Zittingsdocument
15.7.2014 B8‑0056/2014
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van een verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid
ingediend overeenkomstig artikel 123, lid 2, van het Reglement
over de situatie in Oekraïne
( 2014/2717(RSP) )
Helmut Scholz, Miloslav Ransdorf, Jean-Luc Mélenchon, Jiří Maštálka, Kateřina Konečná, Younous Omarjee, Sofia Sakorafa, Dimitrios Papadimoulis
namens de GUE/NGL-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over de situatie in Oekraïne
( 2014/2717(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien het rapport van 15 juni 2014 over de mensenrechtensituatie in Oekraïne van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de rechten van de mens,
– gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat de politieke en militaire confrontatie in Oekraïne al gaande is sinds februari 2014, toen na maanden van politieke onrust de president werd afgezet;
B. overwegende dat na de afzetting van President Viktor Janoekovitsj op 21 februari 2014 de mensen in het zuid-oostelijke gebieden van de Oekraïne tegen de nieuwe regering te hoop liepen; overwegende dat halverwege maart in meerdere steden, met name in Donetsk en Loegansk, overheidsgebouwen werden ingenomen door gewapende groepen die zichzelf aanvankelijk als ‘zelfverdedigingseenheden’ betitelden; overwegende dat de eisen die deze groepen stellen, gaan van omvorming van Oekraïne in een federatie tot losmaking van hun regio's van de rest van het land, om deze bij Rusland te voegen;
C. overwegende dat de Oekraïense regering, meer specifiek de nieuwe veiligheidsdienst en het ministerie van binnenlandse zaken, medio april is begonnen met militaire operaties, door de regering een ‘anti-terrorisme-operatie’ genoemd, eerst in het gebied van Donetsk en vervolgens in dat van Loegansk; overwegende dat deze militaire operaties van de Oekraïense regering na de vervroegde presidentsverkiezingen in intensiteit toenamen, in strijd met de beloften die de nieuw gekozen President Porosjenko gedurende zijn verkiezingscampagne had gedaan om het conflict te de-escaleren;
D. overwegende dat een bestand van 10 dagen door beide zijden regelmatig werd geschonden en nooit voldoende werd nageleefd om een einde aan het geweld te kunnen bewerkstelligen; overwegende dat President Porosjenko op 30 juni 2014 besloot de militaire aanvallen op de zuidwestelijke regio's van Oekraïne te hervatten;
E. overwegende dat de bezetting en annexatie van de Krim door Rusland in strijd zijn met het volkenrecht en de internationale verplichtingen van Rusland uit hoofde van het Handvest van de VN, de Slotakte van Helsinki, het statuut van de Raad van Europa en het memorandum van Boedapest uit 1994 betreffende veiligheidsgaranties, alsook bilaterale verplichtingen in het kader van de bilaterale overeenkomst uit 1997 inzake vriendschap, samenwerking en partnerschap; overwegende dat steeds vaker woongebieden, ziekenhuizen en stedelijke infrastructuur zoals water- en elektriciteitsverzorging en scholen, doelwit worden van het Oekraïense leger, de nationale garde en andere gewapende groeperingen; overwegende dat volgens het rapport van 15 juni 2014 van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de rechten van de mens 356 mensen – waaronder 257 burgers, waarvan 14 kinderen – zijn omgekomen sinds het begin van de militaire operaties van de Oekraïense regering in de oostelijke gebieden van Donetsk en Loegansk; overwegende dat belegerde steden gebrek hebben aan voedsel, water en medicijnen; overwegende dat er aanwijzingen zijn dat er landmijnen en fosforgranaten zijn ingezet; overwegende dat volgens gegevens van de VN ongeveer 160 000 vluchtelingen voor de gevechten zijn gevlucht; overwegende dat de staat volgens de VN lang niet overal in staat is bescherming te verlenen aan binnenlands ontheemden;
