Dokument z posiedzenia
13.5.2015 B8-0457/2015
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w następstwie pytania wymagającego odpowiedzi ustnej B8-0117/2015
zgodnie z art. 128 ust. 5 Regulaminu
w sprawie epidemii w gajach oliwnych spowodowanej bakterią Xylella fastidiosa
( 2015/2652(RSP) )
Paolo De Castro, Isabelle Thomas, Eric Andrieu, Clara Eugenia Aguilera García, Viorica Dăncilă, Marlene Mizzi, Victor Negrescu
w imieniu grupy S&D
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie epidemii w gajach oliwnych spowodowanej bakterią Xylella fastidiosa
( 2015/2652(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając dyrektywę 2000/29/WE z dnia 8 maja 2000 r. w sprawie środków ochronnych przed wprowadzaniem do Wspólnoty organizmów szkodliwych dla roślin lub produktów roślinnych i przed ich rozprzestrzenianiem się we Wspólnocie[1],
– uwzględniając opinię naukową Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) dotyczącą zagrożenia dla zdrowia roślin powstałego z występowaniem bakterii Xylella fastidiosa na terytorium UE, zawierającą określenie i oceną możliwości ograniczenia tego zagrożenia, opublikowaną dnia 6 stycznia 2015 r.,
– uwzględniając decyzję wykonawczą Komisji z 2015 r. w odniesieniu do środków zapobiegających wprowadzaniu do Unii i rozprzestrzenianiu się w niej bakterii Xylella fastidiosa,
– uwzględniając pytanie skierowane do Komisji w sprawie epidemii w gajach oliwnych spowodowanej bakterią Xylella fastidiosa ( O-000038/2015 – B8-0117/2015 ),
– uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że Xylella stanowi bezpośrednie i bardzo duże zagrożenie dla produkcji w przypadku określonych upraw w południowej Europie, w tym drzew oliwnych, migdałowców i brzoskwini oraz roślin ozdobnych, jak również stanowi potencjalne zagrożenie dla winnic, drzew cytrusowych i innych upraw oraz może doprowadzić do niespotykanych wcześniej, katastrofalnych strat, ze znaczącymi konsekwencjami dla gospodarki, środowiska i społeczeństwa;
B. mając na uwadze, że bakteria ta już powoduje znaczne szkody w gajach oliwnych w regionie Apulia w południowych Włoszech, potencjalnie zagrażając innym uprawom i regionom;
C. mając na uwadze, że produkcja oliwek to jeden z najważniejszych sektorów rolnych w regionie Apulia, stanowiący w 2013 r. 11,6% (522 mln EUR) całkowitej wartości produkcji rolnej w regionie i ponad 30% wartości produkcji oliwek we Włoszech;
D. mając na uwadze, że obecność Xylella fastidiosa powoduje znaczne szkody gospodarcze nie tylko dla producentów oliwek, lecz także dla całego łańcucha produkcji, w tym olejarni spółdzielczych i prywatnych, oraz dla obrotu;
E. mając na uwadze, że po raz pierwszy władze włoskie poinformowały o epidemii spowodowanej bakterią Xylella fastidiosa dnia 21 października 2013 r.;
F. mając na uwadze, że kontrole przeprowadzone w listopadzie 2014 r. we Włoszech przez Biuro ds. Żywności i Weterynarii (FVO) Dyrekcji Generalnej Komisji ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności potwierdzają dramatyczne pogorszenie sytuacji i nie wykluczają dalszego rozprzestrzeniania się bakterii;
G. mając na uwadze, że rdza spowodowana bakterią Xylella poczyniła do tej pory spustoszenia na dużych obszarach produkcji w państwach trzecich, na przykład w winnicach w Kalifornii i gajach cytrusowych w Brazylii, i jest obecna na dużych obszarach Stanów Zjednoczonych i Ameryki Łacińskiej;
H. mając na uwadze, że nie jest obecnie dostępny żaden sposób leczenia chorych roślin, oraz mając na uwadze, że rośliny dotknięte chorobą na ogół pozostają zakażone w całym okresie życia lub szybko obumierają;
I. mając na uwadze, że w Unii Europejskiej żywicielami w przypadku tej choroby mogą być różne rośliny, w tym niewykazujące objawów rośliny dzikie;
J. mając na uwadze, że wycinka na obszarach produkcji dotkniętych chorobą nie będzie wystarczająca, by zatrzymać rozprzestrzenianie się choroby, oraz że można również podjąć środki fitosanitarne w celu wyeliminowania owadów będących wektorami bakterii Xylella; mając jednak na uwadze, że wyrażono obawy dotyczące zastosowania pestycydów na dużą skalę;
K. mając na uwadze, że w opinii Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) nic nie wskazuje na możliwość powodzenia zwalczania choroby, gdy ta utrwali się na danym obszarze; mając na uwadze, że priorytetowo należy potraktować działania zapobiegawcze, skoncentrowane na imporcie, z jednoczesnym rozszerzeniem wymiany wyników badań,
1. podkreśla, że na poziomie UE należy wesprzeć wdrażanie środków podjętych przez Komisję, w porozumieniu ze wszystkimi państwami członkowskimi oraz zgodnie z prawem UE;
