Zittingsdocument

 

19.2.2014                                                                                                                B7‑0188/2014

ONTWERPRESOLUTIE

naar aanleiding van een verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid

ingediend overeenkomstig artikel 110, lid 2, van het Reglement

over de situatie in Irak

( 2014/2565(RSP) )

Jelko Kacin, Marietje Schaake

namens de ALDE-Fractie

 

B7‑0188/2014

Resolutie van het Europees Parlement over de situatie in Irak

( 2014/2565(RSP) )

Het Europees Parlement,

–       gezien zijn eerdere resoluties over Irak, en met name die van 14 maart 2013 over 'Irak: de benarde toestand van minderheidsgroeperingen, met name van de Iraakse Turkmenen'[1],

–       gezien de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Irak, anderzijds, en zijn resolutie van 17 januari 2013 over de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Irak[2],

–       gezien het gemeenschappelijk strategisch document voor Irak (2011‑2013) van de Commissie,

–       gezien het "Mensenrechtenrapport over de mensenrechten in Irak: januari tot juni 2012", op 19 december 2012 gezamenlijk uitgebracht door de missie van de Verenigde Naties voor bijstand aan Irak (United Nations Assistance Mission in Iraq, UNAMI) en het VN‑Bureau van de hoge commissaris voor de mensenrechten,

–       gezien het verslag nr. 144 van de Internationale Crisisgroep Midden-Oosten van 14 augustus 2013 "Maken of breken: de soennieten in Irak en de staat",

–       gezien de op 1 oktober 2013 door de VN bekendgemaakte dodencijfers voor september 2013,

–       gezien de oproep van VN-secretaris-generaal Ban-Ki Moon van 29 juli 2013 aan de leiders om Irak "van de afgrond weg te trekken",

–       gezien het commentaar van VN-secretaris-generaal Ban-Ki Moon van 1 september 2013 op de tragische gebeurtenissen in het vluchtelingenkamp Ashraf waarbij 52 mensen werden gedood,

–       gezien de verklaring van de VN van 1981 inzake de uitbanning van alle vormen van intolerantie en discriminatie gebaseerd op religie of geloof,

–       gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 1966, waarbij Irak partij is,

–       gezien de verklaring van 5 september 2013 van de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlands en veiligheidsbeleid Catherine Ashton over het recente geweld in Irak,

–       gezien zijn resolutie van 13 juni 2013 over vrijheid van pers en media in de wereld[3],

–       gezien artikel 110, lid 2, van zijn Reglement,

A.     overwegende dat Irak nog steeds geconfronteerd wordt met ernstige politieke, veiligheids- en sociaaleconomische problemen en dat het politieke toneel in het land uiterst gefragmenteerd is en gebukt gaat onder geweld en politiek sektarisme, zeer ten koste van de legitieme verlangens van het Iraakse volk naar vrede, welvaart en een echte overgang naar democratie;

B.     overwegende dat, volgens de cijfers die vrijgegeven zijn door UNAMI, in 2013 in totaal 7 818 burgers zijn gedood en nog eens 17 981 gewond zijn geraakt, waardoor dit het dodelijkste jaar is sinds 2008; overwegende dat er in januari 2014 661 burgers zijn gedood en 1 201 gewond zijn geraakt; overwegende dat Bagdad steeds de zwaarst getroffen regio is;

C.     overwegende dat de uitbreiding van de Syrische crisis eerder dit jaar een nieuw dieptepunt heeft bereikt toen militanten van de Islamitische Staat van Irak en Syrië (ISIS) de steden Ramadi en Fallujah veroverden, alsmede delen van de provincie Anbar; overwegende dat strijders uit Irak in beide kampen van de Syrische crisis ook een prominente rol spelen; overwegende dat Irak naar verluidt het vervoer van wapens en voorraden van Iran naar het Syrische regime en Hezbollah heeft toegestaan;

D.     overwegende dat volgens gegevens van de UNHCR 222 759 Syrische vluchtelingen in Irak verblijven, maar dat het aantal waarschijnlijk nog hoger is;

E.     overwegende dat de Iraakse autoriteiten vaak rekenen op soennitische stammen in de provincie Anbar om extremistische opstandelingen te bestrijden;

F.     overwegende dat meer dan 300 000 mensen op de vlucht zijn geslagen voor het oplaaiende geweld in de provincie Anbar;

G.     overwegende dat de sociale en economische noodsituatie – wijdverspreide armoede, hoge werkloosheid, economische stagnatie, milieuschade en ontbreken van elementaire openbare diensten – een groot deel van de bevolking in haar greep blijft houden; overwegende dat talloze vreedzame demonstraties voor meer sociale, economische en politieke rechten nog steeds stelselmatig, en straffeloos, door de veiligheidsdiensten worden onderdrukt;

H.     overwegende dat de pers- en mediavrijheid herhaaldelijk en in toenemende mate wordt belemmerd, zowel door de regering als door extremistische groeperingen; overwegende dat journalisten en nieuwsmedia zijn aangevallen of gecensureerd en dat Reporters without Borders een nieuwsblackout hebben gemeld over de situatie in de provincie Anbar; overwegende dat Irak door het Freedom House in het Freedom in the World-verlag over 2014 is ingeschaald als 'niet vrij';

I.      overwegende dat de Iraakse grondwet gelijkheid voor de wet garandeert voor alle burgers en de "administratieve, politieke, culturele en onderwijsrechten van de diverse nationaliteiten" erkent; overwegende dat de Iraakse regering de verantwoordelijkheid draagt voor het welzijn en de veiligheid van de gehele bevolking;

