- en associatieovereenkomst van 29 maart 2010 tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Montenegro, anderzijds[1],
– gezien de conclusies van de Europese Raad van 19 en 20 juni 2003 en de bijlage met als titel "De agenda van Thessaloniki voor de Westelijke Balkan: op weg naar Europese integratie",
– gezien het besluit van de Europese Raad van 9 december 2011 over de door Montenegro geboekte vooruitgang in het toetredingsproces[2],
– gezien het besluit van de Europese Raad van 17 december 2010 om Montenegro de status van kandidaat-lidstaat voor toetreding tot de Europese Unie te verlenen[3],
– gezien het werkdocument van de Commissie van 12 oktober 2011 betreffende het voortgangsverslag 2011 over Montenegro ( SEC(2011)1204 ),
– gezien de mededeling van de Commissie van 12 oktober 2011 aan het Europees Parlement en de Raad met als titel "Uitbreidingsstrategie en voornaamste uitdagingen 2011-2012" ( COM(2011)0666 ),
– gezien de mededeling van de Commissie van 9 november 2010 aan het Europees Parlement en de Raad over het advies van de Commissie betreffende het verzoek van Montenegro om toetreding tot de Europese Unie ( COM(2010)0670 ),
– gezien de verklaring en de aanbevelingen van de derde bijeenkomst van het Parlementair Stabilisatie- en associatiecomité EU-Montenegro van 3 en 4 oktober 2011,
– gezien artikel 110, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat de lidstaten van de EU de toetredingsonderhandelingen met Montenegro in juni 2012 willen starten en overwegende dat de Europese Raad de Commissie gevraagd heeft een kader voor de onderhandelingen met Montenegro voor te stellen;
B. overwegende dat de Europese Raad de Raad heeft opgedragen de vooruitgang van Montenegro op basis van een verslag van de Commissie te onderzoeken;
C. overwegende dat de politieke consensus over met de EU samenhangende zaken in Montenegro groot blijft en dat het uiteindelijke doel van lidmaatschap van de EU en de NAVO een hoeksteen van het buitenlands beleid van dit land vormt; overwegende dat voor de hervormingsinspanningen een sterke politieke wil nodig is alsook een overtuigd engagement om de komende uitdagingen in het toetredingsproces aan te gaan;
D. overwegende dat Montenegro aanzienlijke vorderingen heeft gemaakt met betrekking tot de zeven kernprioriteiten die de Commissie in 2010 heeft vastgesteld, met name verbeteringen in de werkzaamheden van het parlement en het verkiezingskader, het professionalisme van het overheidsbestuur, de onafhankelijkheid van justitie, de bestrijding van corruptie en van de georganiseerde misdaad, het garanderen van vrije media en nauwere samenwerking met het maatschappelijk middenveld;
E. overwegende dat in Montenegro een bescheiden herstel van de economie is opgetreden, samengaand met een lage inflatie, een aanzienlijke toestroom van directe investeringen uit het buitenland en een lichte daling van de werkloosheid; overwegende dat Montenegro heeft voldaan aan de met de handel samenhangende bepalingen van de stabilisatie- en associatieovereenkomst met de EU;
F. overwegende dat Montenegro zich verdere hervormingsinspanningen moet getroosten door een efficiënte uitvoering van het actieplan van de regering over de kernprioriteiten, het herstel van de economische crisis moet bespoedigen en tegelijk moet zorgen voor een passende controle op de overheidsuitgaven en de buitenlandse schuld, die volgens de gegevens over 2011 is toegenomen in vergelijking met het voorgaande jaar; voorts overwegende dat Montenegro onder meer zijn fiscale stabiliteit moet handhaven en de bestuurlijke en institutionele capaciteiten moet versterken en opbouwen die nodig zijn om in de toekomst aan de verplichtingen van het EU-lidmaatschap te voldoen;
Algemene opmerkingen
1. verheugt zich over het besluit van de Europese Raad om het begin van de toetredingsonderhandelingen met Montenegro te plannen voor juni 2012; doet een beroep op de lidstaten om de aanvang van de onderhandelingen niet onrechtmatig of zonder aanleiding te vertragen, gezien het feit dat Montenegro tot nog toe een aanzienlijke vooruitgang heeft bereikt om aan de vereiste ijkpunten te voldoen;
