Dokument z posiedzenia
24.11.2014 B8‑0313/2014
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w następstwie oświadczenia Komisji
zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu
w sprawie zmiany wytycznych Komisji dotyczących oceny skutków oraz roli testu MŚP
( 2014/2967(RSP) )
Pavel Telička, Jean-Marie Cavada, Antanas Guoga, António Marinho e Pinto, Dita Charanzová
w imieniu grupy ALDE
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie zmiany wytycznych Komisji dotyczących oceny skutków oraz roli testu MŚP
( 2014/2967(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając niedawne konsultacje publiczne w sprawie zmiany wytycznych Komisji dotyczących oceny skutków oraz odnośny projekt zmienionych wytycznych,
– uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że oceny skutków, jako narzędzie wykorzystywane na wczesnym etapie opracowywania przepisów, odgrywają kluczową rolę w realizowanym przez Komisję programie inteligentnych regulacji, a ich celem jest dostarczanie przejrzystych, wszechstronnych i wyważonych danych na temat charakteru problemu, którym trzeba się zająć, wartości dodanej wynikającej z działań UE, spodziewanego obciążenia administracyjnego oraz kosztów i korzyści płynących z alternatywnych rozwiązań dla wszystkich zainteresowanych podmiotów;
B. mając na uwadze, że dotychczasowe wytyczne dotyczące oceny skutków przewidują, iż w podejmowaniu decyzji o konieczności przeprowadzenia oceny skutków danej inicjatywy centralną rolę odgrywa Sekretariat Generalny Komisji i Rada ds. Oceny Skutków;
C. mając na uwadze, że Rada ds. Oceny Skutków odgrywa ważną rolę jako główny organ kontroli jakości ocen skutków;
D. mając na uwadze, że zdaniem grupy ekspertów Komisji koszty, jakie ponoszą MŚP, by zastosować się do przepisów, mogą być dziesięciokrotnie wyższe niż w przypadku dużych przedsiębiorstw; mając w związku z tym na uwadze, że właściwe i niezależne oceny skutków mają szczególne znaczenie dla MŚP, które często napotykają większe trudności niż duże przedsiębiorstwa w przystosowaniu się do nowych wymogów prawnych i administracyjnych, a ze względu na swą wielkość w mniejszym stopniu mogą na wczesnym etapie przewidywać zmiany regulacyjne;
E. mając na uwadze, że podstawą programu Small Business Act dla Europy z 2008 r. jest zasada „najpierw myśl na małą skalę”; mając na uwadze, że zasada ta figuruje w wytycznych dotyczących oceny skutków od 2009 r., a w innych dokumentach Komisji od 2005 r.; mając na uwadze, że zasadę tę wprowadzono z myślą o uwzględnieniu interesów MŚP na bardzo wczesnym etapie kształtowania polityki, aby powstające przepisy były bardziej przyjazne dla MŚP; mając na uwadze dostępny wachlarz narzędzi służących skutecznemu stosowaniu tej zasady, obejmujący poddawanie planowanych wniosków ustawodawczych testowi MŚP;
F. mając na uwadze, że test MŚP, obejmujący ewentualne środki łagodzące, figuruje w wytycznych dotyczących oceny skutków od 2009 r., a w innych dokumentach Komisji od 2005 r.; mając na uwadze, że projekt zmienionych wytycznych nie zawiera żadnych postanowień dotyczących testu MŚP;
G. mając na uwadze, że należyta ocena istotnych poprawek zgłaszanych przez Parlament do pierwotnego wniosku Komisji przynosi znaczną wartość dodaną, dając Parlamentowi silniejszą pozycję w negocjacjach trójstronnych;
Zakres zastosowania
1. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja zobowiązała się, iż będzie prowadzić regularne przeglądy wytycznych dotyczących oceny skutków, by doskonalić procedury oceny skutków;
2. jest jednak zaniepokojony faktem, że projekt zmienionych wytycznych jest znacznie mniej szczegółowy niż dotychczasowe wytyczne, jeśli chodzi o zakres zastosowania oceny skutków, oraz że w projekcie tym pozostawiono właściwej dyrekcji generalnej znacznie większy zakres uznaniowości przy podejmowaniu decyzji o konieczności przeprowadzenia oceny skutków; uważa, że należy utrzymać dotychczasową praktykę, zgodnie z którą w procesie podejmowania decyzji uczestniczy Rada ds. Oceny Skutków i Sekretariat Generalny;
