Έγγραφο συνόδου

 

4.2.2014                                                                                                                  B7‑0150/2014

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ

εν συνεχεία δηλώσεων του Συμβουλίου και της Επιτροπής

σύμφωνα με το άρθρο 110, παράγραφος 2, του Κανονισμού

σχετικά με τη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Ρωσίας

( 2014/2533(RSP) )

Guy Verhofstadt, Kristiina Ojuland, Leonidas Donskis, Graham Watson, Louis Michel, Sophia in ‘t Veld, Marietje Schaake, Johannes Cornelis van Baalen, Ramon Tremosa i Balcells, Sarah Ludford, Alexander Graf Lambsdorff

εξ ονόματος της Ομάδας ALDE

 

B7‑0150/2014

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Ρωσίας

( 2014/2533(RSP) )

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–    έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του σχετικά με τη Ρωσία, ιδίως εκείνα της 17ης Φεβρουαρίου 2011 σχετικά με το κράτος δικαίου στη Ρωσία[1], της 13ης Σεπτεμβρίου 2012 σχετικά με τη χρησιμοποίηση της δικαιοσύνης στη Ρωσία για πολιτικούς σκοπούς[2], της 13ης Δεκεμβρίου 2012 το οποίο περιλαμβάνει τις συστάσεις του Κοινοβουλίου προς το Συμβούλιο, την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης σχετικά με τις διαπραγματεύσεις για τη νέα συμφωνία σύνδεσης ΕΕ - Ρωσίας[3], της 13ης Ιουνίου 2013 σχετικά με το κράτος δικαίου στη Ρωσία[4], της 12ης Σεπτεμβρίου 2013 σχετικά με την πίεση που ασκείται από τη Ρωσία στις χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης (στο πλαίσιο της επικείμενης συνόδου κορυφής της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης στο Βίλνιους)[5], της 12ης Δεκεμβρίου 2013 σχετικά με την έκβαση της συνόδου κορυφής στο Βίλνιους και το μέλλον της ανατολικής εταιρικής σχέσης, ιδίως σε ό, τι αφορά την Ουκρανία[6],

–         έχοντας υπόψη την υφιστάμενη συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας (ΣΕΣΣ) μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Ρωσικής Ομοσπονδίας, αφετέρου, και τις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις για μια νέα συμφωνία ΕΕ-Ρωσίας,

–         έχοντας υπόψη τους στόχους και τις δεσμεύσεις της ΕΕ και της Ρωσίας σύμφωνα με την "Εταιρική Σχέση για τον Εκσυγχρονισμό" η οποία δρομολογήθηκε στο Ροστόβ του Ντον Don την 1η Ιουνίου 2010,

–         έχοντας υπόψη τα αποτελέσματα της συνόδου κορυφής ΕΕ-Ρωσίας της 28ης Ιανουαρίου 2014,

–         έχοντας υπόψη το άρθρο 110 παράγραφος 2 του κανονισμού του,

 

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει προσηλωμένη στην περαιτέρω εμβάθυνση και ανάπτυξη των σχέσεων μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας και ότι η ΕΕ και η Ρωσία έχουν ήδη εγκαθιδρύσει βαθιές και σφαιρικές σχέσεις, ιδίως στον ενεργειακό, τον οικονομικό και τον επιχειρηματικό τομέα, και ότι έχουν γίνει αλληλένδετες και αλληλεξαρτημένες στην παγκόσμια οικονομία·

Β.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η σύνοδος κορυφής ΕΕ-Ρωσίας στις 28 Ιανουαρίου 2014 περιορίστηκε σε κλειστή συνεδρίαση διάρκειας τριών ωρών που εστιάστηκε σε περιορισμένο αριθμό ζητημάτων, στοιχείο που αντανακλά την επιδείνωση των σχέσεων ΕΕ-Ρωσίας, ιδίως λόγω της πίεσης που ασκεί η Ρωσία στους ανατολικούς εταίρους·