2. onderstreept dat er een positief signaal moet worden gegeven aan Montenegro en andere landen die zich sterk inspannen om te voldoen aan de criteria voor lidmaatschap; is ervan overtuigd dat kandidaat-landen en potentiële kandidaat-landen uitsluitend op hun eigen verdiensten en hun vooruitgang bij het voldoen aan deze criteria beoordeeld moeten worden en dat hun toetredingsproces in geen geval gekoppeld mag worden aan de vooruitgang in andere buurlanden of kandidaat-landen, teneinde de geloofwaardigheid van het uitbreidingsproces niet aan te tasten;
3. stelt met voldoening vast dat het instrument voor pretoetredingssteun (IPA) goed functioneert in Montenegro; moedigt zowel de Montenegrijnse regering als de Commissie ertoe aan om de administratieve procedure voor het verkrijgen van IPA-financiering te vereenvoudigen, met als doel deze financiering toegankelijker te maken voor kleine en niet-gouvernementele organisaties, vakbonden en andere begunstigden;
4. feliciteert Montenegro met het feit dat het land in hoge mate aan de lidmaatschapscriteria heeft voldaan door in het algemeen bevredigende resultaten ten aanzien van de kernprioriteiten te behalen;
5. onderstreept de noodzaak en het belang van veelomvattende inspanningen van hoge kwaliteit voor de uitvoering van hervormingen, met bijzondere aandacht voor de rechtsstaat en de grondrechten; benadrukt dat de belangrijkste doelstelling van deze inspanningen ligt in de strijd tegen corruptie en georganiseerde misdaad, die gedurende het volledige toetredingsproces van Montenegro van essentieel belang zal blijven; doet een beroep op de autoriteiten van Montenegro om vlot uitvoering te blijven geven aan hun verplichtingen uit hoofde van de stabilisatie- en associatieovereenkomst; is van mening dat de instellingen van de EU de hervorming van de rechterlijke macht het beste kunnen controleren en faciliteren zodra hoofdstuk 23 van de toetredingsonderhandelingen is geopend;
6. verwelkomt de nieuwe strategie van de Commissie bij de toetredingsonderhandelingen om hoofdstukken 23 en 24 van bij het begin van de onderhandelingen te openen en hoopt dat deze twee hoofdstukken zo spoedig mogelijk zullen worden geopend zodat de gerechtelijke hervormingen in Montenegro nog kunnen worden versneld;
7. herinnert eraan dat de EU is gegrondvest op de waarden van tolerantie en gelijke rechten voor iedereen in de samenleving; spoort Montenegro ertoe aan een constructieve dialoog tussen de politieke krachten in stand te houden met als doel de cohesie in dit multi-etnische land te beschermen, de resterende culturele en nationale scheidingslijnen te overwinnen en discriminatie te voorkomen;
Politieke criteria
8. is verheugd over de wetgevingsmaatregelen die genomen zijn om de werking van het nationale parlement te verbeteren; beveelt echter aan ernaar te blijven streven het wetgevingsproces transparanter te maken, de participatie van het publiek bij de ontwikkeling van nieuwe wetgeving te verbeteren door een nog nauwere samenspraak met het maatschappelijk middenveld, de bestuurskwaliteiten van het parlement te versterken zodat zijn capaciteit bij het vaststellen van wetgeving en bij zijn politieke toezicht op en democratische toetsing van de uitvoerende macht verbetert, het instrument van hoorzittingen voor raadgeving en controle vaker en doeltreffender te gebruiken, en stelselmatig gevolg te geven aan parlementaire vragen en verzoeken aan de regering; beveelt met name aan dat de taken en bevoegdheden van de commissie ter zake worden uitgebreid zodat het parlement een juist en duidelijk beeld heeft van het Europese integratieproces;
9. is verheugd over de invoering van wijzigingen op de wet inzake de verkiezing van gemeentelijke adviseurs en leden van het parlement, die een van de resterende voorwaarden van de zeven kernprioriteiten vormde; doet niettemin een beroep op de Montenegrijnse autoriteiten om deze resultaten op wetgevingsterrein aan te vullen met nieuwe maatregelen met betrekking tot de versterking van de gendergelijkheid, aangezien deze tot dusver nog niet in de praktijk is gegarandeerd;
