Dokument z posiedzenia

 

13.11.2013                                                                                                              B7‑0492/2013

PROJEKT REZOLUCJI

złożony w następstwie oświadczenia Komisji

zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu

w sprawie stanu negocjacji dauhańskiej agendy rozwoju i przygotowań do 9. konferencji ministerialnej WTO

( 2013/2740(RSP) )

Franziska Keller, Eva Joly, Judith Sargentini

w imieniu grupy Verts/ALE

 

B7‑0492/2013

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie stanu negocjacji dauhańskiej agendy rozwoju i przygotowań do 9. konferencji ministerialnej WTO

2013/2740 (NLE)

Parlament Europejski,

–   uwzględniając deklarację ministerialną z Ad-Dauhy złożoną przez Światową Organizację Handlu (WTO) w dniu 14 listopada 2001 r.,

–   uwzględniając deklarację ministerialną z Hongkongu złożoną przez WTO w dniu 18 grudnia 2005 r.,

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 4 kwietnia 2006 r. w sprawie oceny rundy negocjacji z Ad-Dauhy po konferencji ministerialnej WTO w Hongkongu[1],

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 kwietnia 2008 r. „Ku zreformowanej Światowej Organizacji Handlu”[2],

–   uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie dauhańskiej agendy rozwoju, szczególnie rezolucje z dni 9 października 2008 r.[3], 16 grudnia 2009 r.[4] i 14 września 2011 r.[5],

–   uwzględniając deklarację przyjętą dnia 29 maja 2013 r. na 28. posiedzeniu komitetu sterującego Konferencji Parlamentarnej ds. WTO,

–   uwzględniając oświadczenia wygłoszone na nieformalnych posiedzeniach Komitetu Negocjacji Handlowych w dniach 11 kwietnia i 3 czerwca 2013 r. i na oficjalnym posiedzeniu Komitetu w dniu 22 lipca 2013 r.,

–   uwzględniając milenijne cele rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych,

–   uwzględniając 4. światowy przegląd pomocy na rzecz wymiany handlowej, który odbył się w dniach 8-10 lipca 2013 r.,

–   uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że runda z Ad-Dauhy została zainicjowana w 2001 r. w celu skorygowania istniejących nierówności w systemie handlu poprzez skupienie się w negocjacjach na potrzebach i interesach krajów rozwijających się, w szczególności krajów najsłabiej rozwiniętych (LDC);

B.  mając na uwadze, że UE zawsze deklarowała poparcie dla wielostronnego i opartego na przepisach podejścia do handlu, jednocześnie odchodząc de facto od tego celu poprzez stosowanie podejść uzupełniających, takich jak umowy dwustronne, regionalne czy kilkustronne, co odwróciło polityczną uwagę od areny wielostronnej i negatywnie wpłynęło na wsparcie dla systemu wielostronnego, niezależnie od tego, czy podejścia uzupełniające są formalnie zgodne z zasadami WTO;

C. mając na uwadze, w związku ze światowym rozwojem, jaki od 2001 r. dokonał się w obszarze handlu, zwłaszcza z pojawieniem się nowych potęg handlowych, takich jak Chiny i Brazylia, znalezienie kompromisu z ramach negocjacji z Ad-Dauhy w celu doprowadzenia do bardziej sprawiedliwych globalnych stosunków handlowych w interesie trwałego rozwoju stało się zadaniem jeszcze bardziej skomplikowanym;

D. mając na uwadze, że od początku między uczestnikami rozmów w sprawie dauhańskiej agendy rozwoju panowała zasadnicza różnica zdań na temat ich celów, czego przykładem było opuszczenie przez afrykańskie delegacje sali rozmów ministerialnych prowadzonych na forum WTO w 2003 r., co doprowadziło do impasu począwszy od końca lipca 2008 r.,

E.  mając na uwadze, że w ostatnich latach miały miejsce liczne nieudane próby i inicjatywy zmierzające do tak potrzebnego przełamania impasu dauhańskiej agendy rozwoju;

F.  mając na uwadze, że szanse, iż 9. konferencja ministerialna WTO odbywająca się w Indonezji w dniach 3–6 grudnia 2013 r. znacząco posunie naprzód realizację pierwotnych celów dauhańskiej agendy rozwoju, pozostają niewielkie, co świadczy o potrzebie przeprowadzenia wszechstronnej reformy systemu handlu wielostronnego;