J.      overwegende dat het beleid van de door sjiieten gedomineerde Iraakse regering, waaronder de gewelddadige onderdrukking van de soennitische protesten, ertoe geleid heeft dat de sektarische spanningen zijn opgelopen en dat delen van de Iraakse bevolking van elkaar vervreemd zijn geraakt;

K.     overwegende dat in de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Irak en met name in de mensenrechtenclausule hiervan wordt benadrukt dat de politieke dialoog tussen de EU en Irak zich moet richten op de mensenrechten en op versterking van de democratische instellingen;

1.      veroordeelt ten sterkste de daden van terrorisme en het toenemende sektarisch geweld, die het land verder dreigen te doen terugglijden naar sektarische tweespalt en doen vrezen voor verbreiding van sektarische conflicten in de gehele regio; wijst erop dat, hoewel de oorzaken van het geweld eerder politiek dan religieus zijn, de betrokkenheid van extremistische bewegingen zoals ISIS ervoor gezorgd heeft dat de crisis is verergerd;

2.      betuigt zijn medeleven met de familieleden en vrienden van de overledenen en gewonden;

3.      wijst erop dat contra-terrorisme en contra-oproer meer zou moeten omvatten dan louter en alleen militaire actie en moet bestaan uit een allesomvattende benadering, waarbij de grondoorzaken van het geweld worden aangepakt, alsmede beleid om vertrouwen, veiligheid en inclusieve sociale en economische ontwikkeling te stimuleren;

4.      geeft uiting aan zijn ernstige verontrusting over deze nieuwe golf van instabiliteit en doet een beroep op alle politieke leiders in Irak, van alle etnische en religieuze facties, samen te werken om een einde te maken aan het sektarische geweld en het wantrouwen en de mensen in Irak tot elkaar te brengen;

5.      verzoekt zowel de regering van Irak als de regionale overheden om aanvallen te veroordelen en een volledig, snel, onafhankelijk en internationaal onderzoek te vergemakkelijken naar de recente terreuraanslagen in de regio, en vraagt de Iraakse regering dringend om ten volle aan dit onderzoek mee te werken, om de verantwoordelijken voor de rechter te brengen;

6.      is bezorgd over de uitbreiding van het geweld van het Syrische conflict naar Irak, waar jihadistische rebellen die gelieerd zijn aan ISIS een steeds prominentere spelen; dringt er bij de regering van Irak op aan om alles in het werk te stellen om te voorkomen dat strijders vanuit Syrië naar Irak of vanuit Irak naar Syrië trekken en om wapentransporten vanuit Iran over Iraaks grondgebied of via het Iraakse luchtruim tegen te gaan;

7.      prijst de regering van Irak voor het opvangen van een groot aantal Syrische vluchtelingen; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan om Irak en andere buurlanden te blijven steunen bij de opvang van vluchtelingen en voor hun welzijn te blijven zorgen;

8.      doet een dringend beroep op politieke, religieuze en burgerlijke leiders en de veiligheidstroepen om samen te gaan werken om een einde te maken aan het bloedvergieten en ervoor te zorgen dat alle Iraakse burgers werkelijk in gelijke mate beschermd worden;

9.      roept de Iraakse regering en alle politieke leiders op om de nodige maatregelen te nemen en veiligheid en bescherming te bieden aan alle mensen in Irak, met name degenen die tot kwetsbare minderheden behoren; vraagt de Iraakse regering ervoor te zorgen dat de veiligheidstroepen zich aan de beginselen van de rechtsstaat en aan internationale normen houden;

10.    verzoekt alle overheids- en niet-overheidsactoren de pers- en mediavrijheid te eerbiedigen en journalisten en nieuwsmedia te beschermen tegen geweld; erkent dat vrije pers en vrije media essentiële onderdelen zijn van een goed functionerende democratie, waardoor mensen toegang hebben tot informatie en over een platform beschikken;

11.    vraagt de internationale gemeenschap en de EU om de Iraakse regering te steunen door initiatieven te ontplooien voor nationale dialoog, consolidatie van de rechtsstaat en de levering van elementaire diensten, met als doel de schepping van een veilig, stabiel, verenigd, welvarend en democratisch Irak, waar de mensenrechten worden beschermd, evenals de politieke rechten van eenieder;

12.    vraagt de Iraakse autoriteiten om, nu de problemen van kwetsbaardere groepen als vrouwen, journalisten, jongeren en grondrechtenactivisten, met inbegrip van vakbondsbestuurders, vanwege de veiligheidssituatie nog zijn verergerd, snel in actie te komen om meer middelen te bestemmen voor programma's die verbetering in de situatie moeten brengen;

13.    moedigt de religieuze dialoog tussen soennieten en sjiieten aan als noodzakelijk instrument voor conflictoplossing; veronderstelt dat Irak wellicht ook een brugfunctie kan vervullen bij de onlangs gestarte gesprekken tussen de E3+3 en Iran, aangezien dit een van de weinige landen is die nauwe betrekkingen met beide partijen onderhouden; vraagt de Iraanse leiders om zich constructief in te zetten voor stabilisering van de regio;

14.    verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlands en veiligheidsbeleid, de Raad, de Commissie, de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de regering en de Raad van Volksvertegenwoordigers van Irak, het regionale bestuur van Koerdistan, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en de VN-Mensenrechtenraad.

[1] Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0101
[2] Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0022
[3] Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0274