Γ.  εκτιμώντας ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της πρέπει να εξακολουθήσουν να επαγρυπνούν για τη διασφάλιση των δημοκρατικών αρχών και του κράτους δικαίου σε όλο τον κόσμο, ιδίως σε σχέση με μια σημαντική γειτονική χώρα όπως είναι η Ρωσία η οποία, μέσω της συμμετοχής της στο Συμβούλιο της Ευρώπης, έχει δεσμευθεί να σέβεται και να υποστηρίζει τις δημοκρατικές αρχές, το κράτος δικαίου και τον σεβασμό προς τις θεμελιώδεις ελευθερίες·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι παρόμοιες δεσμεύσεις και υποχρεώσεις απορρέουν από τη συμμετοχή της Ρωσίας στον ΟΑΣΕ και ότι η ένταξη της Ρωσίας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) βασίζεται στην προϋπόθεση ότι το κράτος δικαίου γίνεται σεβαστό στη χώρα αυτή

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι από την 1η Δεκεμβρίου 2013 Εκ Των Προτέρων Πληροφορίες για τους Επιβάτες (API) διαβιβάζονται από τους αερομεταφορείς στις ρώσικες αρχές και ότι από την 1η Ιουλίου 2014 οι ρωσικές αρχές θα απαιτούν πλήρη στοιχεία για τους επιβάτες και το πλήρωμα προκειμένου για υπερπτήσεις· ότι οι ρωσικές αρχές έχουν στόχο τη δημιουργία ενός πλήρως ανεπτυγμένου συστήματος συγκέντρωσης Καταστάσεων Ονομάτων Επιβατών (PNR)· ότι τα δεδομένα API μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τις ρωσικές αρχές για τον εντοπισμό πολιτών της ΕΕ οι οποίοι ενδέχεται να επικρίνουν τις ρωσικές αρχές κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του Σότσι·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν σοβαρές ανησυχίες για εξελίξεις στη Ρωσική Ομοσπονδία όσον αφορά το σεβασμό και τη προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του κράτους δικαίου, το σεβασμό των βασικών δημοκρατικών αρχών και της ακεραιότητας των εκλογών, ελευθερίας του τύπου και των μέσων ενημέρωσης και ελευθερίας του συνέρχεσθαι·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πολίτες της ΕΕ που συμμετέχουν στους Ολυμπιακούς Αγώνες ή τους επισκέπτονται υπόκεινται σε γενικευμένη επιτήρηση λόγω της υποκλοπής και κατακράτησης όλων των επικοινωνιών· ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι κάθε κράτος μέλος πρέπει να ενημερώνει τους πολίτες του σχετικά με τα προγράμματα μαζικής επιτήρησης γύρω από το Σότσι, αλλά ότι κανένα κράτος μέλος δεν φαίνεται να το έχει πράξει·

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ρωσία επέβαλε σειρά στοχευμένων κυρώσεων σε γειτονικές χώρες πριν από τη σύνοδο κορυφής της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης στο Vilnius το Νοέμβριο του 2013, οι οποίες είχαν στόχο να υπονομεύσουν τις εν λόγω χώρες και να τις εμποδίσουν να υπογράψουν ή να προχωρήσουν προς συμφωνίες σύνδεσης και καθεστώτα ελεύθερου εμπορίου με την Ευρωπαϊκή Ένωση·

 

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η έγκριση των νόμων για την καταχώριση των πολιτικών κομμάτων και τη χρηματοδότηση των ΜΚΟ, η έγκριση του νόμου κατά των ατόμων ΛΟΑΔΜ, ο οποίος εισάγει διακρίσεις και απαγορεύει την "προπαγάνδιση μη παραδοσιακών σεξουαλικών σχέσεων" και εξισώνει την ομοφυλοφιλία με την παιδοφιλία, καθώς και η έγκριση νόμων σχετικά με το δικαίωμα του συνέρχεσθαι, τον εξτρεμισμό, την συκοφαντική δυσφήμηση και τους περιορισμούς μέσω του φιλτραρίσματος του διαδικτύου, έχουν συμβάλει σημαντικά στην επιδείνωση του κλίματος όσον αφορά την ανάπτυξη μιας πραγματικής κοινωνίας των πολιτών στη Ρωσία και χρησιμοποιούνται για την παρενόχληση και τον εκφοβισμό των ΜΚΟ, της δημοκρατικής αντιπολίτευσης και των μέσων ενημέρωσης·

