Dokument z posiedzenia
16.9.2014 B8‑0128/2014
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa
zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu
w sprawie sytuacji na Ukrainie i stanu stosunków UE-Rosja
( 2014/2841(RSP) )
Johannes Cornelis van Baalen, Petras Auštrevičius, Antanas Guoga, Kaja Kallas, Andrus Ansip, Pavel Telička, Nathalie Griesbeck, Juan Carlos Girauta Vidal, Ramon Tremosa i Balcells, Marielle de Sarnez, Marietje Schaake, Ivan Jakovčić, Gérard Deprez, Fredrick Federley, Louis Michel
w imieniu grupy ALDE
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji na Ukrainie i stanu stosunków UE-Rosja
( 2014/2841(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie europejskiej polityki sąsiedztwa, w sprawie Partnerstwa Wschodniego i w sprawie Ukrainy, a w szczególności rezolucję z dnia 27 lutego 2014 r. w sprawie sytuacji na Ukrainie[1], z dnia 13 marca 2014 r. w sprawie rosyjskiej napaści na Ukrainę[2], z dnia 17 kwietnia 2014 r. w sprawie nacisków Rosji na kraje Partnerstwa Wschodniego, a w szczególności destabilizacji wschodniej Ukrainy[3] oraz z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie sytuacji na Ukrainie[4];
– uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Rosji, a w szczególności rezolucję z dnia 6 lutego 2014 r. w sprawie szczytu UE-Rosja[5];
– uwzględniając podpisanie w dniu 27 maja 2014 r. końcowych części układu o stowarzyszeniu między UE a Ukrainą oraz pogłębionej i kompleksowej umowy o wolnym handlu (DCFTA), a także uwzględniając zgodę wyrażoną w tymże tygodniu przez Parlament Europejski i Werchowną Radę;
– uwzględniając trwającą nadal okupację Krymu i poważne starcia we wschodniej części Ukrainy, a także wiarygodne i niepodważalne dowody bezpośredniego udziału rosyjskich sił zbrojnych w tych starciach;
– uwzględniając zestrzelenie w dniu 17 lipca samolotu MH17 malezyjskich linii lotniczych, które pokazało, że konflikt we wschodniej Ukrainie zagraża w rzeczywistości bezpieczeństwu całej Europy i nie może być postrzegany jedynie jako konflikt regionalny;
– uwzględniając konkluzje Rady UE do Spraw Zagranicznych z dnia 29 sierpnia 2014 r., konkluzje Rady Europejskiej z dnia 30 sierpnia 2014 r. w sprawie Ukrainy oraz decyzję z dnia 5 września w sprawie kolejnych sankcji wobec Federacji Rosyjskiej;
– uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że konflikt zbrojny we wschodniej części Ukrainy spowodował ponad 2600 ofiar wojskowych i cywilnych, a znacznie więcej osób zostało rannych, oraz że setki tysięcy osób musiały w pośpiechu opuścić swoje domy lub stawić czoła zagrożeniu podczas wielu miesięcy walk; mając na uwadze, że ekonomiczne koszty konfliktu, w tym koszty odbudowy wschodnich regionów, poważnie zagrażają społecznemu i gospodarczemu rozwojowi Ukrainy;
B. mając na uwadze, że nie istnieje wojskowe rozwiązanie tego konfliktu; mając na uwadze, że mamy tu do czynienia z wewnętrznym problemem społeczno-politycznym, który przerodził się w agresję wojenną, i że rozwiązanie musi być oparte na dialogu politycznym i porozumieniu z Ukrainą, zgodnie z planem pokojowym przedstawionym przez prezydenta Poroszenkę, i powinno przewidywać rozszerzenie rządów na szczeblu lokalnym i regionalnym przy pełnym poszanowaniu suwerenności Ukrainy, jej integralności terytorialnej, jedności i niepodległości;
C. mając na uwadze, że porozumienie o zwieszeniu broni, podpisane w Mińsku w dniu 5 września, jest jak dotąd przestrzegane i daje możliwość położenia kresu przemocy oraz rozpoczęcia prac prowadzących do politycznego rozwiązania konfliktu;
