Parlament Europejski,

–       uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie europejskiej polityki sąsiedztwa, w sprawie Partnerstwa Wschodniego i w sprawie Ukrainy, ze szczególnym uwzględnieniem rezolucji z dnia 27 lutego 2014 r. w sprawie sytuacji na Ukrainie

Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0170.

–       uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z dni 23 i 24 października w sprawie Ukrainy oraz konkluzje Rady do Spraw Zagranicznych z dnia 17 listopada,

–       uwzględniając podpisanie w maju 2014 r. końcowych części układu o stowarzyszeniu między UE a Ukrainą oraz pogłębionej i kompleksowej umowy o wolnym handlu (DCFTA), a także uwzględniając ratyfikację i zgodę na te umowy wyrażone przez Parlament Europejski i Radę Najwyższą we wrześniu 2014 r.,

–       uwzględniając protokół z Mińska z dnia 5 września 2014 r. i jego memorandum z dnia 19 września 2014 r.,

–       uwzględniając udany przebieg wyborów parlamentarnych na Ukrainie w dniu 26 października 2014 r.,

–       uwzględniając trwającą nadal okupację Krymu i poważne starcia we wschodniej części Ukrainy, a także wiarygodne i niepodważalne dowody udziału rosyjskich sił wojskowych w tych starciach oraz pilną potrzebę znalezienia zrównoważonego i kompleksowego politycznego rozwiązania dla tego konfliktu,

–       uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.     mając na uwadze, że jesień 2014 r. została naznaczona ciągłymi starciami sił ukraińskich z nielegalnie zbrojonymi grupami w Doniecku i Ługańsku, a także mając na uwadze, że porozumienia zawarte w Mińsku wciąż nie zostały w pełni wdrożone i nie są przestrzegane;

B.     mając na uwadze, że wybory prezydenckie i parlamentarne na Ukrainie przeprowadzono zgodnie ze standardami europejskimi i OBWE, co przygotowało grunt pod trwałe reformy polityczne i gospodarcze, zdecydowaną walkę z korupcją oraz wdrożenie układu o stowarzyszeniu, mającego podstawowe znaczenie dla przywrócenia legitymacji demokratycznej w kierowaniu państwem ukraińskim;

C.     mając na uwadze, że tzw. wybory prezydenckie i parlamentarne w Doniecku i Ługańsku w dniu 2 listopada 2014 r. złamały ukraińskie prawo oraz umowy zawarte w Mińsku, a zatem nie mogą być uznane;

D.     mając na uwadze, że nadejście zimy jeszcze pogorszy trudności i cierpienia, z jakimi zmaga się ludność cywilna, zwłaszcza w Ukrainie Wschodniej, ale także na Krymie i wśród przesiedlonych;

E.     mając na uwadze, że istnieją wiarygodne sprawozdania, w tym sporządzone przez ONZ, na temat poważnego łamania praw człowieka w Doniecku i Ługańsku, a zwłaszcza na Krymie, a także sprawozdania o doraźnych egzekucjach, zaginięciach i innych poważnych naruszeniach międzynarodowego prawa i standardów praw człowieka;

F.     mając na uwadze, że konflikt zbrojny we wschodniej części Ukrainy spowodował tysiące ofiar wojskowych i cywilnych, a znacznie więcej osób zostało rannych, oraz że setki tysięcy osób musiały w pośpiechu opuścić swoje domy lub stawić czoła zagrożeniu podczas wielu miesięcy walk;

G.     mając na uwadze, że konflikt pogorszył stan ukraińskiej gospodarki, co objawiło się spadkiem PKB o 7,5% w tym roku, a także mając na uwadze, że duże reformy gospodarcze i antykorupcyjna będą musiały być zrealizowane;

H.     mając na uwadze, że nie istnieje wojskowe rozwiązanie tego konfliktu, a jedynie rozwiązanie oparte na dialogu politycznym i porozumieniu z Ukrainą, zgodnie z planem pokojowym przedstawionym przez prezydenta Poroszenkę, który obejmuje rozszerzenie rządów na szczeblu lokalnym i regionalnym przy pełnym poszanowaniu suwerenności Ukrainy, jej integralności terytorialnej, jedności i niepodległości;

I.      mając na uwadze, że zawieszenie broni podpisane w Mińsku w dniu 5 września 2014 r. wciąż stanowi najlepszą podstawę działań zmierzających do politycznego rozwiązania, pomimo licznych naruszeń zawieszenia broni; mając na uwadze, że wszystkie strony muszą zastosować się do porozumienia podpisanego w Mińsku; mając na uwadze, że negocjacje zaplanowane do kontynuowania w Mińsku w grudniu 2014 r. zostały odwołane;