1.  powtarza swoje pełne zobowiązanie do utrwalania wartości multilateralizmu, lecz popiera reformę strukturalną WTO, konieczną, aby zagwarantować sprawiedliwy system handlu oparty na wspólnych zasadach i uwzględniający należycie jeszcze bardziej zróżnicowane interesy poszczególnych państw i grup społecznych, a także pilną potrzebę podjęcia globalnych wyzwań związanych ze zmianą klimatu, ubóstwem, włączeniem społecznym, zróżnicowaniem sytuacji kobiet i mężczyzn i migracją;

2.  podkreśla, że należy w pełni angażować kraje rozwijające się, zwłaszcza kraje najsłabiej rozwinięte, w negocjacje w sprawie możliwych wyników 9. konferencji ministerialnej WTO, aby zapewnić konsensus i odpowiedzialność; wzywa UE do starań na rzecz znalezienia zadowalających rozwiązań w czterech obszarach będących przedmiotem zainteresowania krajów najsłabiej rozwiniętych: (a) wdrożenie decyzji dotyczącej bezcłowego i bezkontyngentowego dostępu do rynku przyjętej przez członków WTO na konferencji ministerialnej w Hongkongu w 2005 r.; (b) reguły preferencyjnego pochodzenia; (c) bawełna; oraz (d) wdrożenie preferencyjnego traktowania usług z krajów najsłabiej rozwiniętych;

3.  ponownie podkreśla, że bardzo ważne jest dopilnowanie, by zasada szczególnego i zróżnicowanego traktowania stanowiła integralny element wszystkich szczebli negocjacji, odzwierciedlając różne poziomy rozwoju gospodarczego członków WTO, zgodnie z ust. 44 deklaracji ministerialnej z Ad-Dauhy; uważa, że istotne przepisy dotyczące szczególnego i zróżnicowanego traktowania powinny zostać doprecyzowane, powinny podlegać okresowym przeglądom i powinny być ukierunkowane;

4.  zwraca uwagę na 4. światową konferencję poświęconą przeglądowi pomocy na rzecz wymiany handlowej, która odbyła się w Genewie w lipcu 2013 r. i podczas której uczestnicy wskazali związane z handlem ograniczenia utrudniające przedsiębiorstwom z krajów rozwijających się integrację z łańcuchami wartości lub wspięcie się po nich; te ograniczenia to m.in.: systemy eskalacji taryfowej na rynkach eksportowych oraz niewystarczający dostęp do finansowania handlu;

5.  uważa, że wiążące porozumienie w sprawie ułatwień w handlu – jako główna ambicja 9. konferencji ministerialnej, powinno przynajmniej przewidywać zróżnicowany okres wprowadzania oraz powinno mu towarzyszyć wiążące porozumienie w sprawie finansowania budowania potencjału i pomocy technicznej dla krajów rozwijających się;

6.  uznaje znaczenie sektora rolnego dla krajów rozwijających się i popiera wnioski przedstawione przez grupę G33 na temat bezpieczeństwa żywnościowego; w szczególności uważa, że drobni producenci rolni powinni mieć prawo do wykorzystania swojej produkcji do stworzenia zapasów na potrzeby bezpieczeństwa żywnościowego, a to wymaga zastosowania dopłat; jest zdania, ze UE powinna wspierać środki odnawiające zapasy żywności w krajach rozwijających się w obliczu szkodliwej spekulacji i wahań cen w ostatnich latach; przypomina, że w związku z tym UE powinna zapewnić spójność różnych obszarów swojej polityki, zgodnie w szczególności z art. 207 i 208 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), mianowicie polityki rozwojowej, wspólnej polityki rolnej i handlowej, uwzględniając potrzeby i obawy zarówno państw członkowskich UE, jak i krajów rozwijających się; przypomina, że europejskie dopłaty eksportowe w rolnictwie ograniczają rozwój rolnictwa w ubogich krajach, ponieważ tworzą nieuczciwą konkurencję dla producentów rolnych z tych państw;

