Dokument z posiedzenia
4.2.2015 B8‑0125/2015
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w następstwie oświadczenia Komisji
zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu
w sprawie środków zwalczania terroryzmu
( 2015/2530(RSP) )
Laura Ferrara, Ignazio Corrao, Tiziana Beghin, Fabio Massimo Castaldo, Rolandas Paksas
w imieniu grupy EFDD
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie środków zwalczania terroryzmu
( 2015/2530(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej,
– uwzględniając art. 2, 3 i 6 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),
– uwzględniając właściwe artykuły Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),
– uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2178 (2014) z dnia 24 września 2014 r. w sprawie zagrożeń dla pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego spowodowanych przez akty terroryzmu,
– uwzględniając przyjętą w 2005 r. strategię UE w dziedzinie walki z terroryzmem[1],
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 grudnia 2011 r. w sprawie unijnej polityki przeciwdziałania terroryzmowi: najważniejsze osiągnięcia i nadchodzące wyzwania[2],
– uwzględniając zmienioną unijną strategię walki z radykalizacją postaw i werbowaniem terrorystów[3],
– uwzględniając decyzję ramową Rady 2008/913/WSiSW z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwalczania pewnych form i przejawów rasizmu i ksenofobii za pomocą środków prawnokarnych,
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 października 2013 r. w sprawie rzekomego transportu i nielegalnego przetrzymywania więźniów w krajach europejskich przez CIA[4],
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 27 lutego 2014 r. w sprawie sytuacji praw podstawowych w Unii Europejskiej (2012)[5],
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 marca 2014 r. w sprawie realizowanych przez NSA amerykańskich programów nadzoru, organów nadzoru w różnych państwach członkowskich oraz ich wpływu na prawa podstawowe obywateli UE oraz na współpracę transatlantycką w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych[6],
– uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE z dnia 25 października 2012 r. ustanawiającą normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw oraz zastępującą decyzję ramową Rady 2001/220/WSiSW[7],
– uwzględniając strategię bezpieczeństwa wewnętrznego UE,
– uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że wielu Europejczyków uznało okrutny atak z dnia 7 stycznia 2015 r. na satyryczne czasopismo „Charlie Hebdoˮ za atak na ich wartości i styl życia oraz że atak ten wywarł znaczący wpływ na poczucie wspólnego bezpieczeństwa obywateli UE;
B. mając na uwadze, że terroryzm jest poważnym zagrożeniem dla międzynarodowego pokoju, bezpieczeństwa i demokracji oraz ma na celu osłabienie pluralistycznych społeczeństw obywatelskich;
C. mając na uwadze, że rasizm i ksenofobia stanowią bezpośrednie pogwałcenie zasad wolności, demokracji, poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności oraz praworządności, na których opiera się UE i które są wspólne wszystkim państwom członkowskim;
D. mając na uwadze, że zwalczanie terroryzmu należy zasadniczo do kompetencji krajowych, a stosowne przepisy antyterrorystyczne oraz odnośne środki obowiązują już w każdym państwie członkowskim;
E. mając na uwadze, że nie ma potrzeby wprowadzania nowych środków zwalczania terroryzmu, natomiast w zamian należy lepiej wykorzystywać już obowiązujące przepisy, mechanizmy i środki; mając na uwadze, że organy ścigania muszą maksymalnie wykorzystywać istniejące możliwości i zacieśniać współpracę, między innymi dzięki lepszej współpracy sądowej i policyjnej poprzez powołanie wspólnych zespołów dochodzeniowo-śledczych oraz z pomocą agencji UE takich jak Europol, Eurojust i Europejskie Kolegium Policyjne (CEPOL);
