Dokument z posiedzenia
17.5.2013 B7‑0198/2013
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w następstwie oświadczenia Komisji
zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu
w sprawie przywrócenia dostępu Republiki Związku Mjanmy do ogólnych preferencji taryfowych
( 2012/2929(RSP) )
David Martin, Vital Moreira
w imieniu Komisji Handlu Międzynarodowego
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie przywrócenia dostępu Republiki Związku Mjanmy do ogólnych preferencji taryfowych
( 2012/2929(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Republiki Związku Mjanmy, w szczególności z 20 kwietnia 2012 r.[1] i 22 listopada 2012 r.[2], oraz w sprawie prześladowania muzułmanów Rohingya w Birmie/ Mjanmie z 13 września 2012 r.[3],
– uwzględniając konkluzje Rady do Spraw Zagranicznych UE w sprawie Republiki Związku Mjanmy z dnia 23 kwietnia 2012 r.,
– uwzględniając wspólne oświadczenie wysokiej przedstawiciel UE Catherine Ashton i komisarza ds. handlu Karela De Guchta z dnia 15 czerwca 2012 r., w którym wezwano do przywrócenia Republice Związku Mjanmy preferencji handlowych, a także oświadczenie rzecznika wysokiej przedstawiciel UE z dnia 6 lutego 2013 r. o ewentualnym utworzeniu grupy zadaniowej Mjanma-UE w celu zacieśnienia współpracy gospodarczej,
– uwzględniając wniosek Komisji w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 552/97 tymczasowo wycofujące dostęp do ogólnych preferencji taryfowych w odniesieniu do Mjanmy/Birmy ( COM(2012)0524 ),
– uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 732/2008 z dnia 22 lipca 2008 r.[4] wprowadzające obecny ogólny system preferencji taryfowych (GSP),
– uwzględniając rezolucję dotyczącą środków wobec Mjanmy przyjętych na podstawie art. 33 Konstytucji MOP przyjętej przez Międzynarodową Konferencję Pracy w dniu 13 czerwca 2012 r.,
– uwzględniając dokument rządu USA zatytułowany „Wymogi sprawozdawcze odpowiedzialnych inwestycji w Birmie” z dnia 11 lipca 2012 r.[5],
– uwzględniając raport specjalnego sprawozdawcy Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. sytuacji w zakresie praw człowieka w Republice Związku Mjanmy z dnia 25 września 2012 r.,
– uwzględniając Deklarację Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącą podstawowych zasad i praw w pracy przyjętą w 1998 r. oraz konwencje MOP ustanawiające powszechne, podstawowe normy pracy w odniesieniu do: zniesienia pracy przymusowej – konwencje nr 29 (1930 r.) i 105 (1957 r.), wolności zrzeszania się i prawa rokowań zbiorowych – konwencje nr 87 (1948 r.) i 98 (1949 r.), zniesienia pracy dzieci – konwencje nr 138 (1973 r.) i 182 (1999 r.) oraz niedyskryminacji w zatrudnieniu – konwencje nr 100 (1951 r.) i 111 (1958 r.),
– mając na uwadze plan działania na rzecz zapobiegania wcielaniu i wykorzystywaniu dzieci w siłach zbrojnych Mjanmy, podpisany przez rząd Republiki Związku Mjanmy i ONZ dnia 27 czerwca 2012 r.,
– uwzględniając Konwencję o prawach dziecka ONZ, w szczególności jej art. 38,
– uwzględniając zasady przewodnie ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka[6] oraz konkluzje Rady do Spraw Zagranicznych z dnia 8 grudnia 2009 r.[7],
– uwzględniając wytyczne OECD dla przedsiębiorstw międzynarodowych zaktualizowane w maju 2011 r.,
– uwzględniając Globalną Inicjatywę Sprawozdawczą i jej wytyczne dotyczące sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju[8],
– uwzględniając zasady odpowiedzialnego inwestowania ONZ (UNPRI),
– uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Pakiet «Odpowiedzialne przedsiębiorstwa»” ( COM(2011)0685 ),
– uwzględniając toczące się aktualnie negocjacje nad wnioskiem Komisji ( COM(2011)0683 ) w sprawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę 2004/109/WE (dyrektywa w sprawie przejrzystości) oraz uwzględniając wniosek Komisji ( COM(2011)0684 ) dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek, zmieniającej dyrektywę 2003/51/WE (dyrektywa o rachunkowości),
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw w międzynarodowych umowach handlowych[9],
– uwzględniając swoje rezolucje z dnia 6 lutego 2013 r.: w sprawie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw: dbanie o interesy obywateli a droga do trwałego ożywienia gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu[10], a także w sprawie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw: rozliczalne, przejrzyste i odpowiedzialne zachowanie przedsiębiorstw a trwały wzrost[11],