F. overwegende dat de belangrijkste oorzaak van het huidige conflict in Oekraïne gelegen is in onopgeloste interne problemen; overwegende dat de betrekkingen tussen staat en samenleving in Oekraïne zeer zwak zijn; overwegende dat de politiek in Oekraïne wordt gedomineerd door oligarchen, waarbij olie- en gastraders het tot minister, gouverneur of hoofd van een belangrijke Oekraïense instelling brengen; overwegende dat de belangrijkste overheids- en democratische instellingen ‒ het parlement, de rechterlijke macht en de uitvoerende macht van de regering ‒ hun elementaire functies van behoorlijke vertegenwoordiging, verdediging en behartiging van de belangen van de Oekraïense maatschappij niet uitoefenen; overwegende dat de corruptie wijdverbreid is; overwegende dat uit een recent OVSE-verslag blijkt dat de ongelijkheid tussen de regio's naar OVSE-maatstaven groot is en blijft groeien; overwegende dat de human development index in de meeste Oekraïense regio's in de periode 2000-2010 is achteruitgegaan; overwegende dat subnationale regeringen vaak in hoge mate afhankelijk zijn van overplaatsingen door de centrale regering, waarbij zij de toewijzing van overplaatsingen onvoorspelbaar en weinig transparant vinden; overwegende dat regeringen en parlementen het wantrouwen en de haat tussen de verschillende delen van de Oekraïense samenleving hebben gevoed door controversiële besluiten uit te vaardigen over taal, geschiedenis en internationale betrekkingen; overwegende dat geen van deze problemen met de recente politieke verandering is opgelost;
G. overwegende dat de mate waarin extreemrechtse nationalistische en xenofobische politici in de nieuwe Oekraïense regering vertegenwoordigd zijn zeer verontrustend is; overwegende dat de nieuwe regering de notoire Rechtse Sector niet in toom weet te houden; overwegende dat de Communistische partij van Oekraïne, die met een programma is gekomen om de eenheid van Oekraïne te bewaren met bescherming van de rechten van alle burgers, te maken heeft gekregen met gewelddadige repressieve reacties, en dat aanstalten worden gemaakt met een verbod van de partij die onlangs voor de rechtbank is gedaagd;
H. overwegende dat inmiddels een propaganda-oorlog wordt gevoerd tussen Oekraïne, het westen en Rusland, die het verkrijgen van objectieve informatie omtrent de situatie in Oekraïne ten zeerste bemoeilijkt; overwegende dat zes journalisten zijn gedood en vele anderen werden vastgehouden, gemolesteerd en geïntimideerd; overwegende dat media die kritisch staan tegenover de regering, zoals de Multimedia Invest Group holding zich zien gediscrimineerd;
I. overwegende dat uit het recente VN-rapport blijkt dat het armoedecijfer in Oekraïne nu rond de 25 % ligt, waarbij 11 miljoen mensen in omstandigheden leven die beneden de lokale sociale normen liggen; overwegende dat de sociaal-economische verlangens van de Maidanbeweging plaats hebben moeten maken voor de neoliberale agenda van de nieuwe regering, die wil voldoen aan de voorwaarden voor de lening van het Internationaal Monetair Fonds – bezuinigingen op vitale energiesubsidies, op overheidsbetrekkingen, ambtenarenpensioenen en zware bezuinigingen in de sociale zekerheid, met alle zware gevolgen van dien voor de meest kwetsbare delen van de Oekraïense samenleving; overwegende dat het huidige militaire conflict de situatie nog verergert; overwegende dat de voedselprijzen met 8,2 % zijn gestegen ten opzichte van 2013, waardoor menig huishouden in de Oekraïne een sociaal-economische crisis doormaakt;
J. overwegende dat de gasprijzen in Oekraïne in mei 2014 voor huishoudelijke gebruikers met 50 % zijn gestegen en voor wijkverwarmingsbedrijven met 40 %, en dat voor de periode tot 2018 verdere prijsstijgingen zijn gepland; overwegende dat beide partijen het gasconflict doen escaleren in plaats van te onderhandelen over oplossingen voor de huidige problemen bij de tenuitvoerlegging van de overeenkomsten tussen Rusland en Oekraïne, waarbij zij de angsten en emoties van de Oekraïense bevolking aanwakkeren;