7.  przypomina znaczenie wypełnienia zobowiązań podjętych przez kraje rozwinięte na konferencji ministerialnej w Hongkongu w 2005 r., które odzwierciedlają priorytety dla krajów najsłabiej rozwiniętych, w szczególności tak zwaną „decyzję 2005” o umożliwianiu stałego dostępu do rynku bez cła i kontyngentów dla wszystkich produktów pochodzących z krajów najsłabiej rozwiniętych, oraz zobowiązanie do zniesienia dopłat eksportowych w rolnictwie do 2013 r.; przypomina także w tym kontekście zobowiązanie z 2004 r. do zniesienia krajowych dopłat do produkcji bawełny;

8.  wzywa kraje rozwinięte i kraje o gospodarkach wschodzących do naśladowania europejskiej inicjatywy „wszystko oprócz broni” oferującej krajom najsłabiej rozwiniętym dostęp do rynku w 100% bez ceł i kontyngentów, oraz do zapewnienia wdrożenia preferencyjnego traktowania usług z krajów najsłabiej rozwiniętych;

9.  zaznacza, że kraje najsłabiej rozwinięte zazwyczaj nie mogą skorzystać z postanowień dotyczących preferencyjnego dostępu do rynku bez cła i kontyngentów, ponieważ reguły pochodzenia nie dopuszczają niezbędnej elastyczności; powtarza, że oferując w przypadku eksportu z krajów najsłabiej rozwiniętych dostęp do rynku bez cła i kontyngentów, członkowie WTO powinni dopilnować, by reguły preferencyjnego pochodzenia mające zastosowanie do importu z krajów najsłabiej rozwiniętych były przejrzyste i proste oraz skutecznie przyczyniały się do ułatwiania dostępu do rynku;

10. zauważa, że preferencyjne zasady dostępu do rynku w niewielkim stopniu przyczyniły się do zwiększenia eksportu krajów rozwijających się i ich gospodarczej dywersyfikacji; zaznacza w szczególności, że o ile kraje rozwinięte zobowiązały się do zapewnienia dostępu do rynku bez cła i kontyngentów w przypadku co najmniej 97% produktów pochodzących z krajów najsłabiej rozwiniętych, to pozostałe 3% produktów stanowią głównie produkty eksportowane krajów najsłabiej rozwiniętych, takie jak tekstylia i ubrania, na których uzyskują przewagę konkurencyjną;

11. przypomina, że dopłaty do produkcji bawełny stosowane przez kraje rozwinięte mają negatywny wpływ na kraje rozwijające się, które są producentami bawełny; jest zdania, że jeśli na 9. konferencji ministerialnej zapadnie decyzja o stopniowym zniesieniu krajowych dopłat do produkcji bawełny, to będzie to świadczyło o tym, że dauhańska agenda rozwoju jest nadal traktowana poważnie;

12. odnotowuje decyzję o zawieszeniu negocjacji nad rozszerzeniem umowy o technologii informacyjnej (ITA-2), która to umowa zawierałaby zestaw zasad dotyczących barier pozataryfowych i obejmowałaby rozszerzony zakres produktów oraz większą liczbę krajów; zaleca wszystkim uczestniczącym stronom uznanie wrażliwego charakteru kwestii włączenia produktów zawierających dodatkowe komponenty cyfrowe, np. lodówek, oraz wznowienie negocjacji;

13. zwraca uwagę na opóźnienia w procesie ratyfikacji zmienionego Porozumienia w sprawie zamówień publicznych (GPA); zauważa, że nie poczyniono żadnych istotnych postępów w realizacji bieżących procedur przystąpienia lub w związku z rozpoczynaniem nowych procedur, zwłaszcza w odniesieniu do krajów o gospodarkach wschodzących i krajów rozwijających się; wyraża nadzieję, że postępy osiągnięte w obszarze procedur i metod produkcji o wymiarze środowiskowym mogą przyczynić się do ponownego otwarcia ogólnej debaty na ten temat, w tym w ramach Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu; zachęca UE do odegrania wiodącej roli w odniesieniu do programu prac dotyczącego zamówień publicznych zgodnych z zasadami zrównoważonego rozwoju w ramach nowego GPA, także w odniesieniu do procedur i metod produkcji o wymiarze środowiskowym;

