Dokument z posiedzenia

 

12.1.2015                                                                                                                B8‑0032/2015

PROJEKT REZOLUCJI

złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa

zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu

w sprawie sytuacji w Libii

( 2014/3018(RSP) )

Mariya Gabriel, Cristian Dan Preda, Arnaud Danjean, Jacek Saryusz-Wolski, Elmar Brok, Andrej Plenković, David McAllister, Tunne Kelam, Daniel Caspary, Davor Ivo Stier, Michael Gahler, Claude Rolin, Traian Ungureanu, Dubravka Šuica, Philippe Juvin, Barbara Matera, Giovanni La Via, Pascal Arimont, Monica Macovei, Ivana Maletić, Lara Comi

w imieniu grupy PPE

 

B8‑0032/2015

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji w Libii

( 2014/3018(RSP) )

Parlament Europejski,

–       uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Libii,

–       uwzględniając oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie Libii z dnia 6 listopada oraz 16 i 30 grudnia i 2014 r. oraz konkluzje Rady do Spraw Zagranicznych w sprawie Libii z dni 20 października, 17-18 listopada i 5 grudnia 2014 r.,

–       uwzględniając wspólne oświadczenie Stanów Zjednoczonych, Kanady, Francji, Niemiec, Włoch, Malty, Hiszpanii i Zjednoczonego Królestwa w sprawie Libii z dnia 7 listopada 2014 r.,

–       uwzględniając rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1970, 1973 (2011) i 2174 z dnia 27 sierpnia 2014 r.,

–       uwzględniając sprawozdanie misji ONZ ds. wspierania Libii (UNSMIL) z dnia 23 grudnia 2014 r. zatytułowane „Najnowsze informacje dotyczące naruszeń międzynarodowych praw człowieka i prawa humanitarnego w trakcie obecnych brutalnych wydarzeń w Libii”,

–       uwzględniając wybory parlamentarne w Libii, które odbyły się w czerwcu 2014 r.,

–       uwzględniając konwencje genewskie z 1949 r. i protokoły dodatkowe do nich z 1977 r. oraz zobowiązanie stron konfliktu zbrojnego do przestrzegania i dbania o przestrzeganie międzynarodowego prawa humanitarnego w każdych okolicznościach,

–       uwzględniając Konwencję w sprawie bezpieczeństwa ONZ i jego personelu oraz protokół fakultatywny do niej,

–       uwzględniając decyzję Rady 2013/233/WPZiB z dnia 22 maja 2013 r. w sprawie misji Unii Europejskiej dotyczącej pomocy w zintegrowanym zarządzaniu granicami w Libii (EUBAM Libya),

–       uwzględniając pakiet EPS dotyczący Libii z września 2014 r.,

–       uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.     mając na uwadze, że rośnie niebezpieczeństwo, iż wewnętrzny konflikt w Libii przekształci się w wojnę domową na szeroką skalę, która doprowadzi do dalszych cierpień ludności cywilnej, ofiar śmiertelnych, masowego przesiedlania ludności i rozprzestrzenienia się kryzysu humanitarnego;

B.     mając na uwadze, że w dniu 4 stycznia 2015 r. libijska armia zbombardowała w strefie wojskowej portu Derna tankowiec należący do greckiego operatora i że w wyniku tego ataku zginął jeden członek załogi będący obywatelem Grecji i jeden członek załogi będący obywatelem Rumunii, a dwaj inni zostali ranni; mając na uwadze, że port znajduje się pod kontrolą islamskich grup zbrojnych i już w zeszłym roku był wielokrotnie atakowany;

C.     mając na uwadze, że w dniu 3 stycznia 2015 r. w oficjalnym rządowym oświadczeniu podano, że bojówki Państwa Islamskiego zabiły 14 żołnierzy libijskiej armii oraz że rząd wezwał wspólnotę międzynarodową do zniesienia embarga na dostawy broni do tego kraju, aby umożliwić mu walkę z bojówkami, które określa jako terrorystyczne;