J.      mając na uwadze, że unijna Rada do Spraw Zagranicznych na posiedzeniu w dniu 17 listopada 2014 r. podjęła decyzję co do zasady dotyczącą dalszych sankcji wobec separatystycznych przywódców;

1.      ponawia kondolencje dla rodzin cywilnych i wojskowych ofiar starć we wschodniej części Ukrainy i głęboko ubolewa nad ludzkim cierpieniem spowodowanym tym konfliktem;

2.      podkreśla, że zakończeniem dla tego konfliktu może być jedynie wynegocjowane rozwiązanie polityczne, oparte na porozumieniach z Mińska i planie pokojowym prezydenta Poroszenki, co stworzy bardziej zdecentralizowaną strukturę państwa ukraińskiego; podkreśla, że wszystkie strony powinny w pełni przestrzegać porozumień z Mińska i w ten sposób umożliwić stopniowe łagodzenie konfliktu; ubolewa, że negocjacje zaplanowane na koniec grudnia 2014 r. w Mińsku zostały odwołane, a jedynym rezultatem była umowa o wymianie więźniów; apeluje do wszystkich stron o poczynienie jak największych wysiłków z myślą o szybkim wznowieniu negocjacji;

3.      apeluje do wszystkich stron o powstrzymanie się od używania jakiejkolwiek formy przemocy; podkreśla, że zaprzestanie przemocy to pierwszy pilnie niezbędny krok w udanym politycznym procesie zmierzającym do zakończenia konfliktu;

4.      ponownie potępia rosyjską okupację i aneksję Krymu, a także wszelkie zagraniczne wpływy i poparcie dla tzw. sił separatystycznych we wschodnich częściach Ukrainy; podkreśla, że takie działania są niezgodne z prawem międzynarodowym oraz stanowią poważne wyzwanie dla europejskiego bezpieczeństwa; ponownie opowiada się za niepodległością, suwerennością, integralnością terytorialną i nienaruszalnością granic Ukrainy, a także za jej prawem do swobodnego wyboru;

5.      apeluje do Federacji Rosyjskiej o bezzwłoczne wycofanie całego personelu wojskowego z terytorium Ukrainy oraz o powstrzymanie się od jego ponownego rozlokowania kiedykolwiek w przyszłości; wzywa Rosję do pilnego przyjęcia środków kontroli swojej granicy z Ukrainą oraz wstrzymania napływu i ruchów bojowników nieregularnej armii, nielegalnej broni i sprzętu, a także położenia całkowitego kresu dalszej infiltracji na terytorium Ukrainy;

6.      wzywa przywódców Rosji do wykorzystania swojego wpływu na separatystów w celu przekonania ich do złożenia broni i zaangażowania się w proces polityczny; wzywa wszystkie strony do zaprzestania agresywnej retoryki w imię pokoju i pojednania;

7.      apeluje, aby rząd Ukrainy wykorzystał swój autorytet do zapobieżenia wykorzystywaniu ekstremistycznych i totalitarnych symboli, a także do potępiania takich działań;

8.      podkreśla, że UE i Rada Europy powinny być gotowe do zaoferowania pomocy i fachowej wiedzy w trakcie prac nad większą decentralizacją rządów na Ukrainie; podkreśla, że separatyści w żadnym przypadku nie powinni móc wetować decyzji Ukrainy w dziedzinie polityki zagranicznej; podkreśla jednakże znaczenie zapewnienia szerokiego konsensusu dotyczącego najważniejszych decyzji politycznych w obszarach polityki wewnętrznej i zagranicznej;

9.      podkreśla, że unijnych sankcji nie można znieść, dopóki nie stwierdzi się wyraźnych postępów w procesie pokojowym na Ukrainie, i jest gotów nałożyć kolejne sankcje; podkreśla, że unijne środki ograniczające są odwracalne i można je zmienić, zawiesić lub odwołać w razie potrzeby; podkreśla, że UE jako całość powinna pozostać zjednoczona przy rozważaniu najlepszych sposobów postępowania w miarę rozwoju sytuacji; wzywa Komisję do śledzenia skutków, jakie przynoszą rosyjskie tzw. sankcje odwetowe, oraz do szybkiego podjęcia środków wsparcia producentów, w których uderzają rosyjskie restrykcje handlowe;

