Έγγραφο συνόδου
4.2.2015 B8‑0125/2015
ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ
εν συνεχεία δήλωσης της Επιτροπής
σύμφωνα με το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού
σχετικά με τα μέτρα κατά της τρομοκρατίας
( 2015/2530(RSP) )
Laura Ferrara, Ignazio Corrao, Tiziana Beghin, Fabio Massimo Castaldo, Rolandas Paksas
εξ ονόματος της Ομάδας EFDD
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τα μέτρα κατά της τρομοκρατίας
( 2015/2530(RSP) )
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– έχοντας υπόψη τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
– έχοντας υπόψη τα άρθρα 2, 3 και 6 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ),
– έχοντας υπόψη τα σχετικά άρθρα της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ),
– έχοντας υπόψη την απόφαση 2178 (2014) που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών στις 24 Σεπτεμβρίου 2014 σχετικά με τις απειλές για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια που προκαλούνται από τρομοκρατικές ενέργειες,
– έχοντας υπόψη την αντιτρομοκρατική στρατηγική της ΕΕ του 2005[1],
– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 14ης Δεκεμβρίου 2011 σχετικά με την αντιτρομοκρατική πολιτική της ΕΕ: βασικά επιτεύγματα και μελλοντικές προκλήσεις[2],
– έχοντας υπόψη την αναθεωρημένη στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της ριζοσπαστικοποίησης και της στρατολόγησης τρομοκρατών[3],
– έχοντας υπόψη την απόφαση πλαίσιο 2008/913/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2008, για την καταπολέμηση ορισμένων μορφών και εκδηλώσεων ρατσισμού και ξενοφοβίας μέσω του ποινικού δικαίου,
– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 10ης Οκτωβρίου 2013 σχετικά με την εικαζόμενη μεταφορά και την παράνομη κράτηση ατόμων στις ευρωπαϊκές χώρες από τη CIA[4],
– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 27ης Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με την κατάσταση των θεμελιωδών δικαιωμάτων εντός της ΕΕ (2012)[5] ,
– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 12ης Μαρτίου 2014 σχετικά με το πρόγραμμα παρακολούθησης της Υπηρεσίας Εθνικής Ασφάλειας (NSA) των ΗΠΑ, τα όργανα παρακολούθησης σε διάφορα κράτη μέλη και τον αντίκτυπό τους στα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών της ΕΕ, και με τη διατλαντική συνεργασία στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων[6],
– έχοντας υπόψη την οδηγία 2012/29/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, για τη θέσπιση ελάχιστων προτύπων σχετικά με τα δικαιώματα, την υποστήριξη και την προστασία θυμάτων της εγκληματικότητας και για την αντικατάσταση της απόφασης πλαισίου 2001/220/ΔΕΥ του Συμβουλίου[7],
– έχοντας υπόψη τη στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας της ΕΕ,
– έχοντας υπόψη το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,
Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλοί Ευρωπαίοι αντιλήφθηκαν την άγρια επίθεση που δέχθηκε στις 7 Ιανουαρίου 2015 η σατιρική εφημερίδα Charlie Hebdo ως προσβολή των αξιών και του τρόπου ζωής τους, και ότι η επίθεση έχει επηρεάσει σημαντικά το αίσθημα των πολιτών της ΕΕ για την κοινή τους ασφάλεια·
Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι η τρομοκρατία αποτελεί σοβαρή απειλή για τη διεθνή ειρήνη, την ασφάλεια και τη δημοκρατία, και ότι σκοπός της είναι να υπονομεύσει τις πλουραλιστικές κοινωνίες των πολιτών·
