Έγγραφο συνόδου
27.4.2015 B8-0367/2015
ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ
εν συνεχεία δηλώσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Επιτροπής
σύμφωνα με το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού
σχετικά με τα πρόσφατα τραγικά ναυάγια σκαφών που μετέφεραν μετανάστες στη Μεσόγειο
( 2015/2660(RSP) )
Monika Hohlmeier, Roberta Metsola, Ελισσάβετ Βόζεμπεργκ, Elmar Brok, Michèle Alliot-Marie, Rachida Dati, Davor Ivo Stier, Agustín Díaz de Mera García Consuegra, Barbara Matera, Alessandra Mussolini, Ivo Belet, Daniel Buda, Cristian Dan Preda, Arnaud Danjean, Elisabetta Gardini, Lara Comi, Dubravka Šuica, Fernando Ruas, Massimiliano Salini, Lorenzo Cesa, Emil Radev, Ivana Maletić, Andrej Plenković
εξ ονόματος της Ομάδας PPE
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τα πρόσφατα τραγικά ναυάγια σκαφών που μετέφεραν μετανάστες στη Μεσόγειο
( 2015/2660(RSP) )
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– έχοντας υπόψη τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
– έχοντας υπόψη την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των Θεμελιωδών Ελευθεριών,
– έχοντας υπόψη την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου του 1948,
– έχοντας υπόψη τη Σύμβαση της Γενεύης, του 1951, και τα πρόσθετα πρωτόκολλά της,
– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 23ης Οκτωβρίου 2013, σχετικά με τα μεταναστευτικά ρεύματα στη Μεσόγειο, με ιδιαίτερη έμφαση στα τραγικά γεγονότα που έλαβαν χώρα στα ανοιχτά της Λαμπεντούζα[1],
– έχοντας υπόψη το υπηρεσιακό έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, της 22ας Μαΐου 2014, με θέμα την υλοποίηση της ανακοίνωσης σχετικά με το έργο της ειδικής ομάδας για την Μεσόγειο,
– έχοντας υπόψη τη συζήτηση σχετικά με την κατάσταση στην περιοχή της Μεσογείου και την ανάγκη για μια ολιστική προσέγγιση της ΕΕ όσον αφορά τη μετανάστευση, που πραγματοποιήθηκε στο Κοινοβούλιο στις 25 Νοεμβρίου 2014,
– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 17ης Δεκεμβρίου 2014, σχετικά με την κατάσταση στη Μεσόγειο και την ανάγκη για μια ολιστική προσέγγιση της ΕΕ όσον αφορά τη μετανάστευση[2],
_ έχοντας υπόψη το σχέδιο δράσης δέκα σημείων για τη μετανάστευση, που ενέκρινε το μικτό Συμβούλιο Εξωτερικών και Εσωτερικών Υποθέσεων στις 20 Απριλίου 2015,
_ έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της έκτακτης συνόδου κορυφής του Συμβουλίου της ΕΕ σχετικά με την κρίση προσφύγων στη Μεσόγειο, της 22 Απριλίου 2015,
– έχοντας υπόψη το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,
A. λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (IOM) περισσότεροι από 1.500 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή στους στη Μεσόγειο από τις αρχές του έτους, γεγονός που καταδεικνύει για μια ακόμα φορά την ανάγκη η ΕΕ και τα κράτη μέλη της να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να σώσουν τη ζωή των ανθρώπων που κινδυνεύουν στη θάλασσα·
B. λαμβάνοντας υπόψη ότι περίπου 700 μετανάστες αγνοούνται και εκφράζονται φόβοι ότι πνίγηκαν όταν το υπερπλήρες ξύλινο αλιευτικό σκάφος στο οποίο επέβαιναν, ανετράπη κοντά τη Λιβύη την ώρα που πορτογαλικό εμπορικό πλοίο ερχόταν για βοήθεια, το βράδυ του Σαββάτου 18 Απριλίου· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, ένας από τους επιζώντες ενημέρωσε τις ιταλικές αρχές πως μπορεί να υπήρχαν έως και 950 άνθρωποι στο σκάφος·