10.    podkreśla, że OBWE odgrywa podstawową rolę w zażegnaniu kryzysu na Ukrainie z uwagi na jej doświadczenie w dziedzinie rozwiązywania konfliktów zbrojnych oraz wychodzenia z sytuacji kryzysowych, a także z uwagi na fakt, że zarówno Federacja Rosyjska, jak i Ukraina są członkami tej organizacji; wzywa państwa członkowskie UE, wysoką przedstawiciel UE oraz Komisję do dołożenia wszelkich starań, by wzmocnić i powiększyć specjalną misję obserwacyjną OBWE na Ukrainie, zarówno pod względem liczby personelu, jak i pod kątem sprzętu; podkreśla potrzebę bezzwłocznego rozmieszczenia obserwatorów OBWE wzdłuż całej granicy ukraińsko-rosyjskiej, która obecnie znajduje się pod kontrolą separatystów;

11.    apeluje do wysokiej przedstawiciel i do Rady o rozważenie mianowania doświadczonego specjalnego przedstawiciela UE wysokiego szczebla ds. Ukrainy i konfliktu ukraińskiego, co mogłoby ułatwić działania zmierzające do pokojowego rozwiązania;

12.    wyraża poważne zaniepokojenie sytuacją humanitarną we wschodniej Ukrainie i na Krymie oraz sytuacją osób przesiedlanych na Ukrainie, a także uchodźców w Rosji, z uwagi na ostre warunki zimowe; podkreśla pilną potrzebę dalszego niesienia pomocy humanitarnej i pomagania ludności w strefach objętych konfliktem, przesiedleńcom i uchodźcom; przypomina, że WHO ostrzegała, iż wschodnia Ukraina boryka się z kryzysową sytuacją w zakresie zdrowia, szpitale nie funkcjonują w pełni i brakuje leków oraz szczepionek; wzywa do dalszych pilnych działań ze strony wspólnoty międzynarodowej, w tym UE, aby udzielić pomocy osobom najbardziej jej potrzebującym; przypomina, że niesienie pomocy humanitarnej wschodniej Ukrainie musi się odbywać przy pełnym poszanowaniu międzynarodowego prawa humanitarnego oraz zasad człowieczeństwa, neutralności, bezstronności i niezależności, a także w ścisłej współpracy z rządem Ukrainy, ONZ i Międzynarodowym Komitetem Czerwonego Krzyża; wyraża życzenie, żeby delegacja Parlamentu Europejskiego mogła odwiedzić strefę konfliktu;

13.    wzywa Komisję i ESDZ do pilnego opracowania szeroko zakrojonego i ambitnego pakietu wsparcia finansowego i pomocy dla Ukrainy, a także do wsparcia prac zmierzających do znalezienia politycznego rozwiązania i pojednania narodowego; wzywa ponadto Komisję do przyjęcia wszystkich środków zapewniających sprawne i szybkie wdrożenie układu o stowarzyszeniu z Ukrainą, który jest kluczowym narzędziem rozwijania stosunków między UE a Ukrainą w każdej objętej nim dziedzinie, i podkreśla, że jest to układ dwustronny; apeluje do Ukrainy o dotrzymanie zobowiązań, jakie podjęła jako strona tymczasowych umów handlowych z UE;

14.    przypomina w tym kontekście, że układ ten nie jest ostatecznym celem stosunków UE-Ukraina; ponadto zwraca uwagę, że zgodnie z art. 49 TUE Ukraina, podobnie jak wszystkie państwa europejskie, ma możliwość integracji z Unią Europejską i może starać się o przystąpienie do niej pod warunkiem przestrzegania kryteriów kopenhaskich, zasad demokracji, poszanowania podstawowych wolności oraz praw człowieka i praw mniejszości, a także zapewnienia praworządności i przejrzystości;

15.    jest przekonany, że ambitny program antykorupcyjny, w tym zupełny brak tolerancji dla korupcji, jest pilnie potrzebny na Ukrainie, aby przywrócić zaufanie obywateli do państwa, systemu sądowego, władz publicznych i organów egzekwowania prawa; z zadowoleniem przyjmuje niedawne przyjęcie przez Radę Najwyższą pakietu ustaw antykorupcyjnych i podkreśla znaczenie terminowego i właściwego wdrożenia tych ustaw;

