Zittingsdocument
4.2.2014 B7‑0138/2014
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van een verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid
ingediend overeenkomstig artikel 110, lid 2, van het Reglement
over de situatie in Oekraïne
( 2014/2547(RSP) )
Rebecca Harms, Mark Demesmaeker, Werner Schulz, Tarja Cronberg, Raül Romeva i Rueda, Indrek Tarand
namens de Verts/ALE-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over de situatie in Oekraïne
( 2014/2547(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien zijn resolutie van 12 december 2013 over de resultaten van de top in Vilnius en de toekomst van het Oostelijk Partnerschap, in het bijzonder wat betreft Oekraïne[1],
– gezien zijn resolutie van 23 oktober 2013 over het "Europees nabuurschapsbeleid: naar een sterker partnerschap – standpunt van het EP over de voortgangsverslagen van 2012"[2],
– gezien zijn resolutie van 12 september 2013 over de druk die Rusland uitoefent op landen van het Oostelijk Partnerschap[3],
– gezien de gezamenlijke verklaring van de top van het Oostelijk Partnerschap van 29 november 2013, getiteld "Oostelijk Partnerschap: de weg vooruit",
– gezien de verklaringen van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid Catherine Ashton van 22 januari 2014 over geweld en de dood van betogers in Kiev, en van 17 januari 2014 over de ontwikkelingen binnen het Oekraïense parlement,
– gezien de conclusies over Oekraïne die op 20 januari 2014 door de Raad Buitenlandse Zaken zijn aangenomen,
– gezien de top EU-Rusland op 28 januari 2014,
– gezien de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en Oekraïne, die op 1 maart 1998 in werking is getreden, en de op 30 maart 2012 geparafeerde nieuwe associatieovereenkomst,
– gezien artikel 110, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat sinds het besluit van de Oekraïense regering om de ondertekening van de associatieovereenkomst op te schorten in heel Oekraïne honderdduizenden mensen spontaan de straat zijn opgegaan om te betogen voor toenadering tot Europa; overwegende dat in Kiev demonstranten in vreedzaam protest het Plein van de onafhankelijkheid bezet houden om te demonstreren voor grote politieke veranderingen en om de regering ertoe te bewegen haar besluit te herzien;
B. overwegende dat de situatie in Oekraïne de afgelopen weken verder is verslechterd en dat na het hardhandige optreden van de oproerpolitie Berkoet tegen demonstranten, mensenrechtenactivisten en journalisten de burgers de straat zijn opgegaan om te demonstreren voor democratie en eerbiediging van de mensenrechten;
C. overwegende dat ondanks internationale druk de intimidatie en onderdrukking van en het geweld tegen betogers niet zijn afgenomen, met als resultaat dat er nog meer mensen zijn gearresteerd, er meer dan 2.000 gewonden zijn gevallen, een groot aantal mensen is ontvoerd en ten minste zes mensen zijn omgekomen;
D. overwegende dat premier Mykola Azarov en zijn regering op 28 januari 2014 hun ontslag hebben aangeboden; overwegende dat het Oekraïense parlement op dezelfde dag de op 16 januari in alle haast aangenomen wetten vervallen heeft verklaard die het recht op vergadering en vrijheid van meningsuiting beperkten en de activiteiten van maatschappelijke organisaties beknotten;
E. overwegende dat het Oekraïense parlement de dag daarna een amnestiewet heeft aangenomen zonder dat vooraf met de oppositie overeenstemming was bereikt over de in de wet op te nemen voorwaarden en over de wijze waarop de wet zal worden toegepast en zonder aandacht te besteden aan het probleem van de momenteel wijdverbreide straffeloosheid van wetshandhavers,
F. overwegende dat Oekraïne tijdens de top EU-Rusland, die op 28 januari 2014 in Brussel heeft plaatsgevonden, hoog op de agenda stond;
1. betuigt zijn onverkorte steun, sympathie en solidariteit aan alle mensen die de afgelopen twee maanden in Oekraïne de straat zijn opgegaan om te betogen voor toenadering tot Europa en voor democratie en eerbiediging van de mensenrechten;
2. veroordeelt scherp de inzet van bruut geweld tegen betogers door Oekraïense speciale politie-eenheden, de voortdurende intimidatie en bedreigingen door wetshandhavers, de ontvoeringen van demonstranten, de willekeurige arrestaties en het veel te lang in voorarrest houden van mensen, alsook de strategie van provocaties, en dringt erop aan dat de schuldigen voor de rechter gebracht worden;
3. dringt er bij president Janoekovitsj op aan een einde te maken aan deze praktijken en verlangt onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating en politieke rehabilitatie van alle onrechtmatig vastgehouden demonstranten en politieke gevangenen, waaronder Julia Timosjenko; dringt aan op de oprichting van een onderzoekscommissie die onderzoek moet gaan doen naar alle mensenrechtenschendingen die sinds het begin van de betogingen hebben plaatsgevonden;
4. is ingenomen met het feit dat het Oekraïense parlement op 28 januari de antidemocratische wetten van 16 januari weer heeft ingetrokken nadat hierover tussen regeringspartijen en oppositie overeenstemming was bereikt; betreurt evenwel dat over intrekking van de amnestiewet geen overeenstemming werd bereikt; dringt in dit kader aan op voortzetting van de dialoog tussen de politieke leiders en hoopt dat er op die manier op korte termijn een vreedzame oplossing kan worden gevonden voor deze crisis;
