Parlament Europejski,

–       uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej,

–       uwzględniając Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności,

–       uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r.,

–       uwzględniając konwencję genewską z 1951 r. oraz dodatkowe protokoły do niej,

–       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 23 października 2013 r. w sprawie przepływów migracyjnych w regionie Morza Śródziemnego, ze zwróceniem szczególnej uwagi na tragiczne wydarzenia u wybrzeży Lampedusy

Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0448.

–       uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 22 maja 2014 r. na temat wdrażania komunikatu w sprawie prac grupy zadaniowej ds. Morza Śródziemnego,

–       uwzględniając debatę w sprawie sytuacji w basenie Morza Śródziemnego i konieczności całościowego podejścia UE do kwestii migracji, która odbyła się w Parlamencie w dniu 25 listopada 2014 r.,

–       uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 grudnia 2014 r. w sprawie sytuacji w regionie Morza Śródziemnego oraz potrzeby opracowania całościowego podejścia UE do migracji

Teksty przyjęte, P8_TA(2014)0105.

_       uwzględniając dziesięciopunktowy plan działania w sprawie migracji przyjęty na wspólnym posiedzeniu Rady do Spraw Zagranicznych i Rady do Spraw Wewnętrznych w dniu 20 kwietnia 2015 r.,

_       uwzględniając konkluzje specjalnego szczytu Rady UE w dniu 22 kwietnia 2015 r. poświęconego kryzysowi związanemu z uchodźcami w regionie Morza Śródziemnego,

–       uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.     mając na uwadze, że według Międzynarodowej Organizacji ds. Migracji (MOM) od początku tego roku, włącznie z niedawnymi tragediami, na Morzu Śródziemnym zginęło ponad 1500 osób, a także mając na uwadze, że świadczy to po raz kolejny o tym, że UE i państwa członkowskie powinny zrobić wszystko, co w ich mocy, aby ratować ludzi w sytuacji zagrożenia życia na morzu;

B.     mając na uwadze, że nawet 700 migrantów zaginęło i istnieją obawy, że utonęli wieczorem w sobotę 18 kwietnia, po tym jak drewniana łódź rybacka, na której byli stłoczeni, wywróciła się niedaleko wybrzeży Libii, kiedy portugalski statek handlowy spieszył im z pomocą; mając na uwadze, że według doniesień jeden z ocalałych poinformował władze włoskie, iż na pokładzie mogło być nawet 950 osób;

C.     mając na uwadze, że wcześniej w tym miesiącu wydarzyła się podobna tragedia, w której według doniesień około 400 migrantów straciło życie na morzu, gdy drewniana łódź rybacka przewożąca około 550 osób wywróciła się; mając na uwadze, że według relacji ocalałych łódź się wywróciła, kiedy ludzie zaczęli się przemieszczać, widząc zbliżający się statek ratowniczy; mając na uwadze, że szacuje się, iż jedną trzecią pasażerów stanowiły kobiety i dzieci, które w chwili katastrofy znajdowały się w ładowni;

D.     mając na uwadze, że włoskie siły morskie, straż przybrzeżna, marynarka wojenna i kilka statków handlowych prowadziły nieustające operacje ratunkowe na Morzu Śródziemnym, niosąc pomoc migrantom w sytuacji zagrożenia życia, a przez sześć dni, od piątku 10 kwietnia do czwartku 16 kwietnia 2015 r. uratowały ok. 10 000 migrantów; mając na uwadze, że według szacunków MOM łączna liczba migrantów, którzy dotarli do wybrzeży Włoch od 1 stycznia do poniedziałku 20 kwietnia 2015 r., wyniosła 23 918 osób;

E.     mając na uwadze, że w Grecji, która jest jednym z południowych państw będących wrotami do Europy dla nielegalnych migrantów i osób ubiegających się o azyl z Afryki i Azji, łączna liczba imigrantów uratowanych na Morzu Egejskim przez grecką straż przybrzeżną w pierwszym kwartale 2015 r. wyniosła 10 445; mając ponadto na uwadze, że według władz greckich tylko w sobotę i niedzielę 18 i 19 kwietnia tamtejsza straż przybrzeżna uratowała 1047 migrantów w sytuacji zagrożenia życia;

F.     mając na uwadze, że do pełnej realizacji koordynowanej przez Frontex wspólnej operacji „Tryton” przystąpiono w dniu 1 listopada 2014 r.;

G.     mając na uwadze, że od rozpoczęcia wspólnej operacji „Tryton” w listopadzie 2014 r. na wodach Morza Śródziemnego uratowano ponad 24 400 nielegalnych migrantów podążających tzw. centralnym szlakiem, w tym blisko 7 860 osób przy udziale środków współfinansowanych przez Frontex;

