Dokument z posiedzenia

 

13.5.2015                                                                                                                B8-0458/2015

PROJEKT REZOLUCJI

złożony w następstwie pytania wymagającego odpowiedzi ustnej B8-0117/2015

zgodnie z art. 128 ust. 5 Regulaminu

w sprawie sytuacji wyjątkowej spowodowanej bakterią Xylella fastidiosa

( 2015/2652(RSP) )

Ivan Jakovčić

w imieniu grupy ALDE

 

B8-0458/2015

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji wyjątkowej spowodowanej bakterią Xylella fastidiosa

( 2015/2652(RSP) )

Parlament Europejski,

–       uwzględniając skierowane do Komisji pytanie wymagające odpowiedzi ustnej, z dnia 27 kwietnia 2015 r., w sprawie sytuacji wyjątkowej spowodowanej bakterią Xylella fastidiosa ( O-000038/2015 – B8-0117/2015 ),

–       uwzględniając dyrektywę Rady 2002/89/WE z dnia 28 listopada 2002 r. zmieniającą dyrektywę 2000/29/WE w sprawie środków ochronnych przed wprowadzaniem do Wspólnoty organizmów szkodliwych dla roślin lub produktów roślinnych i przed ich rozprzestrzenianiem się we Wspólnocie[1],

–       uwzględniając opinię naukową Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) dotyczącą zagrożenia dla zdrowia roślin spowodowanego na terytorium UE przez bakterię Xylella fastidiosa oraz zawierającą określenie i ocenę możliwości ograniczenia zagrożenia, opublikowaną dnia 6 stycznia 2015 r.,

–       uwzględniając decyzje wykonawcze Komisji z dnia 13 lutego 2014 r.[2], 23 lipca 2014 r.[3] oraz z 2015 r. w odniesieniu do środków zapobiegających wprowadzaniu do Unii i rozprzestrzenianiu się w niej Xylella fastidiosa,

–       uwzględniając plan komisarza Giuseppe Sillettiego dotyczący sytuacji wyjątkowej spowodowanej przez bakterię Xylella fastidiosa, opublikowany dnia 16 marca 2015 r.,

–       uwzględniając dyrektywę 2009/128/WE ustanawiającą ramy wspólnotowego działania na rzecz zrównoważonego stosowania pestycydów[4],

–       uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.     mając na uwadze, że Xylella stanowi bezpośrednie i bardzo duże zagrożenie dla produkcji w przypadku określonych upraw w południowej Europie, w tym drzew oliwnych, migdałowców i brzoskwiń oraz roślin ozdobnych, jak również stanowi potencjalne zagrożenie dla winnic, drzew cytrusowych i innych upraw oraz doprowadziła do niespotykanych wcześniej, katastrofalnych strat, ze znaczącymi konsekwencjami dla gospodarki, środowiska i społeczeństwa;

B.     mając na uwadze, że patogen spowodował rozległe zniszczenia drzew oliwnych w prowincji Lecce na południowym skraju Włoch i już wyrządza poważne szkody w gajach oliwnych w innych częściach regionu Apulia, potencjalnie zagrażając innym uprawom i regionom;

C.     mając na uwadze, że produkcja oliwek to jeden z najważniejszych sektorów rolnych w regionie Apulia, stanowiący w 2013 r. 11,6 % całkowitej wartości produkcji rolnej w regionie (522 mln EUR) i ponad 30 % wartości produkcji oliwek we Włoszech;

D.     mając na uwadze, że obecność Xylella fastidiosa powoduje znaczne szkody gospodarcze nie tylko dla producentów oliwek, lecz także dla całego łańcucha produkcji (olejarnie spółdzielcze i prywatne), oraz dla obrotu;

E.     mając na uwadze, że ponad milion drzew oliwnych we Włoszech zostało zaatakowanych przez bakterię;

F.     mając na uwadze, że po raz pierwszy władze włoskie poinformowały o epidemii spowodowanej bakterią Xylella fastidiosa dnia 21 października 2013 r.;

G.     mając na uwadze, że kontrole przeprowadzone w listopadzie 2014 r. we Włoszech przez Biuro ds. Żywności i Weterynarii (FVO) Dyrekcji Generalnej Komisji ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności potwierdzają dramatyczne pogorszenie sytuacji i nie wykluczają dalszego rozprzestrzeniania się bakterii;

H.     mając na uwadze, że rdza spowodowana bakterią Xylella poczyniła do tej pory spustoszenia na dużych obszarach produkcji w państwach trzecich, na przykład w winnicach w Kalifornii i gajach cytrusowych w Brazylii;

I.      mając na uwadze, że nie jest obecnie dostępny żaden sposób leczenia chorych roślin, oraz mając na uwadze, że rośliny dotknięte chorobą na ogół pozostają zarażone w całym okresie życia lub szybko obumierają;

