Zittingsdocument
12.1.2015 B8‑0041/2015
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van een verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid
ingediend overeenkomstig artikel 123, lid 2, van het Reglement
over de vrijheid van meningsuiting in Turkije: recente arrestaties van journalisten en leidinggevende mediamedewerkers en systematische druk op media
( 2014/3011(RSP) )
Alexander Graf Lambsdorff, Johannes Cornelis van Baalen, Marietje Schaake, Ramon Tremosa i Balcells, Beatriz Becerra Basterrechea, Ivan Jakovčić, Jozo Radoš, Petr Ježek, Ivo Vajgl, Louis Michel, Gérard Deprez, Pavel Telička, Fredrick Federley, Marielle de Sarnez
namens de ALDE-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over de vrijheid van meningsuiting in Turkije: recente arrestaties van journalisten en leidinggevende mediamedewerkers en systematische druk op media
( 2014/3011(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien zijn eerdere resoluties over Turkije, met name die van 12 maart 2014 over het voortgangsverslag 2013 inzake Turkije[1], die van 13 juni 2013 over de situatie in Turkije[2] en die van 13 november 2014 over de Turkse acties die spanning veroorzaken in de exclusieve economische zone van Cyprus[3],
– gezien de arrestatie van een aantal journalisten, leidinggevende mediamedewerkers en anderen in heel Turkije op zondag 14 december 2014,
– gezien het feit dat Turkije de afgelopen jaren als een van de slechtst presterende landen ter wereld geldt op het vlak van pers- en mediavrijheid, in het bijzonder als het gaat om het aantal gedetineerde journalisten, omdat rond 70 journalisten in de gevangenis zitten en boeken zijn verboden, terwijl ook zelfcensuur en boetes voor kritische media een punt van grote zorg zijn;
– gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat de meest recente arrestaties deel uitmaken van een stelselmatige ondermijning van de rechtsstaat, de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, de scheiding der machten en de eerbiediging van democratische waarden en fundamentele vrijheden; overwegende dat leden van de regering van voormalig premier Erdogan zijn beschuldigd van corruptie en dat er sprake is van een sterkere polarisatie en harder politieoptreden;
B. overwegende dat deze arrestaties deel lijken uit te maken van het aan de gang zijnde conflict tussen president Erdogan en de Gülenbeweging, die wordt geleid door de in de VS gevestigde islamgeleerde Fethullah Gülen, en hebben plaatsgevonden één jaar nadat de politie en het Openbaar Ministerie een aantal leden van Erdogans regering van corruptie hebben beschuldigd;
C. overwegende dat Turkije al een groot aantal journalisten gevangen houdt en dat de druk op de media de afgelopen jaren nog sterker is geworden, ook op de eigenaren en directieleden van mediagroepen en op onlineplatforms en de sociale media;
D. overwegende dat Freedom House de Turkse pers in 2014 heeft ingeschaald als "niet vrij", terwijl dit in 2013 nog "gedeeltelijk vrij" was;
E. overwegende dat de voorlopige hechtenis in Turkije maanden kan duren en in het verleden is verlengd om verdachten in feite al te straffen nog voordat zij voor de rechter zijn verschenen;
1. betreurt de massale arrestaties in Turkije op 14 december 2014 en vraagt de autoriteiten om zonder uitstel met geloofwaardige bewijzen te komen waaruit blijkt dat de opgepakte personen de misdrijven in kwestie hebben begaan, en snel werk te maken van de rechtsprocedures, die geheel transparant moeten verlopen en met afdoende juridische waarborgen die een behoorlijke rechtsgang en een eerlijk proces garanderen; verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) vaker aanwezig te zijn bij processen tegen journalisten en mensenrechtenactivisten;
2. betreurt de provocerende aanhouding van de Nederlandse journaliste Frederike Geerdink en de inval in haar woning door antiterreureenheden op 6 januari 2015 tijdens het verblijf van de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Koenders in Turkije; dringt aan op volledige transparantie ten aanzien van deze zaak;
3. herinnert de Turkse autoriteiten eraan dat in de omgang met de media en journalisten uiterste zorgvuldigheid moet worden betracht, omdat de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van de media centrale voorwaarden blijven voor het functioneren van een democratische en open samenleving;
4. stelt met grote bezorgdheid vast dat de Turkse samenleving sterk gepolariseerd blijft en dat er in politieke debatten vaak sprake is van speculatieve geruchten, onrechtmatig afgeluisterde telefoongesprekken en verkregen opnames, samenzweringen en irrationele complotten; onderstreept dat het in een volwassen, democratische samenleving alleen met behulp van een transparante en naar behoren functionerende rechtsstaat en een maatschappelijk middenveld mogelijk is vertrouwen tot stand te brengen tussen verschillende instellingen en tussen mensen;
5. merkt op dat de arrestaties van 14 december 2014 passen in een betreurenswaardig patroon waarin meer druk wordt uitgeoefend op en meer beperkingen worden opgelegd aan persorganen en media, inclusief de sociale media en internetfora, waarvoor de Turkse regering en de hoogste Turkse leiding de uiteindelijke verantwoordelijkheid dragen;
6. is verheugd over de verklaringen van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de commissaris voor Uitbreidingsonderhandelingen, waarin zij onderstrepen dat de aantasting van de pers- en mediavrijheid in Turkije haaks staat op de waarden van de EU en als zodanig het land een stap van de toetreding verwijderen;
7. benadrukt dat er behoefte is aan een nieuwe benadering van de betrekkingen tussen de EU en Turkije, parallel met de stilliggende toetredingsonderhandelingen, waarin het accent ligt op pragmatische samenwerking op de vele terreinen die voor de EU en Turkije van gemeenschappelijk belang zijn, zoals buitenlands beleid en handel; wijst er echter nogmaals op dat eerbiediging van rechtsstatelijke beginselen, democratische waarden en grondrechten voor de EU een centraal criterium vormt; moedigt de Turkse regering aan om de Turkse rechtsspraak zodanig te hervormen dat de rechtsstaat en de grondrechten worden geëerbiedigd;
8. verzoekt alle EU-instellingen en alle actoren in Turkije serieus te werken aan de verbetering van de betrekkingen tussen de EU en Turkije en de huidige impasse te doorbreken door middel van concrete maatregelen en binnen een bepaald tijdsbestek te realiseren streefdoelen, waarbij de EU er geen enkele twijfel over mag laten bestaan dat een verslechtering van de rechtsstaat en van de grondrechten onder leiding van de regering concrete en negatieve gevolgen zal hebben;
9. herinnert Turkije aan zijn verplichtingen als lid van de Raad van Europa en aan de noodzaak van verdere justitiële hervormingen; herinnert aan de vele zaken die tegen Turkije aanhangig zijn gemaakt bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens;
10. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan het parlement en de regering van Turkije, de lidstaten, de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden.