Dokument z posiedzenia
27.4.2015 B8‑0404/2015
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa
zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu
w sprawie sytuacji na Malediwach
( 2015/2662(RSP) )
Jean Lambert, Klaus Buchner
w imieniu grupy Verts/ALE
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji w Malediwach
( 2015/2662(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając oświadczenie rzecznika wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z dnia 14 marca 2015 r. w sprawie wyroku skazującego dla byłego prezydenta Malediwów Mohameda Nasheeda,
– uwzględniając oświadczenie wysokiego komisarza ONZ ds. praw człowieka Zeida Ra’ad Al-Husseina z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie procesu byłego prezydenta Malediwów Mohameda Nasheeda,
– uwzględniając oświadczenie specjalnej sprawozdawczyni ONZ ds. niezawisłości sędziów i prawników Gabrieli Knaul z dnia 19 marca 2015 r., w którym stwierdziła ona, że demokracja na Malediwach jest niemożliwa bez uczciwego i niezależnego wymiaru sprawiedliwości,
– uwzględniając sprawozdanie końcowe z unijnej misji obserwacji wyborów parlamentarnych w Republice Malediwów z dnia 22 marca 2014 r.,
– uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że na Malediwach obserwuje się wzrost napięcia politycznego – odbywają się regularne protesty, dochodzi do walk między demonstrantami, gangami i policją, a od lutego aresztowano co najmniej 140 protestujących, z których wielu, zdaniem Amnesty International, wypuszczono na wolność na warunkach surowo ograniczających ich prawo do udziału w dalszych demonstracjach;
B. mając na uwadze, że dnia 13 marca 2015 r. były prezydent i przywódca opozycyjnej Malediwskiej Partii Demokratycznej (MDP) Mohamed Nasheed został skazany na 13 lat więzienia pod zarzutem terroryzmu, ponieważ w styczniu 2012 r. jako prezydent wydał armii nakaz aresztowania przewodniczącego Trybunału Karnego sędziego Abdulli Mohameda;
C. mając na uwadze, że pierwotnie oskarżenie wobec byłego prezydenta Nasheeda w 2012 r. opierało się na sekcji 81 kodeksu karnego z 1968 r.; mając na uwadze, że oskarżenie to zostało później wycofane, a w lutym 2015 r. prezydentowi Nasheedowi postawiono nowe zarzuty;
D. mając na uwadze, że sędzia Abdulla Mohamed został aresztowany w 2012 r. dzień po tym, jak wydał decyzję o zwolnieniu obecnego prezydenta Abdullaha Jamina oraz przywódcy Partii Republikańskiej (Jumhooree) Qasima Ibrahima, na których ówczesny prezydent Nasheed nałożył karę aresztu domowego;
E. mając na uwadze, że byli ministrowie obrony Tholhath Ibrahim i Mohamed Nazim zostali niedawno skazani na odpowiednio 10 i 11 lat więzienia, a były wiceprzewodniczący malediwskiego parlamentu (Majlisu) Ahmed Nazim został skazany na 25 lat pozbawienia wolności; mając na uwadze, że w procesach tych osób stwierdzono poważne nieprawidłowości;
F. mając na uwadze, że w trakcie ulicznych protestów przeciwko uwięzieniu Mohameda Nasheeda policja dokonywała samowolnych aresztowań i zmuszała zatrzymanych do pisemnego zobowiązania się do rezygnacji z dalszego udziału w protestach;
G. mając na uwadze, że w procesie Mohameda Nasheeda zidentyfikowano szereg niedociągnięć, polegających na przykład na tym, że dwóch z trzech sędziów było jednocześnie świadkami oskarżenia, świadkom obrony uniemożliwiono złożenie zeznań w sądzie, procedura trwała zaledwie trzy tygodnie, oskarżony był – według doniesień – maltretowany i zaciągnięty siłą do sali rozpraw, z początku odmawiano mu pomocy prawnej, a później dano mu zaledwie trzy dni na złożenie apelacji, natomiast samo postępowanie toczyło się za zamkniętymi drzwiami: odmówiono wstępu obserwatorom, wszystkie części procesu odbywały się wieczorem, a ostateczny wyrok ogłoszono tuż przed rozpoczęciem okresu wakacyjnego;
H. mając na uwadze, że w dniu 24 marca 2015 r. rząd Malediwów wystosował do Organizacji Narodów Zjednoczonych, Unii Europejskiej i Wspólnoty Narodów zaproszenie do obserwacji procesu apelacyjnego Mohameda Nasheeda;
I. mając na uwadze, że sądy malediwskie odrzuciły wnioski Komisji Praw Człowieka Malediwów oraz obserwatorów krajowych i międzynarodowych o monitorowanie tego procesu sądowego;