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι παρόμοιο τραγικό περιστατικό συνέβη στις αρχές του τρέχοντος μήνα, όπου σύμφωνα με τις πληροφορίες έχασαν τη ζωή τους περίπου 400 μετανάστες, όταν ανατράπηκε αλιευτικό σκάφος που μετέφερε περί τα 550 άτομα· λαμβάνοντας υπόψη ότι επιζώντες του ναυαγίου ανέφεραν πως το σκάφος ανατράπηκε όταν οι επιβάτες του μετακινήθηκαν καθώς είδαν μια σωστική λέμβο να πλησιάζει· λαμβάνοντας υπόψη ότι εκτιμάται πως το ένα τρίτο των επιβατών του σκάφους ήταν γυναίκες και παιδιά που, τη στιγμή του ναυαγίου, βρίσκονταν στο αμπάρι του σκάφους·
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ναυτικές δυνάμεις της Ιταλίας, η Ιταλική Ακτοφυλακή, το Ιταλικό Ναυτικό, και διάφορα εμπορικά πλοία είχαν πραγματοποιήσει αδιάκοπα επιχειρήσεις διάσωσης μεταναστών που κινδύνευαν στη Μεσόγειο, και είχαν διασώσει περίπου 10.000 μετανάστες το εξαήμερο από την Παρασκευή 10 Απριλίου έως την Πέμπτη 16 Απριλίου 2015· λαμβάνοντας υπόψη ότι από την 1η Ιανουαρίου έως τη Δευτέρα 20 Απριλίου 2015, ο συνολικός αριθμός των μεταναστών που είχαν φτάσει στις ιταλικές ακτές ήταν 23.918, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του IOM·
E. λαμβάνοντας υπόψη ότι στην Ελλάδα, που αποτελεί μέρος του νότιου διαδρόμου εισόδου μεταναστών χωρίς επίσημα έγγραφα και αιτούντων άσυλο από την Αφρική και την Ασία, κατά το πρώτο τρίμηνο του 2015 ο συνολικός αριθμός των μεταναστών που διασώθηκαν στο Αιγαίο από το ελληνικό Λιμενικό Σώμα ήταν 10.445· λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι, σύμφωνα με την ελληνικές αρχές, μόνο το Σαββατοκύριακο της 18ης και 19 Απριλίου άνδρες του ελληνικού Λιμενικού διέσωσαν 1.047 μετανάστες που κινδύνευαν·
ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κοινή επιχείρηση «Τρίτων», που συντονίζεται από τον Frontex, τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή την 1η Νοεμβρίου 2014·
Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι έχουν διασωθεί περισσότεροι από 24.400 παράτυποι μετανάστες στον διάδρομο της Κεντρικής Μεσογείου από τον Νοέμβριο του 2014 που άρχισε η κοινή επιχείρηση «Τρίτων», από τους οποίους περίπου 7.860 με τη χρήση μέσων συγχρηματοδοτούμενων από τον Frontex·
H. λαμβάνοντας υπόψη ότι η πλειονότητα των εισερχόμενων μεταναστών φαίνεται να είναι από την υποσαχάρια Αφρική, την Ερυθραία, τη Σομαλία και τη Συρία, και ότι οι περισσότεροι από τους διασωθέντες βρίσκονταν σε διεθνή ύδατα, σύμφωνα με τον IOM·
Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μετανάστες έχουν επιβεβαιώσει πως συγκεντρώθηκαν από τους διακινητές στη Λιβύη στους λεγόμενους ενδιάμεσους χώρους διαμονής, όπου έπρεπε να περιμένουν έως και ένα μήνα· λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με τον IOM, ανέφεραν επίσης ότι υπέστησαν συστηματική βία και κακοποίηση στα χέρια των διακινητών·
Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα δίκτυα παράνομης διακίνησης και εμπορίου ανθρώπων εκμεταλλεύονται την παράτυπη μετανάστευση, και ότι τα δίκτυα αυτά θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή των μεταναστών για ίδιο οικονομικό όφελος και ευθύνονται για χιλιάδες θανάτους, συνιστούν δε σοβαρή πρόκληση για την ΕΕ και τα κράτη μέλη·
ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα δίκτυα λαθρεμπόρων επιχειρούν από εδάφη τρίτων χωρών υπό καθεστώς πλήρους ατιμωρησίας και ότι τα κέρδη από τις εγκληματικές δραστηριότητές τους εκτιμάται ότι ανέρχονται σε 20 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως·
ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάλληλοι του Frontex και μέλη ομάδων διάσωσης έχουν αναφέρει πως, δύο φορές αυτό το έτος, ένοπλοι διακινητές έδειξαν την αναλγησία και την εγκληματικότητά τους χρησιμοποιώντας πυρά όπλων κατά τις επιχειρήσεις διάσωσης στην κεντρική Μεσόγειο προκειμένου να ανακτήσουν τα άδεια σκάφη μετά την διάσωση των μεταναστών που είχαν μεταφέρει, περίπου 60 μίλια ανοιχτά της Λιβύης·
ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την Ευρωπόλ, οι οργανωμένες εγκληματικές ομάδες που διευκολύνουν τη διακίνηση παράτυπων μεταναστών διαμέσου της Μεσογείου έχουν άμεση σύνδεση με ναρκωτικά, όπλα και τρομοκρατία·
ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπόλ έριξε στις επιχειρήσεις στις 17 Μαρτίου 2015 την κοινή επιχειρησιακή ομάδα MARE για την αντιμετώπιση των ομάδων οργανωμένου εγκλήματος που διευκολύνουν τους μετανάστες να διαπλεύσουν με σκάφη τη Μεσόγειο Θάλασσα για να φτάσουν στην ΕΕ·
ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αστάθεια στην Λιβύη δημιουργεί ιδανικό περιβάλλον για τις εγκληματικές δραστηριότητες των διακινητών και των λαθρεμπόρων·
ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ταχεία εξάπλωση του ΙΚ και του Da’esh στις γειτονικές περιοχές συγκρούσεων θα έχει τελικά αντίκτυπο στη μαζική εισροή μεταναστών και στα ρεύματα εκτοπισμένων·
1. εκφράζει τη λύπη του για την επανειλημμένη τραγική απώλεια ζωών στη Μεσόγειο· καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να παρεμποδίσουν την περαιτέρω απώλεια ζωής στη θάλασσα· καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη να διαθέσουν τους αναγκαίους πόρους για να εξασφαλίσουν την ουσιαστική εκπλήρωση των υποχρεώσεων αναζήτησης και διάσωσης, μεριμνώντας συνεπώς για την επαρκή χρηματοδότηση και στελέχωσή τους βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, υπό τον συντονισμό του Frontex·
2. επαναλαμβάνει την ανάγκη να εντείνει η ΕΕ τις προσπάθειές της για δίκαιη κατανομή ευθυνών και αλληλεγγύη προς τα κράτη μέλη που υποδέχονται τον υψηλότερο αριθμό προσφύγων και αιτούντων άσυλο, είτε σε απόλυτους αριθμούς είτε αναλογικά· καλεί τα κράτη μέλη να τυποποιήσουν τις νομικές προϋποθέσεις, τις οικονομικές συνθήκες, και τους όρους υποδοχής·
3. θεωρεί αναγκαία την άμεση ενίσχυση της πολιτικής και της ασφάλειας των συνόρων της ΕΕ και τη βελτίωση της λειτουργίας του Frontex και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο (EASO)· καλεί τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να επιδεικνύουν αλληλεγγύη και δέσμευση αυξάνοντας τις συνεισφορές τους στους προϋπολογισμούς και τις επιχειρήσεις των υπηρεσιών αυτών· δεσμεύεται να διαθέτει στους οργανισμούς αυτούς τους απαιτούμενους πόρους (ανθρώπινους και υλικούς) για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους, μέσω του προϋπολογισμού της ΕΕ και των σχετικών κονδυλίων του·
4. καλεί τα κράτη μέλη να εξετάσουν περαιτέρω τη σκοπιμότητα μιας στρατιωτικής ναυτικής επιχείρησης ΕΕ-ΟΗΕ στα ανοικτά των ακτών της Λιβύης, προκειμένου να τεθεί τέρμα στο εμπόριο ανθρώπων, να εξαρθρωθούν τα δίκτυα παράνομης διακίνησης, και τελικά να σωθούν ανθρώπινες ζωές· θεωρεί ότι η επιχείρηση αυτή θα επιτρέψει επίσης τη συστηματική κατάσχεση και καταστροφή όλων των σκαφών που χρησιμοποιούνται από τους διακινητές·
5. υπενθυμίζει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν αυστηρές ποινικές κυρώσεις για την εμπορία και τη διακίνηση ανθρώπων προς και σε ολόκληρη την ΕΕ, και κατά των προσώπων ή ομάδων που εκμεταλλεύονται ευάλωτους μετανάστες στην ΕΕ·
6. καλεί τα κράτη μέλη να συνεργαστούν στενά με την Ευρωπόλ, τον Frontex, την EASO και τη Eurojust, για την αντιμετώπιση των διακινητών και την πάταξη των εγκληματικών δικτύων διακίνησης, και τον εντοπισμό των πηγών και των οδών χρηματοδότησής τους· τονίζει ότι η συνεργασία των τρίτων χωρών, ιδίως εκείνων που γειτονεύουν με τη Λιβύη, είναι απαραίτητη προκειμένου τα εν λόγω εγκληματικά δίκτυα να εξαρθρωθούν με επιτυχία·
7. εκφράζει την ικανοποίησή του για την κοινή επιχειρησιακή ομάδα «MARE» που συγκρότησε η Ευρωπόλ για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και των δικτύων διακίνησης που εκμεταλλεύονται την επισφαλή θέση στην οποία βρίσκονται οι πρόσφυγες·
