Dokument z posiedzenia
9.3.2015 B8‑0244/2015
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa
zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu
w sprawie sytuacji w Wenezueli
( 2015/2582(RSP) )
Fernando Maura Barandiarán, Dita Charanzová, Beatriz Becerra Basterrechea, Izaskun Bilbao Barandica, Enrique Calvet Chambon, Gérard Deprez, Marielle de Sarnez, Juan Carlos Girauta Vidal, Fredrick Federley, Nathalie Griesbeck, Antanas Guoga, Ivan Jakovčić, Petr Ježek, Ilhan Kyuchyuk, Louis Michel, Javier Nart, Urmas Paet, Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Jozo Radoš, Frédérique Ries, Marietje Schaake, Pavel Telička, Ramon Tremosa i Balcells, Hilde Vautmans, Renate Weber, Johannes Cornelis van Baalen
w imieniu grupy ALDE
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji w Wenezueli
( 2015/2582(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie sytuacji w Wenezueli, w szczególności rezolucję z dnia 27 lutego 2014 r. w sprawie sytuacji w Wenezueli[1] i rezolucję z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie prześladowań demokratycznej opozycji w Wenezueli[2],
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 kwietnia 2012 r. w sprawie pewności prawa w odniesieniu do europejskich inwestycji za granicą[3],
– uwzględniając oświadczenia prasowe rzecznika Wysokiej Przedstawiciel Unii ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa oraz Wiceprzewodniczącej Komisji Federiki Mogherini z dnia 23 lutego 2015 r. w sprawie aresztowania burmistrza Caracas Antonio Ledezmy oraz w sprawie sytuacji w Wenezueli,
– uwzględniając oświadczenie Międzyamerykańskiej Komisji Praw Człowieka (IACHR) z dnia 24 lutego 2015 r.,
– uwzględniając opinię grupy roboczej ds. arbitralnych zatrzymań Komisji Praw Człowieka Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych z dnia 26 sierpnia 2014 r.,
– uwzględniając oświadczenie Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka z dnia 20 października 2014 r. w sprawie zatrzymania protestujących i polityków w Wenezueli,
– uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych, którego stroną jest Wenezuela,
– uwzględniając sprawozdanie Amnesty International 2014/2015 z dnia 25 lutego 2015 r. zatytułowane „Sytuacja praw człowieka na świecie” oraz sprawozdanie Human Rights Watch z dnia 12 lutego 2015 r. w sprawie Wenezueli zatytułowane „Nowa władza wojskowa w celu stłumienia protestów”,
– uwzględniając międzyregionalną ramową umowę o współpracy zawartą w 1999 r. między UE a Mercosurem,
– uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że w dniu 19 lutego 2015 r. Antonio Ledezma, dwa razy demokratycznie wybrany na burmistrza dystryktu metropolitalnego Caracas i długoletni działacz opozycji, został arbitralnie zatrzymany przez funkcjonariuszy boliwariańskich służb wywiadowczych (Sebin), które nie przedstawiły nakazu aresztowania ani żadnego dowodu, że zostało popełnione przestępstwo; mając na uwadze, że po zatrzymaniu Antonio Ledezma został oskarżony o konspirację i udział w związku przestępnym oraz umieszczony w więzieniu wojskowym Ramo Verde,
B. mając na uwadze, że przetrzymywanie cywilów w areszcie w więzieniach wojskowych jest niezgodne z międzynarodowymi normami; mając na uwadze, że Wenezuela ma obowiązek zagwarantować życie, ludzkie traktowanie i bezpieczeństwo wszystkich osób pozbawionych wolności oraz dopilnować, by warunki przetrzymywania były zgodne z obowiązującymi międzynarodowymi normami;
C. mając na uwadze, że w sytuacji gdy w stosunku do osoby, której postawiono zarzut popełnienia przestępstwa, zastosowano areszt tymczasowy bez właściwego uzasadnienia, można uznać iż złamana został zasada domniemania niewinności, ponieważ w takim przypadku zatrzymanie staje się środkiem karnym a nie środkiem ostrożności;
D. mając na uwadze, że według doniesień organizacji lokalnych i międzynarodowych rok po pokojowych demonstracjach ponad 1700 protestujących oczekuje na proces, ponad 69 jest nadal przetrzymywanych w więzieniu, ponad 40 osób zostało zabitych w czasie protestów, a ich mordercy ciągle nie ponieśli odpowiedzialności; mając na uwadze, że policja, członkowie gwardii narodowej oraz brutalne i niekontrolowane prorządowe ugrupowania zbrojne w sposób nieproporcjonalny używały wobec protestujących siły i systematycznie stosowały przemoc;