D. mając na uwadze, że kampania wyborcza przed przedterminowymi wyborami parlamentarnymi zaplanowanymi na 26 października powinna się skupić na znalezieniu konstruktywnego i ostatecznego sposobu zapewnienia jedności Ukrainy, a jednocześnie powinna przygotować podstawy szeroko zakrojonej reformy sposobu sprawowania rządów na Ukrainie, opartej na rzeczywistej decentralizacji władzy w kraju;
E. mając na uwadze, że Unia Europejska zobowiązała się do dalszego pogłębiania i rozwijania stosunków z Rosją oraz że Unia Europejska i Rosja nawiązały już bliskie stosunki w wielu dziedzinach, zwłaszcza energetyki, gospodarki i przedsiębiorczości, a w systemie gospodarki światowej są ze sobą powiązane i wzajemnie od siebie zależne;
F. mając na uwadze, że obecny kryzys oraz poważne zaniepokojenie wewnętrznymi wydarzeniami, do jakich dochodzi w Federacji Rosyjskiej w zakresie przestrzegania demokratycznych zasad, praw podstawowych, praworządności oraz międzynarodowych traktatów i zobowiązań, oznacza, że nie można dłużej utrzymywać dotychczasowych stosunków UE-Rosja, ponieważ konflikt ten stanowi największe wyzwanie dla bezpieczeństwa w powojennej Europie oraz wymaga zgodnego i stanowczego stanowiska wszystkich państw członkowskich UE;
G. mając na uwadze, że Unia Europejska potępia nielegalną aneksję Autonomicznej Republiki Krymu i Sewastopola oraz że nie uzna tej aneksji;
1. składa wyrazy współczucia z powodu cywilnych i wojskowych ofiar walk we wschodniej części Ukrainy, w tym wielu ofiar cywilnych spowodowanych zestrzeleniem samolotu MH17 malezyjskich linii lotniczych, i wyraża solidarność z licznymi przesiedleńcami rozsianymi po całej Ukrainie oraz uchodźcami, którzy musieli uciekać z kraju;
2. ponownie potępia wtargnięcie wojsk rosyjskich i innych podmiotów na terytorium Ukrainy, silne wsparcie polityczne, jakiego udzielają przywódcy rosyjscy tzw. siłom separatystycznym oraz wojskowe wsparcie udzielane tym separatystom przez rosyjskie siły bezpieczeństwa; podkreśla, że takie działanie przywódców rosyjskich stanowi zagrożenie nie tylko dla jedności i niepodległości Ukrainy, lecz również dla całego kontynentu europejskiego;
3. wzywa Federację Rosyjską i wszelkie inne podmioty obecne na terytorium Ukrainy bez jej zgody do bezzwłocznego wycofania swoich wojsk z terytorium tego kraju, zmniejszenia liczby żołnierzy rozlokowanych wzdłuż granicy z Ukrainą oraz do przystąpienia do całkowitego wycofywania swoich sił w możliwie najkrótszym terminie;
4. w pełni popiera porozumienie o zawieszeniu broni, zawarte w Mińsku w dniu 5 września, i wzywa wszystkie strony do jego przestrzegania i powstrzymania się od wszelkich działań lub posunięć, które mogłyby mu zagrażać; podkreśla, że położenie kresu przemocy jest zaledwie początkiem procesu politycznego prowadzącego do rozwiązania konfliktu;
5. wzywa Rosję do pilnego przyjęcia środków, aby kontrolować swoją granicę z Ukrainą oraz wstrzymać napływ i ruchy bojowników nieregularnej armii, nielegalnej broni i sprzętu oraz położyć całkowity kres dalszej infiltracji na terytorium Ukrainy; podkreśla, że dopóki Rosja będzie okupować Krym, Federacja Rosyjska musi zapewnić pełną ochronę wszystkim mniejszościom na Krymie;
6. wzywa przywódców Rosji do wykorzystania swojego wpływu na mieszkańców wschodniej Ukrainy i cudzoziemców oraz przekonania ich do złożenia broni i zaangażowania się w polityczne rozwiązanie konfliktu; głęboko wierzy, że z tego konfliktu można wyjść tylko dzięki wynegocjowanemu rozwiązaniu; wzywa obie strony do zaprzestania agresywnej retoryki w imię pokoju i pojednania;
7. podkreśla, że wszelkie polityczne rozwiązanie konfliktu musi być w pełni oparte na poszanowaniu suwerenności Ukrainy, jej integralności terytorialnej, jedności i niepodległości; podkreśla, że UE i Rada Europy powinny być gotowe do zaoferowania pomocy i fachowej wiedzy w trakcie prac nad większą decentralizacją rządów na Ukrainie; podkreśla, że separatyści w żadnym przypadku nie powinni móc wetować decyzji Ukrainy w dziedzinie polityki zagranicznej;
