Zittingsdocument
12.1.2015 B8‑0033/2015
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van een verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid
ingediend overeenkomstig artikel 123, lid 2, van het Reglement
over de situatie in Libië
( 2014/3018(RSP) )
Javier Couso Permuy, Sabine Lösing, Patrick Le Hyaric, Fabio De Masi, João Ferreira, Miguel Viegas, Inês Cristina Zuber, Paloma López Bermejo, Marina Albiol Guzmán, Ángela Vallina, Younous Omarjee, Kostas Chrysogonos, Georgios Katrougkalos, Kostadinka Kuneva, Sofia Sakorafa, Lidia Senra Rodríguez, Marie-Christine Vergiat
namens de GUE/NGL-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over de situatie in Libië
( 2014/3018(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien de resoluties van de VN-Veiligheidsraad over Libië van 16 september 2011 (S/RES/2009(2011)), van 17 maart 2011 (S/RES/1973(2011)), van 31 oktober 2011 (S/RES/2017(2011)), van 2 december 2011 (S/RES/2022(2011)), van 12 maart 2012 (S/RES/2040(2012)) van 27 augustus 2014 (S/RES/2174(2014)),
– gezien de conclusies van de Europese Raad van 23 juni 2014, 15 augustus 2014 en 20 oktober 2014 over Libië,
– gezien de benoeming op 14 augustus van Bernardino León als nieuwe speciale vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties voor Libië,
– gezien de verklaringen van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 4 oktober en 6 november 2014,
– gezien de gezamenlijke verklaring over Libië van de speciale gezanten voor Libië van de Liga van Arabische Staten, de Europese Unie, Frankrijk, Duitsland, Italië, Malta, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten van 26 juli 2014,
– gezien zijn resoluties van 15 september 2011[1] en 18 september 2014[2] over de situatie in Libië,
– gezien de Conventies van Genève van 1949 en de aanvullende protocollen daarbij van 1977, en de verplichting van partijen bij gewapende conflicten om ervoor te zorgen dat het internationaal humanitair recht in alle omstandigheden wordt geëerbiedigd,
– gezien de verklaringen van de Ondersteuningsmissie van de Verenigde Naties in Libië (UNSMIL), op de gezamenlijke verslagen van 4 september 2014 over de mensenrechtensituatie in Libië en de actualisering van 23 december 2014 van UNSMIL en het Mensenrechtenbureau van de Verenigde Naties over schendingen van de internationale mensenrechtenwetgeving en het internationaal humanitair recht,
– gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat de NAVO-interventie in 2011, waaraan ook werd deelgenomen door de Britse Special Air Service (SAS), vele onschuldige burgers het leven heeft gekost en heeft geleid tot een humanitaire crisis en grootschalige vernietiging, en daarmee tot volledige destabilisatie van de staat Libië en tot een burgeroorlog die tot op de dag van vandaag voortduurt; overwegende dat het escalerende geweld Libië heeft gebracht in een staat van chaos en totale oorlog;
B. overwegende dat de milities van Libische Dageraad een groot deel van het westen van Libië controleren, waaronder de steden Misrata en Tripoli; overwegende dat de gewapende strijd tussen Libische politieke groeperingen in Tripoli, Benghazi en andere delen van het land, die sinds juli 2014 vrijwel onophoudelijk aan de gang is, leidt tot een verdere verslechtering van de levensomstandigheden, ontheemding en een stijgend aantal doden, waaronder ook kinderen;