Ι.   λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ρωσικές αρχές έχουν αυξήσει τις δραστηριότητες μαζικής επιτήρησης ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων του Σότσι, μέσω της ενίσχυσης του προγράμματος επιτήρησης SORM· ότι δεν υπάρχει κανείς αποτελεσματικός μηχανισμός δημοκρατικής ή δικαστικής εποπτείας των δραστηριοτήτων επιτήρησης των ρωσικών αρχών· ότι από το Ρωσικό Ανώτατο Δικαστήριο έχει επιβεβαιωθεί ότι το πρόγραμμα SORM μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παρακολούθηση ατόμων που επικρίνουν την κυβέρνηση, σαν να συμμετείχαν σε "εξτρεμιστικές ενέργειες"·

     

1.  παρατηρεί ότι η περιορισμένη μορφή της συνόδου ΕΕ-Ρωσίας αποτελεί κατάλληλη αντανάκλαση της τρέχουσας κατάστασης πραγμάτων στις σχέσεις ΕΕ-Ρωσίας και δίνει τη δυνατότητα για μια πραγματική ανταλλαγή απόψεων σε επίκαιρα θέματα ενώ παράλληλα συμβολίζει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει αυτή την περίοδο η συνεργασία ΕΕ-Ρωσίας· προτείνει οι σύνοδοι κορυφής ΕΕ-Ρωσίας να διεξάγονται μία φορά το χρόνο και όχι σε εξαμηνιαία βάση όπως τώρα·   

2.  υπογραμμίζει ότι η μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη πολιτική και οικονομική σταθερότητα και ανάπτυξη στη Ρωσία εξαρτώνται από την εμφάνιση μιας πραγματικής δημοκρατίας και τονίζει ότι η μελλοντική ανάπτυξη των σχέσεων ΕΕ - Ρωσίας θα εξαρτηθεί από τις προσπάθειες για την εδραίωση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων στο εσωτερικό της Ρωσίας·

3.  εκφράζει ταυτόχρονα τη λύπη του διότι η ρωσική ηγεσία αντιμετωπίζει την Ανατολική Εταιρική Σχέση της ΕΕ ως απειλή για τα δικά της πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα· υπογραμμίζει ότι αντιθέτως η Ρωσία πρόκειται να ωφεληθεί από τις αυξημένες εμπορικές και οικονομικές δραστηριότητες, ενώ η ασφάλεια της Ρωσίας θα ενισχυθεί εάν έχει σταθερή και προβλέψιμη γειτονία·

4.  υπογραμμίζει ότι το γεγονός ότι η Ρωσία συστηματικά δεν σέβεται τις δημοκρατικές αρχές, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα πρέπει να αντικατοπτρίζεται καλύτερα στις θέσεις πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σε όλες τις πτυχές των σχέσεων ΕΕ-Ρωσίας έως και το επίπεδο της συνόδου κορυφής, ιδίως όσον αφορά τις εργασίες σχετικά με μια νέα Συμφωνία Συνεργασίας· επαναλαμβάνει την υποστήριξή του σε μια συνολική και νομικά δεσμευτική συμφωνία που θα καλύπτει πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά ζητήματα και θα περιλαμβάνει όλες τις πτυχές που σχετίζονται με τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ιδίως των θεμελιωδών ελευθεριών· εκφράζει την ανησυχία του για την τρέχουσα συγκέντρωση και χρήση δεδομένων API και τον στόχο των ρωσικών αρχών να συλλέγουν δεδομένα PNR στο εγγύς μέλλον χωρίς οποιαδήποτε νομική βάση για τέτοιες μεταβιβάσεις δεδομένων·

 

