Έγγραφο συνόδου

 

28.4.2015                                                                                                                B8-0403/2015

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ

εν συνεχεία των ερωτήσεων με αίτημα προφορικής απάντησης B8-0115/2015 και B8-0116/2015

σύμφωνα με το άρθρο 128 παράγραφος 5 του Κανονισμού

σχετικά με την καταστροφή τόπων πολιτισμικής σημασίας που διαπράττεται από το Ισλαμικό Κράτος (ISIS/Da’esh)

( 2015/2649(RSP) )

Silvia Costa, Sylvie Guillaume, Krystyna Łybacka, Enrico Gasbarra, Alessia Maria Mosca, Andi Cristea, Vilija Blinkevičiūtė, Viorica Dăncilă, Victor Negrescu, Momchil Nekov, Luigi Morgano, Liliana Rodrigues, Marlene Mizzi, Nicola Caputo, Afzal Khan

εξ ονόματος της Ομάδας S&D

 

B8-0403/2015

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την καταστροφή τόπων πολιτισμικής σημασίας που διαπράττεται από το Ισλαμικό Κράτος (ISIS/Da'esh)

( 2015/2647(RSP) )

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–       έχοντας υπόψη το άρθρο 167 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης που προβλέπει ότι «η δράση της Ένωσης αποσκοπεί στην ενθάρρυνση της συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών», ιδίως στον τομέα της «διατήρησης και προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς ευρωπαϊκής σημασίας», και ότι η «η Ένωση και τα κράτη μέλη ευνοούν τη συνεργασία με τρίτες χώρες και αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς στον πολιτιστικό τομέα»,

–       έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 116/2009 της 18ης Δεκεμβρίου 2008 σχετικά με την εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών[1],

–       έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1210/2003 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 2003, σχετικά με ορισμένους ειδικούς περιορισμούς στις οικονομικές και χρηματοδοτικές σχέσεις με το Ιράκ και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2465/96[2],

–       έχοντας υπόψη τον κανονισμό του Συμβουλίου (ΕΕ) αριθ. 1332/2013, της 13ης Δεκεμβρίου 2013, για την τροποποίηση του κανονισμού (EE) αριθ. 36/2012 σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Συρία[3], που εγκρίθηκε με βάση την απόφαση 2013/760/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2013, για την τροποποίηση της απόφασης 2013/255/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας[4],

–       έχοντας υπόψη την κοινή δράση του Συμβουλίου (2001/555/ΚΕΠΠΑ), της 20ής Ιουλίου 2001, για την ίδρυση Δορυφορικού Κέντρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης[5], που τροποποιήθηκε από την κοινή δράση του Συμβουλίου 2009/834/ΚΕΠΠΑ[6] ,

–       έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Συμβουλίου του Οκτωβρίου 2012 σχετικά με τη δημιουργία ενός ανεπίσημου δικτύου αρχών επιβολής του νόμου και εμπειρογνωμοσύνης στον τομέα των πολιτιστικών αγαθών (EU CULTNET),

–       έχοντας υπόψη τη σύμβαση της UNESCO σχετικά με τα μέτρα για την απαγόρευση και παρεμπόδιση της παράνομης εισαγωγής, εξαγωγής και μεταβίβασης κυριότητας των πολιτιστικών αγαθών, της 14ης Νοεμβρίου 1970,

–       έχοντας υπόψη το Δεύτερο Πρωτόκολλο στη Σύμβαση της Χάγης του 1954 για την προστασία των πολιτιστικών αγαθών σε περίπτωση ένοπλης σύρραξης, Χάγη, του 1999.

–       έχοντας υπόψη τη Σύμβαση της UNESCO σχετικά με την προστασία της παγκόσμιας πολιτισμικής και φυσικής κληρονομιάς, της 16ης Νοεμβρίου 1972,

–       έχοντας υπόψη τη σύμβαση της UNESCO για τη διαφύλαξη της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, της 17ης Οκτωβρίου 2003

–       έχοντας υπόψη τη σύμβαση της UNESCO σχετικά με την προστασία και την προαγωγή της πολυμορφίας των πολιτιστικών εκφράσεων, της 20ής Οκτωβρίου 2005,

–       έχοντας υπόψη τη σύμβαση του UNIDROIT για τα κλαπέντα ή παρανόμως εξαχθέντα πολιτιστικά αγαθά, του 1995,

–       έχοντας υπόψη την απόφαση 2199 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών της 12ης Φεβρουαρίου 2015 σχετικά με τις απειλές στη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια που προκαλούνται από τρομοκρατικές ενέργειες της Αλ Κάιντα[7],

