Dokument z posiedzenia
24.11.2014 B8‑0281/2014
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w następstwie pytania wymagającego odpowiedzi ustnej B8-0042/2014
zgodnie z art. 128 ust. 5 Regulaminu
w sprawie opóźnień w rozpoczęciu realizacji polityki spójności na lata 2014–2020
( 2014/2946(RSP) )
Iskra Mihaylova, Ivan Jakovčić, Gérard Deprez
w imieniu grupy ALDE
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie opóźnień w rozpoczęciu realizacji polityki spójności na lata 2014–2020
( 2014/2946(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 174–178,
– uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006,
– uwzględniając rozporządzenie Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 z dnia 2 grudnia 2013 r. określające wieloletnie ramy finansowe (WRF) na lata 2014–2020,
– uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002,
– uwzględniając skierowane do Komisji pytanie dotyczące opóźnień w rozpoczęciu realizacji polityki spójności na lata 2014–2020 ( O-000082/2014 – B8‑0042/2014 ),
– uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że późne przyjęcie WRF w listopadzie 2013 r. spowodowało opóźnienie przyjęcia pakietu ustawodawczego dotyczącego polityki spójności;
B. mając na uwadze, że środki przeznaczone na politykę spójności stanowią blisko jedną trzecią budżetu UE na lata 2014–2020, przy czym całkowita kwota wynosi 351 mld EUR (w cenach bieżących);
C. mając na uwadze, że rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów (nr 1083/2006) przewiduje większą synergię między europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi, dopuszczając finansowanie pochodzące z wielu funduszy jednocześnie;
D. mając na uwadze, że europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne reprezentują podejście skierowane w większym stopniu na wyniki niż w okresie 2007–2013 oraz że są lepiej uwzględnione w europejskim semestrze i w krajowych strategiach politycznych;
E. mając na uwadze, że europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne stanowią główną inwestycję publiczną UE, przyczyniając się bezpośrednio do wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy, zaś w wielu państwach członkowskich są jedyną inwestycją publiczną;
F. mając na uwadze, że ogólnounijny plan inwestycyjny opiewający na kwotę 300 mld EUR jest głównym priorytetem politycznym nowo wybranego przewodniczącego Komisji J.-C. Junckera;
G. mając na uwadze, że w ramach polityki spójności uruchamiane jest finansowanie jedenastu priorytetów, takich jak BRTI[1], ICT, MŚP, gospodarka niskoemisyjna, klimat, ochrona środowiska i efektywne gospodarowanie zasobami, transport, zatrudnienie, włączenie społeczne, edukacja i administracja publiczna, podczas gdy koncentracja środków budżetowych dotyczy BRTI, MŚP, ICT i gospodarki niskoemisyjnej;
H. mając na uwadze, że umowy partnerstwa i programy operacyjne, będące przedmiotem negocjacji między Komisją (DG REGIO) i państwami członkowskimi, stanowią krajowe strategie wyznaczające cele i priorytety finansowane w ramach polityki spójności za pośrednictwem dotacji, instrumentów finansowych i pomocy technicznej; mając ponadto na uwadze, że powinny one współgrać ze strategią „Europa 2020” i jej inicjatywami przewodnimi;
I. mając na uwadze, że w przeciwieństwie do poprzednich lat nowy okres programowania 2014–2020 cechuje większy nacisk na jakość umów partnerstwa i programów operacyjnych;
J. mając na uwadze, że umowy partnerstwa i programy operacyjne powinny być opracowywane zgodnie z art. 5 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, w ramach partnerstwa z odpowiednimi zainteresowanymi podmiotami regionalnymi i lokalnymi, publicznymi bądź prywatnymi;
K. mając na uwadze, że przyjęcie umów partnerstwa i programów operacyjnych jest warunkiem rozpoczęcia nowego okresu realizacji polityki spójności;
L. mając na uwadze, że dotychczas Komisja zatwierdziła wszystkie umowy partnerstwa, natomiast przyjętych zostało jedynie około 10% wszystkich programów operacyjnych, podczas gdy Komisja zamierza zwiększyć odsetek zatwierdzonych lub gotowych do przyjęcia programów do 50% do końca bieżącego roku;
M. mając na uwadze, że na stosowny wniosek państw członkowskich Komisja przygotowała dokument roboczy w sprawie postępowania ze zobowiązaniami z 2014 r. wynikającymi z programów współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności, które nie zostały przyjęte przez Komisję do 31 grudnia 2014 r.;
N. mając na uwadze, że oprócz założenia przyjęcia programów operacyjnych do końca 2014 r., przewiduje się dwa inne scenariusze dotyczące rozpoczęcia wdrażania: procedurę przeniesienia środków w przypadku programów uznawanych za „gotowe do przyjęcia” do dnia 31 grudnia 2014 r. i ponowne rozdysponowanie środków niewykorzystanych w 2014 r. w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, co wiąże się z koniecznością dokonania technicznego przeglądu wieloletnich ram finansowych (WRF) w przypadku programów uznawanych za „niegotowe do przyjęcia” do końca 2014 r.;
