Έγγραφο συνόδου
12.1.2015 B8‑0032/2015
ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ
εν συνεχεία δήλωσης της Αντιπροέδρου της Επιτροπής/Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για τις Εξωτερικές Υποθέσεις και την Πολιτική Ασφάλειας
σύμφωνα με το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού
σχετικά με την κατάσταση στη Λιβύη
( 2014/3018(RSP) )
Mariya Gabriel, Cristian Dan Preda, Arnaud Danjean, Jacek Saryusz-Wolski, Elmar Brok, Andrej Plenković, David McAllister, Tunne Kelam, Daniel Caspary, Davor Ivo Stier, Michael Gahler, Claude Rolin, Traian Ungureanu, Dubravka Šuica, Philippe Juvin, Barbara Matera, Giovanni La Via, Pascal Arimont, Monica Macovei, Ivana Maletić, Lara Comi
εξ ονόματος της Ομάδας PPE
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την κατάσταση στη Λιβύη
( 2014/3018(RSP) )
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του σχετικά με τη Λιβύη,
– έχοντας υπόψη τις δηλώσεις της Αντιπροέδρου της Επιτροπής/Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας (ΥΕ/ΑΕ) της 6ης Νοεμβρίου, της 16ης Δεκεμβρίου και της 30ής Δεκεμβρίου 2014 σχετικά με τη Λιβύη και τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ της 20ής Οκτωβρίου, της 17ης-18ης Νοεμβρίου και της 5ης Δεκεμβρίου σχετικά με τη Λιβύη,
– έχοντας υπόψη την κοινή δήλωση της 7ης Νοεμβρίου 2014 των ΗΠΑ, του Καναδά, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Μάλτας, της Ισπανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου σχετικά με τη Λιβύη,
– έχοντας υπόψη τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών αριθ. 1970, 1973 (2011) και 2174 της 27ης Αυγούστου 2014,
– έχοντας υπόψη την έκθεση της Αποστολής Υποστήριξης των Ηνωμένων Εθνών στη Λιβύη (UNSMIL) με τίτλο «Επισκόπηση των παραβιάσεων των διεθνών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του ανθρωπιστικού δικαίου κατά τις συνεχιζόμενες βιαιοπραγίες στη Λιβύη» της 23ης Δεκεμβρίου 2014,
– έχοντας υπόψη τις βουλευτικές εκλογές που διενεργήθηκαν στη Λιβύη τον Ιούνιο του 2014,
– έχοντας υπόψη τις συμβάσεις της Γενεύης του 1949 και τα πρόσθετα πρωτόκολλά τους του 1977, καθώς και την υποχρέωση των αντιμαχόμενων σε ένοπλη σύγκρουση να σέβονται και να εξασφαλίζουν τον σεβασμό του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου σε οποιεσδήποτε περιστάσεις,
– έχοντας υπόψη τη Σύμβαση για την ασφάλεια του προσωπικού του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και του συνδεδεμένου με αυτόν προσωπικού και το Προαιρετικό της Πρωτόκολλο,
– έχοντας υπόψη την απόφαση του Συμβουλίου της 22ας Μαΐου 2013 με την οποία δημιουργείται η Αποστολή Συνοριακής Συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Λιβύη (EUBAM),
– έχοντας υπόψη τη δέσμη μέτρων της ΕΠΓ για τη Λιβύη, του Σεπτεμβρίου 2014,
– έχοντας υπόψη το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,
Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι αυξάνεται ο κίνδυνος στροφής της εσωτερικής σύγκρουσης στη Λιβύη σε εμφύλιο πόλεμο πλήρους κλίμακας, ο οποίος θα αυξήσει ακόμη περισσότερο τα δεινά των αμάχων, τους θανάτους, τον μαζικό εκτοπισμό και την εξάπλωση της ανθρωπιστικής κρίσης·
Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 4 Ιανουαρίου 2015 η πολεμική αεροπορία της Λιβύης βομβάρδισε ένα ελληνικών συμφερόντων δεξαμενόπλοιο στην στρατιωτική ζώνη του λιμανιού της Ντέρνα, οδηγώντας στον θάνατο δύο μελών του πληρώματος, ενός Έλληνα και ενός Ρουμάνου, και στον τραυματισμό δύο ακόμη· λαμβάνοντας υπόψη ότι το λιμάνι ελέγχεται από ισλαμιστές μαχητές και ότι δέχτηκε επανειλημμένες επιθέσεις κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους·
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 3 Ιανουαρίου 2015 η επίσημη κυβέρνηση δήλωσε ότι η πολιτοφυλακή του Ισλαμικού Κράτους είχε σκοτώσει 14 στρατιώτες του λιβυκού στρατού και ότι η κυβέρνηση ζήτησε από τη διεθνή κοινότητα να άρει το εμπάργκο όπλων που έχει επιβληθεί στη χώρα, έτσι ώστε να καταπολεμήσει την εν λόγω πολιτοφυλακή, την οποία χαρακτήριζε ως «τρομοκράτες»·
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το ISIS εκπαιδεύει μαχητές στη Λιβύη και ότι έχει ιδρύσει παρακλάδι της στο ανατολικό τμήμα της χώρας· λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 30 Δεκεμβρίου τρομοκράτες πυροδότησαν βόμβα σε παγιδευμένο αυτοκίνητο στην πόλη Τομπρούκ και ότι στόχος της επίθεσης αυτής ήταν η Βουλή των Αντιπροσώπων εν ώρα συνόδου·
Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 28 Δεκεμβρίου 2014 ο διοικητής ομάδας πολιτοφυλακής στρατηγός Χάφταρ πραγματοποίησε αεροπορικές επιδρομές στην πόλη Μισράτα, όπου βρίσκεται το ορμητήριο της ισλαμιστικής ομάδας πολιτοφυλακής «Φατζρ Λίμπια» (Αυγή της Λιβύης), πράξη που θεωρείται ότι αποτελεί επιχείρηση αντεκδίκησης για τις επιθέσεις της ισλαμιστικής πολιτοφυλακής στον τερματικό σταθμό πετρελαίου της πόλης Σίδρα και εναντίον στρατιωτών στην πόλη Σύρτη·
ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι 20 αιγύπτιοι κόπτες χριστιανοί απήχθησαν από μαχητές της Ανσάρ αλ-Σαρία στην Σύρτη, η οποία ελέγχεται από την ισλαμιστική πολιτοφυλακή, και ότι πρόκειται για την πιο πρόσφατη από τις ολοένα και πιο συχνές επιθέσεις εις βάρος χριστιανών και άλλων θρησκευτικών μειονοτήτων στη Λιβύη· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κρατήσεις, οι απαγωγές και οι εκτελέσεις εικαζόμενων μαχητών από όλες τις πλευρές αυξάνονται επίσης διαρκώς·
Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 25 Ιουνίου 2014 πραγματοποιήθηκαν βουλευτικές εκλογές· λαμβάνοντας υπόψη ότι η νόμιμα εκλεγμένη Βουλή των Αντιπροσώπων μεταφέρθηκε από την Τρίπολη στο Τομπρούκ· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ισλαμιστικές πολιτοφυλακές δεν αναγνωρίζουν ούτε τη Βουλή των Αντιπροσώπων ούτε τη νέα κυβέρνηση και ότι έχουν σχηματίσει δική τους κυβέρνηση και κοινοβούλιο·
H. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 6 Νοεμβρίου 2014 το Ανώτατο Δικαστήριο της Λιβύης στην Τρίπολη εξέδωσε την ετυμηγορία του ότι οι γενικές εκλογές της 25ης Ιουνίου 2014 ήταν αντισυνταγματικές και ότι κατά συνέπεια η διεθνώς αναγνωρισμένη Βουλή των Αντιπροσώπων στο Τομπρούκ και η κυβέρνηση αλ-Τίνι είναι παράνομες και θα πρέπει να διαλυθούν·
Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Βουλή των Αντιπροσώπων έχει απορρίψει την ετυμηγορία, με την αιτιολογία ότι η απόφαση υπερβαίνει την εντολή του δικαστηρίου και ότι η απόφαση ελήφθη υπό την πίεση των ισλαμιστικών πολιτοφυλακών στην Τρίπολη, και λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει δηλώσει ότι η Βουλή των Αντιπροσώπων και η κυβέρνηση θα συνεχίσουν τη λειτουργία τους·
Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ετυμηγορία του Ανωτάτου Δικαστηρίου έχει δημιουργήσει νέα προβλήματα όσον αφορά την ενότητα της Λιβύης, με αποτέλεσμα ορισμένες ισλαμιστικές ομάδες να ζητούν ανεξαρτητοποίηση της ανατολικής επαρχίας της Κυρηναϊκής·
ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 19 Δεκεμβρίου 2014 κατά τη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών των κρατών που συμμετέχουν στην Ομάδα των Πέντε (G5) για το Σαχέλ (Μαυριτανία, Μάλι, Νίγηρας, Τσαντ και Μπουρκίνα Φάσο) υποβλήθηκε επίσημο αίτημα προς το Συμβούλιο Ειρήνης και Ασφαλείας της Αφρικανικής Ένωσης για δημιουργία διεθνούς δύναμης στρατιωτικής επέμβασης για τη Λιβύη·
ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πρόσφατες μάχες έχουν ανοίξει σε μεγάλο βαθμό τον δρόμο για την εξάπλωση και εγκατάσταση στη χώρα τρομοκρατικών ομάδων όπως το ISIS· λαμβάνοντας υπόψη ότι εάν δεν αντιμετωπιστούν είναι πιθανό να αποτελέσουν μείζονα απειλή για την ασφάλεια της περιοχής και της ΕΕ·
ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 8 Ιανουαρίου 2015 το παρακλάδι του ISIL στη Λιβύη ανακοίνωσε ότι είχε εκτελέσει δύο τυνήσιους δημοσιογράφους·
ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων επιδεινώνεται περαιτέρω σε ολόκληρη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων αυθαίρετης κράτησης, απαγωγών, παράνομων δολοφονιών, βασανιστηρίων και βίας κατά των δημοσιογράφων, υπαλλήλων, πολιτικών προσωπικοτήτων και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·
ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν αναφορές για έξωθεν επεμβάσεις στη βία που επικρατεί στη Λιβύη, μεταξύ άλλων υπό τη μορφή στρατιωτικής δράσης και παράδοσης όπλων και πυρομαχικών, καθώς και με ενέργειες που παροξύνουν τις τοπικές διαιρέσεις, επηρεάζουν τις ανεπαρκείς δομές διακυβέρνησης με αποτέλεσμα να υπονομεύουν τον εκδημοκρατισμό της Λιβύης· λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένα κράτη του Κόλπου και ορισμένοι άλλοι περιφερειακοί παράγοντες έχουν πλέον ταχθεί με το μέρος αντιτιθέμενων πλευρών στην κλιμακούμενη εγχώρια αναταραχή στη Λιβύη·
ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η απόφαση αριθ. 2174 (2014) του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ επιτρέπει τις ταξιδιωτικές απαγορεύσεις και τις δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων εναντίον «προσώπων ή οντοτήτων τα οποία κρίνεται από την Επιτροπή ότι επιδίδονται ή παρέχουν υποστήριξη σε άλλες ενέργειες οι οποίες απειλούν την ειρήνη, τη σταθερότητα ή την ασφάλεια της Λιβύης ή παρεμποδίζουν ή υπονομεύουν την επιτυχή ολοκλήρωση της πολιτικής μετάβασης της χώρας στη δημοκρατία»·
1. καταδικάζει με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο την αυξανόμενη βία στη Λιβύη και ιδίως τον πρόσφατο καταιγισμό επιθέσεων της πολιτοφυλακής και τρομοκρατικών επιθέσεων, στις οποίες συγκαταλέγονται η θανατηφόρα βομβιστική επίθεση εις βάρος δεξαμενόπλοιου στο λιμάνι της Ντέρνα στις 4 Ιανουαρίου 2015, οι αεροπορικές επιδρομές της 28ης Δεκεμβρίου 2014 στη Μισράτα και η απαγωγή των κοπτών χριστιανών, και οι οποίες υπονομεύουν περαιτέρω κάθε προοπτική για ειρηνική πολιτική λύση και επιστροφή στη διαδικασία εκδημοκρατισμού·