–       έχοντας υπόψη τον Χάρτη της Βενετίας για την Αποκατάσταση και Συντήρηση Μνημείων και Μνημειακών Συνόλων του 1964 που παρέχει διεθνές πλαίσιο για τη διατήρηση και αποκατάσταση παλαιών κτιρίων,

–       έχοντας υπόψη το Καταστατικό της Ρώμης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου που εγκρίθηκε στις 17 Ιουλίου 1998 και, ιδιαίτερα, το άρθρο 8 παράγραφος 2 β) ix που αναγνωρίζει ως έγκλημα πολέμου την πράξη των εσκεμμένων επιθέσεων κατά κτιρίων που προορίζονται για τη θρησκεία, την εκπαίδευση, την τέχνη, την επιστήμη ή για φιλανθρωπικούς σκοπούς, κατά ιστορικών μνημείων, νοσοκομείων και κατά των τόπων στους οποίους συγκεντρώνονται ασθενείς και τραυματίες, εφόσον δεν είναι στρατιωτικοί στόχοι·

–       έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 12ης Μαρτίου 2015 σχετικά με την ετήσια έκθεση για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία στον κόσμο για το 2013 και τη σχετική πολιτική της ΕΕ, που αναφέρει, στην παράγραφο 211, ότι εσκεμμένες μορφές καταστροφής της πολιτιστικής και καλλιτεχνικής κληρονομιάς, όπως αυτό που συμβαίνει αυτή τη στιγμή στο Ιράκ και στη Συρία, θα πρέπει να διώκονται ως εγκλήματα πολέμου και ως εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας[8],

–       έχοντας υπόψη τις ερωτήσεις προς το Συμβούλιο σχετικά με την καταστροφή πολιτισμικών χώρων που διαπράττεται από το ISIS/Da’esh ( O-000031/2015 — B 8-0115/2015 και O-000032/2015 — B 8-0116/2015),

–       έχοντας υπόψη το άρθρο 128 παράγραφος 5 και το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,

A.     λαμβάνοντας υπόψη ότι πολυάριθμοι αρχαιολογικοί, θρησκευτικοί και πολιτιστικοί χώροι στη Συρία, στο Ιράκ και στην Τυνησία αποτέλεσαν πρόσφατα στόχο καταστροφικών ενεργειών που διέπραξαν ομάδες εξτρεμιστών οι οποίες συνδέονται ιδιαίτερα με το Ισλαμικό κράτος στο Ιράκ και στη Συρίας (ISIS/Da’esh) και ότι οι εν λόγω συστηματικές επιθέσεις κατά της πολιτιστικής κληρονομιάς χαρακτηρίστηκαν από την γενική διευθύντρια της UNESCO Ιρίνα Μπόκοβα, ως «πολιτισμική κάθαρση»·

Β.     τονίζοντας ότι σύμφωνα με την UNESCO, ο όρος «πολιτισμική κάθαρση» αναφέρεται σε σκόπιμη στρατηγική που επιδιώκει να καταστρέψει την πολιτισμική πολυμορφία μέσω εσκεμμένης στόχευσης ατόμων που προσδιορίζονται με βάση την πολιτισμική, εθνοτική ή θρησκευτική τους προέλευση, σε συνδυασμό με εσκεμμένες επιθέσεις κατά χώρων λατρείας, μνήμης και μάθησης, και ότι η στρατηγική της πολιτισμικής κάθαρσης που αποδεδειγμένα παρατηρείται στο Ιράκ και τη Συρία αντικατοπτρίζεται στις επιθέσεις κατά της πολιτιστικής κληρονομιάς, με στόχο τόσο τις φυσικές, υλικές και αρχιτεκτονικές εκφράσεις του πολιτισμού, όπως μνημεία και κτίρια, όσο και τις μειονοτικές και άυλες εκφράσεις του πολιτισμού, όπως έθιμα, παραδόσεις και θρησκευτικές πεποιθήσεις[9]·

Γ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένες πράξεις καταστροφής της πολιτιστικής κληρονομιάς θεωρούνται, υπό ορισμένες περιστάσεις, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας[10]· λαμβάνοντας υπόψη ότι, συγκεκριμένα, όταν έχουν ως στόχο τα μέλη μιας θρησκευτικής ή εθνοτικής ομάδας, μπορούν να εξομοιωθούν με το έγκλημα της δίωξης, όπως ορίζεται στο άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχείο η) του Καταστατικού του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου·