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ρατσισμός και η ξενοφοβία αντίκεινται ευθέως στις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, καθώς και του κράτους δικαίου, αρχές στις οποίες θεμελιώνεται η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι οποίες είναι κοινές στα κράτη μέλη·
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η καταπολέμηση της τρομοκρατίας εμπίπτει κατ' αρχήν στην αρμοδιότητα των κρατών μελών και ότι αντίστοιχη νομοθεσία κατά της τρομοκρατίας και συναφή μέτρα βρίσκονται ήδη σε ισχύ σε όλα τα κράτη μέλη·
Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν είναι αναγκαία η θέσπιση νέων μέτρων για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, και ότι θα ήταν προτιμότερη η καλύτερη αξιοποίηση των υφιστάμενων κανόνων, μηχανισμών και μέτρων· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αρχές επιβολής του νόμου οφείλουν να εξαντλήσουν τις υφιστάμενες δυνατότητες και να εντείνουν τη συνεργασία τους, μεταξύ άλλων ενισχύοντας τη δικαστική και αστυνομική συνεργασία μέσω της σύστασης κοινών ομάδων έρευνας και με την αρωγή οργανισμών της ΕΕ όπως η Ευρωπόλ, η Eurojust και η Ευρωπαϊκή Αστυνομική Ακαδημία (CEPOL)·
ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων αποτελεί ουσιαστική παράμετρο για την επιτυχία των πολιτικών πάταξης της τρομοκρατίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέτρα που έχουν θεσπιστεί για την πάταξη της τρομοκρατίας θα πρέπει υποχρεωτικά να δεσμεύονται από τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών καθώς και από το κράτος δικαίου, και σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να στερούν από τους πολίτες τις ατομικές τους ελευθερίες και το δικαίωμα για δημοκρατικό έλεγχο·
Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι πρωταρχικός στόχος των πολιτικών και δράσεων για την πάταξη της τρομοκρατίας πρέπει να είναι η προστασία και η ενίσχυση του ιστού κάθε δημοκρατικής κοινωνίας, κάτι που επιτυγχάνεται με την ενίσχυση των πολιτικών ελευθεριών και του δημοκρατικού ελέγχου, με την κατοχύρωση της ασφάλειας των ευρωπαίων πολιτών, με τον εντοπισμό και τη δίωξη των υπευθύνων για τις τρομοκρατικές ενέργειες, με την αντίδραση στις συνέπειες τρομοκρατικών επιθέσεων, καθώς και με την εστίαση στην πρόληψη του βίαιου εξτρεμισμού και της κλιμάκωσης της βίας·
Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι μια ολοκληρωμένη στρατηγική καταπολέμησης της τρομοκρατίας θα πρέπει να περιλαμβάνει μέτρα που θα στοχεύουν στην ενίσχυση της κοινωνικής ένταξης, στην καταδίκη και την τιμωρία οποιασδήποτε συμπεριφοράς υποκινεί τη βία ή το μίσος, στον σχεδιασμό και την εφαρμογή μέτρων για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της ριζοσπαστικοποίησης, στην ενίσχυση της διασυνοριακής συνεργασίας της δικαιοσύνης και της αστυνομίας, καθώς και στον καθορισμό ενός ενιαίου νομικού ορισμού της έννοιας της «σκιαγράφησης του προφίλ», που θα βασίζεται στα αντίστοιχα θεμελιώδη δικαιώματα και πρότυπα προστασίας των δεδομένων·
Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αποτελεσματικότητα των αντιτρομοκρατικών πολιτικών πρέπει να μετράται σε σχέση με τους προαναφερθέντες στόχους·
1. εκφράζει τα συλλυπητήριά του στα θύματα των πρόσφατων τρομοκρατικών επιθέσεων στο Παρίσι και στις οικογένειες αυτών, καθώς και στα θύματα της τρομοκρατίας παγκοσμίως·
2. καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν δεόντως την οδηγία 2012/29/EΕ της 25ης Οκτωβρίου 2012 για τη θέσπιση ελάχιστων προτύπων σχετικά με τα δικαιώματα, την υποστήριξη και την προστασία θυμάτων της εγκληματικότητας·