D.     mając na uwadze, że Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie (ISIS) szkoli bojowników w Libii i utworzyło filię we wschodniej części kraju; mając na uwadze, że w dniu 30 grudnia 2014 r. terroryści dokonali w Tobruku zamachu za pomocą samochodu-pułapki, którego celem były obrady Izby Reprezentantów;

E.     mając na uwadze, że 28 grudnia 2014 r. dowódca sił zbrojnych generał Heftar przeprowadził ataki lotnicze na Misratę – bastion islamistycznej grupy zbrojnej Libya Dawn – co uznaje się za odwet za ataki islamistycznych grup zbrojnych na największy libijski terminal naftowy w Sidrze w dniu 25 grudnia 2014 r. i ataki na żołnierzy libijskiej armii w Sirte, w wyniku których zginęło 22 żołnierzy;

F.     mając na uwadze, że w ostatnich coraz liczniejszych atakach na chrześcijan i inne mniejszości religijne w Libii bojownicy Ansar al-Sharii uprowadzili w Sirte, kontrolowanej przez islamistyczne grupy zbrojne, 20 egipskich chrześcijan koptyjskich; mając na uwadze, że stale rośnie również liczba aresztowań, uprowadzeń, tortur i egzekucji osób podejrzanych o przynależność do ugrupowań zbrojnych przez wszystkie strony;

G.     mając na uwadze, że 25 czerwca 2014 r. odbyły się wybory parlamentarne; mając na uwadze, że prawowicie wybrana Izba Reprezentantów została przeniesiona z Trypolisu do Tobruku; mając na uwadze, że islamistyczne grupy zbrojne nie uznają Izby Reprezentantów ani nowego rządu i stworzyły własny rząd i parlament;

H.     mając na uwadze, że 6 listopada 2014 r. libijski Sąd Najwyższy w Trypolisie orzekł, że wybory powszechne z 25 czerwca 2014 r. były niekonstytucyjne oraz że Izba Reprezentantów w Tobruku i rząd premiera al-Thinniego, które zostały uznane przez społeczność międzynarodową, są w związku z tym nielegalne i powinny zostać rozwiązane;

I.      mając na uwadze, że Izba Reprezentantów odrzuciła to orzeczenie, twierdząc, że orzeczenie to wykracza poza mandat sądu oraz że zostało wydane pod naciskiem ze strony islamskich grup zbrojnych w Trypolisie, a zatem iż Izba Reprezentantów i rząd będą nadal sprawować swoje funkcje;

J.      mając na uwadze, że orzeczenie Sądu Najwyższego doprowadziło do pojawienia się kolejnego problemu dla jedności Libii, gdyż niektóre ugrupowania islamistyczne domagają się niepodległości dla wschodniej prowincji Cyrenajki;

K.     mając na uwadze, że 19 grudnia 2014 r. uczestnicy szczytu G5 państw regionu Sahelu, wraz z przywódcami jego pięciu państw członkowskich Mauretanii, Mali, Nigru, Czadu i Burkiny Faso, złożyli wspólnie z Radą Pokoju i Bezpieczeństwa Unii Afrykańskiej oficjalny wniosek dotyczący utworzenia międzynarodowych sił zbrojnych w celu interwencji w Libii;

L.     mając na uwadze, że ostatnie walki w znacznym stopniu ułatwiły rozprzestrzenianie się i osadzanie się w tym kraju grup terrorystycznych, takich jak ISIS; mając na uwadze, że, jeżeli problem ten nie zostanie rozwiązany, może stanowić to duże zagrożenie dla bezpieczeństwa regionu i UE;

M.    mając na uwadze, że 8 stycznia 2015 r. libijska filia Państwa Islamskiego poinformowała, że zabiła dwóch tunezyjskich dziennikarzy;