F. mając na uwadze, że poszanowanie praw podstawowych stanowi zasadniczy element skutecznych strategii zwalczania terroryzmu; mając na uwadze, że wszelkie przyjęte środki zwalczania terroryzmu koniecznie powinien charakteryzować szacunek dla praw człowieka i podstawowych wolności oraz praworządności, a w żadnym wypadku nie powinny one pozbawiać obywateli wolności obywatelskich ani prawa do demokratycznej kontroli;
G. mając na uwadze, że głównym celem strategii politycznych i działań z zakresu przeciwdziałania terroryzmowi musi być ochrona i wzmocnienie tkanki każdego demokratycznego społeczeństwa poprzez zwiększenie swobód obywatelskich i demokratycznej kontroli, zapewnienie obywatelom bezpieczeństwa i ochrony, wskazanie i ściganie podmiotów odpowiedzialnych za przeprowadzone działania terrorystyczne, reagowanie na skutki ataków terrorystycznych oraz koncentrowanie się na zapobieganiu agresywnemu ekstremizmowi i eskalacji;
H. mając na uwadze, że kompleksowa strategia antyterrorystyczna powinna obejmować środki mające na celu poprawę włączenia społecznego, potępianie i karanie wszelkich zachowań zachęcających do przemocy lub nienawiści, planowanie i wdrażanie środków na rzecz zapobiegania i przeciwdziałania radykalizacji, zacieśnianie transgranicznej współpracy sądowej i policyjnej, a także przygotowanie jednolitej prawnej definicji pojęcia „profilowanieˮ w oparciu o odnośne prawa podstawowe oraz normy w zakresie ochrony danych;
I. mając na uwadze, że skuteczność strategii przeciwdziałania terroryzmowi należy mierzyć w odniesieniu do wymienionych wyżej celów;
1. składa wyrazy współczucia ofiarom niedawnych ataków terrorystycznych w Paryżu oraz ich rodzinom, a także ofiarom terroryzmu na całym świecie;
2. wzywa wszystkie państwa członkowskie do właściwego wdrożenia dyrektywy 2012/29/UE z dnia 25 października 2012 r. ustanawiającej normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw;
3. potwierdza zobowiązanie do przestrzegania wolności słowa, praw podstawowych, demokracji, tolerancji i praworządności;
4. powtarza, że kwestie zapewnienia skutecznych środków antyterrorystycznych i poszanowania praw człowieka nie są sprzeczne, ale są to cele wzajemnie się uzupełniające i wzmacniające;
5. podkreśla w szczególności, że UE, jej państwa członkowskie i kraje partnerskie muszą opierać strategię przeciwdziałania terroryzmowi międzynarodowemu na zasadzie praworządności i poszanowania praw podstawowych; ponadto podkreśla, że zewnętrzne działania Unii w zakresie zwalczania międzynarodowego terroryzmu powinny w pierwszym rzędzie skupiać się na zapobieganiu, a także podkreśla konieczność promowania dialogu, tolerancji i zrozumienia wśród różnych kultur i religii;
6. zauważa, że podobnie jak w przypadku sprawców wcześniejszych ataków, sprawcy ataków w Paryżu byli już znani organom ścigania i toczyły się w ich sprawie dochodzenia oraz byli oni objęci środkami nadzoru; podkreśla, że dowodzi to, iż organy bezpieczeństwa i organy ścigania powinny zacieśniać współpracę poprzez lepszą wymianę danych i informacji, którymi już dysponują, przy efektywnym korzystaniu z baz danych UE oraz w ramach współpracy z agencjami UE;
7. wzywa Komisję i Radę do przeprowadzenia kompleksowej oceny przyjętych w UE środków zwalczania terroryzmu i środków w nimi powiązanych, w szczególności pod kątem ich wdrażania w państwach członkowskich w ich systemach prawnych i w praktyce, a także zakresu, w jakim państwa członkowskie współpracują z agencjami UE w omawianym obszarze, zwłaszcza z Europolem i Eurojustem, jak również do przeprowadzenia odpowiedniej oceny pozostających jeszcze niedociągnięć, z wykorzystaniem procedury określonej w art. 70 TFUE, oraz do opublikowania tej oceny razem z europejskim programem działań na rzecz bezpieczeństwa;