– uwzględniając pierwsze posiedzenie międzyparlamentarne PE-Mjanma, które odbyło się w dniach 26 lutego – 2 marca 2012 r., i sprawozdanie z tego posiedzenia[12],
– uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że sytuacja pod względem praw człowieka w Republice Związku Mjanmy jest nadal niepewna pomimo działań podejmowanych przez rząd prezydenta Thein Seina;
B. mając na uwadze, że Republika Związku Mjanmy jest położona w regionie o wielkim znaczeniu strategicznym i geopolitycznym, w szczególności dla UE, Stanów Zjednoczonych, Chin, Indii i Australii;
C. mając na uwadze, że zachodzące zmiany stwarzają istotne możliwości znacznej poprawy stosunków pomiędzy Unią Europejską a Republiką Związku Mjanmy, co sprzyjałoby procesowi reform oraz przyczyniłoby się do rozwoju gospodarczego, politycznego i społecznego;
D. mając na uwadze, że Komisja Europejska wysunęła wniosek w sprawie przywrócenia dostępu Republiki Związku Mjanmy do ogólnych preferencji taryfowych ze względu na to, że według MOP przypadki naruszania konwencji MOP dotyczącej pracy przymusowej nie są już uznawane za poważne ani nie zdarzają się systematycznie;
E. mając na uwadze to, że według szacunków MOP w Republice Związku Mjanmy w siłach zbrojnych jest nadal około 5000 dzieci;
F. mając na uwadze potrzebę zachowania ostrożności i pamiętając o tym, że zgodnie z raportem specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. praw człowieka w Republice Związku Mjanmy w państwie tym nadal istnieją poważne problemy w zakresie praw człowieka, m.in. bezpodstawne aresztowania, przymusowe wysiedlenia, konfiskata ziemi, wykorzystywanie dzieci jako żołnierzy, agresywne działania wobec mniejszości etnicznych oraz niewydolny wymiar sprawiedliwości;
G. mając na uwadze, że w przeszłości liczne sektory działalności gospodarczej w Republice Związku Mjanmy, takie jak górnictwo, przemysł drzewny, naftowy i gazowy oraz budowa tam, były bezpośrednio łączone z przypadkami poważnego łamania praw człowieka i niszczeniem środowiska, a jednocześnie stanowiły główne źródło dochodów rządu wojskowego;
H. mając na uwadze, że przedsiębiorstwa prowadzące działalność w państwach niestabilnych oraz w strefach słabych rządów, takich jak Republika Związku Mjanmy, ryzykują łamanie praw człowieka lub przyczynianie się do niego; mając na uwadze, że w związku z tym potrzebne są specjalne środki gwarantujące unikanie tego ryzyka, co uznano w wymogach sprawozdawczych rządu USA dotyczących odpowiedzialnych inwestycji w Republice Związku Mjanmy;
I. mając na uwadze, że przedsiębiorstwa europejskie oraz ich jednostki zależne i podwykonawcy mogą odegrać kluczową rolę w propagowaniu i upowszechnianiu norm socjalnych i norm pracy na całym świecie;
J. mając na uwadze, że każde przedsiębiorstwo prowadzące działalność w Republice Związku Mjanmy powinno mieć obowiązek przestrzegania międzynarodowych norm dotyczących praw człowieka, a co za tym idzie;
a) stosowania się do swych krajowych i międzynarodowych zobowiązań prawnych w dziedzinie praw człowieka, norm socjalnych i norm pracy oraz zasad ochrony środowiska,
b) wykazywania się faktycznym zaangażowaniem w przestrzeganie praw, ochronę oraz gwarantowanie dobrobytu swej siły roboczej oraz ogólnie wszystkich obywateli,
c) chronienia swobody zrzeszania się oraz prawa do rokowań zbiorowych,
d) powstrzymania się przed zawłaszczaniem ziem i przymusowymi wysiedleniami lokalnych mieszkańców,
e) szybkiego i skutecznego eliminowania wszelkich naruszeń;
1. docenia ważne kroki podjęte przez prezydenta Thein Seina i innych reformatorów w Republice Związku Mjanmy w ramach reform demokratycznych wprowadzanych w ostatnim roku, dzięki którym Komisja Europejska zaproponowała przywrócenie dostępu Republiki Związku Mjanmy do ogólnego systemu preferencji taryfowych (GSP); zachęca ich do kontynuowania tego procesu w trybie pilnym, tak aby pełna demokratyzacja, umocnienie praworządności i poszanowanie wszystkich praw człowieka i podstawowych wolności osiągnęły charakter trwały i nieodwracalny;
2. wzywa do kontynuacji rozmów pokojowych z grupami etnicznymi, zwłaszcza z Kaczinami, oraz wzywa do zaprzestania represji wobec członków grupy etnicznej Rohingya, którym wciąż odmawia się praw obywatelskich;