Δ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι τέτοιες πράξεις καταστροφής πολιτισμικών και ιστορικών χώρων και αντικειμένων δεν είναι νέες και δεν περιορίζονται στο Ιράκ και στη Συρία· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την UNESCO, η πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί σημαντικό στοιχείο της πολιτιστικής ταυτότητας κοινοτήτων, ομάδων και ατόμων, και της κοινωνικής συνοχής, οπότε η εσκεμμένη καταστροφή του μπορεί να έχει δυσμενείς συνέπειες στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και τα ανθρώπινα δικαιώματα[11]· τονίζοντας ότι, όπως αναφέρει, μεταξύ άλλων, η UNESCO, το προϊόν της λεηλασίας και του λαθρεμπορίου πολιτιστικών και θρησκευτικών χώρων και αντικειμένων στο Ιράκ και τη Συρία, ιδιαίτερα από το ISIS/Da’esh, χρησιμοποιείται για να βοηθήσει στη χρηματοδότηση τρομοκρατικών δραστηριοτήτων του ISIS/Da’esh, με αποτέλεσμα τα καλλιτεχνικά και πολιτισμικά αγαθά να καθίστανται «όπλα πολέμου»·

Ε.     λαμβάνοντας υπόψη ότι, την 1η Μαρτίου 2014, χάρη στη χρηματοδότηση που παρέχεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η UNESCO με άλλους στρατηγικούς εταίρους ξεκίνησαν ένα τριετές σχέδιο με την ονομασία «επείγουσα διαφύλαξη της συριακής κληρονομιάς», με σκοπό, ιδίως, να εξασφαλιστεί επείγουσα προστασία της συριακής πολιτιστικής κληρονομιάς·

ΣΤ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κυρώσει τη σύμβαση για την προστασία και την προαγωγή της πολυμορφίας των πολιτιστικών εκφράσεων, η οποία εγκρίθηκε στις 20 Οκτωβρίου 2005, το πρώτο διεθνές μέσο που αναγνωρίζει τη διπλή οικονομική και πολιτιστική φύση των πολιτιστικών αγαθών, τα οποία δεν πρέπει επομένως να αντιμετωπίζονται ως έχοντα αποκλειστικά εμπορική αξία·

Ζ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι η σύμβαση της UNESCO σχετικά με τα μέτρα για την απαγόρευση και παρεμπόδιση της παράνομης εισαγωγής, εξαγωγής και μεταβίβασης κυριότητας των πολιτιστικών αγαθών, που εγκρίθηκε στις 17 Νοεμβρίου 1970, και η σύμβαση του UNIDROIT για τα κλαπέντα ή παρανόμως εξαχθέντα πολιτιστικά αγαθά, που εγκρίθηκε στις 24 Ιουνίου 1995, αποτελούν σημαντικά μέσα για την ενίσχυση της προστασίας της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς·

H.     λαμβάνοντας υπόψη ότι το παράνομο εμπόριο πολιτιστικών αγαθών αποτελεί πλέον το τρίτο σημαντικότερο παράνομο εμπόριο μετά τα ναρκωτικά και τα όπλα, λαμβάνοντας υπόψη ότι σ' αυτό το παράνομο εμπόριο κυριαρχούν τα οργανωμένα εγκληματικά δίκτυα, και λαμβάνοντας υπόψη ότι οι σημερινοί εθνικοί και διεθνείς μηχανισμοί δεν είναι επαρκώς εξοπλισμένοι ούτε λαμβάνουν στήριξη για την αντιμετώπιση του προβλήματος[12],

Θ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι, μολονότι η καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου πολιτιστικών αγαθών δεν αποτελεί ειδική αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο βαθμό που δεν ορίζεται ως αρμοδιότητα στις συνθήκες, υπάγεται ωστόσο σε διάφορους τομείς αρμοδιότητας της ΕΕ, όπως η εσωτερική αγορά, ο χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης (AFSJ), ο πολιτισμός και η ΚΕΠΠΑ·

Ι.      λαμβάνοντας υπόψη ότι επείγει να συντονιστεί καλύτερα η καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου πολιτιστικών τεχνουργημάτων, και να συνεργαστούν στενά οι αρμόδιοι για να προωθήσουν την ευαισθητοποίηση και την ανταλλαγή πληροφοριών και να ενισχύσουν τα νομικά πλαίσια· υπενθυμίζοντας στο πλαίσιο αυτό ότι, τον Δεκέμβριο 2011, το Συμβούλιο στα συμπεράσματά του περί πρόληψης και καταπολέμησης του εγκλήματος εις βάρος των πολιτιστικών αγαθών συνιστούσε, μεταξύ άλλων, στα κράτη μέλη να ενισχύσουν τη συνεργασία μεταξύ οργάνων επιβολής του νόμου, πολιτιστικών αρχών και ιδιωτικών οργανισμών·