J. mając na uwadze, że sądownictwo na Malediwach wciąż nosi ślady 30-letniej dyktatury prezydenta Maumuna Abdula Gajuma, widoczne przede wszystkim w braku niezależności politycznej i poziomie kwalifikacji; mając na uwadze, że specjalna sprawozdawczyni ONZ ds. niezawisłości sędziów i prawników Gabriela Knaul skrytykowała ten system sądowniczy za to, że nie zajmuje się on naruszeniami praw człowieka i nie dostrzega konfliktów interesów;
K. mając na uwadze, że Sąd Najwyższy Malediwów wszczął na forum Rady Praw Człowieka ONZ postępowanie przeciwko ostatniemu raportowi Komisji Praw Człowieka Malediwów, twierdząc, że raport ten podważa niezależność sądownictwa i suwerenność państwa;
L. mając na uwadze, że ministerstwo spraw wewnętrznych rozwiązało niedawno Radę Izb Adwokackich Malediwów, którą utworzono zaledwie w 2013 r. i która otwarcie krytykowała system sądownictwa; mając na uwadze, że członkowie krytycznych organizacji społeczeństwa obywatelskiego, takich jak Transparency Maldives, która walczy z korupcją i działa na rzecz przejrzystych rządów, są według doniesień zastraszani, a samym organizacjom grozi likwidacja przez rząd;
M. mając na uwadze, że pierwsze wolne i uczciwe wybory demokratyczne, które wygrał Mohamed Nasheed w 2008 r., obudziły w kraju i za granicą ogromne nadzieje na powstanie bardziej zintegrowanego i praworządnego społeczeństwa i państwa malediwskiego;
N. mając na uwadze, że Mohamed Nasheed został zmuszony do ustąpienia w lutym 2012 r. po wielotygodniowych publicznych protestach wywołanych jego decyzją nakazującą bezprawne aresztowanie sędziego najwyższego, którego rząd Nasheeda oskarżył o stronniczość i korupcję;
O. mając na uwadze, że Mohamed Nasheed wygrał pierwszą turę wyborów prezydenckich w 2013 r., która jednak została unieważniona przez trybunał konstytucyjny po zarzutach opozycji dotyczących fałszowania wyborów, natomiast w drugiej turze przegrał nieznacznie z Abdullahem Jaminem Abdulem Gajumem (Partia Postępowa Malediwów, PPM) bratem przyrodnim Maumuna Abdula Gajuma;
P. mając na uwadze, że dnia 30 marca 2015 r. parlament przyjął poprawkę do malediwskiej ustawy o karze pozbawienia wolności, zgodnie z którą osoby odbywające karę więzienia nie mogą być członkami żadnej partii politycznej, co de facto wyeliminuje Mohameda Nasheeda, jednego z najgłośniejszych polityków opozycyjnych, z aktywnego życia politycznego; mając na uwadze, że wyrok skazujący za terroryzm uniemożliwia Mohamedowi Nasheedowi start w wyborach prezydenckich w 2018 r.;
Q. mając na uwadze, że Malediwy są jednym z krajów najbardziej narażonych na skutki zmian klimatycznych – większość powierzchni kraju znajduje się mniej niż metr poniżej poziomu morza;
1. wyraża głębokie zaniepokojenie coraz silniejszymi tendencjami do rządów autorytarnych na Malediwach, prześladowaniem przeciwników politycznych i zastraszaniem mediów i społeczeństwa obywatelskiego, co może zaprzepaścić postęp, jaki osiągnięto w tym kraju w ostatnich latach, jeżeli chodzi o przestrzeganie praw człowieka, zasad demokracji i praworządności;
2. głęboko ubolewa nad polaryzacją sceny politycznej na Malediwach oraz poważnym brakiem niezależności sądownictwa, co prowadzi do nadużywania systemu prawnego do celów politycznych;
3. zachęca wszystkie podmioty na Malediwach do konstruktywnej współpracy we wszystkich obszarach, zwłaszcza w zakresie zmian klimatu, które potencjalnie mogą zdestabilizować ten kraj;
4. zdecydowanie krytykuje brak przejrzystości, bezstronności i sprawiedliwości proceduralnej w procesie przeciwko liderowi opozycji Mohamedowi Nasheedowi i byłym ministrom i wzywa rząd do zagwarantowania, że zasady państwa prawa będą respektowane, a malediwskie organy sądowe będą przestrzegać konstytucji i konwencji ONZ, którymi są związane;
5. wzywa władze sądownicze do ułatwienia byłemu prezydentowi Nasheedowi złożenia apelacji i wzywa Mohameda Nasheeda do pełnego wykorzystania istniejących możliwości prawnych; nalega, by w przypadku apelacji prawa byłego prezydenta były w pełni respektowane zgodnie ze zobowiązaniami międzynarodowymi Malediwów i normami międzynarodowymi; wzywa delegację UE do Sri Lanki i Malediwów do uważnego monitorowania postępowania apelacyjnego;
6. wzywa do natychmiastowego położenia kresu przemocy wobec pokojowych demonstrantów i przypomina siłom bezpieczeństwa, że mają obowiązek chronić pokojowych demonstrantów przed brutalnymi gangami; wzywa do postawienia przed sądem sprawców takich aktów przemocy;
7. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie, Komisji oraz rządowi i parlamentowi Malediwów.