C. overwegende dat er twee rivaliserende regeringen zijn die de enige rechtmatige beweren te zijn: het Algemeen Nationaal Congres, dat in 2012 gekozen en in Tripoli zijn basis heeft, en het Huis van Afgevaardigden (HoR), gekozen in juni 2014, en dat naar Tobruk verhuist is nadat milities de controle van de twee grootste steden van het land overgenomen hadden en welke door de het grootste deel van de internationale gemeenschap erkend is; overwegende dat in november 2014 het Libische Hooggerechtshof besloten heeft dat de in juni van hetzelfde jaar gehouden verkiezingen, die tot de oprichting van HoR hebben geleid, ongeldig waren; overwegende dat HoR de uitspraak heeft betwist door te stellen dat de rechters in Tripoli onder druk van milities van Libische Dageraad hebben gehandeld, en de uitspraak weigert te erkennen;
D. overwegende dat de regering in Tripoli Egypte, Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten (VAR) beschuldigd heeft haar rivaal in Tobruk te steunen, onder meer door het uitvoeren van luchtaanvallen; overwegende dat de regering in Tobruk beweert dat Turkije en Qatar islamitische milities steunen;
E. overwegende dat gewapende conflicten en andere daden van geweld over het hele land en schendingen en misbruik van internationale mensenrechten en het humanitair recht voortduren, met honderden doden, massale ontheemding en een humanitaire crisis in veel gebieden tot gevolg;
F. overwegende dat de eenheid van de staat Libië op het spel staat en er een reëel gevaar bestaat dat ten minste drie regio's (Fezzan, Cyrenaika en Tripolitania) zich zullen afscheiden als er niet gewerkt wordt aan een compromis en er geen verzoeningsproces in gang wordt gezet;
G. overwegende dat de VN een weinig enthousiast akkoord van "alle partijen" heeft kunnen verkrijgen om aan de onderhandelingen deel te nemen, maar dat de bijeenkomst die op 5 januari 2015 zou plaatsvinden voor onbepaalde tijd uitgesteld is; overwegende dat de eind december gehouden bijeenkomst voor vrede en veiligheid in Dakar, waar de situatie in Libië besproken werd, slechts door drie staatshoofden bijgewoond is;
H. overwegende dat Frankrijk verklaard heeft dat het een nieuwe militaire interventie in Libië van plan is; overwegende dat op 19 december 2014 de bijeenkomst van de Sahel G5 (Tsjaad, Niger, Mali, Mauritanië en Burkina Faso) de VN een oproep heeft gedaan om een internationale militaire interventiemacht in het leven te roepen; overwegende dat de in Tobruk gebaseerde Libische regering de Arabische Liga heeft verzocht om hulp, maar een gewapende westerse interventie heeft afgewezen; overwegende dat buurlanden zoals Algerije elke verdere buitenlandse militaire interventie in Libië afwijzen;
I. overwegende dat op 4 januari 2015 een Libisch gevechtsvliegtuig van aan de internationaal erkende regering trouwe troepen een onder Griekse vlag varende voor de kust voor anker liggende olietanker hebben gebombardeerd en daarbij twee bemanningsleden gedood hebben; overwegende dat in december 2014 olieopslagtanks in de grootste oliehaven Es Sridr in de brand zijn gestoken met raketten van troepen die door Libische Dageraad gecontroleerd worden;
J. overwegende dat in december 2014 de EU alle Libische luchtvaartmaatschappijen, vanwege zorgen over de veiligheid van de vliegtuigen, verboden heeft om van het EU-luchtruim gebruik te maken; overwegende dat op 6 januari 2015 Turkish Airlines, de laatste luchtvaartmaatschappij die vluchten uitvoerde naar Libië, al haar vluchten naar het land heeft geannuleerd;
K. overwegende dat op 30 december 2014 een terroristisch aanslag is gepleegd op een hotel in Tobruk waar de HoR in vergadering bijeen was; overwegende dat de Libische Nationale Raad voor Burgerlijke Vrijheden en Mensenrechten in november 2014 zijn werkzaamheden heeft beëindigd; overwegende dat in september 2014 in de archieven van belangrijke regeringsinstanties in Tripoli ingebroken is en een groot aantal dossiers, waaronder de archieven van de ministeries van Justitie, Defensie en Binnenlandse Zaken, door troepen van Libische Dageraad naar Misrata zijn meegenomen;