10. vestigt de aandacht op het probleem dat vrouwen nog steeds sterk ondervertegenwoordigd zijn in het parlement, op hoge regeringsposten en in leidende functies in de overheids- en privésector; is daarom ingenomen met de nieuwe bepalingen die voorschrijven dat 30% van de plaatsen op de kandidatenlijst moet worden voorbehouden voor vrouwelijke kandidaten, maar vreest in dit verband dat gendergelijkheid in de praktijk niet wordt gewaarborgd; is tevens bezorgd over de wijdverbreide schendingen van de werknemersrechten van vrouwen, met inbegrip van het recht op gelijke beloning; spoort de Montenegrijnse autoriteiten ertoe aan om gendergelijkheid beter in het beleid te integreren en het beginsel van gelijke beloning in te voeren;
11. verheugt zich over de wijziging van de wet inzake het onderwijs die een eind maakt aan een langdurige politieke controverse ten aanzien van de status van de Servische taal in het onderwijssysteem van Montenegro; is van oordeel dat dit verheugende compromis wijst op een brede consensus onder alle politieke krachten over het cohesieve, maar ook multi-etnische en multigodsdienstige karakter van het land;
12. beschouwt de nieuwe hervormingsstrategie van het overheidsbestuur voor de periode 2011-2016 als een positieve stap die gericht is op de invoering van de Europese normen inzake personeelswerving en -bevordering alsmede op maatregelen ter verhoging van de efficiëntie van de overheidsadministratie; vraagt de Montenegrijnse regering met nadruk iets te doen aan die aspecten van het administratiesysteem die er momenteel verantwoordelijk voor zijn dat op het vlak van de besluitvorming en de organisatie van de overheidswerkzaamheden slechte prestaties worden geleverd, met inbegrip van het stelsel van delegatie en deconcentratie van macht, met als doel een gedepolitiseerde en professionele overheidsdienst te creëren die doeltreffend en onpartijdig optreedt; doet een beroep op de autoriteiten om prioriteit te geven aan een goed bestuur, bij te dragen aan de geleidelijke ontwikkeling van een juridisch-administratieve cultuur en actie te ondernemen ten aanzien van zwaar belaste en te groot geworden bestuursstructuren;
13. constateert dat er vooruitgang is geboekt bij de hervorming van het justitiële apparaat, onder meer door een vermindering van de achterstand bij de behandeling van zaken bij de rechtbanken, door de aanneming van maatregelen ter versterking van de onafhankelijkheid, verantwoordingsplicht, onpartijdigheid en efficiëntie van rechters en openbaar aanklagers, één van de kernprioriteiten, en door de meer systematische toepassing door de Hoge Raad van tuchtrechtelijke bepalingen tegen verdachte rechters en openbaar aanklagers; verzoekt het Montenegrijnse parlement grondwettelijke bepalingen vast te stellen die tot een versterking zouden leiden van de onafhankelijkheid en de verantwoordingsplicht van justitie, en die de gerechtelijke onafhankelijkheid en professionele autonomie van de Raad van justitie en vervolging zouden vergroten; onderstreept de noodzaak van een efficiënter toezicht op corruptie en regels inzake belangenconflicten; dringt aan op stroomlijning van het rechtbanksysteem met als doel de efficiëntie van justitie te vergroten, aangezien Montenegro in Europa nog altijd een van de landen is met per hoofd van de bevolking het hoogste aantal gewone rechtbanken, magistraten, openbaar aanklagers en administratief personeel;
14. vraagt dat de Montenegrijnse autoriteiten bijzondere aandacht besteden aan de selectie van rechters en openbaar aanklagers, hun financiële onafhankelijkheid en de nauwgezette uitvoering van disciplinaire maatregelen wegens onregelmatigheden tegen rechters en openbaar aanklagers; verzoekt de autoriteiten eveneens om de transparantie van justitie te vergroten; herhaalt zijn oproep om voor een voorspelbaar gerechtelijk apparaat te zorgen en het vertrouwen van de bevolking te verhogen; vraagt dat in de begroting van justitie met het oog op een vergroting van de efficiëntie van het rechtswezen voldoende middelen voorzien worden voor infrastructuur, benodigdheden en opleiding; acht het belangrijk gemeenschappelijke criteria voor gerechtelijke opleiding vast te leggen die het Centrum voor gerechtelijke opleiding vervolgens moet hanteren;
