Zittingsdocument
12.1.2015 B8‑0021/2015
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van een verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid
ingediend overeenkomstig artikel 123, lid 2, van het Reglement
over de situatie in Oekraïne
( 2014/2965(RSP) )
Johannes Cornelis van Baalen, Petras Auštrevičius, Louis Michel, Catherine Bearder, Fredrick Federley, Paavo Väyrynen, Kaja Kallas, Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Ivo Vajgl, Urmas Paet, Pavel Telička, Juan Carlos Girauta Vidal, Dita Charanzová, Fernando Maura Barandiarán, Beatriz Becerra Basterrechea, Ilhan Kyuchyuk, Martina Dlabajová, Ivan Jakovčić, Jozo Radoš, Petr Ježek, Gérard Deprez, Alexander Graf Lambsdorff, Marietje Schaake
namens de ALDE-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over de situatie in Oekraïne
( 2014/2965(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien zijn voorgaande resoluties over het Europese nabuurschapsbeleid, over het Oostelijk Partnerschap en over Oekraïne, in het bijzonder zijn resolutie van 27 februari 2014 over de situatie in Oekraïne[1], de resolutie van 13 maart 2014 over de invasie van Oekraïne door Rusland[2], de resolutie van 17 april 2014 over Russische druk op de landen van het Oostelijk Partnerschap en in het bijzonder de destabilisatie van Oost-Oekraïne[3], de resolutie van 17 juli 2014 over de situatie in Oekraïne[4] en de resolutie van 18 september 2014 over de situatie in Oekraïne en de stand van zaken in de betrekkingen tussen de EU en Rusland[5],
– gezien de conclusies van de Europese Raad van 23 en 24 oktober over Oekraïne en de conclusies van de Raad Buitenlandse Zaken van 17 november,
– gezien de ondertekening van de definitieve onderdelen van de associatieovereenkomst tussen de EU- en Oekraïne en de DCFTA in mei 2014 en de ratificatie en de goedkeuring van deze overeenkomsten door het Europese Parlement en de Verkhovna Rada in september 2014,
– gezien het protocol van Minsk van 5 september 2014 en het memorandum van Minsk van 19 september 2014,
– gezien het succesvolle verloop van de parlementaire verkiezingen in Oekraïne van 26 oktober,
– gezien de voortdurende bezetting van de Krim en de voortdurende gevechten in het oostelijke deel van Oekraïne, het geloofwaardige en onbetwistbare bewijs van de betrokkenheid van Russische legertroepen bij de gevechten en de dringende noodzaak een duurzame en alomvattende politieke oplossing voor dit conflict te vinden,
– gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat de herfst van 2014 gekenmerkt was door de voortdurende gevechten in Donetsk en Luhansk tussen Oekraïense troepen en illegaal bewapende groepen en dat de akkoorden van Minsk vooralsnog niet volledig geïmplementeerd en geëerbiedigd zijn;
B. overwegende dat de presidents- en parlementsverkiezingen in Oekraïne overeenkomstig de Europese en OVSE-normen zijn verlopen en de weg hebben bereid voor duurzame politieke en economische hervormingen, een stevige aanpak van corruptie en de tenuitvoerlegging van de associatieovereenkomsten, cruciaal om de democratische legimitatie van het leiderschap in de staat Oekraïne te herstellen;
C. overwegende dat de zogeheten "presidents- en parlementsverkiezingen" in Donetsk en Luhansk, die op 2 november gehouden zijn, inbreuk maakten op de Oekraïense wetgeving en de akkoorden van Minsk en bijgevolg niet kunnen worden erkend;
D. overwegende dat de komst van de winter de ontberingen en het lijden van de burgerbevolking verder zal doen toenemen, in het bijzonder in het oostelijk deel van Oekraïne, maar ook op de Krim en onder de ontheemden;
E. overwegende dat geloofwaardige berichten, onder meer van de VN, melding maken van ernstige schendingen van mensenrechten in Donetsk en Luhansk, en in het bijzonder op de Krim, waaronder meldingen van standrechtelijke executies, verdwijningen en andere ernstige inbreuken op de internationale normen en regelgeving op het gebied van mensenrechten;
F. overwegende dat het gewapende conflict in het oostelijk deel van Oekraïne heeft geleid tot duizenden militaire en burgerslachtoffers, met veel meer gewonden en honderdduizenden die hun huizen zijn ontvlucht en de onzekerheid van maanden van gevechten hebben moeten ondergaan;