8. wzywa do zwolnienia wszystkich nielegalnie przetrzymywanych na Ukrainie osób oraz tych, które rzekomo zostały przewiezione do Rosji, co byłoby ważnym krokiem wzbudzającym zaufanie; wskazuje w szczególności na sprawę Nadieżdy Sawczenko, ukraińskiej ochotniczki pojmanej przez separatystów w czerwcu, a następnie przewiezionej do Rosji i nadal przetrzymywanej w areszcie;
9. wzywa Radę i państwa członkowskie, aby nie brały pod uwagę możliwości zniesienia sankcji, dopóki nie stwierdzą wyraźnych postępów w procesie pokojowym na Ukrainie oraz aby były gotowe nałożyć na Rosję kolejne sankcje, jeżeli podejmie ona działania zmierzające do naruszenia porozumienia o zawieszeniu broni lub dalszej eskalacji napięć na Ukrainie; z zadowoleniem przyjmuje wejście w życie w dniu 12 września kolejnych sankcji wobec wielu rosyjskich osób fizycznych i przedsiębiorstw;
10. podkreśla, że obecne pogorszenie się stosunków między UE a Rosją jest wynikiem długiego procesu oraz decyzji podejmowanych przez Rosję w dziedzinie polityki wewnętrznej i zagranicznej;
11. podkreśla, że średnio- i długoterminowa stabilność polityczno-gospodarcza Rosji oraz jej rozwój zależą od stworzenia prawdziwej demokracji i zaznacza, że w przyszłości rozwój stosunków między UE a Rosją będzie zależał od starań o umocnienie demokracji i praworządności oraz o przestrzeganie praw podstawowych w Rosji; ponownie podkreśla, że Unii Europejskiej nadal zależy na dobrych stosunkach i konstruktywnej współpracy z Rosją, pod warunkiem, że wypełni ona zobowiązania wynikające ze stałego członkostwa w Radzie Bezpieczeństwa ONZ, członkostwa w Radzie Europy i OBWE;
12. ubolewa, że rosyjscy przywódcy postrzegają Partnerstwo Wschodnie UE jako zagrożenie dla własnych interesów politycznych i gospodarczych; podkreśla, że jest wręcz odwrotnie – Rosja zyska na nasileniu handlu i działalności gospodarczej, a bezpieczeństwo Rosji wzrośnie dzięki stabilnemu i przewidywalnemu sąsiedztwu; podkreśla, że czarno-białe historyczne i polityczne postrzeganie świata, jakie propaguje Kreml i oficjalne państwowe środki przekazu, wystawia na próbę nie tylko sąsiadów Rosji, lecz również jej stabilność wewnętrzną i rozwój polityczno-ekonomiczny;
13. z zadowoleniem przyjmuje decyzję rządu francuskiego o wstrzymaniu dostawy okrętów Mistral do transportu śmigłowców i wzywa państwa członkowskie do przyjęcia podobnego podejścia w odniesieniu do towarów eksportowych nie objętych decyzjami UE w sprawie sankcji, w szczególności broni i sprzętu, którym można się posługiwać zarówno w celach wojskowych, jak i cywilnych;
14. wzywa Komisję do uważnego śledzenia skutków, jakie przynoszą rosyjskie tzw. sankcje odwetowe, oraz do szybkiego podjęcia środków wsparcia producentów, w których uderzają rosyjskie restrykcje handlowe;
15. podkreśla, że UE powinna pilnie przyjąć środki w celu zmniejszenia zależności od rosyjskich paliw kopalnych, w szczególności węgla i gazu, oraz uranu; uważa, że utworzenie europejskiej unii energetycznej powinno przynieść energetyczną niezależność od Rosji;
16. wzywa Komisję i ESDZ do pilnego opracowania szeroko zakrojonego i ambitnego pakietu wsparcia finansowego i pomocy dla Ukrainy, a w szczególności dla ludności wschodniej Ukrainy, aby wesprzeć prace zmierzające do znalezienia politycznego rozwiązania i pojednania narodowego; wzywa ponadto Komisję do przyjęcia wszystkich środków zapewniających sprawne i szybkie wdrożenie układu o stowarzyszeniu z Ukrainą, który jest kluczowym narzędziem rozwijania stosunków między UE a Ukrainą w każdej objętej nim dziedzinie; przyjmuje do wiadomości decyzję z dnia 12 września o przesunięciu o rok wdrożenia pogłębionej i kompleksowej umowy o wolnym handlu (DCFTA) przy jednoczesnym utrzymaniu obowiązującego obecnie preferencyjnego systemu handlu z Ukrainą;