H.     mając na uwadze, że według MOM wśród przybywających migrantów najwięcej jest osób z Afryki Subsaharyjskiej, Erytrei, Somalii i Syrii, a większość z nich to osoby, które uratowano na wodach międzynarodowych;

I.      mając na uwadze, że migranci potwierdzają, iż przemytnicy przerzucali ich do tzw. domów łącznikowych, gdzie musieli czekać nawet do miesiąca; mając na uwadze, że według MOM osoby te, będąc w rękach przemytników, regularnie doświadczały przemocy i nękania;

J.      mając na uwadze, że przemytnicy i handlarze ludźmi wykorzystują nielegalną migrację, a także mając na uwadze, że takie siatki przestępcze narażają życie migrantów na niebezpieczeństwo dla własnego zysku finansowego, są odpowiedzialne za śmierć tysięcy ludzi i stanowią poważne wyzwanie dla UE i państw członkowskich;

K.     mając na uwadze, że sieci przemytnicze działają z terytoriów państw trzecich, gdzie panuje całkowita bezkarność, i czerpią z przestępczej działalności zyski szacowane na 20 mld EUR rocznie;

L.     mając na uwadze, że urzędnicy agencji Frontex i zespoły ratowników donoszą, iż dwukrotnie w tym roku uzbrojeni przemytnicy wykazali bezwzględność i ujawnili przestępcze zamiary, a mianowicie w czasie trwania operacji ratunkowych na centralnych wodach Morza Śródziemnego oddali kilka strzałów, aby odzyskać puste statki, po tym jak podróżujący nimi migranci zostali uratowani ok. 60 mil od Libii;

M.    mając na uwadze, że według Europolu zorganizowane grupy przestępcze, które aktywnie ułatwiają transport nielegalnych migrantów przez Morze Śródziemne, mają powiązania z przemytem osób, narkotykami, bronią palną i terroryzmem;

N.     mając na uwadze, że w dniu 17 marca 2015 r. Europol utworzył wspólny zespół operacyjny „Mare” w celu zwalczania zorganizowanych grup przestępczych, które pomagają migrantom w przeprawie statkiem przez Morze Śródziemne do UE;

O.     mając na uwadze, że niestabilna sytuacji w Libii stanowi idealne środowisko dla rozkwitu działalności przestępczej nielegalnych handlarzy i przemytników;

P.     mając na uwadze, że gwałtowna ekspansja IS i Daisz na sąsiadujących obszarach ogarniętych konfliktem ostatecznie doprowadzi do masowego napływu migrantów i przepływów przesiedleńców;

1.      wyraża ubolewanie z powodu powtarzających się śmiertelnych wypadków na Morzu Śródziemnym; nalega, by Unia Europejska i państwa członkowskie uczyniły wszystko, co w ich mocy, aby zapobiegać dalszym śmiertelnym wypadkom na morzu; wzywa UE i państwa członkowskie do przeznaczenia niezbędnych zasobów, aby zagwarantować skuteczne wypełnianie zobowiązań w zakresie poszukiwania i ratowania, a tym samym odpowiednie finansowanie działań w tym zakresie i zapewnianie wystarczających zasobów ludzkich do ich realizacji, w perspektywie krótko-, średnio- i długoterminowej, przy koordynacji Fronteksu;

2.      powtarza, że UE powinna sprawiedliwiej dzielić się odpowiedzialnością i wykazać się większą solidarnością wobec państw członkowskich, do których napływa najwięcej uchodźców i osób ubiegających się o azyl zarówno w wartościach bezwzględnych, jak i w ujęciu proporcjonalnym; wzywa państwa członkowskie do ujednolicenia warunków prawnych i finansowych oraz warunków przyjmowania;

3.      uznaje, że konieczne jest natychmiastowe wzmocnienie unijnej polityki w zakresie granic oraz zwiększenie bezpieczeństwa, jak również poprawa funkcjonowania Fronteksu i Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO); wzywa państwa członkowskie, aby nadal okazywały solidarność i zaangażowanie poprzez zwiększenie wkładów finansowych do budżetów i na rzecz operacji tych agencji; zobowiązuje się zapewnić tym agencjom w budżecie UE i odnośnych funduszach zasoby (ludzkie i sprzętowe), których potrzebują do wypełniania obowiązków;

4.      wzywa państwa członkowskie do dalszego rozważenia opcji przeprowadzenia wojskowej operacji morskiej UE–ONZ u wybrzeży Libii, aby powstrzymać handel ludźmi, rozbić sieci przemytnicze i ratować życie ludzkie; jest zdania, że operacja ta powinna również umożliwić regularne przechwytywanie i niszczenie wszystkich statków wykorzystywanych przez przemytników;