3. wzywa rząd Republiki Związku Mjanmy do przestrzegania zasad dobrego sprawowania władzy oraz do bezzwłocznego i bezwarunkowego uwolnienia wszystkich pozostałych więźniów politycznych; wzywa ponadto rząd Republiki Związku Mjanmy do zagwarantowania poszanowania wolności myśli, słowa, zgromadzeń i zrzeszania się, a także do dalszej ścisłej współpracy z takimi organizacjami jak MOP, aby zlikwidować zjawisko pracy przymusowej oraz zagwarantować, by wdrażanie przepisów dotyczących organizacji pracowników oraz pokojowych demonstracji i zgromadzeń było spójne z międzynarodowymi normami w dziedzinie praw człowieka;
4. zwraca uwagę na przyjęcie ustawy o inwestycjach zagranicznych z listopada 2012 r. regulującej bezprecedensową liberalizację gospodarki; podkreśla znaczenie ratyfikowania protokołu ustaleń MOP podpisanego przez ministerstwo pracy Republiki Związku Mjanmy dla położenia kresu pracy przymusowej do 2015 r., a także planu uchwalenia prawa antykorupcyjnego i podatkowego;
5. zauważa, że z uwagi na długi okres rządów wojskowych, który przeniknął i ukształtował strukturę wszystkich warstw birmańskiego społeczeństwa, oraz mimo istotnych inicjatyw na rzecz demokratyzacji, zmiany następują powoli oraz wymagają pomocy i wsparcia ze strony podmiotów międzynarodowych;
6. wyraża głębokie zaniepokojenie doniesieniami na temat tego, że nie zaprzestano przymusowego wcielania dzieci w szeregi Tatmadaw Kyi (armii Mjanmy) i straży granicznej, i dlatego wzywa rząd Republiki Związku Mjanmy do szybkiego wdrożenia wszystkich aspektów planu działania dotyczącego wykorzystywania dzieci jako żołnierzy podpisanego wraz z ONZ oraz do nadania w planie reform wysokiego priorytetu kwestii ochrony dzieci;
7. wzywa rząd Republiki Związku Mjanmy do zapewnienia tego, aby rolnicy i społeczności byli chronieni przed konfiskatami ziemi i przymusowymi wysiedleniami zgodnie z międzynarodowymi standardami; odnotowuje zastrzeżenia co do zapisów konstytucji, ustawy o użytkach rolnych oraz ustawy o zarządzaniu wolnymi, ugorowanymi i dziewiczymi gruntami, na mocy której rząd może skonfiskować ziemię w celu realizacji dowolnego projektu, który uzna za leżący w interesie kraju, i może wykorzystywać wszystkie „puste” ziemie, przy czym część „pustych” ziem jest zamieszkała i stanowi źródło utrzymania tamtejszych społeczności; ponadto zauważa, że dobrze ustosunkowani biznesmeni wykorzystują to prawo do rejestrowania takich ziem na siebie;
8. podkreśla znaczenie krótkoterminowego programu Komisji dotyczącego pomocy związanej z handlem, który ma się rozpocząć w 2013 r.; zachęca rząd Republiki Związku Mjanmy do umocnienia swoich instytucji handlowych i polityki handlowej, mając na uwadze ich pozytywny wpływ na krajową gospodarkę, oraz do przedsięwzięcia wszystkich niezbędnych środków w celu maksymalnego wykorzystania pomocy UE związanej z handlem i przywróceniem dostępu do preferencji w ramach rozwiązania „wszystko oprócz broni”;
9. wzywa do zwiększenia poziomu dwustronnej pomocy UE na rzecz rozwoju przewidzianej dla Republiki Związku Mjanmy w wieloletnich ramach finansowych na lata 2014-2020; wzywa rząd Republiki Związku Mjanmy do promowania i wspierania działań w głównych obszarach objętych Europejskim Instrumentem na rzecz Wspierania Demokracji i Praw Człowieka (EIDHR): umacnianie demokracji, praworządności oraz poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności; zauważa w tym kontekście działania organizacji Myanmar Peace Centre (Ośrodek na rzecz. Pokoju w Mjanmie); oczekuje od Republiki Związku Mjanmy uznania i ułatwienia otwarcia pełnoprawnego regionalnego Biura Wysokiego Komisarza NZ ds. Praw Człowieka, ponieważ kraj potrzebuje nie tylko pomocy technicznej, ale i mechanizmu dokładnego monitorowania sytuacji w zakresie praw człowieka;
10. odnotowuje decyzję Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej dotyczącą zaaprobowania kandydatury Republiki Związku Mjanmy na przewodniczenie tej organizacji w 2014 r., która jest oznaką tego, że kraj ten odzyskuje zaufanie;
11. podkreśla, że rząd Republiki Związku Mjanmy powinien umocnić swoje instytucje handlowe i politykę handlową, przygotować plan ulepszenia prawa antykorupcyjnego i podatkowego oraz stworzyć warunki działalności przedsiębiorstw zgodne z międzynarodowymi normami dotyczącymi społecznej i środowiskowej odpowiedzialności przedsiębiorstw;