3. επιβεβαιώνει τη δέσμευσή του να προασπίζει την ελευθερία της έκφρασης, τα θεμελιώδη δικαιώματα, τη δημοκρατία, την ανεκτικότητα και το κράτος δικαίου·
4. επαναλαμβάνει ότι η αποτελεσματικότητα των αντιτρομοκρατικών μέτρων και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν είναι αντικρουόμενες έννοιες, αλλά αποτελούν συμπληρωματικούς στόχους οι οποίοι ενισχύονται αμοιβαία·
5. τονίζει, ιδίως, την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση, τα κράτη μέλη της και οι χώρες εταίροι της να βασίσουν τη στρατηγική τους για την καταπολέμηση της διεθνούς τρομοκρατίας στο κράτος δικαίου και στον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων· υπογραμμίζει επίσης ότι οι εξωτερικές δράσεις της Ένωσης για την καταπολέμηση της διεθνούς τρομοκρατίας θα πρέπει, κατ’ αρχάς, να στοχεύουν στην πρόληψη, και τονίζει την ανάγκη να προωθηθούν ο διάλογος, η ανεκτικότητα και η κατανόηση μεταξύ διαφορετικών πολιτισμών και θρησκειών·
6. επισημαίνει ότι, όπως και στην περίπτωση προηγούμενων επιθέσεων, οι δράστες των επιθέσεων στο Παρίσι ήταν ήδη γνωστοί στις αρχές ασφαλείας και είχαν αποτελέσει αντικείμενο ερευνών και μέτρων επιτήρησης· επιμένει ότι αυτό καταδεικνύει ότι οι αρχές ασφαλείας και επιβολής του νόμου θα πρέπει να ενισχύσουν τη συνεργασία τους μέσω της βελτιωμένης ανταλλαγής δεδομένων και πληροφοριών που έχουν στη διάθεσή τους, αξιοποιώντας αποτελεσματικά τις βάσεις δεδομένων της ΕΕ, και μέσω της συνεργασίας τους με οργανισμούς της ΕΕ·
7. καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να διενεργήσουν ολοκληρωμένη αξιολόγηση των αντιτρομοκρατικών και άλλων συναφών μέτρων της ΕΕ, ιδίως όσον αφορά την εφαρμογή αυτών, νομοθετικά και στην πράξη, και όσον αφορά τον βαθμό στον οποίο τα κράτη μέλη συνεργάζονται σε αυτόν τον τομέα με τους οργανισμούς της ΕΕ, κυρίως με την Ευρωπόλ και τη Eurojust· ζητεί να προβούν επίσης σε αντίστοιχη αξιολόγηση των κενών που εξακολουθούν να υφίστανται, χρησιμοποιώντας τη διαδικασία που προβλέπει το άρθρο 70 ΣΛΕΕ, καθώς και να δημοσιεύσουν την αξιολόγηση αυτή μαζί με το ευρωπαϊκό θεματολόγιο για την ασφάλεια·
8. απαιτεί την άσκηση δημοκρατικής και δικαστικής εποπτείας όσον αφορά τις αντιτρομοκρατικές πολιτικές, τονίζοντας ότι μέτρα, που εκ των υστέρων διαπιστώνεται ότι δεν ήταν αναγκαία, αποτελεσματικά και αναλογικά για την πάταξη της τρομοκρατίας, πρέπει να καταργηθούν· τονίζει επίσης ότι οι παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων πρέπει να διερευνηθούν και να επανορθωθούν, ενώ πρέπει να αναπτυχθούν νέες μορφές δημοκρατικού ελέγχου που θα στηρίζονται στις εξουσίες που εκχωρούνται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στα εθνικά κοινοβούλια με τη Συνθήκη της Λισαβόνας·
Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση στην καταπολέμηση της ριζοσπαστικοποίησης και της τρομοκρατίας
9. απαιτεί να δοθεί έμφαση στον ρόλο της κοινωνικής συνοχής όσον αφορά την πρόληψη της συμμετοχής ατόμων σε τρομοκρατικά δίκτυα, καθώς και στη διερεύνηση και την κατάλληλη αντιμετώπιση των κοινωνικών, ψυχολογικών και οικονομικών εκείνων παραγόντων που ευνοούν τον κοινωνικό αποκλεισμό και την περιθωριοποίηση·
10. καλεί τα κράτη μέλη να επενδύσουν σε πολιτικές εκπαίδευσης και σε προγράμματα που σέβονται την ισότητα των ευκαιριών, τα οποία θα περιορίζουν τις κοινωνικές διακρίσεις ήδη από τα πρώτα στάδια της σχολικής εκπαίδευσης, μεταξύ άλλων καταρτίζοντας τους εκπαιδευτικούς όσον αφορά κοινωνικά ζητήματα και ζητήματα διαφορετικότητας·