8. apeluje o zastosowanie wobec polityki zwalczania terroryzmu mechanizmów demokratycznego i sądowego nadzoru, podkreślając, że należy uchylić środki zwalczania terroryzmu, które z perspektywy czasu nie okazały się niezbędne, skuteczne czy proporcjonalne; podkreśla ponadto, że należy przeprowadzić dochodzenia w sprawie przypadków łamania praw podstawowych i zastosować środki naprawcze, a także opracować nowe formy kontroli demokratycznej w oparciu o uprawnienia przyznane w traktacie lizbońskim Parlamentowi Europejskiemu i parlamentom narodowym;
Kompleksowe podejście do przeciwdziałania radykalizacji i terroryzmowi
9. wzywa do skoncentrowania się na kwestii wpływu spójności społecznej na zapobieganie udziałowi poszczególnych osób w sieciach terrorystycznych poprzez analizowanie i prawidłowe uwzględnianie czynników społecznych, psychologicznych i gospodarczych, które przyczyniają się do wykluczenia społecznego i marginalizacji;
10. wzywa państwa członkowskie do inwestowania w strategie edukacyjne i systemy kształcenia, w których przestrzega się równości szans dzięki zmniejszaniu dyskryminacji społecznej już począwszy od etapu wczesnoszkolnego, w tym poprzez szkolenie nauczycieli w zakresie kwestii społecznych i różnorodności;
11. ostrzega, że brak długoterminowych perspektyw wywołany ubóstwem i bezrobociem może skutkować tym, że ludzie będą mieli poczucie bezradności, a nawet będą przejawiali destrukcyjne zachowania mające na celu podniesienie własnej wartości poprzez przystępowanie do organizacji dżihadystycznych albo ekstremistycznych ugrupowań;
12. wzywa państwa członkowskie do nasilenia działań na rzecz ograniczania ubóstwa, zapewnienia dochodu minimalnego, oferowania perspektyw zatrudnienia, wzmacniania pozycji i poszanowania jednostki, zmniejszania barier w zatrudnieniu oraz rozwiązania problemu dyskryminacji w zakresie zatrudnienia;
13. podkreśla, że dyskryminacja może wzmacniać mechanizmy radykalizacji i przemocy; podkreśla, że normy dotyczące równości i przeciwdziałania dyskryminacji należy uzupełnić o konkretne strategie polityczne uwzględniające wszystkie przejawy rasizmu, w tym antysemityzm i islamofobię;
14. wyraża poparcie dla programów, które dają mniejszościom etnicznym i religijnym możliwość działania na rzecz poprawy statusu społecznego i ekonomicznego ich odnośnych społeczności w perspektywie średnio- i długoterminowej;
15. uważa, że zwalczanie handlu bronią palną powinno być priorytetem dla UE w jej walce z poważną i zorganizowaną przestępczością międzynarodową; jest zdania, że w szczególności należy jeszcze zacieśnić współpracę, jeśli chodzi o mechanizmy wymiany informacji oraz identyfikowalność i niszczenie zakazanej broni; podkreśla ponadto, że państwa członkowskie powinny ściśle przestrzegać wspólnego stanowiska określającego wspólne zasady kontroli wywozu technologii wojskowych i sprzętu wojskowego;
16. wzywa do szybkiego wdrożenia ostatnio uzgodnionej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz do wdrożenia ważnych instrumentów, takich jak sieć jednostek analityki finansowej w UE oraz realizowany wspólnie przez UE i USA Program śledzenia środków finansowych należących do terrorystów UE-USA;
17. nalega, by państwa członkowskie w pełni i lepiej wykorzystywały instrumenty ramowe obowiązujące w systemie Schengen oraz przeznaczały niezbędne zasoby na Frontex, aby zapewnić skuteczne zarządzanie zewnętrznymi granicami UE;