12. z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie się przez rząd Republiki Związku Mjanmy do przystąpienia do Inicjatywy Przejrzystości w Branżach Wydobywczych (EITI), co będzie wymagało od rządu ujawniania jego dochodów z przemysłu wydobywczego i działalności gospodarczej; ponadto zachęca rząd Republiki Związku Mjanmy do jak najszybszego osiągnięcia pełnej zgodności z EITI przez spełnienie odpowiednich wymogów i jednoczesne pełne zaangażowanie w ten proces społeczeństwa obywatelskiego;
13. uznaje, że odpowiedzialny i zrównoważony handel oraz odpowiedzialne i zrównoważone inwestycje – w tym handel z Unią i inwestycje pochodzące z Unii – mogą wesprzeć wysiłki Związku Republiki Mjanmy na rzecz walki z ubóstwem oraz zapewnić, że podejmowane środki przyniosą korzyści większej części społeczeństwa; zwraca jednak uwagę, że należy tego dokonać, wspierając stosowanie się do najwyższych standardów uczciwości i odpowiedzialności społecznej przedsiębiorstw określonych w wytycznych OECD dla przedsiębiorstw międzynarodowych, zasadach przewodnich ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka oraz strategii samej UE na lata 2011-2014 dotyczącej społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw ( COM(2011)0681 );
14. jest zdania, że ujawnianie informacji inwestorom i konsumentom jest głównym czynnikiem warunkującym społeczną odpowiedzialność przedsiębiorstw i musi opierać się na łatwych do stosowania i wymiernych zasadach społecznych i środowiskowych; podkreśla, że ma to także znaczenie w kwestii ochrony długoterminowej wartości inwestycji europejskich; apeluje, by ujawnianie takich informacji zdecydowanie bazowało na poparciu dla zasad ONZ dotyczących odpowiedzialnego inwestowania oraz zasady zintegrowanej sprawozdawczości;
15. odnotowuje pozytywne działania poczynione w trakcie prowadzonego aktualnie przeglądu dyrektywy w sprawie przejrzystości oraz dyrektywy o rachunkowości w dziedzinie uwzględniania kwestii społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, przy jednoczesnym równoważeniu uzasadnionego dążenia do przejrzystości i odpowiedzialności przedsiębiorstw z koniecznością składania przez nie sprawozdań; zdecydowanie popiera wniosek ustawodawczy w sprawie przedstawiania sprawozdań z podziałem na poszczególne kraje w oparciu o normy EITI oraz sprawozdań dotyczących sprzedaży i zysków, a także podatków i dochodów, w celu powstrzymania korupcji i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania; podkreśla, że takie sprawozdania dotyczące poszczególnych krajów powinny obejmować sektory takie jak górnictwo, przemysł drzewny, naftowy i gazowy, które, jak ma to miejsce w Republice Związku Mjanmy, były bezpośrednio łączone z przypadkami poważnego łamania praw człowieka i niszczeniem środowiska;
16. wzywa duże przedsiębiorstwa europejskie prowadzące interesy z Republiką Związku Mjanmy do przedstawiania sprawozdań dotyczących ich polityki i procedur należytej staranności w odniesieniu do praw człowieka, praw pracowników i środowiska, a także stosowania tej polityki i tych procedur;
17. zwraca się do Komisji o monitorowanie zobowiązań podejmowanych przez przedsiębiorstwa z UE w świetle uznanych przez społeczność międzynarodową zasad i wytycznych dotyczących społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, zgodnie z komunikatem Komisji w sprawie strategii UE w zakresie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, a także o monitorowanie wszelkich dobrowolnych wymogów, które przedsiębiorstwa z UE mogą przyjmować jednostronnie, oraz o opracowanie wytycznych dotyczących praw człowieka dla sektora naftowego i sektora gazowego;
18. wzywa Komisję, aby nadal monitorowała rozwój sytuacji w Republice Związku Mjanmy pod kątem pracy przymusowej oraz wszelkich innych poważnych i systematycznych naruszeń praw człowieka, a także by reagowała na nie zgodnie z obowiązującymi procedurami i mechanizmami, w tym by w razie potrzeby wysuwała ponowne wnioski w sprawie wycofania preferencji handlowych;
19. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wysokiej przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa/ wiceprzewodniczącej Komisji Europejskiej, parlamentom i rządom państw członkowskich oraz parlamentowi i rządowi Republiki Związku Mjanmy.