L. overwegende dat op 11 oktober 2014 ernstige gevechten zijn uitgebroken in de bergen van Nafusa, ten zuidwesten van Warshafana, toen gewapende groepen van Zintam de plaatsen Kikla en al-Qual'a beschoten en belegerden; overwegende dat eind november 2014 Kikla door strijders is ingenomen; overwegende dat het zuiden van Libië eveneens met geweld is geconfronteerd, met name begin oktober 2014 toen gevechten uitbraken in Awbari, voornamelijk tussen gewapende groepen uit de Toeareg- en Tabu-gemeenschappen; overwegende dat de algemene veiligheidstoestand in het land achteruit is gegaan, met autobomaanslagen in al-Baida en Tobruk;
M. overwegende dat, tussen eind august en begin oktober 2014, troepen van Libisch Dageraad een omvangrijke operatie hebben uitgevoerd tegen gewapende groepen van Warshafana; overwegende dat volgens berichten beide partijen hun toevlucht namen tot willekeurige beschietingen; overwegende dat de beschietingen tot de dood van meer dan 100 mensen en een humanitaire crisis hebben geleid, waarbij in december 2014 naar schatting ten minste 120 000 mensen in het westelijke gedeelte van het land ontheemd zijn, en acute tekorten aan voedsel en medische benodigdheden veel voorkomen; overwegende dat eind november 2014 meer dan 170 mensen volgens meldingen gedood zijn in de bergen van Nafusa (in het westen van Libië), terwijl tussen midden oktober en midden december in Benghazi (in het oosten van Libië) rond 450 mensen omgebracht zijn en meer dan 140 mensen in Awbari (in het zuiden van Libië);
N. overwegende dat de wapens die aan de zogeheten rebellen zijn geleverd zich inmiddels in heel Noord-Afrika bevinden en gebruikt zijn in verschillende conflicten en op die manier hebben bijgedragen aan destabilisatie van landen zoals de Centraal-Afrikaanse Republiek, Mali en Syrië, en inmiddels ook in Algerije worden aangetroffen;
O. overwegende dat milities in Darnah en Sirte reeds uiting hebben gegeven aan hun solidariteit met Islamitische Staat (IS) in Syrië; overwegende dat volgens berichten bepaalde IS opleidingskampen in oostelijk en zuidelijk Libië zijn gebaseerd; overwegende dat de bijzondere vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de VN voor Libië, Bernardino León, verklaard heeft dat ondanks het feit dat de oorlog in Libië niet tussen islamitische en niet-islamitische groeperingen gevoerd wordt en vooral een stammenconflict betreft, de milities in Tripoli en Misrata sterke banden met IS lijken te hebben; overwegende dat hij hieraan toevoegde dat indien het conflict voortwoedt, er waarschijnlijk nieuwe opleidingskampen van IS zullen worden opgezet;
P. overwegende dat in Tripoli gewapende mannen moskeeën hebben vernield; overwegende dat op 3 januari 2015 volgens berichten 20 koptische christenen ontvoerd zijn;
Q. overwegende dat de NAVO-leden in 2011, in strijd met het internationale recht, wezenlijke steun hebben verleend aan één partij in het Libische conflict, met als redenering dat de no-fly zone en de wapenleveranties aan de (zogenaamde) rebellen in overeenstemming waren met het R2P-concept (responsability to protect);
R. overwegende dat volgens schattingen van UNSMIL ten minste 100 000 Libiërs in eigen land door de laatste serie gevechten ontheemd zijn geraakt, en dat nog eens 150 000 mensen, waarvan veel migranten, het land hebben verlaten om toevlucht te zoeken in het buitenland;
S. overwegende dat veel migranten, met name degenen uit Afrika ten zuiden van de Sahara, willekeurig gevangen worden gehouden door diverse gewapende groepen; overwegende dat honderden migranten en vluchtelingen, die het geweld in Libië wilden ontvluchten, naar verluidt zijn omgekomen toen ze probeerden via de Middellandse Zee naar Europa over te steken; overwegende dat volgens het Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor vluchtelingen (UNHCR), meer dan 3 419 mensen in de Middellandse Zee zijn omgekomen, waaronder velen die uit Libië zijn vertrokken;
