Dokument z posiedzenia
4.6.2013 B7‑0254/2013
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w następstwie pytań wymagających odpowiedzi ustnej B7‑0205/2013 i B7‑0206/2013
zgodnie z art. 115 ust. 5 Regulaminu
w sprawie odbudowy i demokratyzacji Mali
( 2013/2587(RSP) )
Eva Joly
w imieniu Komisji Rozwoju
Elmar Brok
w imieniu Komisji Spraw Zagranicznych
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie odbudowy i demokratyzacji Mali
( 2013/2587(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając swoje rezolucje z dnia 20 kwietnia 2012 r. w sprawie sytuacji w Mali[1] oraz z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie sytuacji w regionie Sahelu pod względem praw człowieka i bezpieczeństwa[2],
– uwzględniając strategię Unii Europejskiej na rzecz bezpieczeństwa i rozwoju w regionie Sahelu przyjętą w marcu 2011 r.,
– uwzględniając rezolucje Rady Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych (RB ONZ) nr 2056 (2012) i nr 2071 (2012) w sprawie sytuacji w Mali,
– uwzględniając rezolucję RB ONZ nr 2085 (2012) zezwalającą na rozmieszczenie w Mali międzynarodowej misji wsparcia pod dowództwem sił afrykańskich (AFISMA),
– uwzględniając oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie Mali z dnia 22 marca, 26 marca, 7 kwietnia, 21 i 23 grudnia 2012 r., a także z dni 11 stycznia i 7 marca 2013 r.,
– uwzględniając konkluzje Rady UE w sprawie Sahelu z dnia 23 marca 2012 r., w których zatwierdzono koncepcję zarządzania kryzysowego dla cywilnej misji doradczej, pomocowej i szkoleniowej WPBiO w regionie Sahelu,
– uwzględniając konkluzje Rady UE w sprawie Mali z dni 31 stycznia 2013 r. i 18 lutego 2013 r.,
– uwzględniając harmonogram transformacji w Mali jednogłośnie zatwierdzony przez malijskie Zgromadzenie Narodowe w dniu 29 stycznia 2013 r.,
– uwzględniając Afrykańską kartę na rzecz demokracji, wyborów i dobrych rządów,
– uwzględniając wszystkie podpisane przez Mali afrykańskie i międzynarodowe konwencje dotyczące praw człowieka,
– uwzględniając pytania pisemne O-000040 – B7‑0205/2013 i O-000041 – B7‑0206/2013 , skierowane odpowiednio do Rady i Komisji, w sprawie odbudowy i demokratyzacji Mali,
– uwzględniając art. 115 ust. 5 i art. 110 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że skutki wojskowego zamachu stanu w Mali w marcu 2012 r. oraz zajęcie północnej części kraju przez zbrojne grupy dżihadystycznych rebeliantów, a następnie konflikt zbrojny na północy Mali są odczuwalne daleko poza granicami Mali i regionem Sahelu, i mają reperkusje również w Afryce i Europie;
B. mając na uwadze, że Mali jest jednym z dziesięciu najuboższych krajów na świecie i plasuje się na 182 pozycji wśród 187 krajów według wskaźnika rozwoju społecznego UNDP za rok 2013; mając na uwadze, że zanim nastał obecny kryzys, w Mali istniał już problem rozbieżności społeczno-gospodarczych między północą a południem kraju oraz słabości demokratycznych instytucji, nieskutecznych rządów, korupcji i przestępczości zorganizowanej;
C. mając na uwadze, że kapitan Amadou Haya Sanogo mianowany szefem wojskowego komitetu na rzecz reformy sił zbrojnych i sił bezpieczeństwa, stanowi nadal zagrożenie, gdyż wciąż ma możliwość czynienia szkód, między innymi w związku z nowymi funkcjami, które zapewniają mu bezpośredni kontakt z wojskiem;
D. mając na uwadze, że harmonogram transformacji został zatwierdzony przez władze malijskie oraz że powołano komisję ds. dialogu i pojednania; mając na uwadze, że UE wraz z tymczasowymi władzami Mali i innymi organizacjami regionalnymi i międzynarodowymi rozpoczęła prace nad wdrażaniem harmonogramu mającego na celu zapewnienie trwałego pokoju;