O. mając na uwadze, że zgodnie z harmonogramem przedstawionym przez Komisję w ramach procedury przeniesienia środków, programy operacyjne mogą zostać przyjęte w okresie od 15 lutego do 31 marca 2015 r. oraz w procedurze ponownego rozdysponowania środków po 1 maja 2015 r.;
P. mając na uwadze, że z dniem 31 grudnia 2013 r. zobowiązania pozostające do realizacji wynosiły 220 mld EUR, z czego136 mld EUR (60%) dotyczyło polityki spójności;
Q. mając na uwadze, że oprócz opóźnienia we wdrażaniu programu na lata 2014–2020 polityka spójności stoi w obliczu rosnących i zaburzających równowagę zaległości w zaspokajaniu wniosków o płatność dotyczących okresu programowania 2007–2013 (5 mld EUR w 2011 r., 11 mld EUR w 2012 r., 13 mld EUR w 2013 r. i 23 mld EUR w roku 2014), co podważa jej wiarygodność;
R. mając na uwadze, że w budżecie na rok 2014 wykazano nieprzewidzianą nadwyżkę dochodów w wysokości 5 mld EUR, która w pełni pokrywa dodatkowe potrzeby w zakresie środków na płatności wskazane w projekcie budżetu korygującego nr 3/2014;
1. wyraża poważne obawy w związku ze znacznym opóźnieniem we wdrażaniu polityki spójności na okres 2014–2020, jednocześnie uznając znaczenie i potrzebę przyjmowania umów partnerstwa i programów operacyjnych wysokiej jakości z myślą o poprawie wydajności, skuteczności i wpływu całej polityki; wyraża ponadto poważny niepokój, że wszelkie opóźnienie we wdrażaniu polityki spójności na lata 2014–2020 mogłoby stać na przeszkodzie do rozpoczęcia realizacji i powodzenia ogólnounijnego planu inwestycyjnego;
2. apeluje do Komisji i państw członkowskich o wzmożenie starań służących szybkiej poprawie jakości programów operacyjnych tam, gdzie jest to konieczne, aby zadbać o to, by jak najwięcej programów było „gotowych do przyjęcia” do dnia 31 grudnia 2014 r., tak by możliwe było skorzystanie z procedury przeniesienia środków, zgodnie z art. 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia finansowego oraz art. 4 zasad jego stosowania;
3. zwraca się do Komisji, by – przywiązując dużą wagę do jakości – przeanalizowała wszelkie możliwości w celu zadbania o to, by programy operacyjne przedłożone ponownie po terminie 24 listopada 2014 r. zostały również wzięte pod uwagę, aby zakończyć prowadzone nad nimi konsultacje między służbami z końcem roku i by zostały one uznane za gotowe do przyjęcia, jeżeli spełniają wymogi związane z jakością;
4. zwraca się do państw członkowskich o zadbanie o to, by opracowywanie i udoskonalanie programów operacyjnych było procesem służącym zapewnieniu ich wysokiej jakości;
5. jest świadomy, że ponowna alokacja niewykorzystanych środków z 2014 r. w roku 2015, zgodnie z art. 19 rozporządzenia w sprawie WRF zakłada przegląd wieloletnich ram finansowych do dnia 1 maja 2015 r., który pomimo swego technicznego charakteru, musi być zgodny z procedurą wieloletniego budżetu: wniosek dotyczący przeglądu WRF zostaje przedstawiony przez Komisję, Parlament udziela zgody, a Rada przyjmuje wniosek jednomyślnie; podkreśla ponadto, że w celu przyjęcia programów operacyjnych zatwierdzony musi również zostać odpowiedni projekt budżetu korygującego obejmujący odpowiednie środki na zobowiązania na rok 2015, co wiąże się, w najlepszym przypadku, z opóźnieniem faktycznego rozpoczęcia wdrażania programów do połowy 2015 r.;
6. w związku z powyższym zwraca się do Komisji o przedstawienie Parlamentowi środków, jakie zamierza ona podjąć w celu jak najszybszego umożliwienia wdrażania programów operacyjnych, wraz z przewidywanym harmonogramem;
7. wyraża poważne zaniepokojenie w związku z zaległościami w płatnościach w ramach programów operacyjnych w obszarze polityki spójności na lata 2007–2013, a także w związku z obecnym impasem uniemożliwiającym przyjęcie projektu budżetu korygującego nr 3/2014 w sprawie zaległych płatności i budżetu na rok 2015, co sprawia, że sytuacja związana z zaległościami w płatnościach staje się jeszcze bardziej krytyczna; podkreśla znaczenie i pilną potrzebę osiągnięcia porozumienia w tym zakresie do końca 2014 r. w oparciu o istniejące wnioski Komisji;
8. apeluje do Rady, by w myśl zasad rzetelnego sporządzania budżetu i należytego zarządzania finansami zgodziła się przeznaczyć nieprzewidziane dochody na pokrycie zaległych wniosków o płatności;
9. apeluje do Komisji o wyjaśnienie wpływu tego opóźnienia w płatnościach na rozpoczęcie wdrażania nowych programów operacyjnych oraz o przedstawienie rozwiązań umożliwiających ograniczenie szkód do minimum;
10. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Komitetowi Regionów, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i pozostałym zainteresowanym instytucjom.