15. is voorts verheugd over de goede vooruitgang die is geboekt bij de vaststelling van anti-corruptiewetgeving, met name de nieuwe wet inzake overheidsaanschaffingen, de wet inzake de financiering van politieke partijen en de wijzigingen van de wet inzake botsende belangen; stelt echter vast dat de nieuwe wet inzake overheidsaanbestedingen restrictiever kan zijn dan eerdere wetgeving en dat zij het rapporteren van corruptie bijgevolg zou kunnen ontmoedigen; maakt zich zorgen over de grote rol van vertegenwoordigers van politieke partijen in de Commissie ter voorkoming van belangenconflicten die belast is met de uitvoering van de nieuwe wijzigingen op de wet inzake belangenconflicten; is van mening dat het huidige wetsontwerp over vrije toegang tot informatie de toegang tot informatie kan beperken en het vermogen van organisaties uit het maatschappelijk middenveld en van de media om gevallen van corruptie aan het licht te brengen, zodoende kan inperken; stelt vast dat corruptie op heel wat vlakken nog steeds wijd verspreid is en dat deze problematiek een punt van bijzondere bezorgdheid blijft, mogelijk met aanzienlijke negatieve gevolgen voor de overheidsfinanciën;
16. moedigt de regering ertoe aan om de anticorruptiewetgeving en de wetten inzake de financiering van politieke partijen en verkiezingscampagnes op coherente wijze ten uitvoer te leggen; verzoekt de bevoegde wetshandhavingsorganisaties om de voortzetting op grote schaal van de strijd tegen corruptie en roept hen ertoe op méér gevallen van corruptie – inclusief corruptie op hoog niveau – te laten uitmonden in veroordelingen; vraagt de Montenegrijnse autoriteiten preciezere mechanismen voor de deugdelijke uitvoering en controle van corruptiebestrijdingsinitiatieven en -projecten in te voeren en de samenwerking en uitwisseling van gegevens tussen instanties, met name tussen de politie en het openbaar ministerie, te verbeteren; spoort het Montenegrijnse parlement ertoe aan zijn rol van toezichthouder op de corruptiebestrijdingsautoriteiten te versterken; vraagt de autoriteiten meer duidelijkheid te scheppen over vermeende gevallen van corruptie, in het bijzonder in het kader van privatiseringen; vraagt dat de Commissie een evaluatie maakt van het effect en de resultaten die zijn behaald dankzij de toekenning van EU-middelen voor de hervorming van het gerechtelijk apparaat en de strijd tegen corruptie;
17. onderstreept dat de strijd tegen de georganiseerde misdaad moet worden geïntensiveerd en dat met name de administratieve en onderzoekscapaciteit van politie en justitie moet worden versterkt met als doel hun doeltreffendheid te vergroten; is van oordeel dat er méér moet worden gedaan om tot een doeltreffende verwerking van inlichtingen over criminaliteit te komen, en dat de internationale en regionale samenwerking op het gebied van de strijd tegen de georganiseerde misdaad, in het bijzonder witwaspraktijken en smokkel, moet worden opgevoerd;
18. erkent dat er vooruitgang op wetgevingsgebied is geboekt bij het waarborgen van de vrijheid van meningsuiting in de media, maar stelt vast dat er toch nog altijd melding wordt gemaakt van gevallen van intimidatie van en fysiek geweld jegens journalisten en van een beperking van de mediavrijheid; is bezorgd over de achterstand in de behandeling van wegens laster en smaad tegen media en journalisten aangespannen rechtszaken;
19. verzoekt de Montenegrijnse autoriteiten gevallen van fysiek geweld tegen en intimidatie van journalisten grondig te onderzoeken en te bewijzen dat ze vrije media zonder politieke inmenging hoog in het vaandel dragen; vraagt de autoriteiten met aandrang de gevallen van moord en aanvallen op journalisten alsook de brandaanslagen op voertuigen van de krant Vijesti grondig te onderzoeken en de verantwoordelijken voor de aanval op een tv-ploeg van Vijesti in november 2011 in Humci, een buitenwijk van Nikšić, gerechtelijk te vervolgen; verzoekt de autoriteiten om de onafhankelijkheid van reguleringsinstanties te garanderen en alle noodzakelijke voorwaarden te creëren opdat het zelfregulerende orgaan voor de media volgens de hoogste Europese normen kan beginnen werken; verzoekt de regering van Montenegro om de bestaande wetgeving inzake de vrijheid van informatie zo te wijzigen dat de toegang tot informatie niet beperkt wordt en er geen tekort aan transparantie bestaat; verzoekt de journalistiek zich te houden aan de beroepsethiek en -normen op het gebied van de eerbiediging van privacy en waardigheid in de media;