T. overwegende dat nog voor Libië steeds een in 2011 door de VN-Veiligheidsraad ingesteld internationaal wapenembargo geldt; overwegende dat NAVO-leden en -bondgenoten (met name de Verenigde Staten, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten) en ondernemingen, zoals de Canadese onderneming Aeryon Labs Inc.[3], het wapenembargo hebben geschonden; overwegende dat ondanks het embargo de toevoer van wapens naar Libië blijft doorgaan;
U. overwegende dat de EU in mei 2013 de bijstandsmissie inzake grensbeheer (EUBAM) is gestart om de Libische autoriteiten militaire ondersteuning te bieden op het gebied van grensbewaking en grenscontroles; overwegende dat het belangrijkste doel van de missie is om ervoor te zorgen dat er geen vluchtelingenstromen en geen migratie op gang komt naar Europa en te waarborgen dat de olievelden en de olieraffinaderijen onder staatscontrole komen te staan; overwegende dat EUBAM Libië 30 miljoen EUR kost en daarmee de duurste missie is die ooit door de EU is gestart; overwegende dat de helft van dit bedrag besteed wordt aan particuliere beveiligingsbedrijven;
V. overwegende dat een escalerend gevecht over olieopslagplaatsen en hijskranen in het olierijke oosten van het land dat over de negen na grootste oliereserves in de wereld beschikt en de grootste in Afrika; overwegende dat de oliesector goed is voor 80% van het bbp van Libië; overwegende dat Libië voor de NAVO-interventie een olieproductie had van 1,6 miljoen vaten per dag, dat de productie daarna is gedaald tot minder dan 200 000 vaten per dag, gestegen is tot 800 000 vaten in oktober 2014, en momenteel ongeveer 350 000 vaten per dag bedraagt en waarschijnlijk nog veel verder zal afnemen;
1. herhaalt zijn afkeuring van de militaire interventie in 2011 in Libië onder leiding van Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en Canada onder auspiciën van de NAVO, die heeft geleid tot de huidige situatie;
2. is fel gekant tegen elk verder extern militair ingrijpen in Libië; benadrukt niettemin dat het belangrijk is dat alle partijen deelnemen aan een vreedzame en politieke dialoog; dringt er bij alle partijen op aan het eens te worden over een onmiddellijk staakt-het-vuren en alle gevechten te staken zodat, onder Libische leiding, een inclusieve politieke dialoog in gang gezet kan worden om op die manier te werken aan verzoening en herstel van de stabiliteit in het land;
3. maakt zich ernstige zorgen over de huidige economische en politieke desintegratie in het land, die de precaire situatie waar de bevolking zich in bevindt nog verder verslechtert; herhaalt zijn voornemen om zich in te zetten voor de soevereiniteit, onafhankelijkheid en territoriale integriteit van Libië;
4. herhaalt zijn steun voor het onvervreemdbare recht van volkeren op toegang tot en controle over de hulpbronnen van hun land; veroordeelt derhalve de aanvallen op belangrijke olie-infrastructuur, die cruciaal is voor de welvaart van de Libische bevolking; wijst erop dat de Libische olie aan de Libische bevolking toebehoort en derhalve niet door welke groepering dan ook mag worden beheerd;
5. betreurt het toenemende geweld in Libië; veroordeelt het gebruik van geweld, dat onder de burgers geleid heeft tot vele doden, gewonden en ontheemden; dringt erop aan dat degenen die verantwoordelijk zijn voor deze schendingen van de mensenrechten en van het internationaal humanitair recht ter verantwoording worden geroepen voor hun daden;
