Dokument z posiedzenia
27.4.2015 B8‑0371/2015
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa
zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu
w sprawie sytuacji w Nigerii
( 2015/2520(RSP) )
Lola Sánchez Caldentey, Marisa Matias, Malin Björk, Rina Ronja Kari, Merja Kyllönen, Patrick Le Hyaric, Miloslav Ransdorf, Marie-Christine Vergiat, Younous Omarjee
w imieniu grupy GUE/NGL
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji w Nigerii
( 2015/2520(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając swe poprzednie rezolucje w sprawie Nigerii, a w szczególności ostatnią debatę plenarną poświęconą tej kwestii w dniu 14 stycznia 2015 r.,
– uwzględniając oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federiki Mogherini, w tym oświadczenia z dni 8 i 19 stycznia, 31 marca oraz 14 i 15 kwietnia 2015 r.,
– uwzględniając konkluzje Rady z dnia 9 lutego 2015 r.,
– uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu[1],
– uwzględniając piąty dialog na szczeblu ministerialnym pomiędzy Nigerią a UE, który odbył się w Abudży w dniu 27 listopada 2014 r.,
– uwzględniając wstępne konkluzje UE i misji obserwacji wyborów PE,
– uwzględniając oświadczenie Sekretarza Generalnego ONZ Ban Ki-muna z dnia 30 października 2014 r.,
– uwzględniając oświadczenia wysokiego komisarza ONZ ds. praw człowieka dotyczące możliwości oskarżenia członków Boko Haram o zbrodnie wojenne,
– uwzględniając deklarację ONZ z 1981 r. w sprawie likwidacji wszelkich form nietolerancji i dyskryminacji ze względu na wyznanie lub przekonania,
– uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów z 1981 r., ratyfikowaną przez Nigerię w dniu 22 czerwca 1983 r.,
– uwzględniając Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych z 1966 r. ratyfikowany przez Nigerię w dniu 29 października 1993 r.,
– uwzględniając Konwencję praw dziecka z 1989 r., ratyfikowaną przez Nigerię w dniu 16 kwietnia 1991 r.,
– uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r.,
– uwzględniając art. 208 TFUE, który wprowadza uwzględnianie zasady spójności polityki na rzecz rozwoju we wszystkich aspektach polityki zagranicznej Unii Europejskiej,
– uwzględniając konwencje genewskie,
– uwzględniając Konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW) oraz protokół fakultatywny do niej,
– uwzględniając rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2122 i 1325 w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa,
– uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że Nigeria to najludniejszy, najbardziej zróżnicowany etnicznie kraj Afryki, charakteryzujący się podziałem na Północ i Południe, które zasadniczo różnią się od siebie pod względem gospodarczym i społecznym;
B. mając na uwadze, że Nigeria to największa gospodarka na kontynencie afrykańskim, a także to, że pomimo swych bogatych zasobów kraj ten charakteryzuje się największymi nierównościami społecznymi na świecie; mając na uwadze, że choć Nigeria jest ósmym co do wielkości producentem ropy naftowej na świecie, 148 mln jej mieszkańców żyje poniżej progu ubóstwa;
C. mając na uwadze, że sprawiedliwy system podatkowy zapewnia rządom środki finansowe niezbędne do świadczenia obywatelom podstawowych usług, do których mają prawo, jak usługi z zakresu opieki zdrowotnej i edukacji dla wszystkich, a także mając na uwadze, że skuteczne strategie redystrybucji budżetu mają kluczowe znaczenie dla ograniczania efektu rosnących nierówności;