20. is verheugd over de inspanningen van de regering gericht op een betere samenwerking met ngo's, en dringt aan op een continue raadpleging van het maatschappelijk middenveld in het kader van de beleidsvorming en de ontwikkeling van wetgeving; vindt het positief dat staatsinstellingen ngo-contactpersonen hebben aangesteld, en dat veel van deze instellingen criteria en procedures hebben vastgesteld voor de selectie van vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld in de relevante, door de regering in het leven geroepen werkgroepen; onderstreept evenwel dat het van belang is om de dialoog te versterken met vakbonden en maatschappelijke organisaties die de meest kwetsbare groepen vertegenwoordigen of zich bezighouden met gendergelijkheidskwesties;
21. verheugt zich over de doorgaans goede interetnische betrekkingen en de omgang met gevoelige onderwerpen zoals etniciteit en taal in de bevolkingstelling; is verheugd dat het wetgevingskader betreffende de bestrijding van discriminatie en de bescherming van minderheden grotendeels rond is en dat er een adviseur voor de eerste minister inzake mensenrechten en bescherming tegen discriminatie is aangesteld; onderstreept dat er meer inspanningen nodig zijn voor de tenuitvoerlegging van dit wetgevingskader; verzoekt de autoriteiten van Montenegro aanvullende maatregelen te nemen met het oog op een betere vertegenwoordiging van de minderheden in overheidsinstellingen op nationaal en plaatselijk niveau, gezien het feit dat minderheidsgroeperingen nog altijd ondervertegenwoordigd zijn in overheidsinstellingen; verzoekt de autoriteiten maatregelen te nemen tegen de discriminatie van Roma, Ashkali en Egyptenaren, en te werken aan de verbetering van hun levensomstandigheden en van hun toegang tot sociale zekerheid, gezondheidszorg, onderwijs, huisvesting en werkgelegenheidsdiensten; dringt er voorts bij de regering en de lokale autoriteiten op aan zich aan te sluiten bij het Europees kader voor nationale strategieën voor de integratie van de Roma, en na afloop van de huidige strategie voor 2008-2012 een tienjarige nationale integratiestrategie in te dienen en uit te voeren om de situatie van de Roma-, Ashkali- en Egyptische bevolking te verbeteren;
22. is ingenomen met de recente goedkeuring van de antidiscriminatiewet, waarin uitdrukkelijk melding wordt gemaakt van seksuele geaardheid en genderidentiteit, en vraagt om de correcte uitvoering van het bestaande wetgevingskader inzake de strijd tegen discriminatie; verzoekt de autoriteiten van Montenegro strengere maatregelen te nemen ter uitvoering van het Montenegrijnse wettelijke en institutionele kader betreffende de rechten van lesbische, homoseksuele, biseksuele en transseksuele personen (LGBT); spoort de autoriteiten ertoe aan maatregelen te nemen ter voorkoming van intimidatie jegens LGBT-organisaties en mensen die onder deze noemer vallen, en al het mogelijke te doen om aanvallen op de LGBT-gemeenschap te verhinderen;
23. onderstreept dat Montenegro de acht basisovereenkomsten inzake arbeidsrechten van de Internationale Arbeidsorganisatie en het herziene Europees Sociaal Handvest heeft geratificeerd; benadrukt dat er nog steeds beperkingen gelden, hoewel de arbeidswetgeving voorziet in fundamentele arbeids- en vakbondsrechten; moedigt Montenegro ertoe aan de arbeids- en vakbondsrechten verder te versterken; wijst op de belangrijke rol van de sociale dialoog en spoort de Montenegrijnse regering ertoe aan om in het kader van de Sociale Raad meer ambitie te tonen en de Sociale Raad verder te versterken; onderstreept dat het van belang is de transparantie en effectiviteit van de Sociale Raad te verbeteren;
24. beklemtoont dat alle politieke partijen, ongeacht de gemeenschap die ze vertegenwoordigen, naar de handhaving van een constructief en volwassen politiek klimaat moeten streven en moeten weigeren politieke bevelen aan te nemen van derde landen;