18. wzywa Komisję, aby przeprowadziła przegląd wniosku UE w sprawie danych dotyczących przelotu pasażera (PNR) z uwzględnieniem kryteriów określonych przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniu dotyczącym dyrektywy w sprawie zatrzymywania danych;
19. podkreśla, że środki ograniczające prawa podstawowe w internecie do celów zwalczania terroryzmu muszą być konieczne i proporcjonalne, w szczególności muszą opierać się na odpowiedniej definicji terroryzmu, której obecnie brakuje; podkreśla ponadto, że treści o charakterze przestępczym należy usuwać na podstawie zgody organu sądowego, a nie w drodze prywatnego nadzoru przez dostawców usług internetowych, gdyż w przeciwnym wypadku pojawi się tendencja do blokowania mnóstwa innych form wyrazu, które nie mają nic wspólnego z terroryzmem; zwraca uwagę, że dyktatury w krajach trzecich będą na pewno usiłowały naśladować podejście UE;
20. wzywa do szybkiego przyjęcia pakietu ochrony danych, w tym poprzez przyjęcie w Radzie podejścia ogólnego z zachowaniem minimalnych norm ustanowionych w dyrektywie 95/46/UE;
21. wzywa państwa członkowskie do zacieśnienia współpracy sądowej na podstawie dostępnych instrumentów UE, takich jak europejski system przekazywania informacji z rejestrów karnych (ECRIS), europejski nakaz aresztowania i europejski nakaz dochodzeniowy, przy jednoczesnym poszanowaniu zasady proporcjonalności i praw podstawowych; wzywa państwa członkowskie do szybkiego uzgodnienia wszystkich proponowanych środków zgodnie z harmonogramem działań dotyczących praw procesowych oraz do zajęcia się w następnej kolejności decyzjami w sprawie aresztu tymczasowego i warunków przetrzymywania;
22. podkreśla, że celem unijnego systemu wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych powinna być resocjalizacja oraz reintegracja społeczna obywateli; wzywa państwa członkowskie do opracowania strategii politycznych mających na celu zapewnienie skazanym niezbędnych umiejętności technicznych ułatwiających im dostęp do rynku pracy oraz reintegrację społeczną i wspierających ich w tym procesie;
Wymiar zewnętrzny
23. przestrzega przed pokusą powrotu do poprzednich, krótkowzrocznych i nieskutecznych praktyk polegających na zmowie z reżimami autorytarnymi w imię bezpieczeństwa, stabilności oraz zwalczania ekstremizmu;
24. wzywa do lepszej współpracy na rzecz bezpieczeństwa z państwami trzecimi, zwłaszcza w południowym sąsiedztwie; podkreśla, że taka współpraca – począwszy od wymiany informacji wywiadowczych aż do programów z zakresu praworządności, reformy wymiaru sprawiedliwości i wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych – powinna być ściśle dostosowana do prawa międzynarodowego, a nie dominować nad innymi celami polityki zewnętrznej, w szczególności nad promowaniem praw człowieka, praworządności i demokratyzacji;
25. wzywa UE do zmiany strategii dotyczącej południowego regionu Morza Śródziemnego (w ramach trwającego przeglądu EPS) oraz do skupienia się na wspieraniu tych krajów, które rzeczywiście opowiadają się za wspólnymi wartościami i reformami;
26. wzywa UE do zajęcia się pierwotnymi przyczynami ekstremizmu, bez zachęcania czy wspierania represyjnych tendencji, ale poprzez nasilenie działań polegających na wspieraniu sprzyjających włączeniu, pluralistycznych i dobrze funkcjonujących krajów, które są w stanie zapewnić swoim obywatelom sprawiedliwość i bezpieczeństwo, a także rozwiązać problem ekstremizmu religijnego zgodnie z przepisami dotyczącymi praw człowieka;
27. wzywa do większej przejrzystości, odpowiedzialności i legalności przy podejmowaniu decyzji dotyczących polityki zagranicznej związanych ze zwalczaniem terroryzmu;
28. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.