D. mając na uwadze, że nielegalne przepływy finansowe, tj. wszystkie niezarejestrowane odpływy prywatnych środków finansowych obejmujących kapitał uzyskany, przekazany czy wykorzystany nielegalnie, pochodzą zazwyczaj z oszustw podatkowych, fałszowania faktur w handlu oraz z nadużyć w ustalaniu cen transferowych, co jest sprzeczne z zasadą, że podatki należne są w miejscu wygenerowania zysku;
E. mając na uwadze, że w wyniku ataków Boko Haram na Bagę oraz 16 pobliskich miasteczek i wsi w dniach 3–8 stycznia 2015 r. zniszczeniu uległo blisko 3700 obiektów, a tysiące osób poniosło śmierć; mając na uwadze, że Boko Haram zajęło i okupuje szereg miast w północno-wschodniej Nigerii oraz wciąż przymusowo rekrutuje ludność cywilną do swych szeregów, w tym wiele dzieci;
F. mając na uwadze, że w kwietniu 2014 r. uprowadzono ponad 276 dziewcząt ze szkoły publicznej w Chibok (w stanie Borno); mając na uwadze, że większość z nich nadal uważa się za zaginione; mając na uwadze, że od tego czasu Boko Haram uprowadziło jeszcze setki osób;
G. mając na uwadze, że według szacunków Organizacji Narodów Zjednoczonych w stanach Borno, Yobe i Adamawa z powodu przemocy doszło do przesiedlenia 1,5 mln osób, a ponad trzy miliony cierpi skutki rebelii;
H. mając na uwadze, że ponad 300 000 Nigeryjczyków uciekło przed przemocą do północno-zachodniego Kamerunu i południowo-zachodniego Nigru;
I. mając na uwadze rosnącą liczbę zamachów, w tym zamachów samobójczych z udziałem dzieci, oraz fakt, że dokonuje się ich na rozległym terytorium, w tym również w sąsiednich krajach – w Czadzie i Kamerunie;
J. mając na uwadze, że skutki uboczne rebelii Boko Haram w krajach ościennych są dowodem znaczenia zacieśnionej współpracy regionalnej;
K. mając na uwadze, że Nigeria odgrywa podstawową rolę w polityce regionalnej oraz ogólnoafrykańskiej, a także to, iż kraj ten jest motorem integracji regionalnej za pośrednictwem ECOWAS;
L. mając na uwadze powszechne problemy gospodarcze w Nigerii wynikające z monopolizacji zasobów przez mniejszość, a także to, że byłe potęgi kolonialne ponoszą ogromną odpowiedzialność za splądrowanie tego kraju; mając na uwadze, że sytuacja ta doprowadziła do trwającego od dziesięcioleci rozdźwięku społecznego i kulturowego pomiędzy grupami ludności lokalnej kontrolującymi żyzne ziemie uprawne oraz migrantami i osadnikami z północy kraju; mając na uwadze, że zasoby ropy stale zmniejszają się, a krajowi grozi kryzys gospodarczy;
M. mając na uwadze, że edukacja, umiejętność czytania i pisania, prawa kobiet, sprawiedliwość społeczna oraz sprawiedliwy podział dochodu państwa to kluczowe warunki dobrego sprawowania rządów oraz walki z fundamentalizmem, przemocą i nietolerancją;
N. mając na uwadze, że niezależna krajowa komisja wyborcza przesunęła termin wyborów z 14 i 28 lutego na 28 marca, aby umożliwić rządowi przeprowadzenie działań zbrojnych przeciwko Boko Haram, a w marcu 2015 r. Czad i Kamerun rozpoczęły działania regionalne;
O. mając na uwadze, że kampania wyborcza przebiegała w napiętej atmosferze, a we wszystkich częściach kraju, głównie w strefach Południe i Południowy Zachód, odnotowano przypadki przemocy związane z wyborami ze strony Boko Haram, które miały na celu zniechęcenie wyborców, wywieranie na nich wpływu oraz naruszenie zasad prowadzenia kampanii wyborczej; mając na uwadze, że lokalni i międzynarodowi obserwatorzy wyborów zwrócili uwagę na niedociągnięcia w ich organizacji, szczególnie jeżeli chodzi o zbieranie wyników, nadużywanie władzy oraz stosowanie przemocy; mając na uwadze, że nie zaobserwowano jednak systematycznych manipulacji;