N.     mając na uwadze wciąż pogarszającą się sytuację w zakresie praw człowieka w całym kraju, w tym przypadki arbitralnych aresztowań, porwań, bezprawnych zabójstw, tortur i przemocy wobec dziennikarzy, urzędników, polityków i obrońców praw człowieka;

O.     mając na uwadze, że według doniesień w stosowanie przemocy w Libii angażują się podmioty zewnętrzne, w tym w formie działań militarnych oraz dostaw broni i amunicji, podejmując działania, które pogłębiają podziały lokalne, wpływając na słabe struktury zarządzania i tym samym zagrażając transformacji demokratycznej w Libii; mając na uwadze, że niektóre kraje Zatoki Perskiej i inne podmioty regionalne popierają obecnie różne strony nasilającego się konfliktu wewnętrznego w Libii;

P.     mając na uwadze, że rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2174 (2014) zezwala na wydanie zakazów wjazdu i zamrożenie aktywów wobec „osób i podmiotów prowadzących lub wspierających działania, które stanowią zagrożenie dla pokoju, stabilności lub bezpieczeństwa Libii, bądź też utrudniają lub uniemożliwiają pomyślne zakończenie transformacji politycznej tego kraju”;

1.      z całą mocą potępia nasilającą się przemoc w Libii, a w szczególności ostatnią serię ataków ugrupowań zbrojnych i terrorystycznych, w tym zbombardowanie tankowca w porcie Derna w dniu 4 stycznia 2015 r., naloty lotnicze na Misratę z 28 grudnia 2014 r. i uprowadzenia chrześcijan koptyjskich, które to działania niweczą szanse na pokojowe rozwiązanie sporu i wznowienie procesu przemian demokratycznych;

2.      wyraża głębokie zaniepokojenie faktem, że konflikt ten prowadzi do dalszej polaryzacji i narastania kryzysu humanitarnego w Libii; wzywa wszystkie strony do zaprzestania przemocy, powstrzymania się od działań pogłębiających podziały i polaryzację, publicznego zadeklarowania, że nie będą tolerowały takich działań oraz do poszukiwania rozwiązań za pomocą dialogu politycznego;

3.      ponownie wyraża swoje zdecydowane i pełne poparcie dla wysiłków misji wsparcia ONZ w Libii i specjalnego przedstawiciela sekretarza generalnego ONZ Bernardino Leóna zmierzających do zaangażowania stron konfliktu w pluralistyczny dialog narodowy (działania zapoczątkowane w Ghadamisie) w celu doprowadzenia do pełnego zawieszenia broni i opracowania planu działania na rzecz przemian i demokracji, angażującego politycznie wszystkie zainteresowane strony, aby propagować praworządność i ochronę praw człowieka oraz pociągnąć do odpowiedzialności osoby niweczące szanse na dialog i osoby odpowiedzialne za łamanie praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego; ubolewa, że dialog narodowy, w którym pośredniczy ONZ, jest nieustannie odkładany;

4.      ponownie wyraża swoje poparcie dla wybranej Izby Reprezentantów w Tobruku jako jedynego prawowitego parlamentu po wyborach z czerwca 2014 r.; ponawia swoje kierowane do Izby Reprezentantów i do oficjalnego rządu wezwanie do wypełniania swoich funkcji w oparciu o praworządność i prawa człowieka, a także do podjęcia w sposób konstruktywny pluralistycznego krajowego dialogu politycznego w interesie całego kraju;

5.      jest głęboko zaniepokojony coraz większą obecnością ekstremistycznych organizacji i ugrupowań w Libii; uważa, że istnieje niebezpieczeństwo pogrążenia się tego regionu w destrukcyjnym chaosie, tak jak to ma miejsce w Syrii i Iraku; jest przekonany, że wspominane grupy stanowią poważne zagrożenie dla stabilności i bezpieczeństwa całego regionu, a także dla bezpieczeństwa Europy;

6.      wzywa Unię Europejską i społeczność międzynarodową do kontynuowania wysiłków w celu przeciwdziałania terroryzmowi oraz zapobiegania jego dalszemu rozprzestrzenianiu się i tworzeniu nowych baz w Libii;