E. mając na uwadze, że dialog polityczny i pojednanie między grupami etnicznymi – w celu utrzymania pokoju i zapewnienia gotowości różnych grup etnicznych w kraju, elit politycznych i wojskowych do współistnienia – stanowi wyzwanie przy odbudowie Mali; mając na uwadze, że tylko te grupy, które przestrzegają malijskiej konstytucji i integralności terytorium tego kraju, będą mogły uczestniczyć w pracach komisji ds. dialogu i pojednania;
F. mając na uwadze, że na konferencji darczyńców zorganizowanej przez Unię Afrykańską w Addis Abebie w dniu 29 stycznia 2013 r. darczyńcy obiecali 337,2 miliona EUR w celu zakończenia kryzysu w Mali, w tym UE zobowiązała się przekazać 50 milionów EUR na rzecz AFISMA i dodatkowe 20 milionów EUR w ramach Instrumentu na rzecz Stabilności z przeznaczeniem na bezpośrednie wsparcie malijskich organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości, władz lokalnych, dialogu i pojednania oraz pierwszego etapu zbliżającego się procesu wyborczego;
G. mając na uwadze, że Komisja ogłosiła stopniowe wznawianie pomocy rozwojowej w kwocie 250 milionów EUR na wsparcie takich aspektów, jak pojednanie i zapobieganie konfliktom, wsparcie procesu wyborczego, świadczenie podstawowych usług, w tym usług zdrowotnych, dostęp do wody i infrastruktury sanitarnej, a także zwiększenie bezpieczeństwa żywnościowego i ożywienie gospodarki;
H. mając na uwadze, że wiele organizacji międzynarodowych i pozarządowych działa na terytorium Mali, aby udzielać wsparcia w świadczeniu podstawowych usług, takich jak pomoc żywnościowa, dostęp do wody i opieki zdrowotnej, na rzecz społeczności lokalnych;
I. mając na uwadze, że w wyniku udanej francuskiej operacji zbrojnej „Serwal”, rozpoczętej w dniu 11 stycznia 2013 r. w celu wsparcia armii malijskiej w odpowiedzi na ofensywę radykalnych grup islamistów, zdobyto wiele miast i obszarów na północy opanowanych przez rebeliantów, oraz mając na uwadze, że według rządu francuskiego oddziały francuskie od kwietnia 2013 r. stopniowo opuszczają Mali;
J. mając na uwadze, że zatwierdzona przez ONZ międzynarodowa misja wsparcia w Mali pod dowództwem sił afrykańskich (AFISMA) ma już w kraju 4 200 żołnierzy, a jej zadaniem będzie zabezpieczenie wspólnie z oddziałami malijskimi długotrwałej stabilności na północy Mali po wycofaniu oddziałów francuskich; mając na uwadze, że sekretarz generalny ONZ Ban Ki-moon nawoływał do rozmieszczenia sił pokojowych ONZ w Mali w dążeniu do stabilizacji sytuacji w tym kraju;
K. mając na uwadze, że oczekuje się, iż Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjmie rezolucję, na mocy której AFISMA zostanie przekształcona w zintegrowaną misję stabilizacyjną ONZ zgodnie z zaleceniami sekretarza generalnego ONZ;
L. mając na uwadze, że pomimo iż od czasu francuskiej interwencji sytuacja w północnym Mali poprawiła się, nadal trwa walka z grupami radykalnych islamistów; mając na uwadze, że należy pozostawać w gotowości w obliczu zagrożenia pojedynczymi atakami terrorystycznymi – jak niedawne ataki w Timbuktu i Gao – na niektórych północnych obszarach, a gotowość ta wymaga użycia sił stabilizacyjnych i zdolności do szybkiej reakcji; mając na uwadze, że uzbrojeni ekstremiści coraz częściej stosują asymetryczną taktykę, taką jak zasadzki zastawiane przez partyzantów, ataki samobójcze, podkładanie bomb pod samochody oraz użycie min przeciwpiechotnych; mając w związku z tym na uwadze, że utrzymanie pokoju i bezpieczeństwa w perspektywie średnio- i długoterminowej stanowi wyjątkowe wyzwanie;