P. mając na uwadze, że dnia 31 marca 2015 r. kandydat na prezydenta z ramienia opozycyjnego Kongresu Wszystkich na rzecz Postępu (APC) generała Muhammadu Buhari zwyciężył wybory, zaś pokonany prezydent spokojnie przyjął przegraną;
Q. mając na uwadze, że wybrano mniej kobiet niż w 2011 r., co już wówczas było postrzegane jako negatywna tendencja;
1. zdecydowanie potępia nieustanne i nasilające się akty przemocy w Nigerii, w wyniku których tysiące osób poniosło śmierć lub zostało ranne, a setki tysięcy osób zostało wysiedlone; potępia masakrę niewinnych mężczyzn, kobiet i dzieci, gwałty, stosowanie tortur, a także rekrutowanie dzieci do armii oraz stoi ramię w ramię z narodem nigeryjskim w jego determinacji do walki ze wszelkimi formami terroryzmu w swym kraju;
2. zwraca się do nowo wybranego prezydenta, by zapewnił poszanowanie praw człowieka wszystkich obywateli; wzywa rząd, aby chronił ludność swego kraju i zajął się przyczynami leżącymi u podstaw przemocy poprzez zagwarantowanie wszystkim obywatelom równych praw oraz zajęcie się problemem kontroli żyznych obszarów uprawnych, a także problemem bezrobocia i ubóstwa; apeluje do rządu o walkę z korupcją, ubóstwem i nierównością oraz o wspieranie reform socjalnych, politycznych i gospodarczych mających na celu stworzenie wolnego, demokratycznego, stabilnego i bezpiecznego państwa; wzywa rząd, by we współpracy z krajami ościennymi przyjął środki, które pozwolą pozbawić Boko Haram źródeł nielegalnych dochodów, szczególnie pochodzących z przemytu i handlu ludźmi;
3. przypomina, że działania rządu przeciwko Boko Haram nie powinny skutkować zaognieniem przemocy; w związku z tym potępia armię nigeryjską za stosowanie nadmiernej przemocy w ściganiu Boko Haram; wzywa do reformy sił bezpieczeństwa Nigerii, w tym policji oraz do zapewnienia im odpowiedniego wyposażenia i skutecznej kontroli demokratycznej, a także do prowadzenia śledztw wobec osób odpowiedzialnych za łamanie praw człowieka, w tym egzekucje pozasądowe, tortury, gwałty, wykorzystywanie dzieci, bezprawne aresztowania i wymuszenia;
4. domaga się przeprowadzenia niezależnego śledztwa w celu rzucenia światła na rozliczne akty przemocy popełnione przez Boko Haram, a także do stwierdzenia, czy doszło do popełnienia zbrodni wojennych oraz zbrodni przeciwko ludzkości;
5. zwraca uwagę, że pogłębiające się ubożenie ludności, kurczące się możliwości gospodarcze, rosnąca nierówność oraz ograniczone możliwości kształcenia spowodowały powiększenie się szeregów bezrobotnych, co z kolei stanowi społeczno-ekonomiczną podstawę rozwoju Boko Haram; z niepokojem zauważa również, że w wielu regionach państwo nie świadczy podstawowych usług publicznych na rzecz obywateli, takich jak dostawy wody, infrastruktura sanitarna, opieka zdrowotna i edukacja; w tej sytuacji nalega, by władze nigeryjskie zajęły się podstawą społeczno-ekonomiczną rozwoju Boko Haram oraz podjęły walkę z pogarszającymi się warunkami życia w celu osiągnięcia sprawiedliwości społecznej; zwraca się do UE do wykorzystania wszystkich dostępnych jej narzędzi do wsparcia tych środków;
6. uważa, że pokojowe rozstrzyganie sporów jest możliwe jedynie w drodze poszanowania praw człowieka, łącznie z nieodłącznym prawem człowieka do decydowania o sobie i swojej własności;