G. overwegende dat het conflict de situatie van de Oekraïense economie verder verslechterd heeft en dit jaar tot een scherpe daling van 7,5 % van het bbp geleid heeft en overwegende dat belangrijke hervormingen van de economie en van de corruptiebestrijding moeten worden doorgevoerd;
H. overwegende dat er geen militaire oplossing is voor dit conflict, maar uitsluitend een oplossing die gestoeld is op politieke dialoog en overeenstemming binnen Oekraïne, overeenkomstig het door president Porosjenko gepresenteerde vredesplan dat meer lokaal en regionaal bestuur voorstelt, gebaseerd op volledige eerbiediging van de soevereiniteit, territoriale integriteit, eenheid en onafhankelijkheid van Oekraïne;
I. overwegende dat het op 5 september in Minsk ondertekende wapenstilstandsakkoord nog steeds de beste basis vormt voor het streven naar een politieke oplossing, ondanks de talloze schendingen van dit akkoord; overwegende dat alle partijen de akkoorden van Minsk ten uitvoer moeten leggen; overwegende dat de onderhandelingen die in december 2014 in Minsk voortgezet zouden worden, niet doorgegaan zijn;
J. overwegende dat de Raad Buitenlandse Zaken van de EU op 17 november 2014 een principebesluit genomen heeft om nadere sancties te treffen tegen leiders van de separatisten;
1. spreekt nogmaals zijn medeleven uit met de families van de militaire en burgerslachtoffers van de gevechten in het oostelijk deel van Oekraïne en betreurt ten zeerste het humanitaire lijden dat dit conflict tot gevolg heeft;
2. benadrukt dat er uitsluitend een via onderhandelingen bereikte politieke oplossing van dit conflict mogelijk is, gebaseerd op de akkoorden van Minsk en het door president Porosjenko gepresenteerde vredesvoorstel, dat een meer gedecentraliseerde structuur van de Oekraïense staat zou creëren; beklemtoont dat alle partijen de akkoorden van Minsk volledig moeten uitvoeren en naleven om geleidelijk tot een de-escalatie van het conflict te kunnen komen; betreurt het dat de onderhandelingen die voor eind december 2014 in Minsk gepland waren, niet zijn doorgegaan en geen ander resultaat opgeleverd hebben dan een overeenkomst over de uitwisseling van gevangenen; roept alle partijen op alles in het werk te stellen om de onderhandelingen spoedig te hervatten;
3. verzoekt alle partijen zich van het gebruik van elke vorm van geweld te onthouden; onderstreept dat een einde van het geweld de eerste dringend noodzakelijke stap is in een succesvol politiek proces dat tot een oplossing van het conflict leidt;
4. veroordeelt nogmaals de Russische bezetting en annexatie van de Krim en veroordeelt alle buitenlandse invloed en steun aan de zogeheten separatistische troepen in het oostelijk deel van Oekraïne; benadrukt dat dit optreden in strijd is met het internationaal recht en een ernstige bedreiging vormt voor de Europese veiligheid; herhaalt zijn engagement voor de onafhankelijkheid, soevereiniteit, territoriale integriteit van Oekraïne, de onschendbaarheid van zijn grenzen en zijn recht op een vrije keuze;
5. roept de Russische Federatie op onmiddellijk al het militaire personeel uit het grondgebied van Oekraïne terug te trekken en in de toekomst daar niet meer in te zetten; verzoekt Rusland met spoed maatregelen te treffen om zijn grenzen met Oekraïne te bewaken en aan alle invallen en bewegingen van irreguliere strijders, wapens en materieel een halt toe te roepen, om zo aan verdere infiltratie van het grondgebied van Oekraïne een einde te maken;
6. vraagt de Russische leiders hun invloed op de separatisten aan te wenden om hen ertoe te brengen aan een politieke oplossing van het conflict mee te werken; roept alle partijen op om in het belang van vrede en verzoening aan de oorlogszuchtige retoriek een einde te maken;
7. verzoekt de Oekraïense regering haar autoriteit aan te wenden om het gebruik van extremistische en totalitaire symbolen te voorkomen en te veroordelen;
8. beklemtoont dat de EU en de Raad van Europa klaar dienen te staan om bijstand en expertise aan te bieden bij de werkzaamheden voor een meer gedecentraliseerd bestuur in Oekraïne; onderstreept dat onder geen beding de separatisten een veto mogen kunnen uitspreken over de keuzes van Oekraïne in zijn buitenlands beleid; beklemtoont niettemin het belang om een brede consensus te bereiken over de belangrijkste politieke besluiten op het gebied van binnen- en buitenlands beleid;