2. εκφράζει την βαθιά ανησυχία του για το ενδεχόμενο η σύγκρουση να οδηγήσει σε μεγαλύτερη πολιτική πόλωση και σε όξυνση της ανθρωπιστικής κρίσης στη Λιβύη· ζητεί από όλες τις αντιμαχόμενες πλευρές να σταματήσουν τις βιαιοπραγίες, να απέχουν από πράξεις που γεννούν νέες διαιρέσεις και πόλωση, να δηλώσουν δημοσίως ότι δεν θα ανεχθούν τέτοιου είδους πράξεις και να αναζητήσουν λύσεις μέσω πολιτικού διαλόγου·
3. υπογραμμίζει την ένθερμη και πλήρη στήριξή του προς τις προσπάθειες της αποστολής των Ηνωμένων Εθνών για την υποστήριξη της Λιβύης και του Ειδικού Εντεταλμένου του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Bernardino León, οι οποίες στοχεύουν στην έναρξη εθνικού διαλόγου χωρίς αποκλεισμούς ανάμεσα στις αντιμαχόμενες πλευρές (διαδικασία Γκανταμές) με σκοπό την πλήρη κατάπαυση του πυρός και τη δημιουργία χάρτη πορείας για μετάβαση στη δημοκρατία που θα επιτρέπει την πολιτική συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων φορέων, στην προαγωγή του κράτους δικαίου και στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και στον καταλογισμό ευθυνών σε όσους υπονομεύουν τις προοπτικές διαλόγου και σε όσους είναι υπαίτιοι για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι ο εθνικός διάλογος στο πλαίσιο του ΟΗΕ καθυστερεί διαρκώς·
4. εκφράζει εκ νέου τη στήριξή του προς την εκλεγμένη Βουλή των Αντιπροσώπων στο Τομπρούκ, η οποία συνιστά το μόνο νόμιμο κοινοβούλιο έπειτα από τις εκλογές του Ιουνίου 2014· επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την Βουλή των Αντιπροσώπων και την επίσημη κυβέρνηση να ασκούν τα καθήκοντά τους με γνώμονα το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα και να ξεκινήσουν εποικοδομητικό εθνικό πολιτικό διάλογο χωρίς αποκλεισμούς προς το συμφέρον ολόκληρης της χώρας·
5. εκφράζει τη βαθιά ανησυχία του για την αυξανόμενη παρουσία εξτρεμιστικών οργανώσεων και κινημάτων στη Λιβύη· πιστεύει ότι υπάρχει κίνδυνος η περιοχή να βυθιστεί σε καταστροφικό χάος, όπως συμβαίνει ήδη στη Συρία και το Ιράκ· πιστεύει ότι οι ομάδες αυτές εκπροσωπούν μείζονα απειλή για τη σταθερότητα και την ασφάλεια ολόκληρης της περιοχής, καθώς και για την ασφάλεια της Ευρώπης·
6. ζητεί από την ΕΕ και τη διεθνή κοινότητα να συνεχίσουν να στηρίζουν τις προσπάθειες καταπολέμησης της τρομοκρατίας και να την εμποδίσουν να εξαπλωθεί και να ιδρύσει νέες βάσεις στη Λιβύη·
7. υπογραμμίζει τις αποσταθεροποιητικές επιπτώσεις που έχει η σύγκρουση στη Λιβύη σε άλλες χώρες της περιοχής του Σαχέλ· ζητεί από τις γειτονικές χώρες και από άλλους περιφερειακούς παράγοντες να στηρίξουν τις προσπάθειες της UNSMIL για διεξαγωγή διαλόγου και να μην προβαίνουν σε δράσεις που να τον υπονομεύουν·
8. ζητεί τη συνεχή παροχή ανθρωπιστικής, οικονομικής και πολιτικής βοήθειας από την ΕΕ και τη διεθνή κοινότητα για να αντιμετωπιστούν η κατάσταση ανθρωπιστικής κρίσης στη Λιβύη και η δυσχερής θέση των εσωτερικά εκτοπισμένων και των προσφύγων, καθώς και των αμάχων που δεν έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες·
9. επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας να επανεξετάσει την εντολή της Αποστολής Συνοριακής Συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUBAM) στη Λιβύη, η οποία βρίσκεται σε αναμονή και έχει μεταφερθεί στην Τυνησία, λαμβάνοντας υπόψη τη ριζική μεταβολή της κατάστασης στη χώρα·
10. υπενθυμίζει την απόφαση αριθ. 2174 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών (ΣΑΗΕ) της 27ης Αυγούστου του 2014, η οποία διευρύνει τις υφιστάμενες διεθνείς κυρώσεις που επιβάλλονται στη Λιβύη ώστε να συμπεριλαμβάνουν την ποινική ευθύνη των ανθρώπων που συμμετέχουν ή υποστηρίζουν πράξεις που «είτε απειλούν την ειρήνη, την ασφάλεια ή τη σταθερότητα της Λιβύης, είτε εμποδίζουν είτε υπονομεύουν την επιτυχή ολοκλήρωση της πολιτικής μετάβασης της χώρας στη δημοκρατία»· ζητεί από την ΕΕ, σε συμφωνία με τη δήλωση της Ύπατης Εκπροσώπου της 30ής Δεκεμβρίου 2014, να είναι σε ετοιμότητα για να επιβάλει περιοριστικά μέτρα σε μεμονωμένα άτομα και οντότητες που τροφοδοτούν τη βία· ζητεί από τη διεθνή κοινότητα να προετοιμαστεί επίσης να λάβει τέτοια μέτρα·
11. υπενθυμίζει ότι οι αντιμαχόμενες πλευρές θα πρέπει να λογοδοτούν και να υπόκεινται σε ποινική δίωξη από τα εθνικά δικαστήρια ή το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, το οποίο έχει δικαιοδοσία για εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, γενοκτονίες και βιασμούς ως εγκλήματα πολέμου που διεπράχθησαν στη Λιβύη από τις 15 Φεβρουαρίου του 2011, στο πλαίσιο της απόφασης αριθ. 1970 του ΣΑΗΕ·
12. καλεί την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης να συντονίσουν τη δράση των κρατών μελών στη Λιβύη και να εστιάσουν την υποστήριξή τους στην οικοδόμηση του κράτους και των θεσμών και, από κοινού με τα κράτη μέλη, τον ΟΗΕ, το ΝΑΤΟ και τους περιφερειακούς εταίρους, να συμβάλουν στη δημιουργία αποτελεσματικών δυνάμεων ασφαλείας υπό εθνική διοίκηση και έλεγχο (ενόπλων και αστυνομικών δυνάμεων) που θα μπορούν να διασφαλίσουν την ειρήνη και την τάξη στη χώρα, και να υποστηρίξουν τη συμφωνία εκεχειρίας και το σχεδιασμό ενός μηχανισμού για την παρακολούθησή της· τονίζει ότι η ΕΕ πρέπει επίσης να δώσει προτεραιότητα στην επικούρηση της μεταρρύθμισης του δικαστικού συστήματος της Λιβύης, καθώς και άλλων τομέων που έχουν καίρια σημασία για τη δημοκρατική διακυβέρνηση·
13. τονίζει ότι η διαχείριση της εκμετάλλευσης και πώλησης του πετρελαίου πρέπει αν γίνεται από τις αρχές της Λιβύης και καλεί τη διεθνή κοινότητα να απέχει από οποιεσδήποτε συναλλαγές με άλλους παράγοντες·
14. εξακολουθεί να ανησυχεί βαθιά για την διάδοση όπλων, εξοπλισμού και εκρηκτικών στη Λιβύη, τα οποία συνιστούν κίνδυνο για τη σταθερότητα της περιοχής·
15. επικροτεί την Τυνήσια για τη φιλοξενία που παρέχει αυτή τη στιγμή σε 1,5 περίπου εκατομμύρια λίβυους πρόσφυγες· ζητεί από την ΕΕ να παράσχει για τη διεκπεραίωση αυτού του έργου χρηματοδοτική και υλικοτεχνική συνδρομή στην Τυνησία·
16. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Αντιπρόεδρο της Επιτροπής/Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, στη λιβυκή κυβέρνηση και τη Βουλή των Αντιπροσώπων, στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, στον Αραβικό Σύνδεσμο και στην Αφρικανική Ένωση.