M. mając na uwadze, że sytuacja w Mali wymaga działań wykraczający poza eliminowanie zagrożeń dla bezpieczeństwa, w tym długoterminowego zobowiązania społeczności międzynarodowej oraz zdecydowanego działania w celu sprostania poważnym wyzwaniom politycznym i związanym z zarządzaniem, wyzwaniom w zakresie rozwoju i wyzwaniom humanitarnym;
N. mając na uwadze, pobudzenie rozwoju gospodarki w Mali wymaga ukierunkowanej pomocy skoncentrowanej na rzeczywistych potrzebach tego kraju;
O. mając na uwadze, że niekonstytucyjna zmiana rządu stanowi główną przeszkodę dla pokoju, bezpieczeństwa i rozwoju; mając na uwadze, że art. 25 Afrykańskiej karty na rzecz demokracji, wyborów i dobrych rządów stanowi, iż sprawcy przestępstw nie mogą uczestniczyć w wyborach przeprowadzanych w celu przywrócenia porządku demokratycznego ani zajmować odpowiedzialnych stanowisk w instytucjach politycznych ich państwa;
P. mając na uwadze, że sytuacja w zakresie praw człowieka w Mali pogorszyła się gwałtownie po wybuchu rebelii w północnej części kraju i przewrocie wojskowym w dniu 22 marca 2012 r.;
Q. mając na uwadze, że potrzeby w zakresie pomocy humanitarnej w Mali są ogromne – pomocy żywnościowej potrzebuje do 1 miliona osób, w tym 177 000 uchodźców w krajach sąsiadujących i 282 000 przesiedleńców wewnątrz kraju; mając na uwadze, że na czas, gdy warunki na północy będą wreszcie sprzyjały bezpiecznym, dobrowolnym i godnym powrotom, wymagana jest zintegrowana strategia powrotów ;
R. mając na uwadze, że 750 000 osób potrzebuje natychmiastowej pomocy żywnościowej, a 660 000 dzieci grozi niedożywienie, w tym 210 000 z nich poważne niedożywienie; mając na uwadze, że dostęp do podstawowych usług socjalnych jest nadal ograniczony, zwłaszcza na północy kraju;
S. mając na uwadze, że podczas międzynarodowego posiedzenia ekspertów zorganizowanego przez UNESCO w lutym 2013 r. przyjęto plan działań na rzecz odbudowy dziedzictwa kulturowego i zabezpieczenia starych rękopisów w Mali;
T. mając na uwadze, że poszanowanie praw człowieka jest dla Unii Europejskiej niezwykle ważne; mając na uwadze, że społeczność zamieszkująca północ Mali żyje w atmosferze strachu, a prawa człowieka są regularnie łamane przez grupy radykalnych islamistów;
1. podkreśla, że respektuje suwerenność, jedność i integralność terytorialną Mali; z zadowoleniem przyjmuje interwencję francuską mającą na celu wsparcie tych zasad jako pierwszy krok do odbudowy i demokratyzacji Mali; nawołuje UE do zdecydowanego zaangażowania się w ten proces;
2. wspiera malijski proces polityczny umożliwiający temu krajowi osiągnięcie trwałej stabilności politycznej i dobrobytu; podkreśla znaczenie, jakie obejmujący wszystkie grupy dialog narodowy oraz proces pojednania mają dla wypracowania rzeczywistego i demokratycznego rozwiązania politycznego nawracających kryzysów w kraju; w tym kontekście przyjmuje z zadowoleniem powołanie komisji ds. dialogu i pojednania narodowego oraz wyraża nadzieję, że będzie ona jak najszybciej funkcjonowała w pełni; wyraża zadowolenie w mianowania kobiety i Tuarega wiceprzewodniczącymi tej komisji, co stanowi znak integracji społecznej i pluralizmu w procesie politycznym;