5. is van oordeel dat het herstel van het politiek evenwicht tussen de verschillende instellingen en de uiteindelijke herinvoering van de grondwet van 2004 die in 2010 door het constitutionele hof onrechtmatig ter zijde werd gesteld, waarbij het Oekraïense parlement werd gepasseerd, één van de zaken is die moet worden aangepakt, wil de crisis in Oekraïne tot een einde gebracht kunnen worden;
6. is van oordeel dat een actieve aanwezigheid van leden van het Europees Parlement in Kiev kan helpen voorkomen dat de crisis verder escaleert en pleit in dit kader voor de oprichting van een permanente parlementaire vertegenwoordiging in Oekraïne, waaraan ook wordt deelgenomen door de nationale parlementen, teneinde spanningen te doen afnemen en de dialoog tussen partijen te faciliteren;
7. wijst erop dat de uitnodiging aan Oekraïne om deze associatieovereenkomst te ondertekenen nog steeds geldig is en dat de EU bereid is de overeenkomst te ondertekenen zodra de huidige politieke crisis is opgelost en mits aan de door de Raad Buitenlandse Zaken in december 2012 gestelde voorwaarden is voldaan;
8. verwacht van de Raad en de Commissie dat zij hun beloften nakomen en Oekraïne blijven helpen een uitweg te vinden uit deze ernstige politieke en economische crisis; verzoekt in het bijzonder de Commissie om na te gaan hoe medische zorg en ondersteuning kan worden geboden aan alle slachtoffers van het geweld tijdens de demonstraties;
9. verzoekt de Raad onverwijld maatregelen te nemen, waaronder het opvoeren van de diplomatieke druk en het invoeren van concrete, gerichte maatregelen en sancties, zoals een reisverbod en bevriezing van goederen en activa van alle Oekraïense ambtenaren, wetgevers en bedrijfssponsoren die verantwoordelijk zijn voor het hardhandige optreden tegen en het doden van demonstranten, en zijn inspanningen op te voeren om een einde te maken aan de witwaspraktijken en belastingontduiking door Oekraïense ondernemingen en zakenlieden via Europese banken;
10. dringt er bij de Raad en Commissie in het bijzonder op aan zich meer in te spannen om het IMF, de Wereldbank, de EBWO en de EIB te betrekken bij het proces van zo spoedig mogelijke vaststelling van een langetermijnpakket van concrete financiële steunmaatregelen om Oekraïne te helpen de steeds slechter wordende economische en maatschappelijke situatie te verbeteren en de financiële middelen te verschaffen om de noodzakelijke grondige en grootschalige economische hervormingen in gang te zetten;
11. meent dat een snelle afronding van de overeenkomst inzake visumvrijstelling tussen de EU en Oekraïne de beste manier is om tegemoet te komen aan de wensen van de Oekraïense maatschappelijke organisaties en de studenten die de laatste dagen op verschillende pleinen in het land hebben betoogd voor toenadering van Oekraïne tot Europa; wijst erop dat deze overeenkomst de uitwisseling en de intermenselijke contacten tussen de verschillende samenlevingen zal bevorderen en vergemakkelijken, en aldus het wederzijds begrip zal vergroten en de Oekraïense bevolking de gelegenheid zal bieden vertrouwd te raken met Europese normen en beste praktijken op allerlei gebieden; dringt, in afwachting van de afronding van deze overeenkomst, aan op de onmiddellijke invoering van tijdelijke, eenvoudige en goedkope visumprocedures;
12. dringt er bij Moskou op aan een constructieve houding aan te nemen en represaillemaatregelen terug te draaien en geen ongeoorloofde druk uit te oefenen die het recht van de buurlanden om vrij hun toekomst te bepalen ondermijnt; vraagt de EU en haar lidstaten tegenover Rusland met één stem te spreken ter ondersteuning van de Europese aspiraties van de landen van het Oostelijk Partnerschap die de wens hebben hun betrekkingen met de EU te intensiveren; verzoekt de EU in dit verband Oekraïne en de andere landen van het Oostelijk Partnerschap bij de WTO of in enige andere internationale organisatie te ondersteunen ingeval het tot een geschil met de Russische Federatie komt;
13. verzoekt de Commissie voorts om samen met de Oekraïense autoriteiten te onderzoeken hoe tegenwicht kan worden geboden aan de pressiemaatregelen die door Moskou zijn genomen om te voorkomen dat Oekraïne een associatieovereenkomst met de EU tekent;
14. dringt er bij de Commissie op aan aanzienlijk meer middelen vrij te maken voor maatschappelijke organisaties in Oekraïne en een duurzame, op het land toegesneden, zichtbare strategie te ontwikkelen ter ondersteuning van het maatschappelijk middenveld in Oekraïne; is van oordeel dat moet worden voorzien in de voor het beheer van een dergelijk programma voor het maatschappelijk middenveld benodigde personele middelen;
15. is voorts van oordeel dat Oekraïne een Europees perspectief geboden zou moeten worden zodra het land in de praktijk laat zien bereid te zijn hervormingen door te voeren en de waarden van de EU over te nemen en te delen;
16. wijst erop dat de communicatiestrategie van de EU in de partnerlanden nog steeds niet doeltreffend genoeg is; verzoekt de Commissie in dit verband zich nog meer in te spannen om het nut en de voordelen van de associatieovereenkomst bij de bevolking in de verschillende landen onder de aandacht te brengen;
17. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen van de lidstaten, de president, de regering en het parlement van Oekraïne en de president, de regering en het parlement van de Russische Federatie.