6. dringt er bij alle partijen op aan zich te onthouden van schendingen van het internationale recht, met name alle handelingen die als oorlogsmisdaden of misdaden tegen de menselijkheid worden beschouwd, zoals willekeurige aanvallen, aanvallen op medische faciliteiten, gedwongen verdwijningen, moord, gijzeling, foltering en andere mishandeling;
7. wijst alle partijen erop die bij de gevechten in Libië betrokken zijn, dat zij gebonden zijn aan de betreffende bepalingen van de internationale regelgeving inzake mensenrechten en humanitair recht; brengt in herinnering dat alle partijen het verbod moeten naleven op rechtstreekse aanvallen op burgers en civiele faciliteiten zoals ziekenhuizen, scholen, vliegvelden en havens;
8. dringt er bij de landen in de regio, de Arabische liga en de Afrikaanse Unie op aan de onmiddellijke stopzetting van alle vijandelijkheden te steunen en zich constructief op te stellen ten aanzien van het vinden van een oplossing; steunt in dit verband initiatieven zoals dat van Algerije en de overige buurlanden van Libië om een nationale dialoog tussen de strijdende partijen te starten;
9. spoort met name de staten van de Sahel, de Maghreb en de Mashreq aan om hun inspanningen te coördineren om terroristische groeperingen te beletten de grenzen te overschrijden om een wijkplaats te zoeken in de Sahel-regio; verzoekt deze staten de samenwerking en coördinatie onderling te vergroten om inclusieve en doeltreffende strategieën te ontwikkelen die de expansie van deze groeperingen voorkomt alsook de verspreiding van alle wapens en transnationale georganiseerde criminaliteit in de regio voorkomt;
10. dringt aan op stopzetting van wapenexport naar en wapenleveranties aan Libië en de rest van de regio, stopzetting van wapenexport naar de Golfstaten en stopzetting van de financiering van milities door de Golfstaten, en - indirect - door westerse landen, hetgeen inhoudt dat deze landen geen olie meer moeten kopen die afkomstig is van olievelden die in handen zijn van milities; dringt aan op onderzoek naar de schendingen van het bij resolutie 1970 van de VN-Veiligheidsraad ingestelde wapenembargo;
11. herinnert eraan dat de Europese Unie, een groot aantal lidstaten en de Verenigde Staten een bijzondere verantwoordelijkheid dragen voor de huidige situatie in Libië, omdat zij tientallen jaren het regime van Kaddafi en naderhand de militaire interventie van de NAVO in Libië hebben gesteund;
12. geeft uiting aan zijn ernstige bezorgdheid over de humanitaire crisis in Libië, die ertoe heeft geleid dat duizenden vluchtelingen het land hebben ontvlucht; dringt er bij de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid op aan om alle nodige financiële en personele middelen ter beschikking te stellen om de vluchtelingen te helpen; benadrukt dat ontheemden passende humanitaire hulp geboden moet worden;
13. dringt er bij de EU op aan haar beleid inzake vluchtelingen uit Noord-Afrika per direct te wijzigen; herhaalt zijn standpunt ten aanzien van Frontex en is van mening dat het beginsel van non-refoulement van artikel 19, lid 2, van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie met zich meebrengt dat Frontex-operaties er niet toe mogen leiden dat mensen naar Libië of naar een ander land waar hun leven gevaar loopt, worden teruggestuurd;
14. verzoekt de EU de EUBAM Libië-missie te beëindigen, omdat deze bijdraagt aan verdere militarisering van de Libische grenzen en tot de dood van vluchtelingen leidt; stelt zich op het standpunt dat de EU Libië alleen maar humanitaire en civiele hulp moet verlenen;
15. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van de Europese Raad, de voorzitter van de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de voorzitters van de parlementen van de lidstaten, EUBAM Libië, UNSMIL en de regering en het Huis van Afgevaardigden van Libië.