2. zwraca uwagę na wniosek Stałego Komitetu ds. Zdrowia Roślin z dnia 28 kwietnia 2015 r. dotyczący decyzji wykonawczej w odniesieniu do środków zapobiegających wprowadzaniu do Unii i rozprzestrzenianiu się w niej Xylella fastidiosa;
3. wyraża ubolewanie, że Komisja nie zawsze reaguje wystarczająco szybko, by zapobiec wprowadzeniu do UE chorób roślin z państw trzecich, ponieważ system kontroli przywozu zgodnie z dyrektywą 2000/29/WE jest oparty ściśle na podejściu reaktywnym, które nie zapewnia wystarczającej ochrony przed agrofagami, takimi jak Xylella; nalega zatem, by Komisja zweryfikowała źródło zakażenia i dokonała przeglądu unijnego urzędowego fitosanitarnego systemu przywozu w celu ochrony i zabezpieczenia terytorium UE;
4. nalega, by Rada i Komisja wznowiły rozmowy w sprawie przeglądu oficjalnego unijnego urzędowego systemu kontroli fitosanitarnej w celu ochrony i zabezpieczenia terytorium UE; uważa, że kluczową kwestią, która powinna zostać uwzględniona w rozmowach, jest przegląd zarządzania ryzykiem fitosanitarnym na poziomie UE, przy jednoczesnym zapobieganiu negatywnym skutkom dla światowej wymiany handlowej;
5. nalega, zwłaszcza w perspektywie nadchodzącego lata, by Komisja podjęła skuteczniejsze środki zapobiegające rozprzestrzenianiu się bakterii Xylella w UE przez rygorystyczne egzekwowanie i monitorowanie przepisów art. 9 decyzji wykonawczej z 2015 r., w szczególności przez wytypowanie najbardziej zagrożonych upraw, a jednocześnie niezaniedbywanie innych upraw, które również mogą zostać w znacznym stopniu dotknięte chorobą;
6. nalega, by Komisja i państwa członkowskie dokonały analizy najlepszych środków zrekompensowania producentom zniszczonych upraw – co obejmuje straty nie tylko w kontekście przyszłej produkcji rolnej, lecz także dziedzictwa kulturowego i historycznego – w przypadkach gdy takie działanie jest konieczne do zapobieżenia rozprzestrzenianiu się bakterii Xylella;
7. zwraca się do Komisji i odpowiednich organów o wykorzystanie wszelkich możliwych funduszy i instrumentów w celu wsparcia ożywienia gospodarczego obszarów dotkniętych chorobą;
8. nalega, by Komisja zainicjowała obowiązkowe ustanowienie paszportu fitosanitarnego drzew oliwnych (Olea europaea) oraz ustanowienie wykazu pozytywnego państw i produktów, których bezpieczeństwo na poziomie fitosanitarnym można wykazać;
9. zwraca się do Komisji o podjęcie wszelkich środków koniecznych do przeciwdziałania przywozowi roślin zakażonych bakterią Xylella przez kontrolę przywozu do UE oraz o zapewnienie identyfikowalności przywożonych podatnych roślin;
10. uważa, że zakaz przywozu kawowców z Kostaryki i Hondurasu w postaci sadzonej, a nie nasion, jest konieczny ze względu na wysokie ryzyko fitosanitarne dla europejskiego rolnictwa;
11. nalega, by Komisja niezwłocznie wsparła szerzej zakrojoną działalności badawczej, w tym przez nasilone tworzenie sieci kontaktów oraz udostępnienie funduszy dla instytutów badawczych, w celu zwiększenia wiedzy naukowej o bakterii Xylella oraz jednoznacznego zidentyfikowania patogenów i wektorów powodujących rozprzestrzenianie się rdzy;
12. sugeruje rozpoczęcie kampanii informacyjnych w celu zachęcenia producentów oraz nabywców roślin do niezwłocznego powiadamiania właściwych organów o obecności bakterii – lub o podejrzeniu jej obecności; wzywa Komisję do określenia środków zachęt dla producentów wdrażających środki zapobiegawcze;
13. uważa, że zwłaszcza w perspektywie nadchodzącego lata Komisja i państwa członkowskie powinny ostrzegać podróżujących o ryzyku wprowadzenia do UE roślin zakażonych bakterią Xylella z państw dotkniętych chorobą;
14. zachęca państwa członkowskie do zwiększenia liczby regularnych kontroli w celu zapobieżenia rozprzestrzenieniu się choroby poza strefy wydzielone;
15. zwraca się do Komisji, by co roku – lub w dowolnym czasie w przypadku zmiany sytuacji – składała Parlamentowi sprawozdania, dotyczące zagrożenia, jakie dla producentów w UE stanowi bakteria Xylella oraz inne organizmy niebezpieczne dla produkcji rolnej;
16. wzywa Radę do przedłożenia Parlamentowi zmienionej wersji wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie środków ochronnych przeciwko agrofagom roślin w celu wprowadzenia systemu zapobiegawczego w ramach kontroli przywozu, podobnego do systemu istniejącego w przypadku zwierząt, opartego na wstępnej ocenie ryzyka przed zezwoleniem na przywóz do UE;
17. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.