25. verzoekt Montenegro het wettelijke kader betreffende de rechten van personen met een handicap te versterken en de toegang van deze mensen tot tewerkstelling, ook in overheidsinstellingen, te verbeteren; verzoekt de autoriteiten de openbare ruimten aan hun behoeften aan te passen en door te gaan met de organisatie van op de sociale integratie van personen met een handicap gerichte bewustmakingscampagnes;
26. wijst op het feit dat er momenteel circa 15 000 vluchtelingen, intern ontheemden en uit Kroatië, Bosnië en Herzegovina en Kosovo afkomstige verdreven personen in Montenegro verblijven, en verzoekt de regering van Montenegro een permanente en duurzame oplossing voor deze kwestie te vinden, door middel van de volledige tenuitvoerlegging van haar desbetreffende strategie en door verder onderzoek te doen naar de mogelijkheid om deze personen de wettelijke status van "ontheemde" te geven; acht het belangrijk dat deze personen terugkeren naar hun respectieve landen van herkomst, en dat de resterende problemen tussen de landen in de regio worden opgelost, teneinde de terugkeer te vergemakkelijken; is in dit verband verheugd over de proactieve rol van Montenegro in het regionale programma "Belgrade Initiative" en de aanneming van een actieplan voor de tenuitvoerlegging van de strategie voor een definitieve oplossing voor de kwestie van ontheemden en intern ontheemden in Montenegro;
Economische criteria
27. prijst de regering van Montenegro voor het handhaven van de economische stabiliteit maar wijst tegelijkertijd op de verwachte vertraging van de economische groei en de onverminderd hoge werkloosheid; spoort de regering ertoe aan de inspanningen gericht op herstel na de ernstige economische recessie van 2009 te intensiveren, en tegelijkertijd de begrotingsstabiliteit te handhaven door middel van een prudentieel begrotingsbeleid en de terugdringing van de staatsschuld, met als doel voor duurzame economische groei en bijgevolg een verbetering van de levensstandaard te zorgen;
28. is verheugd over de goedkeuring van belangrijke structurele hervormingen, zoals die met betrekking tot het systeem van overheidspensioenen, de hervorming van de ambtenarensector en de nieuwe regeling voor de financiering van het plaatselijke bestuur; spoort Montenegro ertoe aan de structurele hervormingen voort te zetten, in het bijzonder het versterken van de rechtsstaat, infrastructuurvoorzieningen en human resources, en aanvullende maatregelen te nemen voor het elimineren van handelsobstakels en het verbeteren van het ondernemersklimaat, alsmede voor het vergroten van de arbeidsmarktflexibiliteit en het stimuleren van het concurrentievermogen op het vlak van export; blijft bezorgd over het hoge niveau van de informele werkgelegenheid en de omvang van de informele economie, die de Montenegrijnse economie en samenleving voor aanzienlijke problemen zetten;
29. is ingenomen met de aanneming van de ontwikkelingsstrategie voor kleine en middelgrote ondernemingen voor de periode 2011-2015 en de strategie voor de bevordering van het concurrentievermogen op microniveau voor de periode 2011-2015; spoort de regering ertoe aan om de coördinatie tussen de diverse op dit terrein werkzame instellingen te verbeteren, betere gegevens inzake KMO's te verzamelen en het systeem voor de uniforme registratie van ondernemingen te versterken met als doel een doeltreffende uitvoering van deze strategieën te waarborgen;
Vermogen om de verplichtingen van EU-lidmaatschap na te komen
30. verzoekt de regering van Montenegro te werken aan een aanzienlijke uitbreiding van de institutionele en administratieve capaciteiten, en de toetredingsgerelateerde samenwerking tussen en coördinatie van de relevante overheidsinstellingen te verbeteren; dringt er in dit verband bij de autoriteiten op aan om de administratieve capaciteit van het Ministerie van Buitenlandse Zaken en Europese Integratie te vergroten en de bevoegdheden van ministeries die zich bezighouden met sleutelterreinen van het acquis te versterken; verzoekt de regering iets te doen aan de versnippering van het bestuurssysteem en de overlapping van bevoegdheden, en zich in te spannen voor de verbetering van de capaciteiten inzake beleidsvorming binnen de vakministeries, teneinde de kwaliteit van de wetgeving naar een hoger plan te tillen, hetgeen uiteindelijk zal resulteren in een versterking van de rechtsstaat;