J.      mając na uwadze, że ponad 300 różnych roślin w Unii Europejskiej może być nosicielami tej choroby, w tym nie wykazujące objawów rośliny dzikie;

K.     mając na uwadze, że wycinka na obszarach produkcji dotkniętych chorobą nie będzie wystarczająca, by zatrzymać rozprzestrzenianie choroby, oraz że można jedynie podjąć środki fitosanitarne w celu wyeliminowania owadów będących wektorami bakterii Xylella fastidiosa;

L.     mając na uwadze, że w opinii Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności, z powodu trudności w zatrzymaniu rozprzestrzeniania się bakterii Xylella po zarażeniu obszaru produkcji, integralną częścią strategii zatrzymania rozprzestrzeniania się bakterii powinny być działania zapobiegawcze oparte na analizie ryzyka i ukierunkowane na patogen oraz skoncentrowane na przywozie roślin żywicielskich;

1.      podkreśla, że na poziomie UE potrzebne jest silne wsparcie wdrażania środków podjętych przez Komisję, w porozumieniu ze wszystkimi państwami członkowskimi oraz zgodnie z prawem UE;

2.      uważa, że Komisja powinna zapewnić spójne wdrażanie decyzji wykonawczej z 2015 r. we wszystkich państwach członkowskich, na których terytorium choroba występuje, w celu powstrzymania rozprzestrzeniania się patogenu; zwraca uwagę, że Komisja w razie konieczności powinna ułatwiać te starania oraz oferować danym państwom członkowskim specjalistyczne doradztwo;

3.      zwraca uwagę, że zgodnie z badaniem Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności skuteczność środków kontroli zakażenia po szerokim rozprzestrzenieniu się choroby waha się od nieistotnej do umiarkowanej; podtrzymuje w związku z tym stanowisko, że środki polegające na usuwaniu drzew, jako wariant ostateczny, oraz stosowanie pestycydów na dużą skalę powinny być wdrażane ostrożnie z uwagi na ich efekty uboczne i potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt; uważa w związku z tym, że pilnie potrzebna jest ocena skutków gospodarczych i zdrowotnych w przypadku wszystkich dostępnych środków zwalczania, jak również wymiana najlepszych praktyk rolnych służących leczeniu zakażeń bakterią Xylella fastidiosa i podobnymi patogenami;

4.      wzywa Komisję do podjęcia próby znalezienia źródła zakażenia;

5.      nalega, zwłaszcza w perspektywie nadchodzącego lata, by Komisja podjęła skuteczniejsze środki zapobiegające rozprzestrzenianiu się bakterii Xylella w UE, w szczególności przez wytypowanie najbardziej zagrożonych upraw, a jednocześnie niezaniedbywanie innych upraw, które również mogą zostać w znacznym stopniu dotknięte chorobą;

6.      uważa, że przywóz do UE roślin, które mogą być żywicielami patogenu, powinien podlegać szczególnej kontroli mającej na celu wykrycie bakterii lub zostać ograniczony do roślin pochodzących z wolnych od agrofaga miejsc produkcji, które są nadzorowane i kontrolowane; wzywa w związku z tym Komisję do zaproponowania konkretnych środków usprawnienia kontroli przywozu tych roślin, szczególnie ukierunkowanych na Xylella fastidiosa, oraz do zapewnienia, by zostały ograniczone wszelkie dodatkowe obciążenia administracyjne nakładane na władze i producentów;

7.      nalega, by Komisja niezwłocznie wsparła szerzej zakrojoną działalność badawczą, w tym przez udostępnienie funduszy dla instytutów badawczych, w celu zwiększenia wiedzy naukowej o bakterii Xylella fastidiosa oraz jednoznacznego zidentyfikowania patogenu powodującego obumieranie drzew oliwnych;

8.      wzywa Komisję i państwa członkowskie do analizy najlepszych środków pobudzenia ożywienia gospodarczego i odnowy środowiska na obszarach dotkniętych epidemią, które poniosły straty nie tylko w kontekście produkcji rolnej, lecz także dziedzictwa kulturowego i historycznego;

9.      zachęca państwa członkowskie do zwiększenia liczby regularnych kontroli w celu zapobieżenia rozprzestrzenieniu się choroby poza strefy wydzielone;

10.    zwraca się do Komisji o składanie Parlamentowi corocznych sprawozdań dotyczących zagrożenia, jakie stanowią dla producentów w UE bakteria Xylella fastidiosa i inne niebezpieczne organizmy;

11.    zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

[1] Dz.U. L 355 z 30.12.2002, s. 45.
[2] Dz.U. L 45 z 15.2.2014, s. 29.
[3] Dz.U. L 219 z 25.7.2014, s. 56.
[4] Dz.U. L 309 z 24.11.2009, s. 71.