5.  καλεί την Επιτροπή να εξετάσει πιθανά αντίμετρα που μπορεί να επικαλείται η ΕΕ, όταν η Ρωσία παραβιάζει τους κανόνες του ΠΟΕ για να εξυπηρετήσει κοντόφθαλμους πολιτικούς σκοπούς· υπογραμμίζει ότι, αν και δεν θα πρέπει να δίνεται στη Ρωσία η ευκαιρία να προβάλλει βέτο στις πολιτικές επιλογές των χωρών της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, η ΕΕ πρέπει να είναι έτοιμη και πρόθυμη να λάβει υπόψη της τις θεμιτές ανησυχίες και τα συμφέροντα της Ρωσίας, ιδίως όσον αφορά το εμπόριο και τα εμπορικά συμφέροντα· επαναλαμβάνει ωστόσο ότι, σε αντίθεση με την Τελωνειακή Ένωση της οποίας υπέρμαχος είναι η Ρωσία, οι συμφωνίες της ΕΕ με τις χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης σχετικά με έναν χώρο σφαιρικών και σε βάθος ελεύθερων συναλλαγών (DCFTA) δεν εμποδίζουν τις χώρες αυτές από το να επιδοθούν σε ελεύθερες εμπορικές ανταλλαγές με τρίτες χώρες· επισημαίνει κατά συνέπεια ότι μετά την υπογραφή Συμφωνίας Σύνδεσης, συμπεριλαμβανομένου του DCFTA, οι Ανατολικοί Εταίροι θα εξακολουθούν να έχουν τη δυνατότητα για ελεύθερες εμπορικές ανταλλαγές με τη Ρωσία βάσει των συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου που έχουν υπογραφεί αυτή την περίοδο στο πλαίσιο της Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων Κρατών (CIS)· δηλώνει κατά συνέπεια ότι η Ρωσία πρέπει να εγκαταλείψει τη ρητορική του τύπου "εμείς ή αυτοί" με την οποία εκφοβίζει τους Ανατολικούς Εταίρους ώστε να μην επιδιώξουν στενότερες σχέσεις με τα ην ΕΕ·

6.  χαιρετίζει τη χορήγηση προεδρικής αμνηστίας και την απελευθέρωση του Mikhail Khodorkovsky, των δύο ακτιβιστριών του συγκροτήματος Pussy Riot και των μελών της Greenpeace, αλλά επισημαίνει ότι κατά τα φαινόμενα οι κινήσεις αυτές παραμένουν απλές χειρονομίες διακοσμητικού χαρακτήρα που αποβλέπουν στην βελτίωση της εικόνας της Ρωσίας ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων του Σότσι· καλεί τους πολιτικούς ηγέτες της ΕΕ και τις δημόσιες προσωπικότητες που θα παρευρεθούν στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σότσι να θέσουν ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δημοκρατίας και να αποφύγουν τη συμμετοχή σε διαφημιστικά τεχνάσματα της ρωσικής ηγεσίας· εκφράζει την ανησυχία του για το ρωσικό πρόγραμμα μαζικής επιτήρησης SORM· αμφισβητεί τη σκοπιμότητα της τριετούς διακράτησης όλων των δεδομένων που συγκεντρώνονται κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του Σότσι από τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες· καλεί τη ρωσική κυβέρνηση να τερματίσει τις διώξεις εναντίον των περιβαλλοντικών ακτιβιστών Suren Gazoryan, Evgeniy Vitishko και Andrei Rudomakha για τις καταγγελίες τους σε σχέση με κρατική διαφθορά και περιβαλλοντικά προβλήματα που συνδέονται με την προετοιμασία των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων·

 

7.  λαμβάνει υπό σημείωση τις εκτεταμένες εκδηλώσεις διαμαρτυρίας και διαδηλώσεις στη Ρωσία μετά τις προεδρικές εκλογές του Μαρτίου 2012, οι οποίες συνεχίστηκαν για αρκετούς μήνες· εκφράζει τη λύπη του διότι η ρωσική ηγεσία αγνόησε και κατέστειλε αυτό το λαϊκό κίνημα, το οποίο αποτελούσε ένδειξη της βαθιάς προσήλωσης των Ρώσων πολιτών στη δημοκρατία· καλεί τις ρωσικές αρχές να απελευθερώσουν όλους τους πολιτικούς κρατουμένους και να επιδοθούν σε διάλογο με την κοινωνία των πολιτών για τη δημοκρατική αντιπολίτευση·