E. mając na uwadze, że nasiliło się zastraszanie i złe traktowanie więzionych liderów opozycji i studentów, którzy brali udział w protestach w 2014 r.; mając na uwadze, że Leopoldo López, Daniel Ceballos i inni politycy opozycji są nadal arbitralnie przetrzymywani, María Corina Machado została w sposób bezprawny i arbitralny odwołana ze stanowiska, pozbawiona mandatu i wykluczona z Parlamentu Wenezueli, a rząd Wenezueli grozi pozbawieniem immunitet parlamentarnego posłowi Julio Borgesowi;
F. mając na uwadze, że Sąd Najwyższy otwarcie odrzucił zasadę rozdziału władzy, publicznie wyrażał swoje zaangażowanie w realizację programu politycznego rządu oraz wielokrotnie orzekał na korzyść rządu, uprawomocniając brak poszanowania przez rząd praw człowieka; mając na uwadze, że w grudniu 2014 r. prorządowa większość w Zgromadzeniu Narodowym mianowała 12 nowych członków Sądu Najwyższego zwykłą większością głosów, po tym jak nie udało się osiągnąć większości dwóch trzecich, do czego konieczne by było osiągnięcie kompromisu z opozycją; mając na uwadze, że przyjęta w 2004 r. ustawa dot. powoływania sędziów przewiduje, że głosowanie zwykłą większością głosów jest ważne tylko wtedy gdy po trzech głosowaniach nie została osiągnięta większość dwóch trzecich;
G. mając na uwadze, że rezolucja nr 8610 Ministerstwa Obrony uprawnia wojsko do użycia broni do kontroli „zgromadzeń publicznych i demonstracji pokojowych”; mając na uwadze, ze zgodnie z art. 68 konstytucji Wenezueli użycie broni palnej i substancji toksycznych do kontroli demonstracji pokojowych jest zakazane; mając na uwadze, że zgodnie międzynarodowymi normami wykorzystanie sił zbrojnych do przeprowadzania operacji bezpieczeństwa publicznego powinno być ograniczone;
H. mając na uwadze, że w dniu 24 lutego 2015 r. w czasie demonstracji przeciwko niedoborom żywności i leków w San Cristóbal w stanie Táchira został zastrzelony 14-letni uczeń Kluivert Roa; mając na uwadze, że w dniu 25 lutego 2015 r. Biuro Prokuratora Generalnego wydało oświadczenie, że funkcjonariusz policji został oskarżony m.in. o umyślne zabójstwo;
I. mając na uwadze, że wolność wypowiedzi i prawo do uczestnictwa w pokojowych demonstracjach są podstawą demokracji; mając na uwadze, że równość i sprawiedliwość dla wszystkich są niemożliwe, jeśli nie ma poszanowania dla podstawowych wolności i praw wszystkich obywateli; mając na uwadze, że liczne doniesienia potwierdzają, iż media są poddawane coraz surowszej cenzurze i zastraszaniu;
J. mając na uwadze, że zgodnie z ostatnimi badaniami opinii publicznej 7 na 10 Wenezuelczyków uważa, że sytuacja w Wenezueli jest zła; mając na uwadze, że niepowodzenie tego państwa w utrzymywaniu porządku publicznego doprowadziło do tego, że Wenezuela stała się jednym z najbardziej ogarniętych przemocą krajów na świecie;
K. mając na uwadze, że wyłącznie poszanowanie podstawowych praw i wolności oraz konstruktywny i pełen szacunku dialog prowadzony w duchu tolerancji mogą pomóc temu krajowi wyjść z obecnego poważnego kryzysu i przezwyciężyć przyszłe trudności;
L. mając na uwadze, że art. 207 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej stanowi, iż europejskie inwestycje w państwach trzecich są podstawowym elementem wspólnej polityki handlowej Unii Europejskiej, w związku z czym stanowią nieodłączną część jej polityki zewnętrznej, oraz że zgodnie z Traktatem z Lizbony bezpośrednie inwestycje zagraniczne stanowią wyłączną kompetencję UE, o czym mowa w art. 3 ust. 1 lit. e) oraz w art. 206 i 207 TFUE;
1. wzywa władze Wenezueli do natychmiastowego uwolnienia Antonio Ledezmy, Leopoldo Lópeza, Daniela Ceballosa i innych uczestników pokojowych demonstracji, studentów i liderów opozycji arbitralnie przetrzymywanych za wykonywanie prawa do wolności wypowiedzi i praw podstawowych, zgodnie z żądaniami różnych organizacji międzynarodowych i oenzetowskich; wzywa władze Wenezueli do wycofania przedstawionych im bezpodstawnych zarzutów;
2. wzywa władze Wenezueli, by zagwarantowały, że Antonio Ledezma, Leopoldo López, Daniel Ceballos oraz pozostali więźniowie polityczni otrzymają wszelką pomoc medyczną, jakiej mogą potrzebować, oraz natychmiastowy, regularny i prywatny dostęp do rodzin oraz do wybranych przez siebie adwokatów; jest głęboko zaniepokojony z powodu pogorszenia się warunków przetrzymywania więźniów;
3. potępia prześladowania polityczne i represjonowanie demokratycznej opozycji oraz osób, które identyfikują się z opozycją wobec rządu, oraz wzywa rząd Wenezueli, by nie traktował ich jak przestępców; przypomina władzom, że głosy opozycji są niezbędne w demokratycznym społeczeństwie;