3. jest zdania, że Komisja powinna utrzymać dotychczasowe podejście, polegające na dokonywaniu oceny skutków wszystkich inicjatyw należących do co najmniej jednej z poniższych kategorii:
– wnioski ustawodawcze uwzględnione w programie działalności legislacyjnej i prac Komisji,
– wnioski ustawodawcze nieuwzględnione w programie działalności legislacyjnej i prac Komisji, przynoszące jasno określone skutki gospodarcze, społeczne i środowiskowe oraz obciążenia administracyjne,
– inicjatywy nieustawodawcze określające przyszłe strategie polityczne (np. białe księgi, plany działania, programy wydatków i wytyczne do negocjacji dotyczących umów międzynarodowych),
– akty delegowane lub wykonawcze mogące przynosić określone skutki gospodarcze, społeczne i środowiskowe oraz obciążenia administracyjne;
4. zauważa, że zakres oceny skutków może w niektórych przypadkach nie odpowiadać zakresowi przyjętych wniosków, jeżeli wnioski te zostały zmienione po przekazaniu ich kolegium komisarzy do zatwierdzenia; wnosi, by w projekcie zmienionych wytycznych ustalono, iż oceny skutków należy aktualizować w celu zadbania, że kwestie rozpatrywane w ocenach skutków pokrywają się z zakresem wniosków ostatecznie zatwierdzonych przez Komisję;
5. zaznacza, że ocen skutków nie można wykorzystywać do kwestionowania aktów prawnych, z którymi dana instytucja się nie zgadza, oceny skutków nie mogą też ograniczać zdolności prawodawcy do wnoszenia poprawek;
6. zauważa, że ocena skutków musi być przeprowadzona rygorystycznie, kompleksowo i w oparciu o dokładne, obiektywne i wyczerpujące informacje, na podstawie współmiernej analizy ukierunkowanej na cel wniosku i intencje jego autorów, aby umożliwić podjęcie świadomej decyzji politycznej;
7. podkreśla, że proces oceny skutków powinien być przejrzysty, a informacje o nim należy publikować na stronie internetowej Komisji;
Rada ds. Oceny Skutków
8. wyraża poważne zaniepokojenie faktem, że w projekcie zmienionych wytycznych nie określono ściślej roli odgrywanej w procesie oceny skutków przez Radę ds. Oceny Skutków; zdecydowanie nalega, by odpowiadając Parlamentowi, Komisja zwróciła uwagę na to pominięcie i w nowej wersji projektu zmienionych wytycznych precyzyjniej określiła procedury odnoszące się do Rady ds. Oceny Skutków, a także by wszelkie inicjatywy wymagające oceny skutków musiały uzyskać pozytywną opinię Rady ds. Oceny Skutków; jest zdania, że kolegium komisarzy nie powinno rozpatrywać żadnych inicjatyw ustawodawczych i nieustawodawczych, którym nie towarzyszy ocena skutków pozytywnie zaopiniowana przez Radę ds. Oceny Skutków;
9. uważa, że Rada ds. Oceny Skutków powinna nadal działać w strukturach Komisji jako niezależny organ kontroli jakości, i wnosi o znaczne zwiększenie niezależności Rady ds. Oceny Skutków od dyrekcji generalnych i Sekretariatu Generalnego Komisji; jest zdania, że w skład Rady ds. Oceny Skutków powinny wchodzić wyłącznie wysoce wykwalifikowane osoby; proponuje, by Rada ds. Oceny Skutków odpowiadała bezpośrednio przed wiceprzewodniczącym Komisji ds. lepszego stanowienia prawa;
Test MŚP
10. przypomina, że w programie Small Business Act Komisja zobowiązała się stosować zasadę „najpierw myśl na małą skalę” w procesie kształtowania polityki oraz że zasada ta obejmuje wykonywanie testu MŚP służącego ocenie wpływu przyszłych przepisów i inicjatyw administracyjnych na MŚP; podkreśla kluczowe znaczenie właściwego wykonywania tego testu i uważa, że można jeszcze osiągnąć istotne postępy w tej kwestii;
