Dokument z posiedzenia

 

26.6.2013                                                                                                                B7‑0314/2013

PROJEKT REZOLUCJI

złożony w następstwie oświadczenia Komisji

zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu

w sprawie rozpoczęcia negocjacji nad wielostronną umową o usługach

( 2013/2583(RSP) )

Vital Moreira

w imieniu Komisji Handlu Międzynarodowego

 

B7‑0314/2013

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie rozpoczęcia negocjacji nad wielostronną umową o usługach

( 2013/2583(RSP) )

Parlament Europejski,

–   uwzględniając swoje poprzednie sprawozdanie na temat usług, a w szczególności swoją rezolucję z dnia 4 września 2008 r. w sprawie handlu usługami[1],

–   uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie stanu zaawansowania dauhańskiej agendy rozwoju i w sprawie przyszłości Światowej Organizacji Handlu (WTO), w szczególności rezolucję z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie perspektyw dauhańskiej agendy rozwoju w następstwie siódmej konferencji ministerialnej WTO[2] oraz z dnia 14 września 2011 r. w sprawie stanu negocjacji w sprawie dauhańskiej agendy rozwoju[3],

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie barier w handlu i inwestycjach[4],

–   uwzględniając Protokół (nr 26) w sprawie usług świadczonych w interesie ogólnym, załączony do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, oraz Kartę praw podstawowych,

–   uwzględniając Układ ogólny w sprawie handlu usługami (GATS), który wszedł w życie w dniu 1 stycznia 1995 r.; uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 marca 2003 r. w sprawie Układu ogólnego o handlu usługami (GATS) w ramach Światowej Organizacji Handlu, w tym różnorodności kulturowej[5],

–   uwzględniając projekt wytycznych negocjacyjnych dotyczących wielostronnej umowy w sprawie handlu usługami, przedłożony przez Komisję w dniu 15 lutego 2013 r.,

–   uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Handel, wzrost i polityka światowa – polityka handlowa jako kluczowy element strategii »Europa 2020«”[6],

–   uwzględniając sprawozdanie Komisji dla Rady Europejskiej zatytułowane „Sprawozdanie w sprawie barier w handlu i inwestycjach – 2012 r.”[7],

–   uwzględniając sprawozdanie z dnia 21 kwietnia 2011 r. dotyczące specjalnej sesji negocjacyjnej w sprawie handlu usługami, przedstawione w komitecie ds. negocjacji handlowych WTO przez przewodniczącego Rady ds. Handlu Usługami WTO, ambasadora Fernanda de Mateo[8],

–   uwzględniając oświadczenie grupy „prawdziwych przyjaciół umowy o handlu usługami” (RGF) z dnia 5 lipca 2012 r.,

–   uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że usługi stanowią niemal trzy czwarte unijnego PKB i zatrudnienia oraz mają zasadnicze znaczenie dla utrzymania i podniesienia konkurencyjności UE;

B.  mając na uwadze, że w 2011 r. usługi stanowiły 28% eksportu UE oraz ponad połowę jej bezpośrednich inwestycji zagranicznych w krajach trzecich;

C. mając na uwadze, że UE odgrywa istotną rolę w handlu usługami jako największy eksporter usług na świecie, którego udział w całkowitym światowym eksporcie usług w 2011 r. wyniósł 25,65%;

D. mając na uwadze, że 129 członków WTO przyjęło zobowiązania na mocy GATS, jednak większość z nich nie podjęła zobowiązań we wszystkich branżach;

E.  mając na uwadze, że do czasu szóstej konferencji ministerialnej WTO, która odbyła się w 2005 r. w Hong Kongu, zaledwie 30 krajów zgłosiło nowe propozycje dotyczące usług, a także mając na uwadze, że od lipca 2008 r. w wielostronnych negocjacjach w sprawie usług poczyniono znikome postępy;

F.  mając na uwadze, że w wyniku kryzysu gospodarczego z lat 2008-2009 wprowadzono nowe środki protekcjonistyczne w celu ograniczenia handlu usługami;

G. mając na uwadze, że członkowie grupy RGF przeprowadzili w 2012 r. wstępne rozmowy o formie i strukturze umowy o handlu usługami (TISA);

H. mając na uwadze, że 21 członków WTO[9] negocjujących z UE to głównie państwa należące do OECD, które reprezentują 70% światowego transgranicznego handlu usługami (z wyłączeniem wewnątrzunijnego handlu usługami) i 58% unijnego handlu usługami komercyjnymi; mając na uwadze, że stroną w tych negocjacjach nie jest jak dotąd żaden kraj z grupy BRICS, członek Stowarzyszenia Krajów Azji Południowej-Wschodniej (ASEAN) ani kraj leżący w Afryce, na Karaibach czy na Pacyfiku;

I.   mając na uwadze, że w dniu 15 lutego 2013 r. Komisja przedstawiła Radzie projekt wytycznych negocjacyjnych, a w dniu 18 marca 2013 r. uzyskała upoważnienie do udziału w negocjacjach dotyczących TISA;