4. jest głęboko zaniepokojony pogarszającą się sytuacją w Wenezueli i potępia użycie przemocy wobec protestujących; wzywa rząd Wenezueli, by przestrzegał postanowień zapisanych w swej własnej konstytucji i nie używał broni palnej ani substancji toksycznych do kontroli pokojowych demonstracji, oraz wzywa rząd do wycofania rezolucji nr 8610; przekazuje wyrazy współczucia rodzinom ofiar, a w szczególności rodzinie Kluiverta Roi;
5. przypomina rządowi Wenezueli, że wolność wypowiedzi, prawo do uczestnictwa w pokojowych demonstracjach i polityczny pluralizm są podstawowymi prawami człowieka w każdej demokracji i zostały jako takie uznane w konstytucji Wenezueli; mając na uwadze, że rząd Wenezueli ma szczególny obowiązek przestrzegania przepisów prawa i prawa międzynarodowego jako niestały członek Rady Bezpieczeństwa ONZ;
6. wzywa rząd Wenezueli do dopilnowania, by w sprawie tych zarzutów przeprowadzono sprawne i bezstronne dochodzenie, bez pozostawienia miejsca na bezkarność, z pełnym poszanowaniem zasady domniemania niewinności i prawa do rzetelnego procesu sądowego; przypomina, że poszanowanie zasady rozdziału władzy jest podstawą demokracji oraz że nie można wykorzystywać systemu sądownictwa jako narzędzia polityki; przypomina rządowi Wenezueli o jego obowiązku zapewniania bezpieczeństwa wszystkim obywatelom w kraju, niezależnie od ich poglądów politycznych i przynależności politycznej;
7. wzywa władze Wenezueli, by wykorzystały okres poprzedzający zbliżające się wybory parlamentarne do zainicjowania procesu politycznego z udziałem wszystkich stron w oparciu o kompromis i współodpowiedzialność, dzięki autentycznemu dialogowi narodowemu ze znaczącym uczestnictwem wszystkich demokratycznych sił politycznych, w oparciu o demokrację, rządy prawa i przy ścisłym przestrzeganiu praw człowieka; ponadto wzywa obie strony do debaty na temat najpoważniejszych problemów, przed którymi stoi kraj, aby przeprowadzić konieczne reformy gospodarcze i sprawowania rządów; wzywa władze Wenezueli do zagwarantowania wolnych i sprawiedliwych wyborów parlamentarnych z zaangażowaniem wszystkich stron i z udziałem wszystkich przedmiotów demokratycznych;
8. z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Unii Narodów Południowoamerykańskich utworzenia kanałów dialogu i porozumienia między stronami konfliktu oraz zagwarantowania bezpieczeństwa publicznego i ochrony oraz przywrócenia spokoju i normalności w Wenezueli;
9. wzywa UE, państwa członkowskie i społeczność międzynarodową do wydania oświadczeń, przedsięwzięcia środków, aby pokazać solidarność ze społeczeństwem wenezuelskim w tym trudnym okresie;
10. przypomina, że celem trwających negocjacji w sprawie układu o stowarzyszeniu między UE a Mercosurem jest wprowadzenie ram integracji gospodarczej i dialogu politycznego między obiema stronami, by uzyskać jak najwyższy poziom postępu i dobrobytu w obu regionach, a ponadto jest zdania, że powodzenie tego rodzaju negocjacji wymaga, by obie strony podeszły do rozmów w duchu otwarcia i wzajemnego zaufania; wzywa Komisję i Radę, by rozważyły i przyjęły wszelkie środki niezbędne, by chronić europejskie interesy i zasadę pewności prawa w odniesieniu do europejskich przedsiębiorstw w Wenezueli;
11. zwraca się do Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ) i delegatury UE w Wenezueli, a także przedstawicielstw państw członkowskich w tym kraju, do dalszego uważnego monitorowania postępowań i procesów sądowych wobec przywódców opozycji; ponawia swój apel o jak najszybsze wysłanie delegacji ad hoc Parlamentu Europejskiego w celu oceny sytuacji w Wenezueli i przeprowadzenia rozmów ze wszystkimi stronami zaangażowanymi w konflikt;
12. wzywa UE, jej państwa członkowskie, wysoką przedstawiciel / wiceprzewodniczącą Federikę Mogherini do zaapelowania o natychmiastowe uwolnienie demonstrantów, którzy przetrzymywani są arbitralnie w areszcie od czasu rozpoczęcia protestów;
13. wzywa Radę do przyjęcia ukierunkowanych sankcji i innych środków nacisku na władze i wszelkie osoby odpowiedzialne za łamanie praw protestujących i demokratycznej opozycji;
14. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, rządowi i Zgromadzeniu Narodowemu Boliwariańskiej Republiki Wenezueli, Europejsko-Latynoamerykańskiemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu oraz sekretarzowi generalnemu Organizacji Państw Amerykańskich.