8.  δηλώνει καταθορυβημένο από τις πρόσφατες προσπάθειες του Προέδρου Πούτιν να καθησυχάσει τους ομοφυλόφιλους επισκέπτες στο Σότσι ότι δεν θα πρέπει να φοβούνται "τη σύλληψη ή τις ποινικές διώξεις" αλλά στις οποίες προειδοποιούνται να "αφήσουν ήσυχα τα παιδιά"·

9.  υπενθυμίζει ότι αν και χαλάρωσε η απαγόρευση στις διαδηλώσεις διαμαρτυρίας κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων, τα ισχύοντα μέτρα στοχεύουν κατά δυσανάλογο τρόπο τις ομάδες που αγωνίζονται για τα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων και την πολιτική μεταρρύθμιση, περιορίζουν τον αριθμό διαδηλωτών και επιτρέπουν διαμαρτυρίες μόνο σε ορισμένες εγκεκριμένες εκ των προτέρων περιοχές, κάτι που υπονομεύει την ελευθερία του συνέρχεσθαι·

10. χαιρετίζει τις προσπάθειες της Ρωσίας από κοινού με τις ΗΠΑ και τη διεθνή κοινότητα προκειμένου να εγκριθεί απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών (ΣΑΗΕ) σχετικά με την καταστροφή του χημικού οπλοστασίου της Συρίας και τη δρομολόγηση των συνομιλιών Γενεύη II· ωστόσο, παροτρύνει τη Ρωσία, ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, να αναλάβει τις ευθύνες της στο θέμα της κρίσης στη Συρία και να διευκολύνει την έγκριση δεσμευτικής ανθρωπιστικής απόφασης από το ΣΑΗΕ και την παραπομπή της κατάστασης στη Συρία στο ΔΠΔ·

11. υπενθυμίζει τη σύστασή του σχετικά με την καθιέρωση κοινών περιορισμών όσον αφορά τη χορήγηση θεωρήσεων διαβατηρίων στους αξιωματούχους της Ρωσίας που εμπλέκονται στην υπόθεση Sergei Magnitsky και ζητεί από το Συμβούλιο και την Επιτροπή να εφαρμόσουν πανενωσιακή απαγόρευση χορήγησης θεωρήσεων και να παγώσουν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στην ΕΕ όλων των αξιωματούχων που εμπλέκονται στον θάνατο του Magnitsky, ο οποίος διώκεται ποινικά μετά θάνατον, καθώς και άλλων προσώπων που έχουν προβεί σε σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Ρωσία· τονίζει ότι τα εν λόγω άτομα δεν πρέπει να επωφελούνται από καμία συμφωνία απλούστευσης της έκδοσης θεωρήσεων μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας· εκφράζει τη βαθιά ανησυχία του για τα σχέδια να συμπεριληφθεί στη συμφωνία διευκόλυνσης θεωρήσεων που εξετάζεται αυτή τη στιγμή μεγάλος αριθμός Ρώσων αξιωματούχων οι οποίοι είναι εφοδιασμένοι με τα λεγόμενα "υπηρεσιακά διαβατήρια"·

12. ζητεί να συγκεντροποιηθεί η ευθύνη της ενωσιακής πολιτικής απέναντι στη Ρωσία κατά την προσεχή θητεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με σαφή και κεντρικό ρόλο του Ύπατου Εκπροσώπου/Αντιπροέδρου, και παράλληλα να δεσμευτούν τα κράτη μέλη να ομιλούν με τη Ρωσία με μία φωνή·

13.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, την Αντιπρόεδρο της Επιτροπής/Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για τις Εξωτερικές Υποθέσεις και την Πολιτική Ασφαλείας, την ΕΥΕΔ, στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών καθώς και στο κοινοβούλιο και στον Πρόεδρο της Ρωσικής Ομοσπονδίας.  

 

[1] ΕΕ C 188 E, 28.6.2012, σ. 37.
[2] ΕΕ C 353 E, 3.12.2013, σ. 134.
[3] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2012)0505
[4] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7­_TA(2013)0284.
[5] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2013)0383
[6] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2013)0595