K. overwegende dat de Verenigde Staten, de EU-lidstaten, de NAVO en Rusland voedsel verschaffen aan het conflict door belangrijke politieke en materiële – ook militaire – bijstand te geven aan beide partijen in het conflict;
L. overwegende dat de Verenigde Staten naar aanleiding van de Oekraïense crisis een programma ten bedrage van 1 miljard USD hebben aangenomen voor nieuwe militaire oefeningen te land, ter zee en in de lucht in Oost-Europa; overwegende dat de nieuw gekozen president Porosjenko een overeenkomst voor militaire samenwerking heeft ondertekend tussen de VS en Oekraïne, die de grondslag biedt voor nauwe betrokkenheid van Amerikaanse adviseurs bij de militaire acties van de Oekraïense regering, de modernisering en hervorming van het leger en van de hele veiligheidssector;
M. overwegende dat de NAVO de crisis in Oekraïne aangrijpt om zichzelf nieuw leven in te blazen en een nieuwe confrontatie met Rusland aan te gaan, en het aantal manoeuvres in Oost-Europese landen al heeft verhoogd, en dat in de NAVO-top in september 2014 nieuwe militaire strategieën en operaties in Oost-Europa zullen worden bekeken, in strijd met de Stichtingsakte NAVO-Rusland van 1997 waarbij de NAVO zich heeft verbonden geen extra permanente strijdkrachten van substantiële omvang in Oost-Europa te zullen stationeren;
N. overwegende dat de EU nog steeds weigert de werkelijke situatie in Oekraïne onder ogen te zien en de Oekraïense regering kritiekloos blijft steunen; overwegende dat de EU haar sanctiebeleid jegens Rusland nog steeds voortzet; overwegende dat de associatieovereenkomst EU-Oekraïne, die een brede vrijhandelsovereenkomst omvat, is ondertekend ondanks de bezwaren en weerstand onder grote delen van de Oekraïense bevolking; overwegende dat de Commissie heeft ingestemd met een aantal concrete maatregelen voor hulp aan Oekraïne voor de korte en middellange termijn;
1. is zeer bezorgd over de hervatting van militaire confrontatie in oostelijk Oekraïne; doet een ernstig beroep op president Porosjenko om de militaire actie te staken; doet een dringend beroep op alle partijen om in te stemmen met een onmiddellijke herleving van het staakt-het-vuren en te werken aan de definitieve beëindiging van het geweld langs politieke en diplomatieke weg;
2. onderstreept dat de diepe politieke crisis in Oekraïne niet op te lossen is met militaire middelen maar een diepgaand nationaal debat vergt over de nodige constitutionele, politieke en economische hervormingen en over de geopolitieke oriëntering va het land;
3. roept Rusland, de EU en de VS op geen voedsel meer te leveren aan het conflict met hun politieke en materiële – ook militaire – steun aan de partijen in het conflict, en te gaan meewerken aan de totstandbrenging van een nieuw sociaal pact tussen de verschillende delen van het land waarin de diversiteit in Oekraïne wordt erkend als overwegend positief onderdeel van de Oekraïense identiteit, en te werken aan de territoriale integriteit en soevereiniteit van het land;
4. dringt aan op een wapenembargo voor alle partijen bij het conflict, en voor terugtrekking van alle buitenlandse militaire adviseurs en ander militair personeel uit Oekraïne;
5. doet een beroep op alle betrokkenen om zich te onthouden van uitingen van intolerantie of uitlatingen die haat, geweld, vijandigheid, discriminatie of radicalisering oproepen;
6. is voorstander van een sterkere rol voor de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) bij de oplossing van de Oekraïense crisis; dringt aan op uitvoering van de ‘routekaart’ die het Zwitserse OVSE-voorzitterschap heeft uitgewerkt en die een goede basis levert voor een uitweg uit de crisis met politieke middelen;