1.  jest zdania, że wielostronny system handlu ustanowiony przez WTO stanowi zdecydowanie najskuteczniejsze ramy osiągnięcia wolnego i sprawiedliwego handlu na skalę światową; zgadza się jednak, że z uwagi na impas, jaki odnotowano na ósmej konferencji ministerialnej WTO w grudniu 2011 r., potrzebne okazały się nowe inicjatywy dwu- i wielostronne, żeby nadać impuls negocjacjom handlowym w Genewie; podkreśla jednak, że wszystkie nowe inicjatywy powinny nadal być zakotwiczone w ramach WTO;

2.  ubolewa, że od rozpoczęcia rundy dauhańskiej handlowi usługami poświęcono niewiele uwagi; podkreśla, że usługi stanowią podstawę gospodarki i handlu w XXI wieku, gdyż od świadczenia usług zależy powstanie globalnych łańcuchów wartości; podkreśla znaczenie usług świadczonych w interesie ogólnym dla tworzenia podstawowych siatek bezpieczeństwa dla obywateli i dla wspierania spójności społecznej na szczeblu gminnym, regionalnym, krajowym oraz unijnym;

3.  ubolewa, że listy zobowiązań stron GATS dotyczące członkostwa w WTO zdezaktualizowały się i nie odzwierciedlają rzeczywistego poziomu ograniczeń w handlu usługami w tych krajach, zwłaszcza zaś w krajach, które przeprowadziły zasadniczą niezależną liberalizację, a członkostwo w WTO wciąż cechuje bardzo zróżnicowany i niejasny poziom liberalizacji i dyscypliny, jeśli chodzi o zobowiązania w zakresie handlu usługami;

4.  z zadowoleniem przyjmuje rozpoczęcie negocjacji w sprawie TISA i fakt, że UE uczestniczy w tych rozmowach od początku, by bronić swoich interesów UE i opinii na temat formy i struktury umowy; uważa, że udział UE może zwiększyć spójność między TISA a systemem wielostronnym oraz przyczynić się do zachowania odpowiedniej kontroli parlamentarnej nad procesem negocjacyjnym;

5.  ubolewa, że Rada przyznała mandat negocjacyjny, nie uwzględniając opinii Parlamentu;

6.  przypomina Komisji, że ma ona obowiązek niezwłocznego i pełnego informowania Parlamentu na wszystkich etapach negocjacji, zarówno przed poszczególnymi rundami negocjacji, jak i po ich zakończeniu;

7.  jest zdania, że nie osiągnięto masy krytycznej pozwalającej na rozszerzenie korzyści przyszłej TISA na wszystkich członków WTO, a zatem nie powinno się do TISA stosować klauzuli państwa najbardziej uprzywilejowanego zapisanej w GATS[10];

8.  zauważa jednak z niepokojem, że negocjujące strony nie obejmują rynków wschodzących (z wyjątkiem Turcji), zwłaszcza BRICS, które mają zasadnicze znaczenie dla wzrostu handlu usługami i inwestycji w usługi, lecz tam właśnie istnieją największe przeszkody, w szczególności dla inwestycji zagranicznych; w związku z tym zwraca się do Chin i innych krajów wschodzących, by przyłączyły się do negocjacji;

9.  uważa, że zachowanie dla innych krajów, w tym krajów wschodzących, możliwości udziału w tych negocjacjach nie powinno obniżyć poziomu ambitnych celów tej umowy, gdyż tylko wysoki poziom liberalizacji i zbieżności dyscypliny może przekonać te kraje do przyłączenia się do negocjacji;

10. zaleca, by w celu zachowania możliwości „uwielostronnienia” przyszłej TISA jej model opierał się na formie i strukturze GATS, w tym na koncepcji pozytywnych list zobowiązań oraz na podstawowych definicjach i zasadach ustalonych w GATS, a także na przepisach dotyczących traktowania narodowego, dostępu do rynku i dyscypliny;

11. wzywa Komisję, by sformułowała propozycję wyjściową zbliżoną do jej ostatniej propozycji w sprawie list zobowiązań w GATS oraz by dążyła do następujących celów, negocjując zobowiązania dotyczące dostępu do rynku:

–   zapewnienie bardziej wyrównanych warunków konkurencji przez zmniejszenie nierównowagi między zobowiązaniami GATS w zależności od stron, branż i sposobów;

–   wspieranie ambitnego programu na rzecz ofensywnych interesów UE, zwłaszcza jeśli chodzi o usługi dla przedsiębiorstw, usługi z zakresu technologii informacyjno-komunikacyjnych, usługi finansowe i prawne, handel online, usługi transportu morskiego i lotniczego, usługi z dziedziny środowiska, turystyki i budownictwa; obrona interesów UE na rynkach państw trzecich przy równoczesnym włączeniu do TISA ostrożnościowego profilu GATS umożliwiającego uczestniczącym krajom prowadzenie na szczeblu krajowym regulacji rynków i produktów finansowych wynikającej ze względów ostrożnościowych; wezwanie do włączenia do TISA ostrożnościowego profilu GATS w odniesieniu do usługi finansowych, by umożliwić stronom umowy przyjmowanie środków wynikających ze względów ostrożnościowych, bez uszczerbku dla innych postanowień TISA;