16.    apeluje do nowo mianowanych ministrów gospodarki i finansów o nieopóźnianie realizacji reform niezbędnych do przywrócenia wzrostu gospodarczego na Ukrainie; uważa misję unijnej grupy wsparcia dla Ukrainy za kluczową przy identyfikowaniu obszarów, w których konieczna jest techniczna pomoc, aby wesprzeć Ukrainę w opracowywaniu i realizacji kompleksowego programu reform;

17.    zauważa, że o ile porozumienie o zawieszeniu broni zawiera pewne zapisy przewidujące bezkarność osób uczestniczących w konflikcie we wschodniej części Ukrainy, o tyle decyzji takich nie można podejmować w przypadku popełnionych zbrodni wojennych, w tym terrorystycznego aktu zestrzelenia samolotu malezyjskich linii lotniczych MN17; podkreśla, że sprawcy tej zbrodni muszą stanąć przed sądem; zwraca uwagę na znaczenie niezależnego, szybkiego i pełnego dochodzenia, powierzonego Holenderskiej Radzie ds. Bezpieczeństwa; potępia brak dostępu do miejsca zestrzelenia samolotu;

18.    z zadowoleniem przyjmuje decyzję rządu francuskiego o wstrzymaniu dostawy okrętów Mistral do transportu śmigłowców i wzywa wszystkie państwa członkowskie do przyjęcia podobnego podejścia w odniesieniu do towarów eksportowych nieobjętych decyzjami UE w sprawie sankcji, w szczególności broni i materiałów podwójnego zastosowania;

19.    podkreśla konieczność reform w ukraińskim sektorze energetycznym, zgodnych z zobowiązaniami Wspólnoty Energetycznej, a także konieczność radykalnego zwiększenia unijnego bezpieczeństwa, niezależności i odporności na presję zewnętrzną w dziedzinie energetyki dzięki utworzeniu europejskiej unii energetycznej, dalszemu rozwojowi infrastruktury energetycznej w krajach sąsiedzkich UE oraz wzajemnych połączeń między tymi krajami i w obrębie UE, zgodnie z celami Wspólnoty Energetycznej, a także konieczność priorytetowej realizacji tych projektów o wspólnym znaczeniu; podkreśla, że będzie to wymagało znacznych inwestycji w infrastrukturę;

20.    wzywa Komisję do rozpoczęcia prac nad trzecim ambitnym pakietem pomocy makrofinansowej dla Ukrainy oraz do odegrania wiodącej roli w organizowaniu międzynarodowej konferencji darczyńców wspierających Ukrainę, na której mają się spotkać przedstawiciele organizacji międzynarodowych, międzynarodowych instytucji finansowych oraz podmioty społeczeństwa obywatelskiego; podkreśla jak ważne jest, by społeczność międzynarodowa wspierała stabilizację gospodarczą i polityczną oraz reformy na Ukrainie;

21.    zwraca uwagę na niedawne wiarygodne doniesienia o łamaniu praw człowieka w strefach konfliktu; popiera wezwanie rządu Ukrainy do utworzenia jednego, regularnie aktualizowanego rejestru zgłoszonych przypadków porwań, a także do dokładnego i bezstronnego zbadania wszystkich zarzutów o nadużywanie siły, brutalne traktowanie i stosowanie tortur przez obie strony konfliktu;

22.    podkreśla konieczność dotarcia do rosyjskiego społeczeństwa obywatelskiego, aby wyjaśnić, że UE nie uważa ludności rosyjskiej za wrogów, ale że niezależność i integralność terytorialna Ukrainy muszą być poszanowane; jeżeli rząd rosyjski podejmie konkretne działania świadczące o powrocie do dobrych stosunków sąsiedzkich i międzynarodowego porządku prawnego, będzie to podstawa do rozładowania napięcia;

23.    apeluje do państw członkowskich o zbadanie, czy niedawne sprawozdania dotyczące finansowania przez rosyjskie banki i osoby prywatne skrajnie prawicowych i lewicowych partii politycznych w UE świadczą o naruszeniu przepisów o finansowaniu partii politycznych i wzywa do zdecydowanej debaty na temat ryzyka i wyzwań wynikających z takiego wsparcia finansowego, a także kwestii, czy obowiązujące przepisy dotyczące finansowaniu partii są w pełni odpowiednie w świetle tych doniesień;

24.    zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom państw członkowskich, a także prezydentowi, rządowi i parlamentowi Ukrainy, prezydentowi, rządowi i parlamentowi Federacji Rosyjskiej oraz Radzie Europy.