14. wyraża zadowolenie, że w czerwcu 2013 r. podjęto pozytywną decyzję o przedłużeniu odstępstwa od Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (TRIPS) dla krajów najsłabiej rozwiniętych o kolejne osiem lat do 1 lipca 2021 r.; ubolewa jednak nad tym, że UE opowiada się przeciwko bezwarunkowemu zwolnieniu; uważa, że kraje najsłabiej rozwinięte powinny same móc decydować o swojej gotowości do stosowania TRIPS, ponieważ w ten sposób można doprowadzić do tego, by światowy system handlu nie charakteryzował się jednolitym podejściem, ale by uwzględniał szczególne cechy każdego kraju rozwijającego się;

15. zachęca członków WTO do aktywnego wspierania starań na rzecz pogłębienia współpracy WTO z innymi organizacjami międzynarodowymi, w szczególności z Międzynarodową Organizacją Pracy, Światową Organizacją Handlu, ONZ i jej agencjami i organami, takimi jak Konferencja Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju, Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa, Program Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska, Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju i Ramowa konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, aby dążyć do objaśnienia związku między przepisami WTO a porozumieniami wielostronnymi, do ustalenia hierarchii norm w oparciu o Powszechną deklarację praw człowieka oraz o Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych, a także do poprawy spójności globalnej polityki;

16. wzywa do gruntownego rozpatrzenia sposobów lepszego włączenia zagadnień pozahandlowych do zasad WTO w celu umożliwienia członkom tej organizacji dążenia do osiągnięcia uzasadnionych celów polityki; podkreśla w związku z tym, że wysiłki zmierzające do przyjęcia i skutecznego wdrożenia międzynarodowych standardów społecznych, a także dotyczących pracy, środowiska naturalnego i praw człowieka, winny być silnie wspierane i że należy przyznać niezbędną pomoc krajom rozwijającym się, aby umożliwić im spełnienie takich norm;

17. wyraża przekonanie, że nadszedł najwyższy czas na podjęcie przez członków WTO zgodnych działań w celu dokonania rozróżnienia krajów rozwijających się, tak aby można było – działając zgodnie z ogłoszonym celem rundy dauhańskiej – przyjąć skuteczne środki pomocowe skierowane do tych krajów rozwijających się, które znajdują się w największej potrzebie; nalega, by najlepiej rozwijające się kraje wzięły na siebie część odpowiedzialności podczas obecnej rundy dauhańskiej i poczyniły wkład współmierny do poziomu ich rozwoju oraz konkurencyjności sektorowej;

18. uważa, że należałoby poważnie rozpatrzyć kwestię podziału na kategorie lub podkategorie nie tylko krajów rozwijających się, ale także wszystkich pozostałych krajów członkowskich WTO, na podstawie obiektywnych kryteriów, związanych nie tylko z produktem krajowym brutto, w celu umożliwienia zróżnicowanego stosowania umów istniejących lub będących w trakcie negocjacji;

19. wzywa Komisję i Radę, aby zapewniły ścisły udział Parlamentu w pracach nad przygotowaniem 9. konferencji ministerialnej, niezwłoczne przekazywanie mu aktualnych informacji i w razie potrzeby konsultacje z Parlamentem podczas konferencji ministerialnej; wzywa Komisję do dalszego zachęcania pozostałych członków WTO do zwiększania znaczenia parlamentarnego wymiaru WTO;

20. wzywa członków WTO do zapewnienia legitymacji demokratycznej poprzez wzmocnienie parlamentarnego wymiaru WTO; podkreśla w związku z tym potrzebę dopilnowania, by posłowie mieli lepszy dostęp do negocjacji handlowych i byli zaangażowani w tworzenie i wdrażanie decyzji WTO oraz spowodowania, aby polityka handlowa podlegała odpowiedniej kontroli w interesie obywateli; apeluje zatem o ustanowienie stałej europejskiej delegacji parlamentarnej do WTO;

21. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz dyrektorowi generalnemu Światowej Organizacji Handlu.

[1] Dz.U. C 293 E z 2.12.2006, s. 155.
[2] Dz.U. C 259 E z 29.10.2009, s. 77.
[3] Dz.U. C 9 E z 15.1.2010, s. 31.
[4] Dz.U. C 286 E z 22.10.2010, s. 1.
[5] Dz.U. C 51 E z 22.2.2013, s. 84.