8. καλεί την Επιτροπή να προσαρμόσει το υφιστάμενο σύστημα ασύλου με τη θέσπιση δεσμευτικής ποσόστωσης για την κατανομή των αιτούντων άσυλο μεταξύ των 28 κρατών μελών, όποτε γίνεται υπέρβαση ενός συγκεκριμένου κατωφλίου σε ένα κράτος μέλος, στη βάση ειδικών κριτηρίων·
9. επαναλαμβάνει την υποστήριξή του σε όλες τις προσπάθειες και στο διπλωματικό έργο στο πλαίσιο του ΟΗΕ, για την αποκατάσταση της κρατικής εξουσίας στη Λιβύη, και τη δέσμευσή του όσον αφορά την ένταση των προσπαθειών για την αντιμετώπιση των συγκρούσεων και της αστάθειας στη Λιβύη και τη Συρία, που οδηγούν τους ανθρώπους στη μετανάστευση·
10. ζητεί στενότερο συντονισμό των πολιτικών της ΕΕ και των κρατών μελών για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της μετανάστευσης· υπογραμμίζει την ανάγκη για μια ολιστική προσέγγιση της ΕΕ, που θα ενισχύσει τη συνοχή της εσωτερικής και της εξωτερικής πολιτικής της και, ειδικότερα, της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας, της αναπτυξιακής πολιτικής και της πολιτικής για τη μετανάστευση· ζητεί τη συνεργασία της ΕΕ με τις χώρες εταίρους της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής, για την προαγωγή της δημοκρατίας, των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών, της ασφάλειας και της ευημερίας·
11. τονίζει ότι τα αίτια της βίας και της υπανάπτυξης πρέπει να αντιμετωπιστούν στις χώρες προέλευσης, προκειμένου να αναχαιτιστεί το ρεύμα προσφύγων και οικονομικών μεταναστών· επισημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, ότι η ουσιαστική ενίσχυση των δομών διακυβέρνησης με την οικοδόμηση αποτελεσματικών και χωρίς αποκλεισμούς δημόσιων θεσμών, την εδραίωση του κράτους δικαίου και την καταπολέμηση της ενδημικής διαφθοράς σε όλα τα επίπεδα, καθώς και η προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας, θα πρέπει να αποτελούν τις κύριες προτεραιότητες όλων των κυβερνήσεων των χωρών προέλευσης· υποστηρίζει ένθερμα την επιλογή της ειρήνης, της ασφάλειας και της περιφερειακής σταθερότητας ως κύριων αξόνων της αναπτυξιακής βοήθειας της ΕΕ στις χώρες προέλευσης·
12. τονίζει την ανάγκη αναδιάρθρωσης της συνεργασίας της ΕΕ με τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένων της νοτίως της Σαχάρας Αφρικής, της Βόρειας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, στον τομέα της επιβολής του νόμου, όπου είναι σκόπιμο· τονίζει ότι οι τρίτες χώρες πρέπει να σέβονται το διεθνές δίκαιο όσον αφορά τη διάσωση ζωών στη θάλασσα, να διασφαλίζουν την προστασία των προσφύγων και να σέβονται τα θεμελιώδη δικαιώματα·
13. καλεί την Επιτροπή να ενημερώσει τους κατοίκους σε τρίτες χώρες, ιδίως στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής, για τους κινδύνους και τις απειλές που ενέχουν τα δίκτυα παράνομης μετανάστευσης·
14. υπογραμμίζει το γεγονός ότι η συνεργασία με την Τουρκία πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα στο πλαίσιο της καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος, του εμπορίου και της διακίνησης ανθρώπων·
15. ζητεί να εξεταστεί η δυνατότητα για ταχεία διεκπεραίωση σε συνεργασία με ασφαλείς τρίτες χώρες διέλευσης και προέλευσης, και για επαναπροώθηση όσων δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση ασύλου και προστασίας στην ΕΕ, ώστε να εξασφαλιστεί η καλύτερη χρήση των πόρων για εκείνους που πραγματικά χρειάζονται προστασία· τονίζει την ανάγκη να ενθαρρυνθούν οι πολιτικές εθελοντικής επιστροφής, με παράλληλη εξασφάλιση της προστασίας των δικαιωμάτων όλων των μεταναστών, και της ασφαλούς και νόμιμης πρόσβασης στο σύστημα ασύλου της ΕΕ·
16. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.