Dokument z posiedzenia
12.1.2015 B8‑0045/2015
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa
zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu
w sprawie wolności słowa w Turcji – niedawne aresztowania dziennikarzy i dyrektorów mediów oraz systematyczne wywieranie nacisków na media
( 2014/3011(RSP) )
Charles Tannock, Mark Demesmaeker, Angel Dzhambazki
w imieniu grupy ECR
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie wolności słowa w Turcji – niedawne aresztowania dziennikarzy i dyrektorów mediów oraz systematyczne wywieranie nacisków na media
( 2014/3011(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Turcji,
– uwzględniając konkluzje Rady do Spraw Ogólnych z dnia 16 grudnia 2014 r.,
– uwzględniając wspólne oświadczenie wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz komisarza do spraw europejskiej polityki sąsiedztwa i negocjacji w sprawie rozszerzenia z dnia 14 grudnia 2014 r.,
– uwzględniając oświadczenie komisarza Rady Europy ds. praw człowieka z dnia 15 grudnia 2014 r.,
– uwzględniając sprawozdanie okresowe nt. Turcji za rok 2014 z dnia 8 października 2014 r.,
– uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że w dniu 14 grudnia 2014 r. turecka policja aresztowała dziennikarzy i dyrektorów mediów, w tym redaktora naczelnego gazety Zaman Ekrema Dumanlıego oraz dyrektora generalnego grupy medialnej Samanyolu Hidayeta Karacę; mając na uwadze, że z nakazu wydanego przez sędziego w Stambule wynika, iż wobec tych osób prowadzone było śledztwo pod zarzutem utworzenia organizacji, która „w drodze nacisków, zastraszania i stosowania gróźb próbowała przejąć władzę w państwie” oraz że dążyły one do swojego celu „poprzez kłamstwa, pozbawianie ludzi wolności i fałszowanie dokumentów”;
B. mając na uwadze, że zwolniono już szereg osób aresztowanych w grudniu 2014 r.; mając na uwadze, że dnia 19 grudnia 2014 r. sąd w Stambule ogłosił warunkowe zwolnienie z więzienia Ekrema Dumanlıego, lecz zakazał mu podróży do czasu zakończenia śledztwa; mając na uwadze, że Hidayet Karac pozostaje jednak w więzieniu do czasu zakończenia śledztwa;
C. mając na uwadze, że aresztowania te są częścią szerszego tłumienia przez władze tureckie sieci przebywającego w USA duchownego Fethullaha Gülena, oskarżonego o prowadzenie „państwa równoległego” w Turcji, i jego domniemanych zwolenników;
D. mając na uwadze, że w ostatnich latach wskaźniki określające wolność prasy i mediów w Turcji obniżają się, ponieważ coraz więcej dziennikarzy, blogerów, właścicieli mediów i innych osób, jest zagrożonych, zastraszanych, a nawet więzionych za krytykę prezydenta Erdogana i rząd premiera Davotuğlu;
E. mając na uwadze, że Unia Europejska i jej państwa członkowskie zdecydowanie skrytykowały aresztowania, do których doszło 14 grudnia 2014 r., mówiąc, że są „niezgodne z wartościami europejskimi” i „niezgodne z wolnością mediów”; mając jednak na uwadze, że prezydent Erdogan powiedział przedstawicielom UE, aby „zajęli się własnymi sprawami i zachowali swoje opinie dla siebie”;
F. mając na uwadze, że w sprawozdaniu okresowym nt. Turcji za rok 2014 Komisja zauważa, iż wraz z przyjęciem planu działania w zakresie łamania europejskiej konwencji praw człowieka podjęto pozytywne kroki i ograniczono długość aresztu tymczasowego, dzięki czemu wielu dziennikarzy zwolniono; mając jednak na uwadze, że Komisja zauważa również, iż przyjęto przepisy jeszcze bardziej ograniczające wolność słowa, w tym również w internecie, a skuteczne korzystanie z tej wolności, jak i z wolności prasy, zostało w praktyce ograniczone;
G. mając na uwadze, że Turcja jest od 1999 r. krajem kandydującym do członkostwa w UE, a negocjacje przedakcesyjne rozpoczęły się w 2005 r.; mając na uwadze, że kraj ten jest jedną z większych gospodarek wschodzących, członkiem NATO oraz grupy G20, a także uważany jest za kluczowego partnera UE;
1. potępia niedawne naloty policji i zatrzymanie wielu dziennikarzy i przedstawicieli mediów w Turcji; podkreśla, że działania te kwestionują poszanowanie wolności mediów, która jest podstawową zasadą demokracji;
2. podkreśla fakt, że wiele przepisów zawartych w tureckich ramach prawnych oraz ich interpretacja przez wymiar sprawiedliwości w dalszym ciągu stoi na przeszkodzie wolności słowa, w tym również wolności mediów; przypomina, że wolność słowa i pluralizm mediów mają zasadnicze znaczenie dla demokratycznego społeczeństwa, ponieważ umożliwiają obywatelom czynny udział w procesach zbiorowego podejmowania decyzji w oparciu o informacje, co wzmacnia demokrację; wyraża poważne zaniepokojenie liczbą dziennikarzy przetrzymywanych w areszcie tymczasowym i wzywa turecki wymiar sprawiedliwości do zajęcia się tymi sprawami i do jak najszybszego ich rozwiązania; wskazuje, że postępy w negocjacjach przedakcesyjnych zależą od poszanowania zasady praworządności i praw podstawowych;
3. zauważa, że – jak wskazano w sprawozdaniu okresowym na temat Turcji za rok 2014 – procesy przeciwko dziennikarzom i pisarzom, a także liczne zwolnienia dziennikarzy nadal powodują szeroko rozpowszechnione stosowanie autocenzury przez właścicieli mediów i dziennikarzy, w tym w sprawach dotyczących interesu publicznego, takich jak podejrzenia o korupcję;
4. wzywa rząd turecki do zmiany kursu i opracowania reform, które umożliwiłyby wprowadzenie odpowiednich mechanizmów kontroli i równowagi w pełni gwarantujących wolność, w tym wolność myśli, słowa i mediów, a także demokrację, równość, praworządność i przestrzeganie praw człowieka, dzięki czemu Turcja pozostanie w obszarze zachodniej demokracji, gospodarki i bezpieczeństwa;
5. zauważa, że stosownie do konkluzji Rady z dnia 16 grudnia 2014 r. instrument pomocy przedakcesyjnej (IPA II) na lata 2014–2020 przewiduje wprowadzenie zasady większej spójności między pomocą finansową a ogólnymi postępami w dziedzinie wdrażania strategii przedakcesyjnej;
6. zwraca uwagę na przyjęcie planu działania w zakresie łamania europejskiej konwencji praw człowieka, w którym przewiduje się rewizję niektórych przepisów tureckiego kodeksu karnego ograniczających wolność słowa i prasy w dziedzinach, w których zdaniem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Turcja narusza europejską konwencję praw człowieka;
7. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, a także rządowi i parlamentowi Turcji.