5.      przypomina, że państwa członkowskie powinny zastosować surowe sankcje karne za handel ludźmi i przemyt ludzi zarówno do UE, jak i na jej terytorium, a także wobec osób lub grup wykorzystujących migrantów znajdujących się w niekorzystnej sytuacji w UE;

6.      wzywa państwa członkowskie do ścisłej współpracy z Europolem, Fronteksem, EASO i Eurojustem, aby rozprawić się z handlarzami ludźmi i rozbić sieci przestępcze przemytników oraz wykryć i wyśledzić ich sposoby finansowania; podkreśla, że współpraca z państwami trzecimi, zwłaszcza sąsiadującymi z Libią, jest niezbędna, jeśli takie sieci przestępcze mają zostać skutecznie rozbite;

7.      z zadowoleniem przyjmuje utworzenie przez Europol wspólnego zespołu operacyjnego „Mare” w celu zwalczania zorganizowanych grup przestępczych i sieci przemytniczych, które wykorzystują niekorzystną sytuację migrantów;

8.      wzywa Komisję do dostosowania istniejącego systemu azylowego poprzez ustanowienie, na podstawie szczegółowych kryteriów, wiążącego kontyngentu rozdziału osób ubiegających się o azyl pomiędzy państwa członkowskie w sytuacji, gdy określony próg zostanie przekroczony w danym państwie członkowskim;

9.      ponownie wyraża poparcie dla wszystkich starań pod kierownictwem ONZ i wysiłków dyplomatycznych na rzecz przywrócenia władzy rządowej w Libii oraz swoje zaangażowanie na rzecz nasilenia działań mających na celu zaradzenie konfliktowi i niestabilnej sytuacji w Libii i Syrii, które są przyczynami migracji;

10.    apeluje o ściślejszą koordynację polityki UE i państw członkowskich w dziedzinie eliminacji przyczyn migracji; podkreśla, że potrzebne jest całościowe podejście UE, które wzmocni spójność jej polityki wewnętrznej i zewnętrznej, a zwłaszcza wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, polityki rozwojowej i migracyjnej; wzywa UE do zacieśnienia współpracy z krajami partnerskimi na Bliskim Wschodzie i w Afryce, aby propagować demokrację, podstawowe prawa i wolności, bezpieczeństwo i dobrobyt;

11.    podkreśla, że należy wyeliminować przyczyny przemocy i niewystarczającego stopnia rozwoju w krajach pochodzenia migrantów, aby powstrzymać napływ uchodźców i osób migrujących z przyczyn ekonomicznych; wskazuje w związku z tym, że priorytetami wszystkich rządów w krajach pochodzenia powinny być: znaczne wzmocnienie struktur zarządzania dzięki budowie skutecznych i otwartych instytucji publicznych, zaprowadzenie państwa prawa i zwalczanie korupcji na wszystkich szczeblach oraz propagowanie praw człowieka i dalszej demokratyzacji; zdecydowanie aprobuje fakt, że jako kluczowe dziedziny unijnej pomocy rozwojowej w krajach pochodzenia wybrano pokój, bezpieczeństwo i stabilność regionalną;

12.    podkreśla konieczność przedefiniowania, w stosownych przypadkach, ram współpracy UE z państwami trzecimi, w tym z państwami Afryki Subsaharyjskiej, Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu, w dziedzinie egzekwowania prawa; podkreśla konieczność przestrzegania przez państwa trzecie prawa międzynarodowego, jeżeli chodzi o ratowanie życia na morzu, a także zapewnienia ochrony uchodźców i poszanowania praw podstawowych;

13.    wzywa Komisję do informowania mieszkańców państw trzecich, zwłaszcza państw regionu Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, o tym, że sieci nielegalnego przerzutu migrantów są niebezpieczne i groźne;

14.    podkreśla, że współpraca z Turcją musi stanowić priorytet w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej, handlu ludźmi i ich przemytu;

15.    wzywa państwa członkowskie do rozważenia możliwości usprawnienia procedury rozpatrywania wniosków, we współpracy z bezpiecznymi państwami trzecimi będącymi państwami tranzytu i pochodzenia, oraz możliwości zorganizowania powrotu osób, które nie spełniają warunków uzyskania azylu i ochrony w UE, dzięki czemu zapewni się najlepsze wykorzystanie zasobów na rzecz osób, które faktycznie wymagają ochrony; podkreśla, że konieczne jest wspieranie polityki dobrowolnego powrotu, przy równoczesnym zagwarantowaniu ochrony praw wszystkich migrantów oraz zapewnieniu bezpiecznego i legalnego dostępu do systemu azylowego UE;

16.    zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, a także rządom i parlamentom państw członkowskich.