3. zwraca się do rządu i do Narodowego Ruchu Wyzwolenia Azawadu (MNLA) o przeprowadzenie wstępnej dyskusji na temat udziału MNLA w komisji ds. dialogu i pojednania narodowego;
4. wzywa do szybkiego wdrożenia tego harmonogramu, aby wspierać transformację do czasu ponownego ustanowienia porządku konstytucyjnego w całym kraju w drodze organizacji demokratycznych, wolnych, uczciwych i przejrzystych wyborów w 2013 r.; z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie władz malijskich do szybkiego przyprowadzenia wyborów, a także oświadczenia przywódców rządu przejściowego, iż nie będą oni kandydować w wyborach; przyznaje, że organizacja wyborów niesie ze sobą wyzwania, w tym takie zadania, jak zapewnienie bezpieczeństwa na północy kraju, przygotowanie biometrycznych kart do głosowania, rejestracja uchodźców na listach wyborców, w związku z czym wzywa UE i jej partnerów międzynarodowych do większego wsparcia przyszłego procesu wyborczego; w związku z powyższym z zadowoleniem przyjmuje zamiar wysłania unijnej misji obserwacji wyborów, o co zwrócił się rząd malijski;
5. potwierdza, że wybory prezydenckie i parlamentarne są postrzegane jako pierwszy krok w kierunku powrotu do demokracji oraz że przeprowadzenie wyborów to kluczowy element zapewniający wiarygodność przyszłych rządów;
6. uważa, że wybory prezydenckie muszą się odbyć w lipcu 2013 r., a wybory parlamentarne mogą zostać odłożone;
7. utrzymuje, że w celu poprawy warunków życia ludności politycznym rozwiązaniom służącym odbudowie Mali musi towarzyszyć jasna i zrównoważona strategia rozwoju gospodarczego, która rozwiąże problem bezrobocia, oraz podkreśla, że należy wznowić świadczenie podstawowych usług, takich jak ochrona zdrowia, edukacja, dostawa wody i zapewnić infrastrukturę sanitarną, gdyż mają one zasadnicze znaczenie dla stabilizacji w kraju; uważa, że reformy instytucjonalne są niezbędne dla zapewnienia stabilizacji politycznej i umożliwienia zaangażowania całego społeczeństwa malijskiego w budowę przyszłości kraju; podkreśla również, że dla osiągnięcia lepszych wyników w zakresie rozwoju konieczne jest wzmocnienie demokratycznego procesu i rozliczalności w całym kraju;
8. wzywa rząd malijski do współpracy z właściwymi organizacjami międzynarodowymi oraz organizacjami pozarządowymi w celu udzielenia ludności Mali odpowiedniego i skoordynowanego wsparcia;
9. jest zdania, że aby podjąć wyzwania związane z rozwojem Mali, konieczne jest zarówno odpowiednie finansowanie, jak i lepsza koordynacja zarówno na poziomie UE, jak i w odniesieniu do innych międzynarodowych darczyńców; zdecydowanie popiera indywidualnie dostosowane podejście, które koncentruje się na potrzebach kraju i które odzwierciedla postępy poczynione we wdrażaniu planu działania i w przywracaniu rządów prawa;
10. wzywa UE i jej międzynarodowych partnerów do udzielenia pomocy rządom państw Afryki Zachodniej w walce z przemytem narkotyków i rozprzestrzenianiem broni; wzywa kraje tego regionu do umieszczenia równoważonej i trwałej strategii rozwoju w centrum ich polityki na rzecz rozwoju w celu świadczenia podstawowych usług publicznych na rzecz ogółu społeczeństwa i tworzenia miejsc pracy, w szczególności dla osób młodych;
11. wzywa UE i ONZ oraz poszczególne państwa do udzielania Malijczykom logistycznego i technicznego wsparcia w walce z przemytem narkotyków i rozprzestrzenianiem broni; wzywa wszystkie kraje w regionie Sahelu do skoordynowania ich odpowiednich strategii politycznych w dziedzinie bezpieczeństwa w celu podjęcia zdecydowanych działań w odpowiedzi na problem przemytu;