17. ma nadzieję, że kampania wyborcza na wybory parlamentarne, które mają się odbyć w dniu 26 października, utrwalą prace zmierzające do opracowania ambitnego, prounijnego programu reform z myślą o wzmocnienia praworządności, zlikwidowania bezkarności i korupcji oraz zagwarantowania zgodności z międzynarodowymi standardami w dziedzinie praw człowieka i podstawowych wolności, w szczególności w odniesieniu do traktowania mniejszości kulturowych, językowych, religijnych i etnicznych;
18. zauważa, że porozumienie o zawieszeniu broni zawiera pewne zapisy przewidujące bezkarność osób uczestniczących w konflikcie we wschodniej części Ukrainy, że decyzji takich nie można podejmować w przypadku zbrodni wojennych takich jak zestrzelenie samolotu MN17 malezyjskich linii lotniczych; podkreśla, że sprawcy tej zbrodni muszą stanąć przed ukraińskim lub międzynarodowym sądem;
19. popiera wszelkie środki mające na celu odbudowę infrastruktury w regionach wschodniej Ukrainy dotkniętych działaniami wojskowymi; wzywa Komisję i państwa członkowskie do aktywnego udzielania pomocy humanitarnej potrzebującym mieszkańcom Ukrainy;
20. stanowczo potępia nielegalne uprowadzenie przez Federalną Służbę Bezpieczeństwa (FSB) Federacji Rosyjskiej oficera estońskich służb bezpieczeństwa wewnętrznego Estona Kohwera z terytorium Estonii; wzywa władze rosyjskie do zapewnienia Estonowi Kohwerowi nieograniczonych i regularnych kontaktów z oficjalnymi przedstawicielami Estonii, zapewnienia mu dobrego samopoczucia i bezpieczeństwa w trakcie pobytu na terytorium Rosji oraz do bezzwłocznego uwolnienia Estona Kohwera i umożliwienia mu bezpiecznego powrotu do Estonii; podkreśla, że solidarność UE i NATO jest szczególnie potrzebna w tej sytuacji, w której władze rosyjskie usiłują przedstawić Estona Kohwera jako uczestnika działań NATO wymierzonych przeciwko Rosji;
21. wspiera starania Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego o utworzenie lepiej uzgodnionego modelu oceny zagrożenia dla torów lotów nad strefami znajdującymi się w konflikcie i wzywa agencję, Komisję i państwa członkowskie do współpracy, aby utworzyć skuteczny system ostrzegania przed zagrożeniem w skali światowej;
22. zauważa rolę odgrywaną przez ministrów spraw zagranicznych Niemiec i Francji w dyplomatycznych wysiłkach zmierzających do rozwiązania konfliktu; ubolewa nad odczuwalną nieobecnością wysokiej przedstawiciel UE i podkreśla, że częścią jej roli jest bycie widoczną osobą publiczną śmiało zabierającą głos w sytuacjach kryzysowych;
23. apeluje o lepsze koordynowanie odpowiedzialności za politykę UE wobec Rosji w trakcie nowej kadencji Komisji Europejskiej, przy czym wyraźną główną rolę powinien odgrywać wysoki przedstawiciel/ wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej, a państwa członkowskie powinny się zobowiązać do zajmowania jednolitego stanowiska wobec Rosji; wzywa nowego wysokiego przedstawiciela do rozpoczęcia w trybie pilnym przeglądu europejskiej strategii bezpieczeństwa w świetle ostatnich wydarzeń oraz do zaproponowania nowych środków mających na celu zwiększenie skuteczności wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa oraz zdolności UE do działania;
24. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom państw członkowskich, a także prezydentowi, rządowi i parlamentowi Ukrainy, Radzie Europy oraz prezydentowi, rządowi i parlamentowi Federacji Rosyjskiej oraz Radzie Europy.