11. προειδοποιεί ότι η έλλειψη μακροπρόθεσμων προοπτικών λόγω της φτώχειας και της ανεργίας ενδεχομένως να προκαλεί σε μεμονωμένα άτομα αίσθημα αποδυνάμωσης που μπορεί να τα ωθήσει να καταφύγουν σε καταστροφικές συμπεριφορές για την τόνωση της αυτοπεποίθησής τους, προσχωρώντας είτε σε οργανώσεις τζιχαντιστών είτε σε εξτρεμιστικά κινήματα·
12. καλεί τα κράτη μέλη να εντείνουν τις προσπάθειές τους όσον αφορά τον περιορισμό της φτώχειας, μέσω της διασφάλισης ελάχιστου εισοδήματος, της εξασφάλισης προοπτικών απασχόλησης, της ενδυνάμωσης και του σεβασμού του ατόμου, του περιορισμού των εμποδίων στην απασχόληση, και της αντιμετώπισης των διακρίσεων στον τομέα της απασχόλησης·
13. υπογραμμίζει το γεγονός ότι οι διακρίσεις ενδεχομένως να ενισχύουν τη ριζοσπαστικοποίηση και τη βία· τονίζει ότι τα πρότυπα ισότητας και εξάλειψης των διακρίσεων πρέπει να συμπληρώνονται με ειδικές στρατηγικές πολιτικής για την αντιμετώπιση όλων των μορφών ρατσισμού, συμπεριλαμβανομένων του αντισημιτισμού και της ισλαμοφοβίας·
14. εκφράζει τη στήριξή του για προγράμματα που ενισχύουν εθνοτικές και θρησκευτικές μειονότητες προκειμένου αυτές να συμβάλλουν στη βελτίωση της κοινωνικής και οικονομικής κατάστασης των αντίστοιχων κοινοτήτων τους, τόσο μεσοπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα·
15. θεωρεί ότι η καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων θα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα για την ΕΕ στο πλαίσιο της πάταξης του σοβαρού και οργανωμένου διεθνούς εγκλήματος· πιστεύει, ειδικότερα, ότι είναι αναγκαίο να ενισχυθεί περαιτέρω η συνεργασία όσον αφορά μηχανισμούς ανταλλαγής πληροφοριών καθώς και όσον αφορά τη δυνατότητα εντοπισμού και την καταστροφή απαγορευμένων όπλων· τονίζει επιπλέον ότι η κοινή θέση όσον αφορά τον καθορισμό κοινών κανόνων που διέπουν τον έλεγχο των εξαγωγών στρατιωτικής τεχνολογίας και εξοπλισμού θα πρέπει να τηρείται αυστηρά από τα κράτη μέλη·
16. απαιτεί την άμεση εφαρμογή της πρόσφατα συμφωνηθείσας οδηγίας κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες καθώς και τη χρήση σημαντικών μέσων, όπως το δίκτυο των μονάδων χρηματοοικονομικών πληροφοριών της ΕΕ και το πρόγραμμα παρακολούθησης της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ·
17. επιμένει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να αξιοποιήσουν καλύτερα και στο έπακρο τα μέσα που παρέχει το ισχύον πλαίσιο του Σένγκεν και να επενδύσουν τους αναγκαίους πόρους στον Frontex, προκειμένου να εξασφαλίσουν την αποτελεσματική διαχείριση των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ·
18. καλεί την Επιτροπή να αναθεωρήσει την πρόταση σχετικά με το σύστημα της ΕΕ για τις καταστάσεις με τα ονόματα των επιβατών (PNR) με βάση τα κριτήρια που όρισε το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην απόφασή του σχετικά με την οδηγία για τη διατήρηση δεδομένων·
19. υπογραμμίζει ότι τα μέτρα που περιορίζουν τα θεμελιώδη δικαιώματα στο Διαδίκτυο με στόχο την καταπολέμηση της τρομοκρατίας πρέπει να είναι αναγκαία και αναλογικά, και κυρίως να βασίζονται σε επαρκή ορισμό της έννοιας της τρομοκρατίας, ο οποίος επί του παρόντος δεν υφίσταται· τονίζει επιπλέον ότι η διαγραφή εγκληματικού περιεχομένου θα πρέπει να διενεργείται δυνάμει δικαστικής έγκρισης και όχι μέσω ιδιωτικής αστυνόμευσης από τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου, διότι, σε αντίθετη περίπτωση, θα παρατηρηθεί τάση εξάπλωσης των ενεργειών διαγραφής σε πλείστες άλλες μορφές έκφρασης, που καμία σχέση δεν έχουν με την τρομοκρατία· επισημαίνει ότι δικτατορικά καθεστώτα σε τρίτες χώρες θα επιδιώξουν κατά πάσα πιθανότητα να αντιγράψουν την προσέγγιση της ΕΕ·