9. onderstreept dat EU-sancties niet kunnen worden opgeheven voordat er tekenen zijn van duidelijke voortgang in het vredesproces in Oekraïne, en staat klaar om nadere sancties op te leggen; benadrukt de omkeerbaarheid van de restrictieve maatregelen van de EU, de mogelijkheid deze uit te breiden en, indien nodig, te wijzigen, op te schorten of in te trekken; benadrukt dat de EU als geheel één lijn moet blijven volgen bij het bepalen van de beste aanpak van de zich ontwikkelende situatie; verzoekt de Commissie het effect van de Russische tegensancties nauwlettend te volgen en snel maatregelen te nemen om producenten te steunen die worden getroffen door Russische handelsbeperkingen;
10. benadrukt dat de OVSE een cruciale rol speelt in het oplossen van de Oekraïense crisis vanwege haar ervaring met het omgaan met gewapende conflicten en crises en het feit dat Rusland en Oekraïne beide lid zijn van deze organisatie; verzoekt de lidstaten, de hoge vertegenwoordiger en de Commissie zich meer in te spannen voor de versterking van de bijzondere OVSE-waarnemingsmissie in Oekraïne met personeel en uitrusting; benadrukt dat de OVSE-waarnemers dringend moeten worden ingezet langs alle delen van de Oekraïens-Russische grens die momenteel door de separatisten worden gecontroleerd;
11. roept de hoge vertegenwoordiger en de Raad op te overwegen een speciale EU-vertegenwoordiger van hoog niveau voor Oekraïne en het Oekraïense conflict te benoemen, teneinde de inspanningen om tot een vreedzame oplossing te komen te faciliteren;
12. spreekt, met het oog op de barre winterse omstandigheden, zijn diepe bezorgdheid uit over de humanitaire situatie in het oosten van Oekraïne en op de Krim, over de ontheemden in Oekraïne alsook over de vluchtelingen in Rusland; wijst op de dringende noodzaak van meer humanitaire hulp en bijstand aan de bevolking in de omstreden gebieden en aan vluchtelingen en ontheemden; herhaalt de door de Wereldgezondheidsorganisatie gelanceerde noodkreten dat het oosten van Oekraïne met een medische noodsituatie te kampen heeft, waar ziekenhuizen niet optimaal functioneren en een tekort is aan geneesmiddelen en vaccins; verzoekt om verdere dringende inspanningen van de internationale gemeenschap, waaronder de EU, om de allerzwaksten te steunen; wijst erop dat de verlening van humanitaire hulp aan het oostelijk deel van Oekraïne plaats moet vinden met volledige inachtneming van het internationaal humanitair recht en de beginselen van menselijkheid, neutraliteit, onpartijdigheid en onafhankelijkheid en in nauwe samenwerking met de Oekraïense regering, de VN en het Internationale Rode Kruis; spreekt de wens uit dat een delegatie van het Europees Parlement het conflictgebied kan bezoeken;
13. roept de Commissie en de EDEO op snel te komen met een omvangrijk en ambitieus financieel steunpakket voor Oekraïne, en zo het werk aan een politieke oplossing en nationale verzoening te steunen; roept de Commissie voorts op alle maatregelen te treffen voor een soepele en vroegtijdige tenuitvoerlegging van de associatieovereenkomst met Oekraïne, als een essentieel instrument om de betrekkingen tussen de EU en Oekraïne op alle gebieden waarin de overeenkomst voorziet, te ontwikkelen, en benadrukt dat het een bilaterale overeenkomst betreft; roept Oekraïne op zijn verplichtingen na te komen als onderdeel van de tijdelijke EU-handelsregelingen;
14. herhaalt in dit verband zijn standpunt dat deze overeenkomst niet het einddoel in de betrekkingen tussen de EU en Oekraïne vormt; wijst er voorts op dat Oekraïne, overeenkomstig artikel 49 VEU, net als alle andere Europese landen een Europees perspectief heeft en het EU-lidmaatschap kan aanvragen, op voorwaarde dat het de criteria van Kopenhagen en de democratische beginselen in acht neemt, de fundamentele vrijheden, de mensenrechten en de rechten van minderheden eerbiedigt, en transparantie en het functioneren van de rechtsstaat garandeert;
15. is ervan overtuigd dat een ambitieus programma voor de bestrijding van corruptie, met inbegrip van nultolerantie van corruptie, dringend noodzakelijk is in Oekraïne om het vertrouwen van de burgers in de staat, de rechterlijke organisatie, overheidsinstanties en rechtshandhavingsinstanties te herstellen; is ingenomen met de recente vaststelling door de Verkhovna Rada van het wetgevingspakket ter bestrijding van corruptie en benadrukt het belang om deze wetten tijdig en correct uit te voeren;
16. verzoekt de nieuw benoemde ministers van Economische Zaken en Financiën de uitvoering van de noodzakelijke hervormingen voor het herstel van de economische groei in Oekraïne niet te vertragen; hecht bijzonder veel belang aan de missie van de EU-steungroep voor Oekraïne om de gebieden te identificeren waar technische bijstand nodig is ter ondersteuning van Oekraïne bij de ontwikkeling en uitvoering van uitgebreide hervormingsprogramma's;
17. stelt vast dat het akkoord over een wapenstilstand weliswaar enige bepalingen bevat over de straffeloosheid van degenen die in het conflict in het oostelijk deel van Oekraïne verwikkeld zijn, maar een dergelijk besluit niet kan worden genomen over begane oorlogsmisdaden, waaronder het neerhalen van het toestel met vluchtnummer MH17 van Malaysia Airlines dat een terroristische daad betreft; onderstreept dat de daders van het neerhalen voor de rechter moeten worden gebracht; benadrukt het belang van een onafhankelijk, snel en volledig onderzoek dat aan de Nederlandse Onderzoeksraad voor Veiligheid is toegewezen; veroordeelt het gebrek aan toegang tot het gebied waar het vliegtuig is neergestort;
18. is ingenomen met het besluit van de Franse regering om de levering van de vliegdekschepen van de Mistral-klasse op te schorten en roept alle lidstaten op een soortgelijk standpunt in te nemen ten aanzien van export die niet door de EU-sanctiebesluiten worden bestreken, met name wat betreft wapens en materieel voor tweeledig gebruik;
19. onderstreept het belang van hervorming van de energiesector van Oekraïne, overeenkomstig zijn verbintenissen in het kader van de Energiegemeenschap en de noodzaak om de energiezekerheid van de EU, de onafhankelijkheid en de weerbaarheid daarvan tegen externe druk, drastisch te verhogen door de totstandbrenging van de Europese Energie-unie, verdere ontwikkeling van de energie-infrastructuur in de buurlanden van de EU en de ontwikkeling van energie-interconnecties tussen deze landen en met de EU, overeenkomstig de doelstellingen van de Energiegemeenschap, en om deze projecten van gemeenschappelijk belang als prioriteit te verwezenlijken; onderstreept dat dit belangrijke infrastructurele investeringen vereist;
20. dringt er bij de Commissie op aan te beginnen met de voorbereiding van het derde ambitieuze pakket voor macro-financiële bijstand aan Oekraïne, alsook het voortouw te nemen bij de organisatie van de donorconferentie voor Oekraïne, waaraan internationale organisaties, internationale financiële instellingen en het maatschappelijk middenveld zullen deelnemen; benadrukt het belang van een harde toezegging van de internationale gemeenschap om de economische en politieke stabilisatie en hervorming van Oekraïne te ondersteunen;
21. wijst op de recente geloofwaardige berichten over mensenrechtenschendingen op de Krim en in de conflictgebieden; steunt de oproep aan de Oekraïense regering om één regelmatig geactualiseerd register van gemelde ontvoeringen te creëren en alle aantijgingen van misbruik van geweld, mishandeling en foltering door beide conflictpartijen aan een grondig en onafhankelijk onderzoek te onderwerpen;
22. benadrukt de noodzaak de helpende hand te bieden aan het Russisch maatschappelijk middenveld om duidelijk te maken dat de EU het Russische volk niet als tegenstander beschouwt maar dat de onafhankelijkheid en territoriale integriteit van Oekraïne moet worden geëerbiedigd; concrete stappen van de Russische regering om het beginsel van goede betrekkingen met buurlanden weer in ere te herstellen en binnen de internationale rechtsorde terug te keren, vormen een basis voor de-escalatie;
23. verzoekt de lidstaten te onderzoeken of financiering van extreem rechtse en extreem linkse politieke partijen binnen de EU door Russische banken en individuele personen, waarover onlangs berichten zijn verschenen, in strijd is met de wetgeving op financiering van politieke partijen en verzoekt om een stevig debat over de risico's en uitdagingen waartoe een dergelijke soort financiële steun aanleiding geeft en over de vraag of de huidige wetgeving inzake partijfinanciering in het licht van deze onthullingen volledig adequaat is;
24. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen van de lidstaten, de president, de regering en het parlement van Oekraïne, de Raad van Europa en de president, de regering en het parlement van de Russische Federatie.