7.      zwraca uwagę na destabilizacyjny wpływ konfliktu w Libii na inne kraje w regionie Sahelu; wzywa kraje ościenne i inne podmioty regionalne do wspierania wysiłków misji wsparcia ONZ w Libii na rzecz dialogu oraz do powstrzymania się od jakichkolwiek sprzecznych z tym działań;

8.      nawołuje o nieustanną humanitarną, finansową i polityczną pomoc ze strony UE i wspólnoty międzynarodowej w rozwiązywaniu problemu sytuacji humanitarnej w Libii i sytuacji osób wewnętrznie przesiedlonych oraz uchodźców, a także ludności cywilnej pozbawionej dostępu do podstawowych usług;

9.      ponawia kierowane do wysokiej przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa wezwanie do dokonania przeglądu mandatu misji pomocy granicznej Unii Europejskiej (EUBAM) w Libii, która obecnie została wstrzymana i stacjonuje w Tunezji, aby uwzględnić, że sytuacja w kraju uległa dramatycznym zmianom;

10.    przypomina rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2174, przyjętą w dniu 27 sierpnia 2014 r., która rozszerza dotychczasowe sankcje międzynarodowe nałożone na Libię, aby uwzględnić w nich odpowiedzialność karną osób zaangażowanych w akty lub popierających akty „zagrażające pokojowi, stabilności lub bezpieczeństwu Libii albo utrudniające lub podważające pomyślne zakończenie jej transformacji politycznej”; wzywa UE, zgodnie z oświadczeniem wysokiej przedstawiciel z dnia 30 grudnia 2014 r., do gotowości do wdrożenia środków ograniczających wobec osób i podmiotów szerzących przemoc; wzywa również wspólnotę międzynarodową do przewidzenia takich środków;

11.    przypomina, że walczące strony muszą ponieść odpowiedzialność i stanąć przed sądami krajowymi lub Międzynarodowym Trybunałem Karnym, którego jurysdykcja – na mocy rezolucji Rady Bezpieczeństw ONZ nr 1970 – obejmuje popełnione w Libii od 15 lutego 2011 r. zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości, ludobójstwo i gwałt jako zbrodnię wojenną;

12.    wzywa Komisję i Europejską Służbę Działań Zewnętrznych, aby koordynowała działania państw członkowskich w Libii i skoncentrowała wsparcie na budowie państwa i instytucji, oraz by wspólnie z państwami członkowskimi, ONZ, NATO i partnerami regionalnymi pomogła w tworzeniu skutecznych, zarządzanych i kontrolowanych na szczeblu krajowym sił bezpieczeństwa (sił zbrojnych i sił policyjnych), które będą w stanie zapewnić pokój i porządek w kraju, a także wspierała inicjowanie zawieszenia broni i opracowanie mechanizmu jego monitorowania; podkreśla, że UE powinna również nadać priorytetowe znaczenie pomocy w reformowaniu libijskiego systemu sądownictwa, a także innych obszarów zasadniczych dla demokratycznych rządów;

13.    podkreśla, że libijskie władze muszą zarządzać wydobyciem i sprzedażą ropy, i wzywa społeczność międzynarodową, by powstrzymała się od wszelkich transakcji z innymi podmiotami;

14.    pozostaje zaniepokojony rozprzestrzenianiem broni, amunicji i ładunków wybuchowych oraz przemytem broni w Libii, które stwarzają zagrożenie dla stabilności regionu;

15.    wyraża uznanie dla Tunezji, która przyjęła na swoim terytorium około 1,5 mln libijskich uchodźców; apeluje do UE, aby udzieliła Tunezji pomocy finansowej i logistycznej w realizacji tego zadania;

16.    zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Izbie Reprezentantów i rządowi Libii, sekretarzowi generalnemu ONZ, Lidze Państw Arabskich i Unii Afrykańskiej.