31. is verheugd over de goedkeuring van het energieplan van de Montenegrijnse regering voor de periode tot 2030 en wijst erop dat de hervorming van de energiesector een van de belangrijkste uitdagingen vormt voor Montenegro; dringt er bij de regering van het land op aan sneller vooruitgang te boeken op het gebied van energiebevoorradingszekerheid en energie-efficiëntie, en meer inspanningen te leveren om te komen tot een regelgevingskader dat resulteert in een groter gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen in alle sectoren, zoals vereist op grond van het relevante EU-acquis inzake hernieuwbare energie;
32. verzoekt Montenegro de nationale wetgeving op het gebied van toegang tot milieu-informatie, toegang tot justitie, milieuaansprakelijkheid en strategische milieueffectbeoordelingen met betrekking tot grensoverschrijdende aspecten aan het acquis aan te passen; spoort de autoriteiten van het land ertoe aan milieu- en klimaatveranderingskwesties stelselmatig te integreren in het beleid voor andere sectoren; beschouwt het als uitermate belangrijk iets te doen aan de problemen op het gebied van vaste afvalstoffen en afvalwater, en aan de volstrekt onvoldoende regelgeving voor het watermanagementsysteem, strengere straffen vast te stellen voor overtreders van de relevante regelgeving en een doeltreffend systeem voor inspectie en monitoring te ontwikkelen; wijst er in het algemeen nogmaals op dat het belangrijk is iets te doen aan de onduidelijke verdeling van de verantwoordelijkheden tussen de verschillende autoriteiten en aan het gebrek aan samenhang tussen hun optreden, aangezien dit een belangrijke rem zet op de vooruitgang op het gebied van de milieubescherming;
33. brengt in herinnering dat meer dan 25% van Europa´s biodiversiteit zich in de Westelijke Balkan bevindt; wijst er eveneens op dat de vele kleine en grote rivieren en meren – waarvan de Moraca-rivier en het Skadar-meer de grootste zijn – het leefgebied van talrijke zeldzame soorten vormen; vraagt de Montenegrijnse autoriteiten zich opnieuw te buigen over de mogelijkheid om grootschalige waterkrachtcentrales te bouwen en zich hoofdzakelijk te verlaten op hierdoor gegenereerde energie; wijst nogmaals op de noodzaak om een nationale energiestrategie te ontwikkelen waarin de vele verschillende hernieuwbare energiebronnen in aanmerking worden genomen, met inbegrip van waterkracht op kleine schaal; wijst voorts opnieuw op de noodzaak om het natuurlijke erfgoed te eerbiedigen, zoals vastgelegd in de grondwet waarin wordt verwezen naar Montenegro als een ecologische staat en naar het feit dat het natuurlijke erfgoed en het toerisme twee belangrijke pijlers van de Montenegrijnse economie vormen; dringt er bij de Montenegrijnse autoriteiten op aan om altijd milieu- en sociale effectbeoordelingen uit te voeren alvorens een besluit te nemen over de bouw van nieuwe centrales, overeenkomstig de communautaire en internationale normen zoals het Verdrag van Aarhus en het Verdrag van Espoo; dringt er voorts bij de Montenegrijnse autoriteiten op aan om met betrekking tot de planning van toekomstige waterkrachtcentraleprojecten uitgebreide en transparante openbare raadplegingsprocedures te organiseren en de relevante maatschappelijke organisaties hierbij te betrekken, en om alle desbetreffende besluiten, adviezen van deskundigen en andere documentatie openbaar te maken;
34. prijst Montenegro omdat het erin geslaagd is een mondiale toeristische bestemming te worden, met een groot potentieel voor verdere ontwikkeling; wijst evenwel op de mogelijke gevaren van toerisme voor het milieu en roept de regering van het land ertoe op méér te ondernemen om de Montenegrijnse natuur, onder meer langs de Adriatische kust, te beschermen;