–   zdecydowana obrona kwestii szczególnie istotnych dla UE, jeśli chodzi o usługi publiczne i usługi użyteczności publicznej (zgodnie z definicjami z traktatów UE) w sektorze edukacji publicznej, zdrowia publicznego, zaopatrzenia w wodę i gospodarki odpadami, a także dalsze niepodejmowanie – podobnie jak w przypadku GATS i dwustronnych umów o wolnym handlu – żadnych zobowiązań w odniesieniu do usług audiowizualnych lub kulturalnych;

–   przyjęcie ostrożnego podejścia do zgłaszania propozycji w sprawie sposobu 4, z wyłączeniem z negocjacji przepisów wizowych, które nie wchodzą w zakres kompetencji WTO;

–   zachowanie neutralności w odniesieniu do prywatnego lub publicznego charakteru własności podmiotów gospodarczych objętych zobowiązaniami;

–   zapewnienie pełnej zgodności liberalizacji przepływu danych z dorobkiem prawnym UE w zakresie ochrony prywatności i danych;

12. zauważa, że UE już zawarła lub negocjuje właśnie dwustronne umowy handlowe z niektórymi partnerami uczestniczącymi w negocjacjach dotyczących TISA (w tym z Japonią, a wkrótce z USA), a umowy te zawierają zdecydowanie sformułowane rozdziały o usługach, w których lepiej uregulowano dwustronne kwestie specyficzne dla danych krajów; jest zdania, że jeśli chodzi o dostęp do rynku, stawką w tych negocjacjach są dla UE stosunki z innymi partnerami (np. Australią, Nową Zelandią, Meksykiem, Tajwanem i Turcją);

13. podkreśla, że włączenie do list zobowiązań zasad „standstill” i „ratchet” powinno umożliwić ustalenie zobowiązań partnerów na obecnych poziomach i zmierzanie do dalszego, stopniowego otwarcia;

14. uważa, że TISA powinna ustanawiać większą dyscyplinę regulacyjną w odniesieniu do przejrzystości, konkurencji, wymogów licencyjnych i przepisów sektorowych, z zastrzeżeniem prawa krajów do przyjmowania przepisów należycie uzasadnionych względami porządku publicznego[11];

15. uważa, że UE i państwa członkowskie powinny utrzymywać możliwość ochrony i rozwoju polityki kulturalnej i audiowizualnej w ramach ich obowiązujących przepisów, norm i umów; z zadowoleniem przyjmuje zatem fakt, że Rada wyłączyła usługi kulturalne i audiowizualne z mandatu negocjacyjnego;

16. podkreśla, że przedmiotowe negocjacje stanowią okazję do udoskonalenia przepisów o zamówieniach publicznych[12] i dotacjach[13] w sektorze usług, w której to sprawie doszło do impasu w negocjacjach w sprawie GATS;

17. uważa, że TISA powinna zawierać klauzulę o przystąpieniu, postanowienia określające warunki i procedury „uwielostronnienia” umowy przez rozszerzenie jej na wszystkich członków WTO, a także specjalny mechanizm rozstrzygania sporów, bez uszczerbku dla możliwości skorzystania z ogólnego mechanizmu rozstrzygania sporów w WTO;

18. zauważa, że Komisja zaproponowała mandat negocjacyjny UE, a Rada przyjęła go bez przeprowadzenia oceny skutków; nalega, by Komisja zrealizowała zamiar przygotowania oceny wpływu na zrównoważony rozwój, i zauważa, że ocena ta wymaga konsultacji z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, jeśli chodzi o kwestie społeczne, środowiskowe i inne; domaga się, by Komisja opublikowała ocenę wpływu na zrównoważony rozwój z myślą o uwzględnieniu wniosków z oceny w negocjacjach;

19. uważa, że dwuletni okres na sfinalizowanie takich negocjacji jest bardzo ambitny, ale podziela pogląd, że takie porozumienie należy osiągnąć jak najprędzej pod warunkiem osiągnięcia wymienionych wyżej celów;

20. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

[1] Dz.U. C 295 E z 4.12.2009, s. 67.
[2] Dz.U. C 286 E z 22.10.2010, s. 1.
[3] Dz.U. C 51 E z 22.2.2013, s. 84.
[4] Dz.U. C 168 E z 14.6.2013, s. 1.
[5] Teksty przyjęte, P5_TA(2003)0087
[6] COM(2010)0612 .
[7] COM(2012)0070 .
[8] TN/S/36.
[9] Australia, Chile, Chiny, Hong Kong, Izrael, Japonia, Kanada, Kolumbia, Korea, Kostaryka, Meksyk, Nowa Zelandia, Norwegia, Pakistan, Panama, Paragwaj, Peru, Szwajcaria, Tajwan, Turcja i USA.
[10] Art. II GATS.
[11] Art. XIV i XIVa GATS.
[12] Art. XIII GATS.
[13] Art. XV GATS.