7. betuigt zijn diep medeleven met de families van de burgerslachtoffers van het conflict; veroordeelt de ernstige schending van het internationale mensenrechtenrecht die door beide partijen in de militair bevochten gebieden zijn begaan; dringt erop aan dat naar elke mensenrechtenschending onafhankelijk onderzoek wordt ingesteld en dat de verantwoordelijken worden vervolgd;
8. betoont zich zeer ongerust over de verslechterende humanitaire situatie in de conflictgebieden; doet een beroep op alle partijen om internationale organisaties gemakkelijker toe te laten tot getroffen gebieden waar zich militaire operaties afspelen, zodat deze kunnen vaststellen wat de bevolking werkelijk nodig heeft en daarin kunnen voorzien;
9. dringt aan op onafhankelijk en alomvattend onderzoek naar alle mensenrechtenschendingen en met name naar oorlogsmisdaden, naar de gebeurtenissen rond de gewelddadigheden in Odesa van 2 mei 2014 en rond de Maidan-betogingen, alsmede op onderzoek naar de bedrijvers van al dit onrecht; onderstreept dat dit zodanig moet geschieden dat vertrouwen wordt gewekt in het onderzoek en de berechting, zodat de getroffen gemeenschappen volledig vrede kunnen hebben met de resultaten van zo'n onderzoek;
10. toont zich ernstig bezorgd over de gevolgen van de beleidsmaatregelen waartoe de nieuwe regering heeft besloten naar aanleiding van de door IMF en EU gestelde voorwaarden; veroordeelt dat de bevolking van Oekraïne de prijs van het mislukte beleid van de vorige regeringen moet betalen, zonder dat er belasting wordt geheven bij de Oekraïense oligarchen;
11. spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over het instabiele energievoorzieningsbeleid van Oekraïne en de gevolgen ervan voor de burgers; roept Rusland en Oekraïne op tot hervatting van een constructieve samenwerking op economisch en energiegebied om te bereiken dat de energieprijzen betaalbaar blijven voor iedereen, in plaats van energie en handel als politiek instrument in te zetten;
12. roept de Oekraïense en internationale politici op tot terughoudendheid en zich te onthouden van uitlatingen die het conflict nog verder kunnen doen escaleren; is uiterst bezorgd over de propagandaoorlog die door alle partijen wordt gevoerd; vraagt alle partijen om te zorgen dat journalisten en andere mediavertegenwoordigers hun werk kunnen doen, dat van essentieel belang is voor een objectief beeld van de situatie in alle delen van Oekraïne;
13. toont zich ernstig bezorgd over de politieke rol van extreemrechtse nationalistische en xenofobische krachten in de Oekraïense politiek; veroordeelt de aanvallen op de Communistische Partij alsmede de pogingen deze te verbieden;
14. is uiterst bezorgd over de groeiende politieke confrontatie tussen NAVO en Rusland, en het gevaar van een nieuwe wapenwedloop; waarschuwt dat het uitblijven van een resultaatgerichte dialoog gevaarlijke gevolgen kan hebben voor de vrede en veiligheid in Europa en in de wereld;
15. constateert dat het beleid om het oostelijk nabuurschapsbeleid gescheiden te houden van de opbouw van betrekkingen tussen de EU en Rusland is mislukt; onderstreept dat het oostelijk nabuurschapsbeleid opnieuw moet worden geformuleerd met het oog op de ontwikkeling van regionale samenwerking waarbij geen land wordt uitgesloten; verzoekt Rusland proactief deel te nemen aan een dergelijk proces en zich bereid te tonen om aan een goed nabuurschapsbeleid mee te werken;
16. begroet met instemming de dialoog die EU, Oekraïne en Rusland zijn aangegaan over maatregelen ter vermijding van negatieve gevolgen die de associatieovereenkomst EU‑Oekraïne voor de samenwerking tussen Oekraïne en Rusland en de douane-unie kan hebben;
17. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het parlement en de regering van Oekraïne en de parlementaire vergaderingen van de OVSE en van de Raad van Europa.