ΙΑ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι, τον Οκτώβριο 2012, με ψήφισμα του Συμβουλίου δημιουργήθηκε άτυπο δίκτυο αρχών επιβολής του νόμου και εμπειρογνωμοσύνης αρμόδιο στον τομέα των πολιτιστικών αγαθών (EU CULTNET), κύριος στόχος του οποίου είναι η βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με την πρόληψη του παράνομου εμπορίου πολιτιστικών αγαθών και ο εντοπισμός και η ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με εγκληματικά δίκτυα ύποπτα για συμμετοχή σε παράνομο εμπόριο·

ΙΒ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι, το Σάββατο 28 Μαρτίου 2015, η γενική διευθύντρια Ιρίνα Μπόκοβα ξεκίνησε στη Βαγδάτη την εκστρατεία # Unite 4heritage που αποσκοπεί στην κινητοποίηση παγκόσμιας υποστήριξης για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, χρησιμοποιώντας τη δύναμη των κοινωνικών δικτύων·

1.      καταδικάζει απερίφραστα την καταστροφή των πολιτισμικών, αρχαιολογικών και θρησκευτικών χώρων που διαπράττεται από το ISIL στη Συρία και το Ιράκ·

2.      καλεί την Ύπατη Εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας να αναλάβει τη δέουσα δράση σε πολιτικό επίπεδο, σύμφωνα με την απόφαση 2199 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών της 12ης Φεβρουαρίου 2015, με σκοπό να τεθεί τέλος στο παράνομο εμπόριο πολιτιστικών αγαθών από τα εδάφη της Συρίας και του Ιράκ για όσο χρόνο επικρατούν συνθήκες πολέμου στα εδάφη αυτά, και με τον τρόπο αυτό να αποτραπεί η χρήση τους ως πηγής χρηματοδότησης για τρομοκρατικές δραστηριότητες·

3.      καλεί την Ύπατη Εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας να χρησιμοποιήσει την πολιτιστική διπλωματία και τον διαπολιτισμικό διάλογο ως μέσο όταν πρόκειται για τη συμφιλίωση των διαφόρων κοινοτήτων και την αποκατάσταση των χώρων που έχουν καταστραφεί·

4.      προτείνει στην Επιτροπή, στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με την παράγραφο 17 της απόφασης 2199 του Συμβουλίου Ασφαλείας της 12ης Φεβρουαρίου 2015, να εστιάσει την προσοχή της στην πρόληψη και την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου πολιτιστικών τεχνουργημάτων, με ειδική αναφορά στα αντικείμενα πολιτιστικής κληρονομιάς που έχουν αφαιρεθεί παράνομα από το Ιράκ από τις 6 Αυγούστου 1990, και από τη Συρία από τις 15 Μαρτίου 2011· θεωρεί ότι η Επιτροπή θα πρέπει να επινοήσει μια συντονισμένη προσέγγιση για την καταπολέμηση του εν λόγω παράνομου εμπορίου, σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες έρευνας σε εθνικό επίπεδο και σε στενή συνεργασία με την UNESCO και άλλους διεθνείς οργανισμούς όπως το ICOM (Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων), η Διεθνής Επιτροπή Κυανής Ασπίδας (ICBS) του ICOM, η Europol, η Interpol, το UNIDROIT (Διεθνές Ινστιτούτο Ενοποίησης του Ιδιωτικού Δικαίου) και του Παγκόσμιου Οργανισμού Τελωνείων (ΠΟΤ)·

5.      καλεί την Επιτροπή να υποβάλει αίτημα προς την Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας για τη συμμετοχή του Δορυφορικού Κέντρου της ΕΕ της Τορεχόν, το οποίο στηρίζει τη λήψη αποφάσεων στην ΕΕ στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ παρέχοντας υλικό προερχόμενο από την ανάλυση δορυφορικών εικόνων, με σκοπό την παρακολούθηση και την καταγραφή αρχαιολογικών και πολιτισμικών χώρων στη Συρία και το Ιράκ και την υποστήριξη των δραστηριοτήτων των αρχαιολόγων της Συρίας, με στόχο την πρόληψη των περαιτέρω λεηλασιών και τη διαφύλαξη της ζωής των πολιτών·