35. verzoekt de regering van Montenegro om het werk gericht op de totstandbrenging van de structuren die nodig zijn voor het beheer van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, zoals een betaalorgaan en een geïntegreerd administratief en controlesysteem, te versnellen; dringt aan op vorderingen op het gebied van het landbouw- en ontwikkelingsbeleid, onder andere door het voortzetten van de inspanningen inzake beleidsontwikkeling en het benutten van de beschikbare financiële steun;
36. feliciteert Montenegro met zijn toetreding tot de Wereldhandelsorganisatie (WTO) tijdens de ministerconferentie van de WTO op 17 december 2011; is van oordeel dat het lidmaatschap van de WTO zal resulteren in een transparanter, voorspelbaarder en aantrekkelijker klimaat voor handel en buitenlandse investeringen;
37. verzoekt de Montenegrijnse autoriteiten wetgeving te implementeren inzake de onafhankelijkheid van de centrale bank, monetaire financiering, preferentiële toegang tot publiekrechtelijke financiële instellingen en de bescherming van de euro; wijst erop dat de gevolgen voor het monetaire stelsel van Montenegro in toekomstige toetredingsonderhandelingen in detail in kaart gebracht en behandeld zullen moeten worden;
38. prijst Montenegro voor de tot dusver probleemloze tenuitvoerlegging van de regeling voor visumvrij verkeer met de Schengen-ruimte, die op 19 december 2009 van kracht werd; spoort de autoriteiten er niettemin toe aan de administratieve capaciteiten van het ministerie van Buitenlandse Zaken en Europese Integratie alsook zijn diplomatieke en consulaire netwerk op te waarderen door onder meer de totstandbrenging van een onlineverbinding tussen het nationale visumsysteem van het ministerie en de diplomatieke en consulaire missies, en door de invoering van een visumsticker met veiligheidskenmerken;
Regionale samenwerking
39. feliciteert Montenegro met zijn inzet voor en constructieve rol bij de totstandbrenging van regionale stabiliteit en de verbetering van de nabuurschapsbetrekkingen met de andere landen van de westelijke Balkan; is verheugd over de proactieve deelname van Montenegro aan diverse regionale initiatieven in Zuidoost-Europa; onderstreept in het bijzonder Montenegro's toegewijdheid aan de ondertekening van de uitleveringsovereenkomsten met Kroatië, de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en Servië, en is verheugd dat Montenegro samenwerkingsovereenkomsten met de financiële inlichtingendiensten van andere landen heeft ondertekend en dat het zich op 7 november 2011 heeft aangesloten bij de verklaring van de ministers van Buitenlandse Zaken van Servië, Kroatië en Bosnië en Herzegovina gericht op het vinden van oplossingen voor de kwestie van de vluchtelingen in de regio;
40. is verheugd over de inzet van zowel Montenegro als Servië om hun bilaterale betrekkingen een steviger basis te verlenen; spoort de politieke en religieuze leiders in beide landen ertoe aan door te gaan met het verbeteren van het klimaat van interetnische en interreligieuze dialoog, met als doel een oplossing te vinden voor de kwestie van de positie van de Servisch-orthodoxe kerk in Montenegro; dringt er bij de Commissie op aan om bij de toetredingsonderhandelingen tevens aandacht te besteden aan de betrekkingen tussen de Montenegrijns-orthodoxe kerk en de Servisch-orthodoxe kerk, aangezien een verbeterde relatie tussen beide kerken en de in het land actieve gemeenschappen een positief effect zou hebben op het politieke klimaat in Montenegro;
41. verheugt zich over de goede nabuurschapsbetrekkingen tussen Montenegro en Kroatië; is verheugd over de overeenkomst inzake samenwerking tussen de Montenegrijnse en Kroatische wethandhavingsorganisaties, die een kader vormt voor gemeenschappelijke activiteiten op verschillende gebieden van het politiewerk, zoals criminaliteitspreventie, grensbewaking en de bestrijding van complexe vormen van regionale en internationale georganiseerde misdaad; is ingenomen met de oprichting van een gemeenschappelijke commissie door Montenegro en Kroatië en stelt met voldoening vast dat beide partijen hebben toegezegd zich te voegen naar het oordeel van het Internationaal Gerechtshof voor wat betreft de nog altijd onopgeloste kwestie van de eigendom van het grondgebied van het schiereiland Prevlaka;
-o0o-
42. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regering en het parlement van Montenegro.