12. podkreśla, że bezpieczeństwo i rozwój w regionie Sahelu wzajemnie się wzmacniają; z zadowoleniem przyjmuje początkową interwencję Francji, wzmocnioną przez AFISMA i mającą na celu powstrzymanie dalszej destabilizacji oraz przeciwstawienie się siłom ekstremistycznym; podkreśla znaczącą i uzupełniającą rolę misji szkoleniowej UE (EUTM Mali) w udzielaniu pomocy o decydującym znaczeniu w budowaniu trwałego potencjału malijskich sił zbrojnych; przypomina, że długotrwała stabilność, bezpieczeństwo i integralność terytorialna kraju wymagają nie tylko pokonania stosujących przemoc radykalnych ekstremistów oraz osób zajmujących się przemytem broni, narkotyków i ludźmi, ale także propagowania rozwiązań będących alternatywą dla nielegalnej działalności prowadzonej przez zubożałą ludność i bezrobotną młodzież;
13. podkreśla konieczność znalezienia rozwiązania o zasięgu regionalnym, opartego na regionalnym porozumieniu popartym przez konferencję państw tego podregionu, w szczególności przez Algierię i Mauretanię;
14. podkreśla, że przekształcenie AFISMA w siły pokojowe ONZ pod nadzorem afrykańskim nie może ograniczać roli tej misji wyłącznie do utrzymania pokoju, ale musi umożliwić jej działanie na rzecz przywracania pokoju zgodnie z rozdziałem VII Karty Narodów Zjednoczonych;
15. wzywa do przyspieszenia reformy malijskich sił zbrojnych i szerzej rozumianych służb bezpieczeństwa pod demokratyczną i cywilną kontrolą, aby zapewnić stabilność i budować zaufanie do sektora bezpieczeństwa pełniącego funkcje przyczyniające się do osiągnięcia trwałego pokoju i demokracji w kraju;
16. wzywa rząd Mali do zwrócenia szczególnej uwagi na propagowanie praw człowieka w regionach, w których ludność jest ofiarą okrutnego traktowania ze strony radykalnych grup islamistycznych;
17. nalega na UA i ECOWAS, by przyspieszyły rozmieszczanie AFISMA; wzywa Narody Zjednoczone do wdrożenia planów mających na celu wzmocnienie AFISMA, między innymi poprzez jej przekształcenie w stabilizacyjną misję ONZ, której zadaniem będzie przywracanie pokoju zgodnie z rozdziałem VII Karty Narodów Zjednoczonych, a także poprzez dostarczanie odpowiednich środków organizacyjnych i finansowych; z zadowoleniem przyjmuje sprawozdanie sekretarza generalnego Narodów Zjednoczonych, w którym określono zalecenia dla tych stabilizacyjnych sił szybkiego reagowania;
18. z zadowoleniem przyjmuje rozmieszczenie w dniu 18 lutego 2013 r. EUTM w Mali oraz zadanie tej misji polegające na wspieraniu reform w malijskich siłach zbrojnych pod demokratyczną kontrolą cywilną; przypomina o pilnej potrzebie wsparcia rządu malijskiego przez dopilnowanie, by był on w stanie utrzymać integralność terytorialną w dłuższej perspektywie, co obejmuje posiadanie środków pozwalających przezwyciężyć główne asymetryczne zagrożenia ze strony radykalnych grup islamistycznych oraz grup nielegalnie handlujących ludźmi, towarami i bronią; jest zdania, że UE powinna rozważyć włączenie do programów szkoleniowych adresowanych do malijskich sił zbrojnych modułów poświęconych dobrym praktykom i zwalczaniu korupcji;