6.      καλεί την Επιτροπή να καθιερώσει ταχεία και ασφαλή ανταλλαγή πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών με στόχο την αποτελεσματική καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου πολιτιστικών τεχνουργημάτων που απομακρύνθηκαν παράνομα από το Ιράκ και τη Συρία, και να εξετάσει τη δυνατότητα εφαρμογής ευρωπαϊκών προγραμμάτων κατάρτισης για δικαστές, αστυνομικούς και τελωνειακούς υπαλλήλους, δημόσιες αρχές και παράγοντες της αγοράς γενικότερα, προκειμένου να μπορέσουν όσοι εμπλέκονται στην καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου πολιτισμικών αγαθών να αναπτύξουν και να βελτιώσουν την εμπειρογνωμοσύνη τους·

7.      καλεί την Επιτροπή να υποστηρίξει την εκστρατεία #Unite4Heritage της UNESCO, δρομολογώντας μια ενημερωτική εκστρατεία επικεντρωμένη στο Ιράκ και τη Συρία, με στόχο την αύξηση της ευαισθητοποίησης όσον αφορά τη σημασία της πολιτιστικής κληρονομιάς τους, τον τρόπο με τον οποίο το προϊόν των λεηλασιών χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση τρομοκρατικών δραστηριοτήτων, και τις πιθανές κυρώσεις που συνδέονται με την παράνομη εισαγωγή πολιτιστικών αγαθών από τις χώρες αυτές ή από άλλες τρίτες χώρες·

8.      καλεί την Επιτροπή να επανεξετάσει τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 116/2009 του Συμβουλίου σχετικά με την εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών με σκοπό να επιτευχθεί υψηλότερος βαθμός αποτελεσματικότητας, και να εξετάσει το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός μέσου για τον έλεγχο των εισαγωγών πολιτιστικών αγαθών στην ΕΕ·

9.      καλεί το Συμβούλιο να εξετάσει το ενδεχόμενο δημιουργίας, στην Eurojust και στην Europol, ενός τμήματος που θα ειδικεύεται στο παράνομο εμπόριο πολιτιστικών αγαθών και το οποίο θα είναι υπεύθυνο για τον συντονισμό, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, των διώξεων και ερευνών από τις διάφορες εθνικές αρχές, δεδομένου ότι η ύπαρξη ειδικών τμημάτων αποτελεί προϋπόθεση για την καλύτερη χρήση των πόρων με σκοπό την πρόληψη και την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου και της παράνομης διακίνησης·

10.    καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση να προβεί στις αναγκαίες ενέργειες, σε συνεργασία με την UNESCO και το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, με σκοπό την επέκταση της κατηγορίας εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας του διεθνούς δικαίου ώστε να καλύπτει πράξεις με τις οποίες εσκεμμένα προκαλείται φθορά ή καταστροφή της πολιτιστικής κληρονομιάς της ανθρωπότητας σε μεγάλη κλίμακα·

11.    καλεί τα κράτη μέλη που δεν το έχουν πράξει ακόμη να επικυρώσουν τη σύμβαση της UNESCO σχετικά με τα μέτρα για την απαγόρευση και παρεμπόδιση της παράνομης εισαγωγής, εξαγωγής και μεταβίβασης κυριότητας των πολιτιστικών αγαθών του 1970 και τη σύμβαση του UNIDROIT του 1995·

12.    αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στην Αντιπρόεδρο της Επιτροπής και Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, στη Γενική Διευθύντρια της UNESCO, στον Ειδικό Εντεταλμένο της ΕΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών, στον Συριακό Εθνικό Συνασπισμό, στην Κυβέρνηση και το Κοινοβούλιο του Ιράκ.

[1] ΕΕ L 39, 10.2.2009, σ. 1.
[2] ΕΕ L 169, 8.7.2003, σ. 6.
[3] ΕΕ L 335, 14.12.2013, σ. 3.
[4] ΕΕ L 335, 14.12.2013, σ. 50.
[5] ΕΕ L 200, 25.7.2001, σ. 5.
[6] ΕΕ L 297, 13.11.2009, σ. 18.
[7] http://www.refworld.org/docid/54ef1f704.html
[8] Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0076
[9] http://www.unesco.org/new/en/media-services/single-view/news/conference_report_heritage_and_cultural_diversity_at_risk_in_iraq_and_syria/
[10] Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τη Γιουγκοσλαβία, Kordić & Čerkez, 26 Φεβρουαρίου 2001, IT-95-14/2· παράγραφοι 207-8.
[11] Δήλωση της UNESCO σχετικά με τη σκόπιμη καταστροφή της πολιτιστικής κληρονομιάς, 2003.
[12] http://www.africa-eu-partnership.org/newsroom/all-news/morocco-africa-eu-workshop-fight-against-illegal-trafficking-cultural-goods