20. απαιτεί την άμεση έγκριση της δέσμης μέτρων για την προστασία των δεδομένων, μεταξύ άλλων και μέσω της υιοθέτησης μιας γενικής προσέγγισης στο Συμβούλιο, η οποία θα συμφωνεί με τα ελάχιστα πρότυπα που ορίζει η οδηγία 95/46/ΕΕ·
21. καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τη συνεργασία τους στον τομέα της δικαιοσύνης με βάση τα μέσα που διαθέτει η ΕΕ, όπως το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών Ποινικού Μητρώου (ECRIS), το Ευρωπαϊκό Ένταλμα Σύλληψης και την Ευρωπαϊκή Εντολή Έρευνας, με σεβασμό στην αρχή της αναλογικότητας και στα θεμελιώδη δικαιώματα· καλεί τα κράτη μέλη να συμφωνήσουν άμεσα όσον αφορά το σύνολο των προτεινόμενων μέτρων, σύμφωνα με τον χάρτη πορείας σχετικά με τα δικονομικά δικαιώματα, και, σε επόμενο στάδιο, να λάβουν στη συνέχεια αποφάσεις όσον αφορά την προφυλάκιση και τις συνθήκες κράτησης στις φυλακές·
22. τονίζει ότι ο σκοπός του συστήματος ποινικής δικαιοσύνης μας θα πρέπει να είναι η αποκατάσταση και η επανένταξη των ατόμων στην κοινωνία· καλεί τα κράτη μέλη να αναπτύξουν πολιτικές που θα έχουν ως στόχο την παροχή στους καταδίκους των απαραίτητων εκείνων τεχνικών δεξιοτήτων που θα διευκολύνουν την πρόσβασή τους στην αγορά εργασίας, και που θα διευκολύνουν και θα υποστηρίζουν την επανένταξή τους στην κοινωνία·
Εξωτερική διάσταση
23. αντιτάσσεται στον πειρασμό της επαναφοράς προηγούμενων, μυωπικών και αναποτελεσματικών πρακτικών που προέβλεπαν τη σύμπραξη με αυταρχικά καθεστώτα στο όνομα της ασφάλειας, της σταθερότητας και του αγώνα κατά του εξτρεμισμού·
24. απαιτεί τη βελτίωση της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας με τρίτες χώρες, και ιδίως με χώρες της νότιας γειτονίας· επιμένει ότι η συνεργασία αυτή - η οποία μπορεί να περιλαμβάνει από την ανταλλαγή πληροφοριών έως το κράτος δικαίου, τη μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης και τα προγράμματα ποινικής δικαιοσύνης - θα πρέπει να συνάδει αυστηρά με το διεθνές δίκαιο και να μην υπονομεύει άλλους στόχους εξωτερικής πολιτικής, ιδίως την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του κράτους δικαίου και του εκδημοκρατισμού·
25. καλεί την ΕΕ να αναθεωρήσει τη στρατηγική της όσον αφορά τη νότια Μεσόγειο (στο πλαίσιο της εν εξελίξει αναθεώρησης της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας) και να εστιάσει στην υποστήριξη εκείνων που πραγματικά πιστεύουν σε κοινές αξίες και μεταρρυθμίσεις·
26. καλεί την ΕΕ να καταπολεμήσει τα βασικά αίτια του εξτρεμισμού, χωρίς να ενθαρρύνει ή να στηρίζει κατασταλτικές τάσεις, αλλά ενισχύοντας τις προσπάθειές της για τη στήριξη πλουραλιστικών, λειτουργικών κρατών χωρίς αποκλεισμούς, τα οποία είναι ικανά να απονέμουν δικαιοσύνη και να παρέχουν ασφάλεια στους πολίτες τους καθώς και να αντιμετωπίζουν τον θρησκευτικό εξτρεμισμό με μέσα που συνάδουν με το δίκαιο περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων·
27. απαιτεί αυξημένο επίπεδο διαφάνειας, λογοδοσίας και νομιμότητας στις αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής που αφορούν την πάταξη της τρομοκρατίας·
28. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή και τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.