19. zwraca uwagę na uzupełniające prace misji Unii Europejskiej w dziedzinie WPBiO w Nigrze (EUCAP Sahel Niger) służące zapewnianiu szkoleń mających na celu wzmocnienie sektora bezpieczeństwa w krajach sąsiednich oraz koordynacji z EUTM Mali za pośrednictwem oficera łącznikowego w Bamako; wzywa wysoką przedstawiciel / wiceprzewodniczącą do określenia możliwości niesienia podobnego wsparcia na rzecz reform szerzej rozumianego sektora bezpieczeństwa w Mali (w tym policji, straży narodowej, żandarmerii i sektora sprawiedliwości), między innymi poprzez ocenę możliwości dokonania tego w drodze rozszerzenia mandatu EUTM Mali lub EUCAP Sahel Niger, lub w drodze utworzenia nowej misji WPBiO poświęconej szerszej reformie sektora bezpieczeństwa cywilnego;
20. potępia przypadki łamania praw człowieka, do których doszło od puczu wojskowego w marcu 2012 r., i wzywa do pociągnięcia sprawców do odpowiedzialności; z zadowoleniem przyjmuje decyzję Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK) o wszczęciu dochodzenia i wzywa władze malijskie do współpracy z MTK; z zadowoleniem przyjmuje rozmieszczenie pierwszych obserwatorów praw człowieka w Mali zgodne z decyzjami podjętymi przez Radę Pokoju i Bezpieczeństwa Unii Afrykańskiej i ECOWAS; podkreśla, że odbudowa polityczna i jej wiarygodność zależy również od ustanowienia mechanizmów sprawiedliwości okresu przejściowego;
21. apeluje o dalsze świadczenie pomocy humanitarnej na rzecz ludności w potrzebie oraz o podjęcie działań mających zapewnić wolny i dobrowolny powrót uchodźców; podkreśla konieczność zachowania jasnego rozróżnienia programu humanitarnego i programu politycznego w dziedzinie bezpieczeństwa w celu zapewnienia bezstronności działań humanitarnych, bezpieczeństwa pracowników humanitarnych oraz dostępu do pomocy tym, którzy są w potrzebie;
22. wzywa wszystkie malijskie siły bezpieczeństwa do zapewnienia bezpieczeństwa w Mali, tak aby pomoc humanitarna mogła docierać do wszystkich mieszkańców;
23. ponownie potępia plądrowanie i dewastowanie obiektów dziedzictwa kulturowego; z zadowoleniem przyjmuje środki przyjęte niedawno przez UNESCO w celu odbudowy dziedzictwa kulturowego Mali;
24. jest zdania, że w związku z kryzysem malijskim UE powinna wprowadzić niezbędne zmiany do europejskiej strategii na rzecz bezpieczeństwa i rozwoju w regionie Sahelu; podkreśla konieczność silniejszego połączenia filarów tej strategii związanych z rozwojem i bezpieczeństwem, a także lepszej koordynacji jej instrumentów politycznych; podkreśla potrzebę udoskonalenia unijnych systemów wczesnego ostrzegania, tak aby mogły one urzeczywistniać prewencyjny wymiar strategii;
25. z zadowoleniem przyjmuje zwołanie w dniu 15 maja 2013 r. konferencji wysokiego szczebla skupiającej międzynarodowych darczyńców, której gospodarzem była Francja i Unia Europejska; wyraża nadzieję, że wyniki tego wydarzenia przyczynią się do zapewnienia Mali skutecznej pomocy na rzecz rozwoju, w tym poprzez innowacyjne mechanizmy, takie jak zapowiedziana umowa na rzecz budowania państwowości;
26. podkreśla potrzebę ściślejszej współpracy regionalnej i wyraża przekonanie, że UE powinna wykorzystać swój polityczny wpływ i stymulujący efekt finansowy, by zachęcać swoich partnerów w regionie do harmonizacji ich często rozdrobnionych inicjatyw politycznych, dyplomatycznych i wojskowych w celu bardziej skutecznego podjęcia wieloaspektowych wyzwań stojących przed regionem Sahelu;
o
o o
27. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie, Komisji, specjalnemu przedstawicielowi UE do spraw praw człowieka, rządom i parlamentom państw członkowskich, rządowi i Zgromadzeniu Narodowemu Mali, Unii Afrykańskiej, ECOWAS, sekretarzowi generalnemu Narodów Zjednoczonych, Radzie Praw Człowieka ONZ oraz Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Oświaty, Nauki i Kultury.