11. podkreśla, że na jak najwcześniejszym etapie przed ukończeniem oceny wpływu należy zasięgać opinii zainteresowanych stron reprezentujących MŚP w sprawie pierwszego projektu tej oceny, by móc przeprowadzić rygorystyczny test MŚP; uważa, że Komisja powinna udoskonalić format konsultacji, by lepiej docierać do MŚP;
12. przypomina, że w przeprowadzonym w 2011 r. przeglądzie programu Small Business Act Komisja uznała za godne ubolewania, iż tylko osiem państw członkowskich włączyło test MŚP do krajowych procesów decyzyjnych; wyraża zadowolenie, że w przeglądzie tym Komisja wyraźnie zobowiązała się do dalszego doskonalenia testu MŚP; ubolewa, że wbrew zapowiedziom Komisji w projekcie zmienionych wytycznych dotyczących oceny skutków nawet nie wspomniano o teście MŚP;
13. podkreśla z naciskiem, że test MŚP, zdefiniowany w załączniku 8 do wytycznych, należy utrzymać, by uniknąć sytuacji, w której inicjatywy Komisji będą przynosić MŚP niewspółmierne konsekwencje lub stawiać je w niekorzystnej sytuacji w porównaniu z dużymi przedsiębiorstwami;
14. podkreśla, że w takich przypadkach w ocenie skutków należy ująć warianty obejmujące mechanizmy alternatywne lub rozwiązania elastyczne, by pomóc MŚP w zastosowaniu się do danej inicjatywy (zgodnie z załącznikiem 8 pkt 4); w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje wariant polityczny zapisany w projekcie zmienionych wytycznych, polegający na wyłączaniu z góry mikroprzedsiębiorstw z zakresu wniosku ustawodawczego;
Utworzenie organu doradczego ds. lepszego stanowienia prawa
15. z zadowoleniem przyjmuje pracę wykonaną na zlecenie Komisji przez Grupę Wysokiego Szczebla Niezależnych Partnerów ds. Obciążeń Administracyjnych oraz przedstawione przez nią sprawozdanie końcowe; przypomina, że zgodnie z ostatnim komunikatem w sprawie programu sprawności i wydajności regulacyjnej REFIT (z czerwca 2014 r.) Komisja zamierza utworzyć nową grupę wysokiego szczebla, zajmującą się lepszym stanowieniem prawa, w skład której wejdą przedstawiciele zainteresowanych stron i eksperci krajowi;
16. apeluje do Komisji o jak najszybsze utworzenie takiego organu doradczego wysokiego szczebla ds. lepszego stanowienia prawa, z udziałem specjalistów reprezentujących zainteresowane strony, ekspertów krajowych i przedstawiciela Parlamentu występującego w charakterze obserwatora; proponuje, by organ ten otrzymał solidny i niezależny mandat doradczy, który powinien obejmować ocenę obciążeń administracyjnych wynikających z wniosków, kosztów przestrzegania przepisów, poszanowania zasady pomocniczości i proporcjonalności oraz wybranej podstawy prawnej, a także proponowanie lepszych inicjatyw regulacyjnych i monitorowanie wdrażania przepisów UE na szczeblu krajowym; wnosi, by Parlament i Rada uczestniczyły w procedurze mianowania ekspertów;
17. wzywa Komisję, by przedstawiła nowy projekt zmienionych wytycznych dotyczących oceny skutków, uwzględniający kwestie poruszone w niniejszej rezolucji oraz nowo wprowadzoną strukturę Komisji, zwłaszcza rolę nowego wiceprzewodniczącego ds. lepszego stanowienia prawa;
Oceny skutków w Parlamencie
18. apeluje o systematyczne i jak najwcześniejsze rozpatrywanie w Parlamencie, zwłaszcza na szczeblu komisji parlamentarnych, ocen skutków przygotowanych przez Komisję;
19. przypomina o swojej rezolucji z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zapewnienia niezależnych ocen skutków regulacji[1], w której wezwał do bardziej konsekwentnego korzystania z parlamentarnych ocen skutków, i zaznacza, że dostępne jest już narzędzie do wykonywania takich ocen, a mianowicie dział ds. ocen skutków; uważa przeprowadzenie parlamentarnej oceny skutków za szczególnie przydatne przed przyjęciem wszelkich istotnych zmian lub poprawek do pierwotnego wniosku Komisji;
Oceny skutków w Radzie Europejskiej
20. przypomina Radzie, że zobowiązała się systematycznie oceniać skutki wnoszonych przez siebie istotnych poprawek;
°
° °
21. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji i Radzie.