7. podkreśla znaczenie niezależnego, bezstronnego i dostępnego dla wszystkich systemu sądowniczego dla ukrócenia bezkarności oraz zwiększenia poszanowania praworządności i podstawowych praw ludności; w związku z tym wzywa do podjęcia kroków zmierzających do poprawy skuteczności i niezależności nigeryjskiego systemu sądowego, tak aby efektywnie wykorzystywać wymiar sprawiedliwości w sprawach karnych do walki z terroryzmem;
8. domaga się przeprowadzenia międzynarodowego śledztwa pod egidą ONZ w celu ustalenia zakresu odpowiedzialności państw trzecich za organizację i finansowanie grup terrorystycznych w regionie, a także zakresu odpowiedzialności przedsiębiorstw wielonarodowych i rządów za gromadzenie bogactwa i pogłębianie napięć gospodarczych, społecznych i kulturowych;
9. wzywa społeczność międzynarodową do aktywniejszych działań na rzecz udzielenia pomocy rządowi nigeryjskiemu, w szczególności w zakresie zapewnienia uwolnienia 276 dziewcząt porwanych przez Boko Haram ze szkoły publicznej w Chibok w stanie Borno w kwietniu 2014 r., a także do zajęcia się problemami leżącymi u podstaw terroryzmu, jako że tylko reakcja społeczności międzynarodowej może zagwarantować położenie kresu przemocy i fundamentalizmowi;
10. apeluje też do społeczności międzynarodowej o pomoc uchodźcom nigeryjskim w krajach ościennych;
11. wzywa Unię Europejską i jej państwa członkowskie do wywiązania się ze zobowiązań w zakresie zapewnienia Nigerii i jej ludności kompleksowego wsparcia politycznego, rozwojowego i humanitarnego;
12. apeluje do Unii Europejskiej i jej państw członkowskich, by podjęły konkretne działania na rzecz skutecznego zapobiegania nielegalnym przepływom finansowym, uchylaniu się od opodatkowania i unikaniu go, a także do wzmocnienia międzynarodowej współpracy demokratycznej w sprawach podatkowych;
13. domaga się, by Komisja uznała, że międzynarodowe prawo humanitarne gwarantuje udzielenie niezbędnej pomocy medycznej dostosowanej do stanu zdrowia kobietom i dziewczętom będącym ofiarami gwałtów wojennych, w tym możliwość przeprowadzenia aborcji; w związku z tym wzywa Komisję, by zaktualizowała swą politykę pomocy humanitarnej, by potwierdzić, że w sytuacji konfliktu zbrojnego mają zastosowanie konwencje genewskie, a także by zwróciła się do podmiotów udzielających pomocy humanitarnej o zapewnienie niezbędnej opieki medycznej dostosowanej do stanu zdrowia ofiar, a także pełnego zakresu usług zdrowotnych z zakresu zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, w tym możliwości przeprowadzenia aborcji; podkreśla, że odmówienie aborcji kobietom i dziewczętom, które zaszły w ciążę w konsekwencji gwałtów wojennych stanowi pogwałcenie zakazu tortur i okrutnego traktowania ustanowionego we wspólnym artykule 3 konwencji genewskich;
14. domaga się sprawiedliwego systemu dystrybucji podatkowej, który umożliwi rozwiązanie problemu nierówności w tym kraju, szczególnie jeżeli chodzi o dochody z wykorzystywania bogactw naturalnych;
15. wzywa rząd nigeryjski do wspierania udziału kobiet w życiu publicznym i politycznym;
16. wzywa rząd Nigerii do ochrony dzieci;
17. potępia ustawę o małżeństwach osób tej samej płci (zakaz zawierania małżeństw), która kryminalizuje homoseksualność; domaga się uchylenia tej ustawy;
18. domaga się również zniesienia kary śmierci;
19. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, rządom i parlamentom państw członkowskich, rządowi i parlamentowi Nigerii, przedstawicielom ECOWAS oraz Unii Afrykańskiej.